ΟΡΕΙΝΟΣ

Το 1944, στο χωριό Βίνιανη της Ευρυτανίας, σχηματίστηκε η πρώτη «κυβέρνηση του βουνού», η οποία επισήμως ονομάστηκε Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ). Επικράτειά της, ήταν η υποτιθέμενη «Ελεύθερη Ελλάδα», δηλαδή ένα μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας, που υποτίθεται πως είχε απελευθερώσει ο ΕΛΑΣ. Στην πραγματικότητα, οι Γερμανοί είχαν φρουρές σε όλες τις πόλεις και σε όσες κωμοπόλεις ήταν συγκοινωνιακοί κόμβοι και, δεν είχαν ποτέ πατήσει το πόδι τους στα ορεινά χωριά.

Την εποχή εκείνη, στην Αθήνα υπήρχε η κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη, ενώ οι Σύμμαχοι αναγνώριζαν ως νόμιμη κυβέρνηση της χώρας, την κυβέρνηση του Καΐρου. Ο σχηματισμός της «κυβέρνησης του βουνού», αποφασίστηκε από το ΚΚΕ, για να υπάρχει μια έτοιμη διάδοχη κατάσταση όταν θα έφευγαν οι Γερμανοί και θα επιχειρούσε να καταλάβει την εξουσία δια των όπλων.

«Πρωθυπουργός» της «κυβέρνησης του βουνού», ανέλαβε ο υποστράτηγος Ευριπίδης Μπακιρτζής, απότακτος του κινήματος του 1935, που είχε προσχωρήσει στον ΕΛΑΣ μαζί με τον στρατηγό Σαράφη. «Υπουργοί» ορίστηκαν οι: Ηλίας Τσιριμώκος, Γιώργης Σιάντος, Μανώλης Μάντακας και Κώστας Γαβριηλίδης. Απ’ αυτούς, κομμουνιστής ήταν μόνο ο Σιάντος. Οι υπόλοιποι ανήκαν σε διάφορα συνεργαζόμενα με το ΕΑΜ κόμματα -σφραγίδες, που τα χρησιμοποιούσαν οι κομμουνιστές για κάλυψη, ώστε να μην φαίνεται ότι το ΕΑΜ ήταν όργανο τους.

Η πισώπλατη μαχαιριά στην υποτιθέμενη «λαϊκή εξουσία» της ΠΕΕΑ, ήρθε 10 ημέρες μετά τον σχηματισμό της, από την. Μόσχα. Η οποία, όχι μόνο δεν αναγνώρισε την ΠΕΕΑ ως νόμιμη κυβέρνηση της χώρας (όπως περίμεναν οι κομμουνιστές), αλλά φρόντισε να αποστείλει συγχαρητήριο μήνυμα για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, στον… βασιλιά Γεώργιο.

Πιο συγκεκριμένα, στις 20 Μαρτίου 1944, ο διευθυντής του σοβιετικού υπουργείου Εξωτερικών, Βίκτωρ Ζορίν, απέστειλε στον υφυπουργό Εξωτερικών, Αντρέι Βισίνσκι, το παρακάτω έγγραφο:

«Σε σχέση με την ελληνική εθνική επέτειο της“Ημέρας Ανεξαρτησίας”, που εορτάζεται στις 25 Μαρτίου, θεωρώ ότι φέτος μπορούμε να περιοριστούμε στην αποστολή χαιρετιστήριου τηλεγραφήματος στον βασιλιά Γεώργιο Β’. Περιμένω οδηγίες σας».

Εν τέλει, ο Στάλιν, αποφάσισε την αποστολή του κάτωθι τηλεγραφήματος:

«Προς τον Γεώργιο Β’, Βασιλέα των Ελλήνων.

Σας παρακαλώ, για την ημέρα της ελληνικής εθνικής εορτής, να δεχθείτε τα ειλικρινή μου συγχαρητήρια και τις ευχές για επιτυχία στον ανδρείο ελληνικό λαό».

Έχει δε ιδιαίτερη σημασία, ουσιαστική κι όχι μόνο συμβολική, πως ο Στάλιν δεν έστειλε το τηλεγράφημα στον πρωθυπουργό της κυβέρνησης του Καΐρου, αλλά κατευθείαν στον βασιλιά. Αναγνωρίζοντας έτσι αυτόν ως νόμιμο ανώτατο άρχοντα της χώρας, ενώ το ΕΑΜ έθετε ως πρώτο και αδιαπραγμάτευτο όρο, να μην επιστρέψει ο Γεώργιος στον θρόνο του μετά την απελευθέρωση! Δηλαδή, πρόκειται για πλήρες άδειασμα του ΕΑΜ! Το ως άνω έγγραφο έχει πάψει να είναι απόρρητο και φυλάσσεται στα αρχεία της Ρωσσικής Ομοσπονδίας.

Είναι προφανές, πριν ακόμα από την Συμφωνία των Ποσοστών, που υπέγραψε με τον Τσώρτσιλ στις 9 Οκτωβρίου 1944, πως ο Στάλιν δεν ενδιαφερόταν καθόλου να εντάξει την Ελλάδα στην σοβιετική σφαίρα επιρροής και πως χρησιμοποιούσε τους Έλληνες κομμουνιστές ως «χρήσιμους ηλίθιους», για να ανταλλάξει την Ελλάδα με άλλες χώρες, τις οποίες πραγματικά ήθελε να εντάξει στην σοβιετική σφαίρα επιρροής. Όπως π.χ. την Ρουμανία. Αυτή την πολιτική -σε σχέση με την Ελλάδα- ακολουθούσαν και οι Τσάροι. Την ίδια πολιτική ακολουθεί σήμερα και ο Πούτιν.

Η πρώτη «κυβέρνηση του βουνού», αυτοδιαλύθηκε άδοξα το φθινόπωρο του 1944, χωρίς να λάβει την πολυπόθητη αναγνώριση των Σοβιετικών και να παίξει τον ρόλο για τον οποίο ιδρύθηκε.

Πηγές:

Νίκος Παπαδάτος, «Οι σχέσεις ΕΣΣΔ – ΚΚΕ, 1944-1952».

«Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, 1939-1949» (Τόμος Β1).