ΟΡΕΙΝΟΣ

1. Όταν είστε μόνοι, προσέξτε τις σκέψεις σας.
2. Όταν είστε με φίλους, προσέξτε τη γλώσσα σας.

3 Όταν είστε θυμωμένοι, προσέξτε την ψυχραιμία σας

4 Όταν είστε με μια ομάδα, προσέξτε τη συμπεριφορά σας.

5 Όταν αντιμετωπίζετε προβλήματα, προσέξτε τα συναισθήματά σας.

6 Όταν ο Θεός αρχίσει να σας ευλογεί, προσέξτε τον εγωισμό σας.

Υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν σε μια συζήτηση για να ανταλλάξουν απόψεις. Και υπάρχουν κι εκείνοι που μπαίνουν για να νικήσουν.

Ο Άρθουρ Σοπενχάουερ, στην περίφημη «Εριστική Διαλεκτική» του, κατέγραψε τριάντα οκτώ τεχνάσματα με τα οποία μπορεί κανείς να επικρατήσει σε μια αντιπαράθεση ακόμη κι όταν δεν έχει δίκιο. Να αλλάξει το θέμα, να διαστρεβλώσει τη θέση του άλλου, να επικαλεστεί μια αυθεντία, να παίξει με τις λέξεις και, όταν όλα αποτύχουν, να επιτεθεί στον ίδιο τον συνομιλητή του.

Διαβάζοντάς τα σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, ανακαλύπτεις κάτι εντυπωσιακό: ελάχιστα έχουν αλλάξει. Μόνο το πεδίο της αντιπαράθεσης μεγάλωσε. Από τα καφενεία και τις παρέες περάσαμε στα τηλεοπτικά παράθυρα και από εκεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα τεχνάσματα όμως παραμένουν σχεδόν ίδια.

Γιατί πίσω από όλα αυτά κρύβεται μια ανθρώπινη αδυναμία: δυσκολευόμαστε να πούμε «έκανα λάθος».

Το «δεν ξέρω» μάς φαίνεται ήττα. Το «ίσως έχεις δίκιο» υποχώρηση. Και το «με έπεισες» σχεδόν ταπείνωση. Έτσι υπερασπιζόμαστε πολλές φορές μια άποψη όχι επειδή εξακολουθούμε να την πιστεύουμε, αλλά επειδή είναι πια δική μας. Έχουμε επενδύσει σ’ αυτήν τον εγωισμό μας.

Κι όμως, η πραγματική δύναμη βρίσκεται αλλού.

Να μπορείς να ακούσεις ένα επιχείρημα που ανατρέπει τη βεβαιότητά σου και να πεις: «Δεν το είχα σκεφτεί έτσι». Να εγκαταλείψεις μια άποψη όταν τα γεγονότα την έχουν ξεπεράσει. Να προτιμήσεις να χάσεις μια αντιπαράθεση παρά να χάσεις την επαφή σου με την πραγματικότητα.

Γιατί το να έχεις πάντα δίκιο είναι αδύνατον. Το να θέλεις όμως πάντα να έχεις δίκιο είναι επικίνδυνο.

Στη συζήτηση δεν υπάρχουν μόνο νικητές και ηττημένοι. Υπάρχει και μια τρίτη δυνατότητα, ίσως η σημαντικότερη: δύο άνθρωποι να ξεκινήσουν από διαφορετικές θέσεις και, μέσα από την κουβέντα, να φτάσουν λίγο πιο κοντά στην αλήθεια.

Ίσως λοιπόν το σπουδαιότερο από τα τριάντα οκτώ τεχνάσματα του Σοπενχάουερ να είναι εκείνο που δεν έγραψε:

Μπες σε μια συζήτηση έτοιμος όχι μόνο να πείσεις, αλλά και να πειστείς.

Γιατί, τελικά, τι αξίζει περισσότερο;

Να φύγεις από μια συζήτηση έχοντας αποδείξει ότι είχες δίκιο ή να φύγεις έχοντας ανακαλύψει ότι έκανες λάθος — και γνωρίζοντας πλέον κάτι περισσότερο;

Το πιο δύσκολο πράγμα για έναν άνθρωπο –και ειδικά για έναν άνδρα– είναι να παραδεχτεί τα λάθη και τις ήττες του.

Και για έναν συγγραφέα να παραδεχτεί τις ανεπάρκειες και τις αποτυχίες του.

Το σύνθημα της Royal Society* — Nullius in verba — συμπυκνώνει μέσα σε τρεις λατινικές λέξεις μία από τις μεγαλύτερες πνευματικές επαναστάσεις της ανθρωπότητας: την απελευθέρωση της σκέψης από την τυφλή αυθεντία.
«Μην αποδέχεσαι τον λόγο κανενός ως αυθεντία». Όχι από αλαζονεία, ούτε από περιφρόνηση προς τη γνώση των προηγουμένων, αλλά από σεβασμό προς την αλήθεια.

Για αιώνες ο άνθρωπος πίστευε επειδή «έτσι είπε» κάποιος ισχυρός: ένας φιλόσοφος, ένας ιερέας, ένας άρχοντας ή ένα βιβλίο. Η επιστημονική επανάσταση, όμως, γεννήθηκε όταν ορισμένοι τόλμησαν να ρωτήσουν:
«Και αν δεν είναι έτσι;»

Το Nullius in verba δεν είναι κάλεσμα ανυπακοής· είναι κάλεσμα επαλήθευσης.
Να παρατηρείς, να ερευνάς να αμφιβάλλεις δηλαδή δημιουργικά.
Να δοκιμάζεις τα πάντα απέναντι στην πραγματικότητα και όχι απέναντι στο κύρος εκείνου που το είπε.

Η αρχή αυτή δεν αφορά μόνο την επιστήμη. Αφορά και τη ζωή.
Οι κοινωνίες προοδεύουν όταν οι άνθρωποι σκέφτονται και όχι όταν απλώς επαναλαμβάνουν. Οι οργανισμοί εξελίσσονται όταν επιτρέπουν ερωτήσεις και όχι όταν απαιτούν τυφλή συμμόρφωση. Και οι ηγέτες μεγαλώνουν πραγματικά μόνο όταν αντέχουν να αμφισβητηθούν.

Βεβαίως, η αμφισβήτηση χωρίς γνώση μπορεί να γίνει χάος. Το σύνθημα δεν λέει «μην ακούς κανέναν». Λέει: «μην σταματάς να εξετάζεις». Η αυθεντία μπορεί να αποτελεί σημείο εκκίνησης — όχι όμως το τέλος της σκέψης.

Το σύνθημα αυτό παραμένει τόσο επίκαιρο σήμερα στην εποχή της υπερπληροφόρησης. Σε έναν κόσμο όπου εκατομμύρια γνώμες διακινούνται καθημερινά ως βεβαιότητες, η πιο επαναστατική πράξη δεν είναι να φωνάζεις περισσότερο, αλλά να ελέγχεις βαθύτερα.

Το Nullius in verba είναι μια υπενθύμιση πνευματικής ελευθερίας:
η αλήθεια δεν κληρονομείται — κατακτάται.

«Δεν ξέρω για άλλους αλλά για μένα η φτώχεια, με πολύ λίγες εξαιρέσεις, δεν ήταν πηγή δυστυχίας. Υπήρξα τυχερός: γνώρισα και αγάπησα από νωρίς τα βιβλία. Θα ήταν γενικό και αφηρημένο αν έλεγα ότι το διάβασμα με έκανε ευτυχισμένο. Αυτό που μου έδωσε ήταν κάτι πιο σημαντικό: υπήρξαν βιβλία που μου αποκάλυψαν πολύ νωρίς την αλήθεια της ζωής, δηλαδή τον παραλογισμό και τη ματαιότητά της, και με βοήθησαν να τοποθετώ τα γεγονότα στις σωστές τους διαστάσεις. Ήδη από τα πρώτα εφηβικά μου χρόνια είχα αρχίσει να αποκτώ την απαραίτητη διαύγεια. Την ίδια περίπου εποχή, με τα πρώτα γραψίματα, άρχισα να συμπληρώνω τη διαύγεια με την απάθεια – αργότερα βρήκα σε διάφορα διαβάσματα ότι αυτό που είχα αρχίσει να οικοδομώ εσωτερικά ήταν πολύ κοντά στον πυρήνα της στωϊκής φιλοσοφίας.»

Γιώργος Ταρασλιάς συγγραφέας

Από τον ΓΛ η πιο κάτω ανάρτηση.

ΚΑΛΗΜΕΡΑ & ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ !!

Το παρελθόν ως επιλογή … (Μέρος 2ο)

Μπορούμε να επιλέξουμε το παρελθόν μας ??

Ως καταγεγραμμένο στη μνήμη μας σημαντικό γεγονός, όχι.

Ως επίδραση που ασκεί στο παρόν και στο μέλλον μας, ναι !!

Όλα ξεκινούν από την επίγνωση. 

Αν δεν κατανοήσεις τί είναι αυτό που σε επηρεάζει (γεγονός, συναίσθημα, πεποίθηση) και γιατί καταφέρνει να το κάνει αυτό, δεν μπορείς και να παρέμβεις συνειδητά στην επίδραση που εξακολουθεί ν’ ασκεί πάνω σου.

Και η επίγνωση απαιτεί ειλικρίνεια. Κοίταγμα στον καθρέφτη…

Η διαδικασία (και η διεργασία) είναι καθαρά προσωπική υπόθεση.

Αν όλο αυτό είναι συναισθηματικά επώδυνο, συνήθως συμβαίνουν δύο τινά : είτε τα παρατάς, επιδεικνύοντας την κλασική “τακτική στρουθοκαμήλου”, είτε ρίχνεις το φταίξιμο σε συγκεκριμένους άλλους (οπότε μετακυλίεις βολικά και την υποχρέωση να αλλάξουν αυτοί), είτε φορτώνεις την ευθύνη στην “άτιμη κοινωνία” εν γένει, οπότε και πάλι (αποφασίζεις ότι) δεν μπορείς να κάνεις τίποτα.

Αν υποθέσουμε ότι συνειδητοποιείς εγκαίρως το απρόσφορο αυτών των επιλογών (καθώς καμιά τους δεν πρόκειται ν’ αλλάξει σε κάτι την ποιότητα της δικής σου ζωής), συνεχίζεις το “σκάψιμο” στα “χωράφια” του δικού σου νου, αναλαμβάνοντας πλήρως την ευθύνη για τα ευρήματα και τη διαχείρισή τους. 

Όχι βιασύνες σε αυτό το σημείο, αλλά ούτε και να “κοσκινίζουμε τα ίδια χώματα” 100 φορές…

Υπάρχει μια ασφαλής “βαλβίδα” που καθορίζει το επιτυχές της διαδικασίας : όταν βρεις αυτό που χρειάζεται να συνειδητοποιήσεις, αποσυμπιέζεται το είναι σου, ηρεμείς μέσα σου. [ΣΗΜ : την αποκαλώ “navigator” (= πλοηγό), αλλά θα αναφερθώ σε αυτή πιο διεξοδικά στο τρίτο μέρος].

Δυστυχώς, η “δουλειά” δεν τελειώνει εδώ…

Η δύναμη της συνήθειας είναι (και αποδεικνύεται στην πράξη) αντίρροπη προς τις ειλικρινείς και αγαθές προθέσεις σου για αλλαγή…

Πρέπει να κατανοήσεις πώς λειτουργεί η “βαρυτική” έλξη της.

Πώς ο νους αρέσκεται στην πεπατημένη που έχει συνηθίσει, ακόμα και αν αναγνωρίζει ότι κάτι τέτοιο έχει αρνητικές επιπτώσεις [ΣΗΜ : η μάστιγα του κάθε είδους εθισμού, και της δυσκολίας διακοπής του, ερείδεται ακριβώς σε αυτή τη νοητική / ψυχολογική επιρροή που ασκεί η εκάστοτε βλαβερή συνήθεια].

Κι επειδή – ως γνωστόν και αποδεδειγμένα – «κανένα πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί από το ίδιο επίπεδο συνείδησης που το δημιούργησε», για την αναγκαία διεύρυνση του “συνειδησιακού επιπέδου”, θα βρείτε χρήσιμες και τεκμηριωμένες (από τη σύγχρονη νευροεπιστήμη) διαπιστώσεις και μεθόδους στο βιβλίο του Charles Duhigg,  “Η δύναμη της συνήθειας”από τις εκδόσεις Ψυχογιός. 

(θα συνεχιστεί, αλλά θα κάνετε λίγη υπομονή…)

Γ.Λ.