ΟΡΕΙΝΟΣ

Από τον ΓΛ η πιο κάτω ανάρτηση:

Το παρελθόν ως επιλογή… (Μέρος 1ο) 

Το παρελθόν είναι μνήμη.

Είναι μνήμη γεγονότων και συναισθημάτων. Τί έγινε κάποτε και πώς μας έκανε να νιώσουμε.

Είναι μνήμη απόψεων και πεποιθήσεων. Σίγουρα είναι και μνήμη ταυτότητας. Μέσα από αυτό προσδιορίζουμε το ποιοί (πιστεύουμε ότι) είμαστε. Χτίζει την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.

Μοιάζει σφυρηλατημένο και ανίκητο. Ό,τι γράφει, δεν ξεγράφει… 

Σε επίπεδο νοητικής διεργασίας λειτουργεί περισσότερο σαν ένα “φίλτρο”.

Ό,τι βλέπουμε και ακούμε, γενικά ό,τι προσεγγίζουμε με τις αισθήσεις μας, σε ό,τι επιλέγουμε να στρέψουμε την προσοχή μας, φιλτράρεται μέσα (και) από τη μνήμη (= τις παλαιότερες εγγραφές στους νευρώνες του εγκεφάλου) και κατά κανόνα ερμηνεύεται με τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει να εξηγούμε τα πράγματα.

Εν ολίγοις, (άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο) κοιτάμε το σήμερα μέσα από τα “μάτια του παρελθόντος”.

Ο χαρακτηρισμός “ξεροκέφαλος” αναδεικνύει αυτή τη νοητική δυσκαμψία.

Προφανώς δεν είναι δυνατή η ανθρώπινη ζωή χωρίς μνήμη.

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη επιχειρηματολογία επ’ αυτού. Όλοι έχουμε την εικόνα ανθρώπων που υποφέρουν από άνοια και πόσο αυτή επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα των ιδίων, αλλά και των συγγενικών τους ανθρώπων. 

Ωστόσο, το παρελθόν γίνεται “βάρος”, όταν του επιτρέπουμε να “χρωματίζει” την ψυχολογία μας κατά τρόπο που επηρεάζει τη στάση μας απέναντι στη ζωή, τις επιλογές μας, τις σχέσεις μας με τους άλλους. Αναπόφευκτο και αυτό, θα μου πείτε…

Πιθανόν, ως ένα βαθμό…

Κάποιος μπορεί να ξεχάσει τί είπες, να ξεχάσει τί έκανες, αλλά τα πράγματα αλλάζουν όταν φτάνουμε στο σημείο να θυμηθεί πώς τον έκανες να νιώσει.

Η μνήμη (συνήθως των αρνητικών) συναισθημάτων, η μνήμη “προσβολής” της ταυτότητάς μας, είναι η πιο ισχυρή.

(θα συνεχιστεί…)

Γ.Λ.

Η φράση του Αριστοφάνη από τους Ιππής («οὐ γὰρ φαῦλον τὸ κυβερνᾶν… πρῶτα δ᾽ ἐρέτην χρῆναι γενέσθαι πρὶν πηδαλίοις ἐπιχειρεῖν») συμπυκνώνει μια διαχρονική αλήθεια για την ουσία της εξουσίας και της ηγεσίας. Μέσα από τη ναυτική μεταφορά της αρχαίας αθηναϊκής πραγματικότητας, ο κωμωδιογράφος δεν διατυπώνει απλώς έναν πρακτικό κανόνα ναυτοσύνης, αλλά μια βαθιά πολιτική και ηθική αρχή: κανείς δεν δικαιούται να κυβερνά, αν δεν έχει προηγουμένως βιώσει τον μόχθο της βάσης.

Το να γίνει κανείς «κωπηλάτης» σημαίνει να γνωρίσει την πραγματικότητα από τα κάτω. Ο απλός ναύτης νιώθει το βάρος του κουπιού, την εξάντληση της τρικυμίας, την αγωνία της επιβίωσης και την άμεση εξάρτηση από τους διπλανούς του. Αυτή η εμπειρία προσφέρει στον μελλοντικό κυβερνήτη:

Ρεαλιστική αντίληψη των ορίων: Κατανοεί τις αντοχές των ανθρώπων και δεν απαιτεί ανέφικτα πράγματα.

Ενσυναίσθηση: Αντιλαμβάνεται τον αντίκτυπο των αποφάσεών του σε εκείνους που καλούνται να τις εκτελέσουν.

Γνώση του μηχανισμού: Μαθαίνει πώς λειτουργεί το σύνολο πριν αναλάβει να το κατευθύνει.

Στη σύγχρονη εποχή, το φαινόμενο της ηγεσίας που προκύπτει μέσα από «θερμοκήπια» —κληρονομικά, κομματικά ή τεχνοκρατικά— είναι σύνηθες. Όταν κάποιος αναλαμβάνει το πηδάλιο χωρίς να έχει ιδρώσει στο κουπί, το αποτέλεσμα είναι συχνά η αλαζονεία, η αποκοπή από την κοινωνική βάση και η αδυναμία διαχείρισης κρίσεων. Ο κυβερνήτης που δεν υπήρξε κωπηλάτης τείνει να βλέπει τους ανθρώπους ως απλούς αριθμούς ή μέσα για την επίτευξη του σκοπού του, αγνοώντας το πραγματικό κόστος των επιλογών του.

Η ουσιαστική ηγεσία δεν επιβάλλεται μέσω τίτλων, αλλά κερδίζεται μέσω της κατανόησης και της αξιοπιστίας. Ο κυβερνήτης που πέρασε από το κουπί εμπνέει σεβασμό, επειδή οι κωπηλάτες γνωρίζουν ότι μοιράζεται τις ίδιες δοκιμασίες και κατανοεί τον πόνο τους.

Το αριστοφανικό πρόσταγμα παραμένει επίκαιρο: η πραγματική σοφία στη διακυβέρνηση δεν αποκτάται από θεωρητικά εγχειρίδια ούτε από την πρόωρη κατοχή εξουσίας, αλλά σφυρηλατείται στην πράξη, στην πειθαρχία και στον μόχθο της συλλογικής προσπάθειας.

«Έχω κι εγώ ένα θλιβερό παρελθόν, αλλά δεν το χρησιμοποιώ ως δικαιολογία για να είμαι κακός άνθρωπος».

Δεν ξέρουμε ποιος είπε πρώτος αυτή τη φράση και δεν έχει και σημασία.

Όλοι έχουμε ένα παρελθόν. Και κανενός δεν είναι ανέφελο. Άλλος κουβαλά μια αδικία, άλλος μια εγκατάλειψη, μια προδοσία, μια στέρηση, έναν άνθρωπο που τον πλήγωσε. Μερικοί κουβαλούν τόσα, που θα μπορούσαν να γεμίσουν ολόκληρο βιβλίο με παράπονα.

Και κάποτε το κάνουν.

Μόνο που οι πληγές μας δεν μας δίνουν το δικαίωμα να πληγώνουμε. Το ότι κάποιος μας αδίκησε δεν μας δίνει άδεια να αδικούμε. Ούτε η σκληρότητα που γνωρίσαμε είναι κληρονομιά που οφείλουμε να παραδώσουμε στον επόμενο.

Το παρελθόν εξηγεί πολλά. Τους φόβους μας, τις ανασφάλειες, τις άμυνες, ακόμη και κάποιες από τις κακές στιγμές μας. Δεν μπορεί όμως να γίνεται ισόβιο άλλοθι.

Ίσως, μάλιστα, η πραγματική νίκη απέναντι σε ένα θλιβερό παρελθόν να μην είναι να το ξεχάσεις. Είναι να μην του επιτρέψεις να αποφασίσει τι άνθρωπος θα γίνεις.

Γιατί στο τέλος δεν μας χαρακτηρίζουν μόνο όσα μας έκαναν οι άλλοι.

Μας χαρακτηρίζει κυρίως αυτό που εμείς επιλέξαμε να κάνουμε στους άλλους.

τέταρτο θύμα παρόλα τα μέτρα, ο λύκος είναι ανίκητος!