Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.
Σήμερα γιορτάζει το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας, χτισμένο σε ένα εντυπωσιακό τοπίο, κυριολεκτικά κουρνιασμένο πάνω σε έναν απότομο βράχο, δίπλα στο Μαυρόρεμα, στα βορειοανατολικά της Πάρνηθας, στα όρια των Σκούρτων και του Αυλώνα.
Παρά τη δυσκολία της διαδρομής, πλήθος πιστών περπάτησε φέτος από τη θέση Βούντημα, ακολουθώντας το δύσβατο μονοπάτι, για να προσκυνήσει και να προσευχηθεί στην Αγία, τόσο κατά τον πανηγυρικό εσπερινό όσο και ανήμερα, στη Θεία Λειτουργία.
Στην ιερή ακολουθία χοροστάτησαν ο εφημέριος των Σκούρτων, πατήρ Αθανάσιος Ραπτόδημος, και ο αρχιμανδρίτης πατήρ Νικόδημος, προσδίδοντας ιδιαίτερη κατάνυξη και λαμπρότητα στον εορτασμό.
Θερμά συγχαρητήρια σε όλους όσοι συνέβαλαν στην οργάνωση της πανήγυρης και ευχαριστίες σε όσους ανηφόρισαν μέχρι το εκκλησάκι, κρατώντας ζωντανή αυτή την όμορφη μακρόχρονη παράδοση.
Και η άβυσσος μια ανθρώπινη επιλογή είναι τελικά….(αλλά καλό είναι να αποφεύγεται)
Πρόσφατα διάβασα κάτι ωραίο : Happiness = Reality – Expectations (ευτυχία είναι η πραγματικότητα μείον τις προσδοκίες μας).
Αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά (και μέσα του και γύρω του), θα βρει μεγάλη αλήθεια σε αυτή την “εξίσωση”…
Θα αναρωτηθείτε τώρα “τί ζωή είναι αυτή χωρίς προσδοκίες, όνειρα, επιθυμίες??”
Όμως, ούτε ο εμπνευστής της ανωτέρω διαπίστωσης προτάσσει ως καθολικό αντίδοτο (στην ενδεχόμενη διάψευση των προσδοκιών) την παραίτηση και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας “μηδενισμού”. Τουναντίον μάλιστα…
Από προσωπική εμπειρία θα έλεγα πως είναι επιβεβλημένο ο καθένας να διεκδικεί τους στόχους του με επίμονη αισιοδοξία και αφοσίωση…
Ωστόσο, την ίδια στιγμή οφείλει να έχει επίγνωση ότι :
Δεν εξαρτώνται όλα από το χέρι του.
Ζώντας – αναπόφευκτα – σε μία κοινωνία, αλληλεπιδρά με άλλους ανθρώπους, που δικαιωματικά έχουν κι αυτοί τη δική τους “ατζέντα προσδοκιών και επιθυμιών”, που μπορεί όχι μόνο να μην εξυπηρετεί τη δική του, αλλά να έρχεται και σε αντίθεση / σύγκρουση μαζί της.
Στον ανθρώπινο βίο δεν υπάρχουν “μονόδρομοι” και “αδιέξοδα”, πέρα από αυτά που εσύ ο ίδιος είσαι διατεθειμένος να αποδεχτείς ότι υπάρχουν. Βέβαια, η δημιουργία “εναλλακτικών διαδρομών” πιθανόν ν’ απαιτεί παραπάνω προσπάθεια και χρόνο, νέες συνεργασίες και πρόσβαση σε άλλα υλικά μέσα (από τον αρχικό σχεδιασμό), αλλά σίγουρα όλα αυτά είναι προτιμότερα από….την “άβυσσο” της απογοήτευσης και της παραίτησης.
(ΣΗΜ : την επιπλέον κούραση μη τη θεωρείτε και δεδομένη. Καμιά φορά οι “αναποδιές” σε οδηγούν να σκεφτείς λύσεις πιο απλές και αποτελεσματικές από τις αρχικά σχεδιασμένες).
Συνοψίζοντας : τελικά και η Μήδεια θα μπορούσε να είχε κάνει άλλες επιλογές. Βέβαια τότε, πιθανόν να μην αποτελούσε έμπνευση για την ομώνυμη τραγωδία, που αναδεικνύοντας το “αρνητικό” παράδειγμα ανθρώπινης διαχείρισης της διάψευσης των προσδοκιών, έχει κι αυτή το δικό της διαχρονικό παιδευτικό χαρακτήρα…
Γ.Λ.
ΥΓ1 : η “εξίσωση” προέρχεται από το και παλαιότερα προταθέν βιβλίο “The invisible brain”, του Majid Fotuhi, MD, Ph.D. αριστεύσαντα πτυχιούχο της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ με διδακτορικό δίπλωμα στη Νευροεπιστήμη από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins. Επίκουρο καθηγητή Νευροεπιστήμης στο Ινστιτούτο Νου/Εγκεφάλου του Johns Hopkins, επίκουρο καθηγητής Ψυχολογικών και Εγκεφαλικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο George Washington.
ΥΓ2 : η “ΣΗΜ”, είναι εμπνευσμένη από το βιβλίο (και διεθνές best seller) “Essentialism” του επίσης διακεκριμένου στο χώρο της επιχειρηματικής στρατηγικής και ηγεσίας, Greg Mckeown (κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός με τίτλο “Ουσιοκρατία”), το οποίο συνιστώ επίσης καθώς οι οικείες απόψεις μπορούν να βρουν εφαρμογή σε όλες τις πτυχές του ανθρώπινου βίου και όχι μόνο του επιχειρηματικού.
Στην έξοδο του χωριού Κόκκινος Δωρίδας, του παλιού Λούτσοβου, εκεί όπου το βλέμμα αγκαλιάζει τη λίμνη του Μόρνου και τις κορυφές της Γκιώνας και των Βαρδουσίων, στέκεται πλέον ο «Ζωγράφος», έργο του καταξιωμένου γλύπτη Οδυσσέα Τοσουνίδη.
Δεν πρόκειται για την απεικόνιση ενός συγκεκριμένου ανθρώπου. Είναι ένα συμβολικό έργο, αφιερωμένο σε δύο ανθρώπους του χωριού μας που, χωρίς ακαδημαϊκές σπουδές, κατόρθωσαν να διακριθούν χάρη στο έμφυτο ταλέντο, την επιμονή και την αφοσίωσή τους στη ζωγραφική: τον Αθανάσιο (Tom) Στεφόπουλο και τον Χαράλαμπο Στέφο.
Ο Αθανάσιος (Tom) Στεφόπουλος (1882–1971)
Ο Αθανάσιος Στεφόπουλος γεννήθηκε το 1882 στον Κόκκινο Δωρίδας (τότε Λούτσοβος). Νέος ακόμη μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
Παρότι αυτοδίδακτος, ανέπτυξε ένα ιδιαίτερο καλλιτεχνικό ύφος ως ζωγράφος και σχεδιαστής. Έγινε γνωστός κυρίως στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, όπου δημιούργησε τις περίφημες Lovejoy Columns, ένα από τα σημαντικότερα έργα δημόσιας τέχνης της πόλης.
Το έργο του αναγνωρίστηκε για τη λεπτομέρεια, την αφηγηματική δύναμη και τη δεξιοτεχνία του. Σήμερα έργα, σχέδια και προσωπικό του αρχείο φυλάσσονται στο Hellenic-American Cultural Center & Museum στο Πόρτλαντ, αποτελώντας πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της ελληνικής ομογένειας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Tom Στεφόπουλος ήταν αδελφός της Αλεξάνδρας Καραγιάννη, μητέρας του αείμνηστου Θύμιου Καραγιάννη, γεγονός που διατηρεί μέχρι σήμερα ζωντανή τη σύνδεσή του με τον τόπο καταγωγής του.
Ο Χαράλαμπος Στέφος (1932–2009)
Πενήντα χρόνια αργότερα, το 1932, γεννήθηκε στον ίδιο τόπο ένας ακόμη αυτοδίδακτος δημιουργός, ο Χαράλαμπος Στέφος.
Τα δύσκολα παιδικά χρόνια της Κατοχής, η φτώχεια και η καθημερινή βιοπάλη δεν στάθηκαν εμπόδιο στην καλλιτεχνική του πορεία. Με μοναδικό εφόδιο το ταλέντο και την προσωπική του προσπάθεια δημιούργησε ένα πλούσιο ζωγραφικό έργο, στο οποίο κυριαρχούν τα ελληνικά τοπία, οι άνθρωποι της υπαίθρου και οι μνήμες της Κατοχής.
Πραγματοποίησε είκοσι ατομικές εκθέσεις και συμμετείχε σε περισσότερες από τριάντα ομαδικές. Έργα του βρίσκονται σήμερα στη Δημοτική Πινακοθήκη Αθηνών, στη Δημοτική Πινακοθήκη Άμφισσας, στη Δημοτική Πινακοθήκη Λαμίας, στο Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, στην Ελληνική Πρεσβεία της Χάγης και σε πολλές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η δύναμη ενός τόπου
Οι δύο αυτοί καλλιτέχνες δεν συναντήθηκαν ποτέ στην ίδια πορεία. Τους ένωνε, όμως, η ίδια αφετηρία: ένα μικρό ορεινό χωριό της Δωρίδας, που σήμερα αγναντεύει τα νερά της λίμνης του Μόρνου, εκεί όπου άλλοτε απλωνόταν ο εύφορος κάμπος του.
Ίσως γι’ αυτό ο «Ζωγράφος» του Οδυσσέα Τοσουνίδη δεν κοιτάζει τυχαία προς τη λίμνη. Στρέφει το πινέλο του προς τη βυθισμένη πατρίδα, σαν να ζωγραφίζει όχι μόνο το τοπίο που αντικρίζει, αλλά και εκείνο που ζει πλέον μόνο στη μνήμη.
Με το γλυπτό αυτό ο Κόκκινος τιμά δύο δικούς του ανθρώπους, που απέδειξαν πως η αληθινή τέχνη γεννιέται πρωτίστως από την ψυχή, την επιμονή και την αγάπη για τη δημιουργία.
Ο «Ζωγράφος» δεν κρατά μόνο ένα πινέλο. Κρατά τη μνήμη ενός τόπου και την παραδίδει στις επόμενες γενιές.
Όμως, το γλυπτό αυτό δεν θα βρισκόταν σήμερα στη θέση του χωρίς το όραμα και την ανιδιοτελή προσφορά ενός ακόμη ανθρώπου του χωριού μας.
Ο ευπατρίδης συμπατριώτης μας Σπύρος Καραδήμας είχε την έμπνευση, την ευαισθησία και κυρίως τη διάθεση να προσφέρει στον τόπο του ένα έργο που θα μείνει στις επόμενες γενιές. Με δική του πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε η πλήρης αναμόρφωση ενός από τους πιο εμβληματικούς χώρους του Κόκκινου: της πλατείας του Αγίου Βασιλείου, του Καραουλιού, των Βρυσών και των Αμπλοϊθιών.
Σήμερα ο επισκέπτης δεν σταματά μόνο για να θαυμάσει τη λίμνη του Μόρνου με τα μοναδικής ομορφιάς φιόρδ της. Σταματά και για να απολαύσει έναν χώρο που συνδυάζει τη φυσική ομορφιά με την αισθητική, την ιστορία και τον πολιτισμό. Η παρουσία του «Ζωγράφου» ολοκληρώνει αυτή την εικόνα, μετατρέποντας την έξοδο του χωριού σε έναν τόπο μνήμης, τέχνης και περισυλλογής.
Σπύρο Καραδήμα, σε ευχαριστούμε.
Με την προσφορά σου απέδειξες ότι η αγάπη για τον τόπο δεν εκφράζεται μόνο με λόγια, αλλά με έργα που αφήνουν αποτύπωμα στον χρόνο. Οι σημερινοί και οι αυριανοί Κοκκινιώτες θα σε θυμούνται με ευγνωμοσύνη, γιατί χάρη στη δική σου πρωτοβουλία ο τόπος μας έγινε ομορφότερος και η μνήμη του πλουσιότερη. Έτσι, το χωριό δεν τιμά μόνο το παρελθόν του· δημιουργεί και τη δική του πολιτιστική παρακαταθήκη για το μέλλον.
Αυτό που αφήνουμε πίσω μας δεν είναι μόνο ό,τι χτίσαμε, αλλά και ό,τι εμπνεύσαμε.