Βιώματα και Εξουσία — George Constantine Stavropoulos.

• Το βίωμα του δημιουργικού ανθρώπου, στην ανθρώπινη συνείδηση, παράγει μια μορφή αχρονίας. Ο καιρός περνά με ραγδαία ταχύτητα, αλλά η βιωματική καταγραφή ζει και δηλώνει παρούσα. Όταν εξακολουθείς να δημιουργείς, παρά το ότι μεγαλώνεις, το βίωμα αρμοδένει με το παρόν, συνδιαλέγεται μαζί του και συχνά το επικαθορίζει. Όταν γίνεις απόμαχος, το βίωμα είναι το ίδιο το αέναο υποκειμενικό παρόν.

• Ο αγαπητός Γιώργος Σταυρόπουλος, μάχιμος πάντα, έκανε γραπτή τη βιωματική του εμπειρία των 40 ετών δικαστικής πείρας στο ΣτΕ και τη συμμετοχή του στην παράδοξη αυτή κυβέρνηση Παπαδήμου. Το βιβλίο του: «Βιώματα και Εξουσία». Με ενδιαφέρουσα παρουσίαση, που παρακολούθησα χτες, με πρόσωπα με τα οποία έχω συνδεθεί και διασταυρωθεί σε διάφορες φάσεις και της δικής μου βιωματικής μνήμης. Ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Λουκάς Παπαδήμος, ο Αλέκος Παπαδόπουλος και άλλοι διαπρεπείς.

• Οι βιωματικές καταγραφές είναι η πρώτη ύλη της ιστορίας. Πολύτιμες. Ιδιαίτερα για στιγμές που, από τη φύση τους, προορίζονται να χαθούν στη σκόνη του χρόνου, όπως το εξάμηνο της κυβερνητικής παραδοξότητας Παπαδήμου και το πώς υπογράφτηκε το δεύτερο μνημόνιο. Σε ευχαριστούμε, Γιώργο.

• Άλλωστε, εμένα με ενδιέφερε γιατί ήμουν κι εγώ εκεί, σε αυτή την παραδοξότητα. Με τα χίλια ζόρια δεν παραιτήθηκα, θυμάσαι Παύλο; «Κάν’ το, Πάνο, και θα το πάμε μαζί». Αλλά, σε εκείνη τη φάση, το κύμα είχε πέσει πάνω μου. Όχι πως το φοβόμουν· απλά δεν το γούσταρα. Εγώ «συγκυβερνών» με τη ΝΔ του Σαμαρά και τον Καρατζαφέρη; Αν είναι δυνατόν. Με την ευθύνη να κρατήσω όρθιο τον αθλητισμό, ενόψει και των Ολυμπιακών του Λονδίνου, και με τη βία στα γήπεδα στο ζενίθ. Με κυβέρνηση παραπαίουσα, όπου η ευθύνη της λειτουργίας της, εκτός των κρίσιμων τομέων, είχε περάσει στους γενικούς γραμματείς. «Πού ’σουνα, νιότη, που ’λεγες…». Βοήθησε, ευτυχώς, το γεγονός πως με όλους σχεδόν τους τότε, παρά τις πολιτικές διαφορές, είχα από ευγενικές ως φιλικές σχέσεις. Το ’κανα, όμως, μόνο από αίσθηση καθήκοντος. Υπέφερα πάντως πολύ… Υπό τη διακομματική επιτροπεία και με ελάχιστους πόρους. Χρειάστηκε πολύς κόπος και υπέρβαση να πεισθώ πως έπρεπε να βάλουμε πλάτη, γιατί η χώρα κατέρρεε. Δεν είναι σχήμα λόγου αυτό. Και μετά τις εκλογές, όπου φύγει φύγει. Δρομαίως πίσω στη δικηγορία, στην οποία ανήκω. Άντε γεια. Ούτε να ακούσω δεν ήθελα για Σαμαρά. Good luck, σύντροφοι.

• Θυμάμαι τα κολυμβητήρια στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Πικραμένου. Έπρεπε να τα κλείσουμε ελλείψει πόρων. Πήρα τηλέφωνο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Το κανόνισε η Τατιάνα Καραπαναγιώτη, που ήταν υπηρεσιακή υπουργός. Πήγα στην Ηρώδου Αττικού με τον Σπύρο Καπράλο. «κ. Πρόεδρε, πέστε στον Ζανιά να δώσει 2 εκ. να αντέξουμε». Μου λέει: «Εδώ θα κλείσουν τα νοσοκομεία κι εσύ μιλάς για τις πισίνες; Άσε με ήσυχο». Με κοίταξε ο Παπούλιας και μου είπε: «Τι να σου κάνω, Πάνο μου; Πικραμένος λαός, Πικραμένος πρωθυπουργός».

• Κι όμως, μείναμε όρθιοι, Γιώργο. Να το διαβάσετε το βιβλίο. Εκδόσεις Παπαζήση.

Πάνος Μπιτσαξής

Οι Σπουδαίοι Ηγέτες Αναδεικνύουν Σπουδαίους Ανθρώπους!

Υπάρχουν άνθρωποι που απλώς διοικούν και άνθρωποι που πραγματικά ηγούνται. Η ειδοποιός διαφορά τους δεν βρίσκεται μόνο στις αποφάσεις, στις τεχνικές γνώσεις ή στην ικανότητα επιβολής. Βρίσκεται κάπου βαθύτερα: στον τρόπο που δονείται η ψυχή τους όταν βλέπουν τους γύρω τους να προοδεύουν.

Ο «μικρός» άνθρωπος σε θέση εξουσίας φοβάται την επιτυχία των υφισταμένων του. Τη μεταφράζει ως απειλή, ως μια άβολη αμφισβήτηση της δικής του επάρκειας. Προτιμά τη μετριότητα γύρω του για να νιώθει ο ίδιος ασφαλής. Μπορεί να επιβάλλεται προσωρινά, αλλά δεν θα καταφέρει ποτέ να εμπνεύσει. Η εξουσία του τελειώνει εκεί όπου σταματά ο έλεγχος.

Ο σπουδαίος ηγέτης λειτουργεί στον αντίποδα. Νιώθει γνήσια χαρά όταν ένας συνεργάτης του εξελίσσεται, ξεπερνά τα όριά του ή ακόμη και τον ίδιο του τον δάσκαλο. Για εκείνον, η πρόοδος του άλλου δεν αποτελεί απώλεια, αλλά δικαίωση.

Η πραγματική ηγεσία δεν μετριέται από το πόσο απαραίτητος παραμένεις εσύ, αλλά από το πόσους ικανούς ανθρώπους κατάφερες να αναδείξεις.

Οι μεγάλες ομάδες, οι υγιείς επιχειρήσεις και οι ισχυρές κοινωνίες χτίζονται πάνω σε αυτήν ακριβώς τη νοοτροπία: στην ικανότητα κάποιων ανθρώπων να φωτίζουν το μονοπάτι των άλλων χωρίς να φοβούνται ότι θα χαθεί η δική τους λάμψη. Αντιλαμβάνονται πως όσο περισσότερα κεριά ανάψεις από τη δική σου φλόγα, τόσο περισσότερο φως θα υπάρχει για όλους.

Ηγεσία χωρίς γενναιοδωρία ψυχής δεν νοείται. Υπάρχει μόνο η στεγνή εξουσία. Και ενώ η εξουσία απαιτεί υποταγή, η ηγεσία κερδίζεται καθημερινά μέσα από την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τη χαρά της κοινής ανηφόρας και την ειλικρινή υπερηφάνεια για το «εύγε» που ανήκει σε κάποιον άλλον.

Στην κορυφή δεν φτάνεις ποτέ μόνος. Φτάνεις μαζί με εκείνους που βοήθησες να ανέβουν.

ΚΜ

Ορχομενός : Η Παναγία Σκριπούς

Ο ναός της Παναγίας της Σκριπούς στον Ορχομενό της Βοιωτίας, ολοκληρώθηκε το έτος 6382 από κτίσεως κόσμου, δηλαδή το καθ’ ημάς 873/4 μετά Χριστόν.

Ανάμεσα στις πέντε επιγραφές που μνημονεύουν τον ιδρυτή του ναού και τα κίνητρά του, τους τρεις βασιλείς των Ρωμαίων Βασίλειο, Κωνσταντίνο και Λέοντα, και τον οικουμενικό πατριάρχη Ιγνάτιο, ξεχωρίζει εκείνη που έχει εντοιχιστεί στην πρόσοψη του κτηρίου. Πρόκειται για ένα μακροσκελές εξάμετρο επίγραμμα, χαραγμένο με κεφαλαία γράμματα και γραμμές-οδηγούς, το οποίο σώζεται σχεδόν ακέραιο:

☩ Οὐ φθόνος οὐδὲ χρόνος περιμήκετος ἔργα καλύψει
σῶν καμάτων, πανάριστε, βυθῷ πολυχανδέι λήθης
ἔργα ἐπεὶ βοόωσι καὶ οὐ λαλέοντα περ’ ἔμπης·  
καὶ τόδε γαρ τέμενος παναοίδιμον ἐξετέλεσας
Μητρὸς ἀπειρογάμου, θεοδέγμονος ἰφιανάσσης,
τερπνὸν ἀποστίλβον περικαλλέα πάντοθεν αἰγλην·
Χριστοῦ δ’ἑκατέρωθεν ἀποστόλω ἔστατον ἄμφω,
ὧν Ῥώμης βῶλαξ ἱερὴ κόνις ἀμφικαλύπτει·
ζώοις ἐν θαλίῃσι χρόνων ἐπ’ ἀπείρονα κύκλα
ὦ πολύαινε Λέων πρωτοσπαθάριε μέγιστε,
γηθόμενος κτεάτεσσι καὶ ἐν τεκέεσσιν ἀρίστοις
χῶρον ἐπικρατέων τε παλαιφάτου Ὀρχομενοῖο ☩.  

Μετάφραση

«Οὔτε ο φθόνος ούτε ο παντοδύναμος χρόνος θα σκεπάσουν
μες στο βαθύ και αχανές πέλαγος της λησμονιάς
τα έργα των κόπων σου, άριστε·
γιατί τα έργα μιλούν, ακόμη κι όταν δεν έχουν φωνή.

Και τούτο το πανένδοξο τέμενος ολοκλήρωσες
της απειρόγαμης Μητέρας, της θεοδόχου μεγαλόπρεπης Δέσποινας,
που από παντού λάμπει με τερπνή και εξαίσια αίγλη.

Και δεξιά κι αριστερά του Χριστού στέκονται οι δύο Απόστολοι,
των οποίων τα ιερά λείψανα σκεπάζει το άγιο χώμα της Ρώμης.

Είθε να ζεις με ευτυχία στους ατέλειωτους κύκλους των χρόνων,
ω πολυτίμητε Λέοντα, μέγιστε πρωτοσπαθάριε,
χαίροντας τα πλούτη σου και τα εξαίρετα τέκνα σου,
κυβερνώντας τον τόπο του ξακουστού από παλιά Ορχομενού.»

Το επίγραμμα της Σκριπούς δημοσιεύτηκε πρώτη φορά από τον Ερρίκο Σλήμαν στο έργο του Bericht über meine Ausgrabungen im böotischen Orchomenos, το 1881. Εδώ ακολουθούμε την πιο πρόσφατη κριτική έκδοσή του, του Andreas Rhoby (Byzantinische Εpigramme auf Stein, Βιέννη 2014, αρ. GR98), χωρίς τα επιγραφικά σύμβολα.

”Η ζωή είναι αυτό που σου συμβαίνει όταν είσαι απασχολημένος με άλλα σχέδια”. John Lennon*

*αυτή η φράση αποτελεί ένα από τα πιο διάσημα αποφθέγματα του John Lennon.

Προέρχεται από τους στίχους του τραγουδιού του “Beautiful Boy (Darling Boy)”, το οποίο κυκλοφόρησε το 1980 στο άλμπουμ Double Fantasy. Ο συγκεκριμένος στίχος (“Life is what happens to you while you’re busy making other plans”) γράφτηκε για τον γιο του, Sean.

Αν και ο Lennon την έκανε παγκοσμίως γνωστή, η ιδέα είχε διατυπωθεί νωρίτερα, το 1957, από έναν συγγραφέα ονόματι Allen Saunders σε ένα άρθρο στο περιοδικό Reader’s Digest. Ωστόσο, έχει ταυτιστεί απόλυτα με τον Lennon λόγω της τεράστιας επιτυχίας του τραγουδιού.

Το νόημα της φράσης είναι διαχρονικό: μας υπενθυμίζει ότι συχνά αναλωνόμαστε στον προγραμματισμό του μέλλοντος, χάνοντας τις στιγμές και τα απρόοπτα που συμβαίνουν στο «τώρα» και τα οποία αποτελούν στην πραγματικότητα την ίδια τη ζωή.

Like5

Η ζωή δεν ανταμείβει μόνο το αποτέλεσμα, αλλά κυρίως τη στάση. Την υπομονή μπροστά στις δυσκολίες, την αντοχή στις αποτυχίες, την πίστη σε κάτι που δεν φαίνεται ακόμη. Σε αυτό το επίπεδο, η επιτυχία δεν είναι μια κορυφή που κατακτάται, αλλά μια σκιά που σε ακολουθεί, όσο εσύ προχωράς προς το φως!

Like2

Το πάθος ως δύναμη υπέρβασης

Υπάρχουν στόχοι που μοιάζουν εξαρχής απρόσιτοι, σαν μακρινές κορυφές. Διαδρομές που απαιτούν χρόνο, κόπο, αντοχή, πίστη και —πολλές φορές— τη δύναμη να κάνεις ένα ακόμη βήμα, ακόμη κι όταν όλα δείχνουν πως δεν έχει νόημα να συνεχίσεις. Εκεί ακριβώς αναλαμβάνει το πάθος. Όχι ως ένας στιγμιαίος ενθουσιασμός, αλλά ως μια εσωτερική φωτιά που ζεσταίνει την προσπάθεια και δίνει αντοχή στην ανάβαση.

Όποιος πορεύεται μόνο από υποχρέωση, λυγίζει στην πρώτη απότομη ανηφόρα. Αντίθετα, εκείνος που έχει πάθος με αυτό που κάνει, αποκτά μια διαφορετική σχέση με τις δυσκολίες. Δεν βλέπει τις πέτρες και τα εμπόδια ως λόγους για να σταματήσει, αλλά ως τα πατήματα που θα τον πάνε ψηλότερα. Το πάθος μετατρέπει την επιμονή σε φυσική κατάσταση και τον ιδρώτα σε δημιουργική ένταση.

Οι μεγαλύτερες κατακτήσεις, είτε αφορούν ιστορικά επιτεύγματα, είτε την τέχνη, είτε τους προσωπικούς μας αγώνες, δεν έγιναν από ανθρώπους που περπάτησαν σε ομαλά μονοπάτια. Γεννήθηκαν από ανθρώπους που είχαν έναν ισχυρό λόγο να μην τα παρατήσουν. Που πίστεψαν σε ένα όραμα μεγαλύτερο από την κούραση και την προσωρινή απογοήτευση.

Το πάθος, βέβαια, δεν αρκεί από μόνο του για να σε φτάσει στην κορυφή. Απαιτείται πειθαρχία, γνώση του πεδίου και τεράστια υπομονή. Όμως, χωρίς πάθος, ακόμη και οι πιο ικανοί συχνά μένουν στους πρόποδες. Γιατί το πάθος είναι ο οδηγός που δίνει ψυχή στο βήμα και κρατά αναμμένη την επιθυμία, τη στιγμή που οι άλλοι γυρίζουν πίσω.

 Οι  πιο δύσβατοι στόχοι τελικά να μην κατακτώνται μόνο με λογική και σχεδιασμό. Κατακτώνται με εκείνη τη βαθιά εσωτερική δύναμη που σε κάνει να κοιτάς ψηλά και να λες: «Θα συνεχίσω, γιατί η θέα που κυνηγώ αξίζει πολύ περισσότερο από την κούρασή μου».

 

Like4