ΟΡΕΙΝΟΣ

Τηλεγράφημα 24ώρου | Sol-3

Προς: Gliese-667

Από: Μόνιμο Ανταποκριτή

Διαβίβαση: Εξαιρετικά Επείγουσα / Συμπυκνωμένη

Χειρισμός του φωτός μέσα στα κύτταρα: Ερευνητές τιμήθηκαν με το ανώτατο βραβείο τους (Νόμπελ) επειδή κατάφεραν να ελέγχουν τη δραστηριότητα νευρικών κυττάρων με ακτίνες φωτός (οπτογενετική). Μετατρέπουν το σώμα τους σε φωτοηλεκτρικό κύκλωμα για να νικήσουν τις εγκεφαλικές δυσλειτουργίες.

Μηχανές μάχης στα θαλάσσια στενά: Στη διώρυγα Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αυτόνομα ιπτάμενα και πλωτά όπλα αντάλλαξαν πυρά. Παραλύουν εμπορικές αρτηρίες που τρέφουν ηπείρους για να αποδείξουν ποια φυλή ελέγχει ένα στενό πέρασμα νερού.

Η φωνή ως εμπόρευμα και ομοίωμα: Πολιτική ηγέτης στη Μεσόγειο κατέθεσε αίτηση κατοχύρωσης της ίδιας της της φωνής ως εμπορικό σήμα, τρομοκρατημένη από τα ψηφιακά συνθετικά αντίγραφα (deepfakes). Οι άνθρωποι δεν κινδυνεύουν πλέον μόνο να χάσουν τη γη τους, αλλά και την αυθεντικότητα των ίδιων των ήχων που βγάζει ο λάρυγγάς τους.

Η σιωπηλή δίψα των λιμνών: Μεγάλοι ταμιευτήρες γλυκού νερού κατέγραψαν ιστορικά χαμηλά επίπεδα στάθμης. Ενώ τα ψηφιακά τους συστήματα καταναλώνουν τερατώδη ποσά ενέργειας για να παραγάγουν κείμενα και εικόνες, η φυσική βάση της βιολογικής τους επιβίωσης στεγνώνει στον ήλιο.

Συνοπτικό συμπέρασμα:

Δαμάζουν τα φωτόνια μέσα στον εγκέφαλό τους, αλλά δεν μπορούν να μοιραστούν ένα στενό πέρασμα νερού. Τρέχουν προς το μέλλον με τέτοια ταχύτητα, που κινδυνεύουν να τους κλέψουν τη φωνή οι ίδιες οι μηχανές τους.

Τέλος τηλεγραφήματος.

Ευθυμία Γ. Μπερτσιά (1930-2025)

Τα κοινά χαρακτηριστικά που έχω με τους Έλληνες, νομίζω η αίσθηση της τραγωδίας, το χιούμορ, η μελαγχολία και…τα τσιγάρα... Και τσίπουρο. Λατρεύω το τσίπουρο. Σε κάνει να κάνεις ανόητα πράγματα μερικές φορές, αλλά λατρεύω το τσίπουρο».

Ο σκηνοθέτης επισήμανε ότι είναι συνιδιοκτήτης wine bar στον Νέο Κόσμο. «Έρχομαι πέντε φορές τον χρόνο με φίλους στην Ελλάδα. Έχουμε ένα wine bar στον Νέο Κόσμο στην Αθήνα. Λατρεύω την Ελλάδα. Θα μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να μένει στην Ελλάδα».

Εμεῖς τοῦ Εἰκοστοῦ Πρώτου αἰώνα, ἀντιμετωπίζουμε μέ μεγάλη δυσπιστία μιά παγκοσμίως Αναγεννημένη Ἀγροτική Ζωή, ἀλλά ο Ἀμερικανός Wendell Berry*, ακτιβιστής ποιητής και αγρότης στο Κεντάκυ, ἔγραψε:

Εἶναι δύσκολο νά ἐλπίζεις. Δυσκολότερο καθώς γερνᾶς,
γιατί ἡ ἐλπίδα δέν πρέπει νά ἐξαρτᾶται ἀπό τό νά νιώθεις ὄμορφα
ὑπάρχει καί τό ὄνειρο τῆς μοναξιᾶς στά βαθιά μεσάνυχτα.
Στό παρόν τῆς πραγματικότητας ἔχεις ἀποσυρθεῖ ἀπό τήν πίστη στό
μέλλον, πού σίγουρα θά μᾶς ἐκπλήξει,
κι ἡ ἐλπίδα γίνεται δυσκολότερη δίχως νά προέρχεται ἀπό τήν
πρόβλεψη παρά ἀπό τήν εὐχή.

(Είναι η πρώτη στροφή ἀπό τό ποίημα: «Εἶναι δύσκολο νά ἐλπίζεις» )

• Ο Γουέντελ Μπέρι (Wendell Berry, 1934–2026) ήταν μια ιδιαίτερη μορφή των αμερικανικών γραμμάτων: ποιητής, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και αγρότης. Γεννήθηκε στις 5 Αυγούστου 1934 στο Κεντάκι, σπούδασε αγγλική φιλολογία και δίδαξε στα πανεπιστήμια της Νέας Υόρκης και του Κεντάκι. Πέθανε στις 31 Αυγούστου το 2026, σε ηλικία 92 ετών.

Το στοιχείο που τον ξεχώριζε ήταν ότι η καλλιέργεια της γης και η συγγραφή αποτελούσαν ενιαίο τρόπο ζωής.

Το 1965 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του σε αγρόκτημα κοντά στο Πορτ Ρόγιαλ. Υπερασπίστηκε τις μικρές αγροτικές κοινότητες και αντιτάχθηκε στη βιομηχανική γεωργία, στην καταστροφή του περιβάλλοντος και στην αντίληψη ότι η οικονομική ανάπτυξη δικαιολογεί κάθε απώλεια. Κεντρικό έργο του είναι το The Unsettling of America: Culture & Agriculture (1977), για τη σχέση ανάμεσα στην κρίση της γεωργίας και στην κρίση του πολιτισμού.

Στα μυθιστορήματα και στα διηγήματά του δημιούργησε το φανταστικό Πορτ Γουίλιαμ, μια αγροτική κοινότητα του Κεντάκι. Μέσα από τις ζωές των κατοίκων της έγραψε για τη μνήμη, την εργασία, την αλληλεγγύη και τους δεσμούς ανθρώπων και τόπου. Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά βιβλία του είναι τα The Memory of Old Jack και Jayber Crow.

Το ποίημα «Είναι δύσκολο να ελπίζεις», ο Μπέρι το διάβασε σε συνέντευξή του στον Μπιλ Μόγιερς το 2013, όπου παρουσιάστηκε ως A Poem on Hope. Ξεκινά από τη δυσκολία της ελπίδας όσο γερνάμε και καταλήγει στη φροντίδα του συγκεκριμένου τόπου όπου ζούμε.

Η δική μου ανάγνωση είναι ότι, για τον Μπέρι, η ελπίδα γίνεται καθημερινή ευθύνη: δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί ο κόσμος για να φροντίσουμε ένα χωράφι, ένα δέντρο, έναν άνθρωπο. Αυτή η συνάντηση της γραφής με τη γη και τη μνήμη μου φαίνεται ιδιαίτερα οικεία στις δικές μου αντιλήψεις…

ΚΜ

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΓΗ

Προς τη Σύνταξη της εφημερίδας «Ο Παρατηρητής»


Από τον ανταποκριτή σας στον πλανήτη Γη.

5 Οκτωβρίου 2026

τρεις εικόνες κράτησα σήμερα από αυτόν τον παράξενο πλανήτη.

Πρώτη εικόνα: ο πόλεμος εξακολουθεί να μπαίνει στα σπίτια των ανθρώπων.

Στο Χάρκοβο της Ουκρανίας, ρωσική αεροπορική επίθεση σε κατοικημένη περιοχή σκότωσε πέντε ανθρώπους και τραυμάτισε περισσότερους από πενήντα, ανάμεσά τους παιδιά.

Έπειτα από τόσες ανταποκρίσεις, εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω κάτι:

οι άνθρωποι έχουν μάθει να χτυπούν έναν στόχο από τεράστια απόσταση, αλλά δεν έχουν μάθει ακόμη να απομακρύνονται από το μίσος που τους κάνει να πατούν το κουμπί.

Δεύτερη εικόνα: κάποιοι προσπαθούν να ξαναρχίσουν τη ζωή.

Καθώς πλησιάζει η τρίτη επέτειος της 7ης Οκτωβρίου, άνθρωποι που επέζησαν από την ομηρία της Χαμάς προσπαθούν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Δημιουργούν οικογένειες, επιστρέφουν στην εργασία, βοηθούν άλλους ανθρώπους που κουβαλούν τραύματα.

Ο άνθρωπος δεν έχει μόνο την ικανότητα να επιβιώνει. Έχει και την παράξενη ικανότητα να ξαναρχίζει.

Τρίτη εικόνα: οι άνθρωποι γνωρίζουν ήδη μερικά από τα πράγματα που μπορούν να κάνουν για τον πλανήτη τους.

Η μείωση ισχυρών ρύπων, όπως το μεθάνιο, μπορεί να περιορίσει σχετικά γρήγορα μέρος της υπερθέρμανσης. Οι τεχνολογίες υπάρχουν ήδη.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι πάντοτε η έλλειψη γνώσης.

Μερικές φορές το δυσκολότερο ανθρώπινο επίτευγμα δεν είναι να ανακαλύψεις τι πρέπει να κάνεις — αλλά να αποφασίσεις να το κάνεις εγκαίρως.

Κλείνω με μία εικόνα:

μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο είδα ανθρώπους να καταστρέφουν ζωές, άλλους να ξαναχτίζουν τη δική τους και κάποιους να προσπαθούν να προστατεύσουν τον κοινό τους πλανήτη.

Ίσως αυτό να είναι τελικά το ανθρώπινο είδος: ένα πλάσμα ικανό για το χειρότερο, που όμως επιμένει να αναζητά το καλύτερο.

Θα συνεχίσω να παρακολουθώ.
Αύριο θα σας γράψω ξανά.

Ο ανταποκριτής σας στη Γη.