ΟΡΕΙΝΟΣ

Υπάρχει μια παρεξήγηση με τα βιβλία ιστορίας: πολλοί θεωρούν ότι αφορούν το παρελθόν. Όμως, τα σπουδαία κείμενα, όπως η συγγραφή του Θουκυδίδη, αφορούν το παρόν και, κυρίως, το μέλλον.

Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος δεν ήταν απλώς μια πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη. Ήταν μια παγκόσμιας κλίμακας (για τα δεδομένα της εποχής) αναμέτρηση ανάμεσα στη φιλοδοξία και τον φόβο, τη δύναμη και τη σύνεση, τη στρατηγική και την αυταπάτη.

Αν είσαι ηγέτης σήμερα —σε μια επιχείρηση, έναν οργανισμό ή μια ομάδα— τα μαθήματα που αναδύονται από τις στάχτες εκείνου του πολέμου είναι πιο επίκαιρα από ποτέ.

1. Η Δύναμη δεν είναι ποτέ ουδέτερη

Η άνοδος της Αθήνας προκάλεσε φόβο. Όχι απαραίτητα επειδή η Αθήνα επιτέθηκε πρώτη, αλλά επειδή έγινε ισχυρή. Στον κόσμο της ηγεσίας, η επιτυχία σου δεν περνάει απαρατήρητη.

Η ισχύς ερμηνεύεται. Και συχνά, παρερμηνεύεται. Ένας ηγέτης πρέπει να διαχειρίζεται όχι μόνο τα αποτελέσματά του, αλλά και το πώς η ανάπτυξή του επηρεάζει το οικοσύστημα γύρω του.

2. Ο κίνδυνος της “Ύβρεως” στις περιόδους επιτυχίας

Η Αθήνα πίστεψε στον εαυτό της λίγο περισσότερο απ’ όσο έπρεπε. Κάπου εκεί γεννήθηκε η ύβρις. Είναι εύκολο να είσαι ψύχραιμος στην αποτυχία· το δύσκολο είναι να παραμείνεις συγκρατημένος στην επιτυχία.

Όταν όλα πηγαίνουν καλά, δεν χρειάζεται ενθουσιασμός. Χρειάζεται αυτοσυγκράτηση. Η υπερβολική αυτοπεποίθηση είναι ο προθάλαμος της λάθος απόφασης.

3. Το “σωστό” λάθος και η Σικελική Εκστρατεία

Οι μεγάλες αποτυχίες σπάνια μοιάζουν με καταστροφές την ώρα που γεννιούνται. Η Σικελική Εκστρατεία δεν φάνηκε ως λάθος εξ αρχής — φάνηκε ως μια “χρυσή ευκαιρία”. Έγινε λάθος επειδή κανείς δεν στάθηκε να αναρωτηθεί αν το ρίσκο άξιζε πραγματικά το τίμημα.

Οι αποφάσεις μας δεν κρίνονται τη στιγμή που λαμβάνονται, αλλά στον χρόνο που τις αποκαλύπτει.

4. Οι εσωτερικές ρωγμές είναι πιο θανατηφόρες από τον εχθρό

οι κοινωνίες (και οι εταιρείες) δεν καταρρέουν πρώτα από τους εξωτερικούς τους αντιπάλους. Καταρρέουν από τις εσωτερικές τους ρωγμές.

Ο διχασμός, ο εγωισμός των στελεχών, οι κοντόφθαλμες επιλογές, αυτά έκαναν μεγαλύτερη ζημιά στην Αθήνα από οποιαδήποτε σπαρτιατική λόγχη.

Αν έπρεπε να κρατήσουμε μόνο μία φράση από εκείνον τον πόλεμο για να την εφαρμόσουμε στο σήμερα, θα ήταν αυτή:

Η ηγεσία δεν κρίνεται όταν όλα πάνε καλά, αλλά όταν καλείσαι να αποφύγεις το λάθος που εκείνη τη στιγμή μοιάζει απόλυτα σωστό.

Στα βορειοδυτικά της Πάρνηθας, στα ορεινά Δερβενοχώρια και πιο συγκεκριμένα στα Σκούρτα —το χωριό του ένδοξου αγωνιστή του ’21 Σκουρτανιώτη— ο Μάης δεν έρχεται απλώς· γιορτάζεται!

Σήμερα, η τοπική κοινωνία τίμησε με ευλάβεια την ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου, συνδέοντάς την, όπως κάθε χρόνο, με τον ερχομό της άνοιξης. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της περιοχής, που κινητοποιεί σύσσωμη την κοινότητα και φέρνει κοντά μικρούς και μεγάλους.

Φέτος, ωστόσο, υπήρχε και μια ιδιαίτερη νότα: η αναβίωση ενός παλιού εθίμου. Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας, το προαύλιο του ναού μετατράπηκε σε ζωντανή σκηνή παράδοσης. Οι νέοι και οι νέες των Δερβενοχωρίων, ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές, πρωταγωνίστησαν στα χορευτικά δρώμενα, παρασύροντας τον κόσμο σε έναν κύκλο μνήμης, ρυθμού και συλλογικότητας.

Παράλληλα, η φιλοξενία στάθηκε αντάξια της περίστασης. Τρεις κυρίες —η πρόεδρος της κοινότητας και τα μέλη του τοπικού συμβουλίου— ανέλαβαν προσωπικά τη φροντίδα της σίτισης όλων. Στο προαύλιο στήθηκε μια υπαίθρια κουζίνα και, με τη βοήθεια εθελοντών, άναψαν τα καζάνια. Εκεί, με μεράκι και φροντίδα, μαγειρεύτηκε η παραδοσιακή «γίδα βραστή», ενώ στο πλούσιο ζωμό της ετοιμάστηκαν μακαρόνια για όλους.

Η εικόνα ήταν από εκείνες που δύσκολα περιγράφονται αλλά εύκολα χαράσσονται στη μνήμη: ατμοί από τα καζάνια, γέλια, μουσικές, παιδιά να κρατιούνται χέρι-χέρι στον χορό και μεγαλύτεροι να στέκονται με βλέμμα γεμάτο συγκίνηση.

Σε τέτοιες στιγμές αντιλαμβάνεται κανείς πως η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό ή μουσειακό. Είναι ζωντανή, αναπνέει μέσα από τους ανθρώπους και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά — όπως ακριβώς ο Μάης φέρνει κάθε χρόνο την ίδια υπόσχεση: αναγέννηση και αέναη συνέχεια.

---

Θερμά συγχαρητήρια και ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στις κυρίες:
• Μαρία Τσεβά-Αγαθή
• Γιώτα Καλπένη-Καρλατήρα
• Λαμπρινή Ταμπουρατζή-Μίχα

Δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε και στον παπά Θανάση Ραπτοδήμο, μια σταθερή και σεμνή μορφή καθοδήγησης για την κοινότητα, που με σύνεση και πνευματικότητα ενθαρρύνει τους πιστούς να κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις των προγόνων τους.

Και του χρόνου, με υγεία και με καλύτερο καιρό!

ΚΜ

Τα ψηλά χόρτα – τα λεγόμενα «αγριόχορτα» – δεν είναι πρόβλημα. Είναι ένα από τα πιο πλούσια και παραγωγικά οικοσυστήματα δίπλα μας. Εκεί όπου βλέπουμε ακαταστασία, υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος: έντομα, πουλιά, μικρά θηλαστικά και εκατοντάδες είδη φυτών συνυπάρχουν σε έναν πυκνό ιστό ζωής.

Σε λίγα μόλις τετραγωνικά μέτρα, τα ψηλά χόρτα προσφέρουν τροφή, καταφύγιο και χώρους αναπαραγωγής. Προστατεύουν το έδαφος, διατηρούν υγρασία, ρυθμίζουν τη θερμοκρασία και λειτουργούν ως φυσικοί διάδρομοι ζωής μέσα στο αστικό και αγροτικό τοπίο. Παράλληλα, ενισχύουν τη βιοποικιλότητα, βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα και συμβάλλουν στον κύκλο του νερού και του άνθρακα.

Γι’ αυτό και πολλές ευρωπαϊκές πόλεις υιοθετούν πλέον τη «μειωμένη κοπή»: λιγότερο και πιο προσεκτικό κούρεμα, με σεβασμό στους φυσικούς κύκλους. Όχι αισθητική εγκατάλειψη, αλλά συνειδητή οικολογική διαχείριση.

Μάλλον το πρόβλημα δεν είναι τα αγριόχορτα. Είναι ο τρόπος που τα βλέπουμε…