Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’

Ένα νέο βιβλίο συγκεντρώνει κείμενα για μια περίοδο της χώρας που βρίθουν από «ασήμαντες» λεπτομέρειες. Ίσως αυτός να είναι ο μοναδικός τρόπος να μάθουμε κάποιες «αλήθειες» που εκούσια ή ακούσια η ιστορική έρευνα αντιπαρέρχεται ή αποσιωπά.
Χρόνος ανάγνωσης: 
7

Αναμνηστική φωτογραφία σε γήπεδο τένις. Αθήνα, περίπου 1900. [Ευταξίας, Αρχείο Μπενάκη]
Πόσα γνωρίζουµε πραγµατικά για τη Νεότερη Ελληνική Ιστορία; Οι ιστορικοί δίνουν συνήθως έµφαση σε πολέµους, σε µεγάλα κατορθώµατα σπουδαίων ανδρών, στους πολιτικούς και κοινωνικούς ανταγωνισµούς. Όµως, πολλά από τα «παραλειπόµενα» της Ιστορίας είναι το ίδιο, αν όχι περισσότερο, ενδιαφέροντα. Αντλώντας από πλήθος πηγών, το νέο βιβλίο Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’ των ιστορικών Ιωάννη Γρυντάκη, Γεώργιου Δάλκου, Άγγελου Χόρτη και Έκτορα Χόρτη προσεγγίζει την Ιστορία μέσα από ένα διαφορετικό κάτοπτρο και αναδεικνύει την άγνωστη πλευρά της περιόδου 1828-1913. Οι συγγραφείςεστιάζουν στις ιστορικές µορφές που τη σηµάδεψαν (Καποδίστριας, Όθωνας, Αµαλία, Κολοκοτρώνης, Μαυροκορδάτος κ.ά.) ζωντανεύοντας τον χαρακτήρα, το ήθος και τη δράση τους. Φωτίζουν επίσης το κλίµα της εποχής, τα καθηµερινά προβλήµατα των απλών ανθρώπων, τον τρόπο που ζούσαν, που σκέπτονταν, τον αγώνα τους για επιβίωση. Πολλά έχουν ενδιαφέρον ιστορικό, καθώς φωτίζουν τα ιστορικά γεγονότα, άλλα μας ξαφνιάζουν για την παραδοξότητά τους, άλλα ανατρέπουν την «επίσημη» άποψη για μεγάλες προσωπικότητες, άλλα απλώς προκαλούν θυμηδία. 

Καποδίστριας
Βγήκε από τα… ρούχα του

Αμέσως μετά την άφιξή του στην Ελλάδα, ο Καποδίστριας άρχισε τις περιοδείες στην Πελοπόννησο. Στην πρώτη από αυτές, κοντά στην Κόρινθο, προηγούνταν ο ταχυδρομικός διανομέας Καρδαράς, ντυμένος επίσημα, με βελούδινη, χρυσοκέντητη στολή. Ακολουθούσε έφιππος ο Καποδίστριας, ντυμένος πολύ απλά και κάτισχνος από την ταλαιπωρία και την κακή διατροφή. Ο λαός, που είχε συγκεντρωθεί αυθόρμητα, νομίζοντας ότι ο κυβερνήτης ήταν ο λαμπροφορεμένος διανομέας, τον χειροκροτούσε και εκδήλωνε σε αυτόν την αγάπη και τον θαυμασμό του. Στην αρχή όλοι διασκέδασαν. Όμως στη συνέχεια ο Κολοκοτρώνης δεν το άντεξε. Πλησίασε τον Καποδίστρια και του είπε ότι ο λαός είχε δικαίωμα να γνωρίσει τον κυβερνήτη του. «Και τι θέλεις να κάμνω, Θεοδωράκη;» απάντησε ο Καποδίστριας.«Η υπερεξοχότης σου να ενδυθεί την κυβερνητική του στολή».Έτσι, ο Καποδίστριας οδηγήθηκε σε ένα κοντινό χάνι και φόρεσε τη στολή του, η οποία όμως ήταν πολύ κατώτερη από αυτήν του ταχυδρομικού διανομέα![Α. Ντε Βαλόν, Αι Αθήναι και τα γεγονότα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, σ. 70.]

Από το κακό στο χειρότερο

Ο γέρος του Μοριά, που είχε την ικανότητα να βλέπει ξεκάθαρα τα γεγονότα, σχολίασε τη δολοφονία του φίλου του και κυβερνήτη της Ελλάδας Καποδίστρια με τον ακόλουθο μύθο:«Κάποτε τα γαϊδούρια πήραν την απόφαση να σκοτώσουν τον σαμαρά, για να γλιτώσουν από τα σαμάρια και τα φορτία που έβαζαν πάνω τους οι άνθρωποι. Με τα πολλά το κατόρθωσαν. Αμέσως μετά ανέλαβαν την κατασκευή των σαμαριών οι βοηθοί του μάστορα, που δεν ήξεραν να κάνουν καλά τη δουλειά τους. Έτσι, τα κακοφτιαγμένα σαμάρια πλήγωναν την πλάτη των δυστυχισμένων γαϊδουριών, που δεν άργησαν να καταλάβουν ότι με την ανόητη πράξη τους έπεσαν από το κακό στο χειρότερο…».[Γ. Τερτσέτης, Κολοκοτρώνη απομνημονεύματα, σ. 229]

dolofonia-kapodistria-ekthema.jpg

Χαράλαμπος Παχής, Δολοφονία του Ι. Καποδίστρια, 1872, 101,5 x 77εκ., Μουσείο Καποδίστρια-Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών, Κέρκυρα. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, καθώς εισερχόταν στον Ι.Ν. Αγίου Σπυρίδωνος στο Ναύπλιο, ο Ιωάννης Καποδίστριας δέχθηκε επίθεση με πιστόλι και μαχαίρι από τους Γεώργιο και Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη.Ο Κυβερνήτης τραυματίστηκε θανάσιμα και υπέκυψε στα τραύματά του μερικές ώρες αργότερα. 
Αντιβασιλεία
Για ψύλλου πήδημα

Ο νόμος για τις εφημερίδες ήταν τόσο αυστηρός στην περίοδο της Αντιβασιλείας, ώστε οι πιθανότητες να κυκλοφορούν για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν ελάχιστες. Η πιο αυστηρή διάταξη ήταν αυτή που όριζε ότι πρώτα απ’ όλα ο υπεύθυνος συντάκτης μιας εφημερίδας έπρεπε να καταβάλλει ως εγγύηση 5.000 δραχμές, ποσό πολύ μεγάλο για την εποχή. Από την εγγύηση αυτή το κράτος έπαιρνε ποσά για τα πρόστιμα και τις αποζημιώσεις από ενδεχόμενες καταδίκες της εφημερίδας, που αποφασίζονταν από τους αντιβασιλείς για ψύλλου πήδημα. Όταν το ποσό μηδενιζόταν, έπρεπε να ανανεωθεί άμεσα στο σύνολό του. Έτσι, εντός ολίγου εξαφανίστηκαν όλες οι αντιπολιτευόμενες εφημερίδες…[Γ. Κρέμος, Νεωτάτη γενική ιστορία, σ. 1035]

helios_newspaper.jpg

Ο Ήλιος εκδιδόταν το 1833 στο Ναύπλιο, την τότε πρωτεύουσα του νεοσύστατου Βασιλείου της Ελλάδας. Συντασσόταν από τους αδελφούς Αλέξανδρο και Παναγιώτη Σούτσο και εκδότης της ήταν ο Α. Αγγελίδης. Από τον Ιούνιο του 1833 μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου ήταν πολιτική εφημερίδα, ενώ μέχρι τον Δεκέμβριο, οπότε έκλεισε, είχε φιλολογικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι οι νόμοι που είχε θεσπίσει το Σεπτέμβριο η κυβέρνηση για τις πολιτικές εφημερίδες ήταν ιδιαίτερα περιοριστικοί με πιθανές οικονομικές επιπτώσεις για τους εκδότες.
Όθωνας
Φιλελληνισμός στην πράξη…

Όταν ξέσπασε η μεγάλη κρητική επανάσταση (1866-69), ο Σπύρος Καραϊσκάκης, παλιός συνεργάτης του Όθωνα, πήγε στη Ρωσία, προκειμένου να κάνει έρανο για την επανάσταση. Στην επιστροφή του επισκέφθηκε και τον έκπτωτο βασιλιά στη Βαυαρία. Όταν αυτός άκουσε τον σκοπό του ταξιδιού του, έγραψε ένα γράμμα, το σφράγισε και του είπε να πάει στο Μόναχο και να το δώσει στον αδερφό του, τον βαυαρό βασιλιά. Ο βασιλιάς δέχτηκε τον Καραϊσκάκη και διάβασε το γράμμα. Μόλις τέλειωσε το διάβασμα, του είπε γεμάτος απορία και έκπληξη:«Μα αυτός ο άνθρωπος δεν θα αλλάξει ποτέ; Ξέρετε τι μου γράφει; Να σας δώσω 100.000 φιορίνια. Το ποσό αυτό είναι όλη η ετήσια χορηγία που παίρνει από το βαυαρικό στέμμα».Πήρε, λοιπόν, ο Καραϊσκάκης τα χρήματα και αποχώρησε, αφού ορκίστηκε ότι δεν θα έλεγε σε κανέναν την πηγή της προέλευσής τους όσο ζούσε ο Όθων, σύμφωνα με την επιθυμία του.[Α. Κλεομένης, Περί των πρώτων της Ελλάδος βασιλέων Όθωνος και Αμαλίας, σ. 113]

pho00083.jpg

Ο βασιλιάς Όθωνας το 1864, στην Βαυαρία. [Joseph Albert/Wikimedia Commons] 
Dancing with the stars

Στις επίσημες τελετές της βασιλικής αυλής είχε επικρατήσει η συνήθεια να προηγούνται των υπουργών οι πρεσβευτές. Την άτυπη αυτή συνήθεια την κατάργησε ο Κωλέττης. Θέσπισε μάλιστα από τους δύο προέδρους των νομοθετικών σωμάτων, της Βουλής και της Γερουσίας, να προηγείται ο της Βουλής. Ο πρέσβης της Αγγλίας Λάιονς δυσαρεστήθηκε, τελικά όμως υποχώρησε, αλλά ο πρόεδρος της Γερουσίας δεν δεχόταν επ’ ουδενί την απόφαση του πρωθυπουργού. Έτσι, στις 3 Φεβρουαρίου του 1845, που δόθηκε χορός στα ανάκτορα, η Αμαλία χόρεψε πρώτα με τον πρόεδρο της Γερουσίας, γεγονός που έκανε τον πρόεδρο της Βουλής Κανέλλο Δεληγιάννη να εκραγεί και να αποχωρήσει απ’ τον χορό. Κι όταν η βασίλισσα τον ζήτησε για χορό και δεν τον βρήκε, εξοργίστηκε. Το γεγονός αυτό έγινε μείζον πολιτικό ζήτημα και συζητήθηκε στη Βουλή, που αποφάσισε να συγκροτηθεί επιτροπή και να μεταβεί στα ανάκτορα, για να ζητήσει συγγνώμη από τη βασίλισσα για την πράξη του προέδρου. Έπειτα από λίγες μέρες της ζήτησε συγγνώμη και ο Δεληγιάννης αυτοπροσώπως.[Τ. Ευαγγελίδης, Ιστορία του Όθωνος, σ. 339]

Το κέρατο της Αμαλ(θε)ίας

Στην Πλάκα ένας αμόρφωτος μπακάλης, θέλοντας να εντυπωσιάσει, αφού συζήτησε με έναν μορφωμένο δάσκαλο, κατέληξε να ονομάσει το μπακάλικό του Το κέρας της Αμαλθείας. Δυστυχώς γι’ αυτόν, ο κατασκευαστής της επιγραφής, από άγνοια ή αβλεψία, έγραψε: Παντοπωλείον το κέρας της Αμαλίας. Το γεγονός εκλήφθηκε ως προσβολή για τη βασίλισσα και πολλοί οπαδοί της συγκεντρώθηκαν έξω από το παντοπωλείο με άγριες διαθέσεις. Το κακό για τον άτυχο παντοπώλη δεν σταμάτησε εδώ. Οι ροπαλοφόροι αστυνομικοί που έσπευσαν για να προλάβουν τα επεισόδια είχαν επικεφαλής κάποιον που η γυναίκα του λεγόταν Αμαλία… Μέσα σε λίγη ώρα το μπακάλικο είχε διαλυθεί και ο μπακάλης είχε φάει της χρονιάς του. Τον έδερναν βασιλικοί και αστυνομικοί μαζί.[Θ. Σιταράς, Η παλιά Αθήνα ζει, γλεντά και γεύεται (1834-1938), σ. 263]

agnostoy_syntrofia_se_kafeneio_c._1900_arheio_n._tompazi.jpg

Αγνώστου, Συντροφιά σε καφενείο, περίπου 1900, αρχείο Ν. Τομπάζη.
Γουρνίζεις απ’ αυτούνα;

Κάποια μέρα, έξω απ’ την εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, σταμάτησε τον βασιλιά Γεώργιο, που είχε αναμειχθεί με τον κόσμο, ένας αρειμάνιος φουστανελοφόρος Ακαρνάνας, που δεν τον γνώριζε.«Μι το παρντόν, αφεντ’κό» του είπε με την ιδιάζουσα προφορά του.
«Στις διαταγές σου, παλικαρά μου. Τι προστάζεις;»«Του λόγου σου φαίνεται πως γουρνίζεις απ’ αυτούνα». Και αμέσως έβγαλε από τον κόρφο του ένα αρχαίο νόμισμα λέγοντας:
«Τούτο για, αφεντ’κό, γένεται δηλαδή λεφτά;»
«Γιατί όχι;»
«Κι σαν πόσα απάνου κάτ’;»
«Όσα θέλεις».
«Τι λιες, ουρέ; Μίλα καλά, γιατί θα ντα στείλω για τα πουλεμ’κά μας».Ο βασιλιάς κατάλαβε περί τίνος επρόκειτο και απάντησε:
«Εγώ σου δίνω χίλιες δραχμές».
«Χαλάλι σου, μα του Σταυρό, χαλάλι σου…»
Ο βασιλιάς τού μέτρησε τις χίλιες δραχμές κι εκείνος πήγε αμέσως και τις κατέθεσε ως συνδρομή στην Επιτροπή των Εράνων.Την επομένη ο βασιλιάς του επέστρεψε το αρχαίο νόμισμα μαζί με ένα επαινετικό μήνυμα για τη φιλοπατρία του. Ο Ακαρνάνας πέταξε απ’ τη χαρά του και, απευθυνόμενος σε όσους βρέθηκαν κοντά του, είπε:
«Ουρέ, και να μην του ηννουήσου που βρέθηκα καρσί μι τουν βασ’λιά!»
«Και τι θα έκανες τάχα;» τον ρώτησαν.
«Θα του γύρευα κι άλλα».
«Και θα σου έδινε;»
«Εξάπαντος. Ξιέρεις, ουρέ, τι πιδί είναι τού’;»[Δευτέρα σειρά των ανεκδότων του βασιλέως Γεωργίου του Α’, σ. 15-16]

george-king-of-greece-bain-news-service-.jpg

Ο βασιλιάς Γεώργιος A’. [Bain News Service/Library of Congress]
Συμπτώσεις!

Στα τέλη του 1893, την εποχή που ο Χ. Τρικούπης είπε «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν», το εξωτερικό δημόσιο χρέος της Ελλάδας ανερχόταν συνολικά σε 643.000.000 χρυσά γαλλικά φράγκα και αντιπροσώπευε περίπου το 150% του ετήσιου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος. Περίπου σαράντα χρόνια αργότερα, το 1932, κατά τραγική ειρωνεία, το σύνολο των δανείων της Ελλάδας ανερχόταν σε 1.022.000.000 χρυσά φράγκα, που επίσης αντιπροσώπευε περίπου το 150% του ΑΕΠ της χώρας![Ν. Σοϊλεντάκης, Δυστυχώς επτωχεύσαμεν, σ. 96-97]

Φύλλο συκής

Ο μεγάλος αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν, που είχε αποκαλύψει με τις ανασκαφές του τους θησαυρούς της Τροίας, αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Αγόρασε, λοιπόν, ένα οικόπεδο στην οδό Πανεπιστημίου, κοντά στην πλατεία Συντάγματος, και ανέθεσε στον διάσημο αρχιτέκτονα Τσίλερ να κάνει τα σχέδια. Η κατοικία, που ο Σλήμαν ονόμασε «Ιλίου μέλαθρον», με νεοκλασικά χαρακτηριστικά και αρχαιοπρεπείς ζωγραφικές συνθέσεις, ένα πραγματικό αριστούργημα, ολοκληρώθηκε το 1880. Στην ταράτσα του οικήματος ο ελληνολάτρης αρχαιολόγος τοποθέτησε πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων, τα πρωτότυπα των οποίων βρίσκονταν σε μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία. Μεγάλη όμως ήταν η έκπληξή του όταν η ελληνική κυβέρνηση του παρήγγειλε ότι τα αγάλματα ήταν προκλητικά, επειδή προσέβαλλαν τη δημόσια αιδώ με τη γυμνότητά τους. Ο Σλήμαν, αντιδρώντας, έδωσε εντολή και τα έντυσαν με υφάσματα. Όταν είδαν το θέαμα οι Αθηναίοι, δεν μπορούσαν να κρατήσουν τα γέλια τους, γελοιοποιώντας έτσι τους εμπνευστές της παρέμβασης. Ωστόσο, τα αγάλματα αφαιρέθηκαν πολύ αργότερα από τον φόβο ατυχήματος.[Γ. Καιροφύλας, Η ρομαντική Αθήνα, σ. 169-171]

Ιστορία με την οκά

Κάποια μέρα του 1893 οι αθηναϊκές εφημερίδες είχαν γράψει την είδηση ότι ο Τιμολέων Φιλήμων είχε ανακαλύψει σε μια μάντρα, κοντά στην Ομόνοια, έγγραφα της Ελληνικής Επανάστασης, τα οποία οι μπακάληδες της εποχής αγόραζαν για να τυλίγουν με αυτά τυριά και παστές σαρδέλες. Ένα χρόνο αργότερα ο τότε φοιτητής Γιάννης Βλαχογιάννης, λογοτέχνης και ιστοριοδίφης, ανακάλυψε σε δύο παντοπωλεία πολύτιμα έγγραφα της Εθνεγερσίας, που χρησιμοποιούνταν για τον ίδιο σκοπό. Όπως μάλιστα αφηγείται ο ίδιος, όταν ζήτησε από τον έναν καταστηματάρχη να αγοράσει τα «χαρτιά», εκείνος τον κοίταξε παραξενεμένος, του είπε ότι ήταν άχρηστα και μπροστά στην επιμονή του του τα πούλησε για ένα ευτελές ποσό.[Γ. Καιροφύλας, Η ρομαντική Αθήνα, σ. 203]

arc-dhadrien.jpg

Félix Βοnfils, Πύλη του Αδριανού, 19ος αιώνας. [gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France]

 Το βιβλίο Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’ κυκλοφορεί από το Μεταίχμιο.

The Bright Side of the Road
Για ποιο λόγο κάποιος να περιμένει να δει μουσικούς ή ένα συγκρότημα που θα μπορούσαν να είναι οι γονείς του ή, ακόμη καλύτερα, οι παππούδες του; Και να έχει και αγωνία γι’ αυτό; Για ποιο λόγο κοιτάζω κάθε μέρα τις λίστες με τα τραγούδια των 12 μόλις ευρωπαϊκών συναυλιών των Rolling Stones στο setlist.com για να ανακαλύψω ποιο θα είναι το αγαπημένο-έκπληξη της κάθε συναυλίας τους, αφού η φετινή περιοδεία του 55χρονου γκρουπ  περιλαμβάνει εκτός από τα πολύ πολύ κλασικά, και τραγούδια που έχουν να παίξουν από το ’60 ή το ’70; Εντέλει, η γενιά της δεκαετίας του ’60, δηλαδή αυτή που γεννήθηκε επάνω στο Μεγάλο Πόλεμο, αποχωρεί και φεύγει με μεγάλη αξιοπρέπεια, δημιουργική διάθεση, αλλά και απέραντο σεβασμό στο εκρηκτικό παρελθόν της. Κοιτάζοντας λοιπόν τον Mick Jagger, καταλαβαίνω ότι έκανε πραγματικότητα τον στίχο των The Who “I hope I die before I get old” – δεν τον έχω αυτό τον άνθρωπο να γερνάει! Ως τότε, και περιμένοντας να δω αύριο, Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου, ζωντανά τους Rolling Stones στο συννεφιασμένο και βροχερό Άμστερνταμ, ακούω για άλλη μια φορά αυτό!
Protect the Beat
“If it ain’t broke… break it!” Ο λόγος για την αγορά ταξί στη χώρα μας, για την οποία τα δεδομένα αλλάζουν άρδην, χάρη στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταφορώνπου έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ιθύνων νους πίσω από το σχέδιο νόμου θεωρείται ο πρόεδρος της ΠΟΕΙΑΤΑ Θύμιος Λυμπερόπουλος, ο οποίος μοιάζει να βρίσκει ευήκoα ώτα σε διαδοχικές κυβερνήσεις, υποθέτω επειδή μπορεί σε καιρούς που “κάθε ψήφος μετράει” να κεφαλαιοποιεί την επιρροή του με τον παραδοσιακό ψηφοθηρικό τρόπο. Βασικό στοιχείο του νομοσχεδίου αποτελεί η μετατροπή όλων των εταιρειών τύπου Beat (το πρώην Taxibeat) από μεσιτικές σε μεταφορικές – μέχρι τώρα είχαν μόνο διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ του επιβατικού κοινού και των οδηγών ταξί. Μάλιστα, δεν θα υπάρχει πια διαφοροποίηση μεταξύ ραδιοταξί, εταιρειών με το μοντέλο της Beat (που συνεργάζεται αποκλειστικά με οδηγούς ταξί) και εταιρειών με το μοντέλο της Uber (που συνεργάζεται και με μη επαγγελματίες αυτοκινητιστές). Σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο, θα πρέπει οι εταιρείες να συνάπτουν τριετή τουλάχιστον σύμβαση με τους οδηγούς για την απόκτηση της άδειας, ενώ δυσκολεύει και η διαδικασία λύσης της σύμβασης. Η δυνατότητα αξιολόγησης των οδηγών, ένα σημαντικό εργαλείο βελτίωσης των υπηρεσιών που απολαμβάνουν οι καταναλωτές, καθίσταται έτσι πρακτικά αδύνατη. Με άλλα λόγια, η Beat και η κάθε Beat δεν θα μπορεί να κάνει πολλά πράγματα την επόμενη φορά που οδηγός του δικτύου της θα καπνίζει την ώρα που σας πηγαίνει στον προορισμό σας ή αρνείται να σας ανεβάσει μέχρι το τέλος της ανηφόρας ή επιμένει ότι το κόστος της βαλίτσας σας δεν συμπεριλαμβάνεται στην ταρίφα για το αεροδρόμιο… Από την άλλη, ο ευσυνείδητος οδηγός, ο ευγενής, ο καθαρός, ο εξυπηρετικός, δεν θα ξεχωρίζει πια – μια εξίσωση προς τα κάτω που πλήττει τόσο τις εταιρείες, όσο και τους καταναλωτές. Ευτυχώς όμως, τόσο οι πρώτοι, όσο και οι τελευταίοι, δεν έχουν κάτσει με σταυρωμένα χέρια – ήδη παραπάνω από 30 χιλιάδες άνθρωποι έχουν υπογράψει διαδικτυακή εκστρατεία κατά του νομοσχεδίου. Η υπόθεση αυτή είναι πάντως ζημιογόνα και για τον επιχειρηματικό κόσμο: η Beat εξαγοράστηκε πρόσφατα από τη γερμανική Daimler για 43 εκατομμύρια ευρώ, μια εξαγορά που ευτυχώς δεν επηρεάζεται από την εξέλιξη, καθώς έχει ήδη ολοκληρωθεί. Να είστε όμως σίγουροι ότι ο επόμενος επενδυτής που εξετάζει την εξαγορά επιχείρησης που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα θα το σκεφτεί λίγο καλύτερα, όταν οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν κατά βούληση εν μία νυκτί.

Θα οδηγούν καλά οι Σαουδαράβισσες;

από sarant

Την είδηση θα την έχετε ήδη ακούσει, χτες ή προχτές. Σύμφωνα με βασιλικό διάταγμα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση της χώρας, οι γυναίκες στη Σαουδική Αραβία θα μπορούν πλέον να αποκτούν άδειες οδήγησης και να οδηγούν αυτοκίνητο -ως τώρα το συντηρητικό βασίλειο ήταν η μοναδική χώρα στον κόσμο που δεν αναγνώριζε στις γυναίκες αυτό το δικαίωμα.

Η ακτιβίστρια Μανάλ αλ-Σαρίφ φωτογραφίζεται να οδηγεί στο Ντουμπάι. Φυλακίστηκε γι’ αυτή τη φωτογραφία.

Ή μάλλον, που εξακολουθεί προς το παρόν να μην τους το αναγνωρίζει, αφού η σχετική απόφαση που επιτρέπει κάτι τέτοιο θα τεθεί σε ισχύ τον Ιούνιο του 2018. Αν και ομολογώ ότι δεν μπόρεσα να βρω στοιχεία για το θέμα, υποθέτω ότι οι περισσότερες χώρες, οι ευρωπαϊκές τουλάχιστον, δεν αντιμετώπισαν διαφορετικά τους άντρες από τις γυναίκες στο θέμα των αδειών οδήγησης -ενώ διαφορές υπήρχαν, όπως ξέρουμε, και στα θέματα του δικαίου, και στο δικαίωμα ψήφου αλλά και στην πρόσβαση στην εκπαίδευση.Κι έτσι στις περισσότερες άλλες χώρες οι γυναίκες μπορούσαν να οδηγούν πολλές δεκαετίες πριν αποκτήσουν π.χ. το δικαίωμα ψήφου. Για παράδειγμα, στη Γαλλία η δούκισσα του Ουζές, πάμπλουτη αριστοκράτισσα φεμινίστρια, ήταν η πρώτη γυναίκα που έβγαλε άδεια οδήγησης το 1898 (και η πρώτη που πήρε κλήση, λίγους μήνες αργότερα, επειδή έτρεχε στο Δάσος της Βουλώνης με την ιλιγγιώδη ταχύτητα των 15 χλμ την ώρα -το όριο ήταν 12). Ωστόσο, οι Γαλλίδες ψήφισαν για πρώτη φορά μόλις το 1945 (οι Ελληνίδες το 1930 σε δημοτικές εκλογές -αν και με περιορισμούς- και το 1952 σε βουλευτικές).Αντίθετα, στη Σαουδική Αραβία οι γυναίκες πρώτα απέκτησαν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, πριν από μερικά χρόνια, ενώ το δικαίωμα να οδηγούν αυτοκίνητο μόλις τώρα. Βέβαια, προκειμένου για μια απόλυτη μοναρχία και για ένα κράτος που αποτελεί ουσιαστικά ιδιοκτησία μιας οικογένειας, το δικαίωμα ψήφου, γυναικών όπως και αντρών, είναι πολύ σχετικό: αφορά μόνο τις δημοτικές εκλογές, αφού κοινοβούλιο δεν υφίσταται στη χώρα, μονάχα ένα σώμα με συμβουλευτικές αρμοδιότητες. Ο βασιλιάς Αμπντουλάχ ανακοίνωσε το 2013 ότι στο εξής το 20% τουλάχιστον των μελών του Συμβουλίου αυτού θα είναι γυναίκες -δεδομένου δε ότι τα μέλη τα διορίζει ο ίδιος, η απόφασή του ουσιαστικά είναι υπόμνηση προς τον εαυτό του, σαν τα σημειώματα που βάζουμε πάνω στο ψυγείο εμείς οι κοινοί θνητοί με τις δουλειές που δεν πρέπει να ξεχάσουμε.Ωστόσο, δεν πρέπει να δημιουργηθεί η εντύπωση πως η απαγόρευση της οδήγησης ήταν το τελευταίο προπύργιο της σαουδικής ανδροκρατίας και ότι στο εξής οι Σαουδαράβισσες είναι θεωρητικά ίσες ή σχεδόν ίσες με τους Σαουδάραβες -κάθε άλλο. Οι γυναίκες εξακολουθούν να στερούνται πολλά και πολύ πιο σημαντικά από την άδεια οδήγησης. Άλλωστε, η παραχώρηση του δικαιώματος δεν υπαγορεύτηκε (μόνο) από την επιθυμία εκσυγχρονισμού που διακατέχει τους ιθύνοντες της σαουδικής μοναρχίας, αλλά και (κυρίως, ίσως) από την οικονομική κρίση που περνάει η χώρα (κλαίνε οι χήρες, κλαίνε κι οι παντρεμένες) εξαιτίας της πτώσης της τιμής του πετρελαίου: ως τώρα, χρειάζονταν περίπλοκοι και δαπανηροί διακανονισμοί για να μπορέσει μια γυναίκα να μετακινηθεί με ιδιωτικό αυτοκίνητο.

Με νέα συμβόλαια και ιδέες μπορεί να «φύγει» η αγορά

Με νέα συμβόλαια και ιδέες μπορεί να «φύγει» η αγορά
Του Γιάννη Βερμισσώ
Τη βέβαιη άνοδο της ασφαλιστικής αγοράς διαβλέπει ο κύριος Κώστας Μπερτσιάς, θέτοντας όμως προϋποθέσεις για το πώς αυτή θα επιτευχθεί, και με ποιες διαδικασίες οι ασφαλιστές θα την στηρίξουν αποκομίζοντας οφέλη. Συμβόλαια διαφορετικά από το παρελθόν και προώθηση μιας νέας «ιδέας» θα συντελέσουν στην «έκρηξη» της αγοράς.
Η αγορά θα φύγει με δυναμική εκτιμά ο κ. Μπερτσιάς αλλά θα πρέπει να δημιουργηθούν άλλης «λογικής» ασφαλιστικά συμβόλαια στα οποία θα μπορέσει να ενταχθούν περισσότεροι πολίτες απ΄ότι σήμερα.  Με βάση την πολύχρονη εμπειρία του, και την ουσιαστική συμμετοχή του στην εξέλιξη της ελληνικής ιδιωτικής ασφάλισης από θέσεις θεσμικές ή της διοικητικής  ιεραρχίας ασφαλιστικών εταιρειών, θεωρεί ως κρίσιμο παράγοντα  για την  ανάπτυξη, τον γρήγορο, μετασχηματισμό του ασφαλιστικού προϊόντος.
Είναι,  τονίζει,  απαραίτητο να δημιουργηθούν συμβόλαια που θα αντιστοιχούν στα εισοδήματα που έχουν διαμορφωθεί. Το νέο οικονομικό περιβάλλον επιτάσσει αναθεώρηση αυτών των στοιχείων που θεωρούσαμε ως δεδομένα στο παρελθόν, μεταξύ των οποίων είναι και τα κόστη των συμβολαίων, οι καλύψεις, οι όροι, ο τρόπος προώθησης, κ.α. Ταυτόχρονα θα πρέπει να είναι και απλά, πιο κατανοητά στον μέσο πολίτη.
Σήμερα, κατά την εκτίμησή του,  είναι άλλες οι ανάγκες που πρέπει και μπορεί να καλυφθούν και σε αυτές θα πρέπει να προσαρμοστούν και οι ασφαλιστές.
Ίσως, συνεχίζει, «να χρειαστεί να μάθουμε να πουλάμε συμβόλαια με άλλο τρόπο και διαδικασίες, διαφορετικές από αυτό που γνωρίζουμε έως σήμερα.  Και σε αυτό η αγορά και όλοι οι εργαζόμενοι οφείλουν να είναι ευέλικτοι και να ανταποκριθούν».
Επίσης ουσιαστική ανάπτυξη της αγοράς, σύμφωνα με τον κ. Μπερτσιά, μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την οργανωμένη προσέγγιση «ομάδων» με κοινά χαρακτηριστικά. Μπορούμε να δώσουμε λύσεις, να δημιουργήσουμε ειδικά προϊόντα και να βοηθήσουμε αυτές τις ομάδες παρέχοντάς τους στήριξη σε βασικούς τομείς όπως είναι η Υγεία, η Σύνταξη, η περιουσία.
Το πλαίσιο αυτό ανάπτυξης εργασιών, επισημαίνει ο κ. Μπερτσιάς,  θέλει δουλειά και από τον ασφαλιστή. Αυτός  επιτελεί σήμερα νέο ρόλο, απευθύνεται σε διαφορετικές ανάγκες και σε διαφορετικό από το παρελθόν κοινό.  Καλείται εκ των πραγμάτων να είναι διαφορετικός, να σκέπτεται διαφορετικά και να καλλιεργήσει μια νέα ιδέα για την ιδιωτική ασφάλιση.  Και η ασφαλιστική αγορά στο σύνολό της σύμφωνα με τον κ. Μπερτσιά, «πρέπει να περάσει την ιδέα της κοινωνικής προσέγγισης προκειμένου να κερδίσει μια υψηλότερη θέση που της αξίζει στην συνείδηση των πολιτών».
Συμπερασματικά πιστεύει ότι οι ασφαλιστικές πρέπει να «μιλήσουν» στον πολίτη με διαφορετικό ύφος, και να δώσουν με νέα σχεδιασμένα προϊόντα λύσεις καίριες και στοχευμένες σε αυτό που έχει ανάγκη το κοινωνικό σύνολο. Να δουν τι και πώς πρέπει να καλύψουν ώστε να είναι χρήσιμες και υποστηρικτικές σε πραγματικές, καθημερινές,  ουσιαστικές και ρεαλιστικές ανάγκες των καταναλωτών. 

Πρώτη είδηση σε δεκάδες διεθνή μέσα ενημέρωσης, έγινε ο θάνατος του Χιου Χέφνερ. Ο θρυλικός ιδρυτής του «Playboy», πέθανε στην έπαυλή του στο Λος Άντζελες, σε ηλικία 91 ετών.
Τον Χιου Χέφνερ, ο οποίος θα ταφεί δίπλα στην Μέριλιν Μονρόε, «αποχαιρέτησε» και ο Αρκάς, με ένα ευρηματικό σκίτσο! Ένα από αυτά που δεν χρειάζονται… καν λόγια!
Δείχνει έναν από τους συνηθέστερους «πρωταγνιστές» στα σκίτσα του. Που δεν είναι κανένας άλλος από τον… Χάρο! Που είναι η «σύνδεση» με τον Χιου Χέφνερ; Μα στο ότι ο ίδιος ο Χάρος φορά… ροζ αυτιά και ασορτί παπιγιόν! Κάτι που παραπέμπει φυσικά στα… κουνελάκια που κοσμούσαν επί δεκαετίες τα εξώφυλλα του Playboy

Γεννημένος στο Σικάγο, ο Χιού Χέφνερ ξεκίνησε την καριέρα του ως πολεμικός ανταποκριτής από το 1944 ως το 1946. Η μεγάλη ανατροπή ήρθε όταν με 8.000 δολάρια ξεκίνησε την έκδοση του Playboy τον Δεκέμβριο του 1953.
Στις σελίδες του… γδύθηκαν οι διασημότερες γυναίκες του κόσμου, ωστόσο ο τίτλος δεν είχε να κάνει μόνο με το γυμνό. Ήδη το 1972 είχε κερδίσει το ανδρικό κοινό και το Playboy πωλούσε πάνω από επτά εκατομμύρια αντίτυπα.
Είναι κάτι παραπάνω από χαρακτηριστικό αυτό που αναφερόταν για τους νεαρούς άνδρες στην Αμερική. Ο ένας στους τέσσερις σπουδαστές στο κολέγιο ήταν είτε συνδρομιτής είτε αγόραζε το Playboy.
Το περιοδικό γρήγορα απέκτησε ξένες εκδόσεις σχεδόν σε όλες τις χώρες του δυτικού κόσμου. Τα καλλιστεία ήταν… θεσμός κάθε χρόνο και τα “κουνελάκια” οι κυρίες που φιλοξενούνταν στις σελίδες τους γίνονταν διάσημες μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.

Η νέα εποχή

Χιου Χέφνερ

Η μεγάλη ανατροπή ήρθε το 2016. Το Playboy του Χιού Χέφνερ ανακοίνωσε ότι σταματούσε να φιλοξενεί στις σελίδες του γυμνές φωτογραφίες γυναικών…Η απόφαση αυτή ωστόσο κόστισε πολύ σε πωλήσεις και έτσι το γυμνό επέστρεψε…

Digital Nomads: Δουλεύοντας με ένα λάπτοπ και 4G

Η νέα γενιά εργαζομένων δεν έχει γραφείο, ούτε αυστηρό ωράριο, συχνά ούτε προϊσταμένους. Ταξιδεύει ανά τον κόσμο παρέχοντας υπηρεσίες μέσω Διαδικτύου και δουλεύοντας από καφέ, co-working χώρους ή από το σπίτι. 
Χρόνος ανάγνωσης: 
9

«Δούλεψε τίμια και εξαντλητικά, βγάλε χρήματα, αγόρασε σπίτι, φόρτωσέ το με έπιπλα και τρόφιμα, πάρκαρε στον κήπο τo τζιπ σου, αγόρασε φιρμάτα ρούχα και αξεσουάρ, πήγαινε δέκα μέρες διακοπές τον χρόνο και τον υπόλοιπο δείχνε τις φωτογραφίες κι όλα θα πάνε καλά». Λίγο πριν το μιλένιουμ, ο Κέβιν Σπέισι ως Λέστερ Μπέρνχαμ στο American Beauty του Σαμ Μέντες γύρισε την πλάτη στο αμερικάνικο όνειρο επιλέγοντας να γυρίζει μπιφτέκια σε φαστφουντάδικο παρά να επιστρέψει στον χώρο της διαφήμισης· το αμερικανικό όνειρο ήδη ψυχορραγούσε. Χρειάστηκε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 και έπειτα η μόνιμη ύφεση, εκατομμύρια απολύσεις και ανεργία για να αναρωτηθεί κανείς πόση ασφάλεια παρέχει αυτό το μοντέλο και αν μπορεί να επενδύσει κανείς τη ζωή του σε αυτό.
Εκείνη την περίοδο άρχισαν να ξεπηδούν startup και νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες που πρότειναν ένα νέο εργασιακό μοντέλο με περισσότερες ελευθερίες για τους εργαζόμενους. Εξάλλου ο κόσμος, μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, έχει αρχίσει να λαμβάνει υπ’ όψιν στις επιλογές του και άλλες αξίες, όπως η ελευθερία κινήσεων και η απόκτηση εμπειριών εκτός από την «ασφάλεια» ενός μισθού, που γνωρίζουμε όλοι πόσο σχετική είναι πλέον. Οι εναλλακτικές μορφές εργασίας προσφέρονται κυρίως στον τομέα παροχής υπηρεσιών και μπορούν πλέον να υλοποιηθούν με τη βοήθεια της τεχνολογίας.
Αυτόν τον νέο τρόπο ζωής επιλέγουν και οι digital nomads, άνθρωποι που παρέχουν κυρίως υπηρεσίες συνεργαζόμενοι με εταιρείες ή τρέχοντας τις δικές τους, ενώ παράλληλα ταξιδεύουν ανά τον κόσμο αναζητώντας εμπειρίες και καλό Wi-fi. Κοινότητες ψηφιακών νομάδων ξεπηδούν σε κάθε γωνιά του κόσμου. Mπαλί, Ταϊλάνδη, Σιγκαπούρη, Φιλιππίνες, Βιετνάμ, Λισαβόνα, Βερολίνο, Σαν Ντιέγκο και Κόστα Ρίκα διεκδικούν την προτίμηση των entrepreneurs και των ψηφιακών νομάδων για να τονώσουν την οικονομία τους (η Εσθονία, η Ταϊλάνδη και η Κολομβία ήδη παρέχουν νέου τύπου visa για αυτού του τύπου τους εργαζόμενους).
«Leap of faith» ονομάζεται η βουτιά σ’ αυτόν τον νέο τρόπο ζωής που δεν παρέχει ασφαλώς εχέγγυα, ίσως όμως προσφέρει ευκαιρίες. «Ο φόβος θέλει μικρά πράγματα στην αρχή, να δοκιμάσει κανείς στην αρχή για έναν μήνα π.χ. πηγαίνοντας στη Ρόδο» μας λέει ο Δαμιανός Βαβάνος, που δραστηριοποιείται στον χώρο του digital marketing. «Πρέπει να είναι κανείς ανοιχτός και να έχει θετική στάση, να είναι αυτό που λέμε “yes man”. Προσωπικά ταξίδευα από μικρός, είναι μεγάλη μου αγάπη τα ταξίδια με μηχανή. Στο Βιετνάμ έκανα ένα σημαντικότατο ραντεβού με 4G μες τη ζούγκλα σχεδόν και έλεγα “συγγνώμη μπορεί να έχουμε λίγο θόρυβο στο background”».
Για να ζήσει ο Δαμιανός το όνειρό του, προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα, δεν δίστασε να εργαστεί ως οδηγός νταλίκας για 9 μήνες στην Αγγλία, ζώντας μέσα σε αυτή, ενώ επιμορφωνόταν μέσω podcasts για να αναβαθμίσει τις γνώσεις του στην τεχνολογία. «Ταξίδεψα στην Αίγυπτο, την Ταϊλάνδη, τη Μιανμάρ, την Καμπότζη, το Βιετνάμ δουλεύοντας για την εταιρεία μου. Πήρα μαζί μου βέβαια μικροσυστήματα, υπολογιστές, κάρτες, τηλέφωνα, ό,τι θα μπορούσα να χρειαστώ. Πολύ καιρό πριν, είχα αρχίσει να εκπαιδεύω τους πελάτες μου σε νέους τρόπους επικοινωνίας, π.χ. μέσω skype αντί να κάνουμε συναντήσεις από κοντά. Κι όμως, όταν είδαν ότι θα ταξιδέψω μακριά, κάποιοι υπαναχώρησαν. Έχασα έναν πελάτη που ένιωθε την ανάγκη να δουλέψει με κάποιον που βρισκόταν στη χώρα. Όμως πλέον αυτό πια δεν είναι απαραίτητο σε όλες δουλειές».
Το digital marketing, ο προγραμματισμός, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, το ντιζάιν και η γραφιστική, η συγγραφή κειμένων και το copywriting, μαθήματα αγγλικών ή άλλου τύπου μαθημάτων και πολλά άλλα μπορούν να προσφέρονται μέσω skype χωρίς να διαφοροποιείται το επίπεδο τους. «Το μόνο σίγουρο είναι πως η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει το Hub της Ευρώπης» λέει ο Δαμιανός που τώρα στήνει με την ομάδα του το Social Hackers Academy, μια ΜΚΟ που στοχεύει να εκπαιδεύσει μετανάστες στον τομέα του coding.
Στην Ελλάδα υπάρχει μια μικρή κοινότητα entrepreneurs, Ελλήνων και ξένων, που ζουν στη χώρα και εργάζονται ως digital nomads και remote workers (εργαζόμενοι που δουλεύουν από μακριά, αλλά έχουν σταθερή σχέση εργασίας με κάποια εταιρεία). «Θα έλεγα πως υπάρχει ένας πυρήνας 50 ατόμων που δουλεύει σταθερά με αυτό τον τρόπο. Το καλοκαίρι αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός καθώς έρχονται νομάδες για να περάσουν στην Ελλάδα το καλοκαίρι συνδυάζοντας τις διακοπές τους» μας λέει η Εύη Μίσσα, η οποία πήρε την πρωτοβουλία να φτιάξει το fb group Digital Nomads Athensενώνοντας τους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στην πρωτεύουσα.
Η Εύη, η οποία επίσης εργάζεται στον χώρο του digital marketing, έχει ζήσει κι εργαστεί στο Γιβραλτάρ, την Αγγλία, το Βερολίνο και την Ισπανία. «Ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο της ζωής των digital nomads είναι ασφαλώς τα ταξίδια. Είναι εμπειρία ζωής να ζήσει κανείς στο εξωτερικό για κάποιο διάστημα, ανοίγει πραγματικά τους ορίζοντες».
«Ένα από τα βασικά ζητήματα που μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει ως digital nomad είναι η απομόνωση, γι’ αυτό και έχουμε οργανώσει μία κοινωνική συνάντηση κάθε μήνα ώστε να έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν οι άνθρωποι μεταξύ τους», λέει η Εύη. Μικρά κέντρα ψηφιακών νομάδων υπάρχουν και στη Ρόδο και το Ηράκλειο, όπου υπάρχουν φιλικά προς τους νομάδες καφέ ή co-working spaces, κοινόχρηστοι χώροι εργασίας που προσφέρουν τις δυνατότητες που θα έβρισκε κανείς σ’ ένα γραφείο και μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει για κάποιες μέρες ή μεγαλύτερο διάστημα έναντι κάποιου αντιτίμου.
Μία πόλη που έλκει ψηφιακούς νομάδες (το Nomad Listαξιολογεί πόλεις ανάλογα με τον καθαρό αέρα, αν οι ντόπιοι είναι φιλικοί, πόσο ασφαλής είναι για γυναίκες κ.ο.κ.) είναι το Chiang Mai στην Ταϊλάνδη. «Είναι ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα για τους digital nomads» μας εξηγεί ο Δανός Anders Trasborg Thomsen που πέρσι εγκατέλειψε τον κόσμο των επιχειρήσεων για να δοκιμάσει έναν νέο τρόπο ζωής.
«Yπάρχει μια περιοχή στο Chiang Mai, το Nimman, που είναι ζωντανό και νεανικό, σαν το Κουκάκι. Εκεί, στους πολύβουους δρόμους και τα υπαίθρια μαγαζάκια με street food ξεπροβάλλουν καφέ που μοιάζουν με αυτά της Νέας Υόρκης. Είναι μια πόλη με καλό ίντερνετ που φιλοξενεί μια κοινότητα 200 περίπου νομάδων, ενώ εκεί πραγματοποιείται και ένα σημαντικό ετήσιο συνέδριο» λέει ο Anders που στήνει ένα travel & food blog και ένα κατάστημα e-commerce. «Ο βασικός μου στόχος φέτος ήταν να φτιάξω το δίκτυό μου και γι’ αυτό δεν ταξίδεψα πολύ. Όσον αφορά τη σχέση του τοπικού πληθυσμού με τους νομάδες είναι και ζήτημα προσωπικό. Ο λαός της Ταϊλάνδης είναι ανοιχτός, εξάλλου είναι και επιχειρηματίες, προφανώς όλο αυτό το κύμα έχει και επιχειρηματικά οφέλη για τους ίδιους». Μέσα από τις γνωριμίες που έκανε ο Anders εκεί, έφτασε και στην Αθήνα όπου ζει τον τελευταίο μήνα. «Κάθε πόλη την αγαπάς για διαφορετικούς λόγους. Η Αθήνα μου αρέσει πολύ όταν λούζεται με το απογευματινό φως».
Tη δική της συναρπαστική ιστορία μας αφηγείται και η Μόνικα Μπάνι μέσω facetime που αυτόν τον καιρό ζει στο Βιετνάμ. H πολωνικής καταγωγής Μόνικα ζούσε στην Ελλάδα έχοντας το δικό της λογιστικό γραφείο. Η κρίση στάθηκε αφορμή να πάρει τη μεγάλη απόφαση και να δουλέψει από μακριά. Ήταν το 2012 όταν αγόρασε ένα εισιτήριο τρένου από τη Μόσχα για τη Μογγολία και έπειτα την Κίνα, ταξίδι που ξεκίνησε χωρίς καν να μιλάει αγγλικά. Έκτοτε ταξιδεύει, πέντε χρόνια τώρα, στην Ασία. «Στην αρχή κρατούσαν οι συνεργάτες μου το λογιστικό μου γραφείο και εγώ εργαζόμουν από το λάπτοπ. Για παράδειγμα την περίοδο των φορολογικών δηλώσεων φρόντιζα να είμαι σε πόλεις με πολύ καλό ίντερνετ και επισκέφτηκα τις Φιλιππίνες ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο».
Ένα ζήτημα που αντιμετωπίζουν οι digital nomads είναι η προσαρμογή στα διαφορετικά time zones. H Μόνικα όσο ζούσε στην Κίνα έπρεπε να εργάζεται από τις 8 μ.μ. έως τις 2 π.μ. ώστε να συντονίζεται με την Ελλάδα.
«Για μένα έχει πολύ μεγάλη σημασία το ταξίδι. Δεν ήμουν από εκείνους που απλώς άλλαζαν χώρα και κλείνονταν ατελείωτες ώρες στο δωμάτιο ή σε ένα καφέ. Έχει σημασία η επαφή με τον κόσμο, το να δίνεις χρόνο σε μια χώρα, να την γνωρίσεις πραγματικά ώστε να έρθεις όσο πιο κοντά στην κουλτούρα της». Πώς αποφάσισε να αλλάξει τη ζωή της; «Έπειτα από πολλά χρόνια σκληρής δουλειάς είπα “όχι, δεν μπορεί να συνεχιστεί έτσι η ζωή, δεν μπορώ να ζω μες τη μιζέρια, έχουμε μια ζωή”. Είχα κάνει κάποιες οικονομίες, μην φανταστείτε πολλά, και ξεκίνησα. Όλοι μπορούμε να το κάνουμε».
Όταν οι πελάτες άρχισαν να λιγοστεύουν στο γραφείο, νοίκιασε το σπίτι της στην Αθήνα μέσω airbnb, και τελικά έκλεισε και το γραφείο. Σήμερα, σε όποια χώρα ζει, νοικιάζει μεγάλα σπίτια και επινοικιάζει δωμάτιά του μέσω airbnb, ώστε να καλύπτει τα έξοδά της. «Στο Βιετνάμ μπορείς να βρεις σπίτι με 200 ευρώ, και τα καθημερινά σου έξοδα να είναι 4 ευρώ. Εξαρτάται βέβαια από τις ανάγκες του καθενός, όμως πιστεύω πραγματικά πως ποτέ δεν είναι αργά. Για κανέναν. Έχω δει τόσες χώρες, έχω γνωρίσει τόσους ωραίους ανθρώπους και καταστάσεις. Αυτή η εμπειρία με έχει κάνει τελικά πιο ευτυχισμένη».
Θα είναι αυτό το εργασιακό μοντέλο του μέλλοντος;
Δημοσίευμα του Guardian προβλέπει ότι 4 εκατομμύρια άνθρωποι θα δουλεύουν το 2020 σε co-working γραφεία, έναντι 1 εκατομμυρίου το 2016. «Υπάρχει πάντα μια διαφορά φάσης ανάμεσα στην οργάνωση της κοινωνίας και τις ανάγκες της και το νομικό και θεσμικό πλαίσιο. Ήδη αυτό το νέο κύμα στο επιχειρείν έχει ξεκινήσει, νέα μοντέλα εταιρειών έχουν πετύχει, όπως π.χ το Beat, η Uber, το airbnb» μας λέει ο Κωνσταντίνος Μιλλεούνης.
«Νιώσαμε από τους πρώτους την κρίση και θέλησα να βρω έναν νέο δρόμο, να μάθω νέα πράγματα. Η ζωή και η εργασία γίνονται ένα όταν ακολουθεί κανείς αυτόν τον τρόπο ζωής. Η συνολική ποιότητα ζωής, η ισορροπία, η συναισθηματική ικανοποίηση μετράνε πολύ, όμως χάνει κανείς την ασφάλεια ενός δεδομένου μισθού, συχνά τα οικονομικά μπορεί να είναι δύσκολα» εξηγεί ο Κωσταντίνος που έχει ασχοληθεί με websites και πλατφόρμες για τον τουρισμό και την υγεία.
«Δεν έχουν όλοι τις δεξιότητες ή την προσωπικότητα για να ακολουθήσουν αυτόν τον τρόπο ζωής. Οι θέσεις θα είναι πεπερασμένες κάποτε, αλλά δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε πόσες θα είναι στο μέλλον. Συνήθως οι digital nomads και οι remote workers είναι άνθρωποι δημιουργικοί που επιλέγουν να αυτονομηθούν και καταβάλουν μεγάλη προσπάθεια, γεγονός που παρακινεί κι εσένα. Στις πολυεθνικές ισχύει ακόμα το σύστημα καρότο-μαστίγιο και όλοι ξέρουμε ποιο χρησιμοποιείται συχνότερα. Το σύστημα φοβάμαι ότι θα είναι το τελευταίο που θα αλλάξει. Όμως υπάρχουν πια επιχειρηματίες με ανοιχτό μυαλό».
Ο Νοτιοαφρικανός Simon Lewis έχει ταξιδέψει σε 21 χώρες τον τελευταίο χρόνο καιπλέον έχει ζει μεταξύ Αθήνας και Καλαμάτας. Πιστεύει πως «δεν είναι το μέλλον, είναι το παρόν. Όταν ξεκίνησα τη δική μου εταιρεία μάρκετινγκ πριν δέκα χρόνια, όλα αυτά ήταν πολύ καινούργια στη Νότιο Αφρική. Όμως είμαι σίγουρος ότι τα παλιά μοντέλα εργασίας δεν θα υπάρχουν στο μέλλον». Όχι ότι η ζωή των nomads είναι σπαρμένη με ρόδα. Πρέπει να διαχειρίζεσαι πολύ καλά τον χρόνο του. «Όταν δουλεύεις για τον εαυτό σου θα πρέπει να είσαι άκρως αποτελεσματικός. Προσωπικά ανοίγω τον υπολογιστή μου μόνο όταν πρέπει να δουλέψω» ομολογεί ο Simon. Τίθενται ζητήματα όπως η ιατροφαρμακευτική κάλυψη και ο τόπος που φορολογείται κανείς, ενώ έπειτα από κάποια χρόνια μπορεί κάποιος να κουραστεί από τα ταξίδια.
Για τον Simon η Ελλάδα αποτελεί πολύ καλό προορισμό για έναν νομά καθώς «προσφέρει αυτό το εκπληκτικό κλίμα, καλά ενοίκια και εύκολη πρόσβαση στα μεγάλα κέντρα της Ευρώπης, όπως το Λονδίνο, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο». O ίδιος διοργανώνει στην Ελλάδα και το εξωτερικό co-working days, ημέρες που οι digital nomads συγκεντρώνονται σε έναν χώρο για να δουλέψουν μαζί, να συζητήσουν, να δικτυωθούν. Από τη συναναστροφή μπορεί να προκύψουν νέες ιδέες ή συνεργασίες ή μπορεί κανείς απλώς να δουλέψει πάνω στο δικό του πρότζεκτ έχοντας παρέα. Στην Ελλάδα co-working days γίνονται από τον Ιανουάριο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ ένα pop up event θα γίνει και στην Καβάλα στις 12 Οκτωβρίου.
Στο εξωτερικό δεν υπάρχουν μόνο co-working days και co-working γραφεία, αλλά και co-living spaces, δηλαδή χώροι όπου μπορεί κανείς και να ζήσει για κάποιο διάστημα με “ομοϊδεάτες”. Ανά τον κόσμο ξεπηδούν ξενώνες, boutique ξενοδοχεία, κρουαζιέρες και τουριστικά γραφεία, ακόμα και dating apps για τους digital nomads. Eταιρείες όπως η Unsettled προσφέρει οργανωμένη διαμονή στο Μπαλί, τη Βαρκελώνη, τη Λίμα και άλλους προορισμούς για έναν μήνα καλύπτοντας βασικές ανάγκες των ψηφιακών νομάδων έναντι κατά μέσο όρο 2.000 δολαρίων. Aλυσίδα ξενώνων έχει και η εταιρεία Roam και πολλές ακόμη. «Το τι θέλει ο καθένας στη ζωή του είναι προσωπικό ζήτημα» λέει ο Simon. «Πλέον προσφέρονται πολλές επιλογές, εναπόκειται σε εμάς τι θα επιλέξουμε ανάλογα με την προσωπικότητα και τις ανάγκες μας».
Συνεργάζεται με περιοδικά γράφοντας κυρίως για πολιτιστικά, γαστρονομία και ταξίδια. Διδάσκει δημοσιογραφία στο ANT1 Media Lab και στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
Γεννήθηκε (1977) στην Ελευσίνα. Σπούδασε φωτογραφία στη Focus. Οι φωτογραφίες του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικές και διεθνείς εκδόσεις (Spiegel, Die Zeit, Rolling Stones Magazine, Le Monde, Washington Post, International NY Times). Έχει κάνει αποστολές σε πολλές χώρες. 
πηγή, inside story