ΟΡΕΙΝΟΣ

Η κοσμοθεωρία του Βαγγέλη Παπαθανασίου ως δημιουργού όπως έχει καταγραφεί στο Το βιβλίο Vangelis: Ο άγνωστος άνθρωποςτου Μαρκ Τζ. Τ. Γκρίφιν, στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μπαρμπουνάκη

Η δημιουργία προηγείται της τεχνικής.
Ο Βαγγέλης δεν αντιμετώπιζε τη μουσική ως εφαρμογή κανόνων. Η τεχνική ήταν εργαλείο, όχι αφετηρία. Πίστευε περισσότερο στο ένστικτο, στην αμεσότητα και στην εσωτερική ανάγκη έκφρασης. Η μεγάλη γνώση δεν πρέπει να εμποδίζει τον αυθορμητισμό.

Η μουσική υπάρχει ήδη — ο δημιουργός την ανακαλύπτει.
Αυτή είναι ίσως η πιο φιλοσοφική πλευρά του. Δεν έβλεπε τη μουσική απλώς ως ανθρώπινη κατασκευή. Τη συνέδεε με τη φύση, το σύμπαν, τον ρυθμό και την αρμονία που υπάρχουν γύρω μας. Ο μουσικός, επομένως, δεν «κατασκευάζει» πάντοτε τη μουσική· κατά κάποιον τρόπο συντονίζεται μαζί της.

Η ελευθερία είναι προϋπόθεση δημιουργίας.
Απέφευγε τις κατηγοριοποιήσεις: ηλεκτρονική μουσική, κλασική, progressive, κινηματογραφική κ.λπ. Οι ετικέτες μπορεί να είναι χρήσιμες στη μουσική βιομηχανία, αλλά για τον δημιουργό μπορούν να μετατραπούν σε φυλακή. Το έργο πρέπει να ακολουθεί τον δημιουργό και όχι ο δημιουργός τις απαιτήσεις της αγοράς.

Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο.
Παρότι ταυτίστηκε όσο ελάχιστοι με τα synthesizers και την ηλεκτρονική μουσική, δεν λάτρευε την τεχνολογία για την τεχνολογία. Το μηχάνημα αποκτά αξία μόνο όταν διευρύνει τις ανθρώπινες δυνατότητες. Αν αρχίσει να υπαγορεύει στον άνθρωπο πώς θα δημιουργήσει, τότε η σχέση αντιστρέφεται.

Ο αυτοσχεδιασμός είναι τρόπος σκέψης.
Πολλά έργα του γεννήθηκαν μέσα από την άμεση εκτέλεση. Προτιμούσε να βρίσκεται μπροστά στα όργανα και να δημιουργεί εκείνη τη στιγμή αντί να έχει προκαθορίσει τα πάντα στο χαρτί. Υπάρχει εδώ μια ευρύτερη ιδέα: η υπερβολική προετοιμασία μπορεί μερικές φορές να σκοτώσει την ανακάλυψη.

Η επιτυχία δεν χρειάζεται θόρυβο.
Αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του ανθρώπου Βαγγέλη. Απέφευγε τη δημοσιότητα, τις κοσμικές εμφανίσεις και την κατασκευή δημόσιας εικόνας, παρότι είχε αποκτήσει παγκόσμια αναγνώριση. Το έργο μπορούσε να βρίσκεται στο προσκήνιο ενώ ο ίδιος παρέμενε στο παρασκήνιο.

Δεν δημιουργούμε πρωτίστως για τα βραβεία.
Το Όσκαρ για το Chariots of Fire ασφαλώς τον έκανε γνωστό σε ένα τεράστιο κοινό. Ωστόσο, η συνολική στάση του δείχνει έναν άνθρωπο που δεν όριζε την αξία του έργου του από βραβεία, πωλήσεις ή κριτικές. Η εξωτερική αναγνώριση είναι αποτέλεσμα, όχι σκοπός.

Η περιέργεια είναι κινητήρια δύναμη.
Από τους Forminx και τους Aphrodite’s Child μέχρι το Blade Runner, τη Mythodea και τις συνθέσεις που συνδέθηκαν με το διάστημα, βλέπουμε έναν άνθρωπο που δεν ήθελε να επαναλαμβάνει την επιτυχία του. Αναζητούσε συνεχώς το επόμενο άγνωστο πεδίο.

Επιστήμη, τέχνη και φιλοσοφία δεν είναι ξένοι κόσμοι.
Η σχέση του με το διάστημα, την αστρονομία και την τεχνολογία δεν ήταν διακοσμητική. Τον απασχολούσε η θέση του ανθρώπου μέσα στο σύμπαν. Γι’ αυτό και αρκετή μουσική του προκαλεί την αίσθηση ότι ξεπερνά μια συγκεκριμένη ιστορία και αναφέρεται σε κάτι ευρύτερο.

Ο άνθρωπος μπορεί να είναι μεγάλος χωρίς να χρειάζεται συνεχώς να αποδεικνύει ότι είναι μεγάλος.
Ίσως εδώ βρίσκεται το ωραιότερο μήνυμα που μπορεί να πάρει κανείς από τη ζωή του. Ο Βαγγέλης έγινε ένας από τους διεθνώς αναγνωρίσιμους Έλληνες δημιουργούς χωρίς να οικοδομήσει γύρω του έναν θορυβώδη μύθο αυτοπροβολής.

•Το Λιόπεσι είναι μια από τις δεκάδες παραλίες της Ανδρου που ευτυχώς για μένα και τον εγγονό μου το Μανώλη δεν τις προτιμούν.

Εχει πέτρες,έχει βραχάκια αλλά και 8 αειθαλή αρμυρικια .Ετσι εκεί κατά παράδοση γίνεται η πρώτη πρωινή βουτιά στις 8 το πρωί μόνοι μας παρέα με τις πετρες.,σε μια θάλασσα να τη πιεις στο ποτήρι,ζωντανή ,δροσερή αφρόεσσα ,χυμώδης..

Κάποιος άγνωστος μικρός γλύπτης,σίγουρα παδιί, αράδιασε τις πέτρες σε πυργοσχημη έμπνευση.Καπως σαν τη λίθινη εποχή που είχε ακμάσει η Ανδρος.Πετρες όπως τις δίνει η φύση.Μεχρι που κάποτε ένας δαιμονιώδους ευφυΐας ένας νεολιθικος Sapiens ,Αϊνστάιν,πρόγονος ,κατάλαβε μετά από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια συλλογικής περίσκεψης ότι η πέτρα είναι εργαλείο αν τη λαξεψεις και όπλο αν την εκσφενδονίσεις.

Πάνος Μπιτσαξής

Στη Τροια οι ανασκαφείς βρήκαν σφεντόνες.

Από την ΓΖ

Γράμμα στην υπέροχη κόρη μου ( γιατί γυναίκα θα είναι): 


Θα μάθεις ερχόμενη σ’ αυτό το κόσμο ότι η ζωή δεν είναι γραμμική αλλά σπειροειδής,
θα μάθεις ότι τα ομορφότερα πράγματα έρχονται όταν εσύ γίνεις αντάξια τους κι όταν δεν έρχονται,
θα μάθεις να παλεύεις πιο πολύ, χωρίς να παραιτείσαι, γιατί όλα τα μπορεί ο άνθρωπος. 
Θα παραιτείσαι μόνο απ’ το λίγο, το μίζερο και το φαύλο, όλα τ’ αλλά είναι μες στη ζωή. 
Θα μάθεις να δουλεύεις μόνη σου- δε θα σε βοηθήσω σε κάτι, θα μάθεις να παίρνεις την ευθύνη για ο,τι λες και ο,τι πράττεις,
θα μάθεις ότι ο λόγος χωρίς την κατάλληλη πράξη είναι ντροπή.
Θα μάθεις να σέβεσαι τη ζωή σου, το κορμί σου, τις λέξεις, το χρόνο και το μυαλό σου.
Θα μάθεις να διαλέγεις το περιβάλλον σου και τους ανθρώπους που το αποτελούν γιατί η ζωή θα σου μάθει ότι ο,τι μας περιβάλλει δημιουργεί ψυχισμό. 
Θα μάθεις ότι για να διατηρήσεις την ακεραιότητα και τη ψυχή σου αγνή θα πρέπει επώδυνα ν’ αποχωριστείς ανθρώπους, καταστάσεις, βολές. 
Θα πρέπει να μάθεις να πληρώνεις τα τιμήματα σου και να μην καταδέχεσαι εκπτώσεις στις αξίες σου και στα όνειρα σου. Θα πρέπει να μάθεις ότι δε θα μαι πάντα δίπλα σου, αλλά θα μαι πάντα μέσα σου.
 Θα πρέπει να μάθεις ότι δεν έχουν αξία τα χρήματα και η ιδιοκτησία, πάρα μόνο αν μπορείς να τα διαθέσεις για να κανείς καλό. 
Θα μάθεις να ζεις όλα σου τα συναισθήματα, χωρίς να πληγώνεις κανέναν- ούτε εσένα. 
Θα μάθεις να σέβεσαι όποιον είναι άξιος σεβασμού – επειδή σέβεται τον εαυτό του και αγωνίζεται για να διατηρεί το ήθος του στη ζωή παρά τις τρικλοποδιές. 
Θα μάθεις ότι η μεγαλύτερη μαρτυρία της ζωής μας είναι η αγάπη. 
Θα μάθεις ότι η αγάπη δεν είναι μόνο ναι, είναι και όχι, είναι αλήθεια και τσεκούρι . 
Θα μάθεις ότι διαλέγουμε τις μάχες που δίνουμε κι ότι πάντα πρέπει η νίκη ή η ήττα τους να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους. 
Θα μάθεις ότι το κακό , ποτέ δε συστήνεται ως κακό, αλλά χρησιμοποιεί δολώματα. 
Θα μάθεις είτε να το παλεύεις κατά μέτωπο είτε να το αγνοείς. 
Θα μάθεις ότι υπάρχουν πολλά είδη οικογένειας, αλλά ότι εμείς οι δυο θα είμαστε πάντα μια. 
Θα μάθεις τη διάκριση – τη δίκη σου- και δεν θα αιχμαλωτίζεται στις γνώμες των άλλων και στο πως σου σερβίρουν τα πράγματα. 
Θα μάθεις να επιβιώνεις χωρίς να βλάψεις ποτέ κάποιον – έντιμα- και όχι επιπόλαια. 
Θα μάθεις ότι η δικαιοσύνη είναι κοσμικός νόμος – δεν έρχεται πάντα από το νόμο της εξουσίας ή τα δικαστήρια – 
θα μάθεις να την αναγνωρίζεις σε κάθε μικρή εκδήλωση της και θα νιώθεις ευταξία και πίστη στο Θεό. 
Θα μάθεις ότι η μεγαλύτερη ένδειξη ανδρείας είναι να υπερασπίζεσαι την επιθυμία σου και μην ενδιδεις στο συμφέρον. 
Θα μάθεις από ένστικτο να υπερασπίζεσαι το δίκιο και το σωστό για κάποιον όταν αυτός δεν θα είναι κάν παρών- τότε θα λέγεσαι άνθρωπος.
Θα μάθεις να ελέγχεις τα μέσα και τα εργαλεία σου- κανένας σκοπός δεν τα αγιάζει. Όπως θα ελέγχεις και τις προθέσεις σου. Όταν βέβαιη θα νιώθεις την αγνότητα τους, τότε μόνο θα βηματίζεις.
Θα μάθεις ότι μερικές φορές η δημοφιλία είναι δείκτης μετριότητας και δε θέλω να την αναζητάς. 
Θα μάθεις ότι τα χειρότερα εγκλήματα ψυχής γίνονται στο βωμό κατάκτησης μιας αποδοχής από σύνολα ανθρώπων που λίγη αξία έχουν. 
Θα μάθεις ότι οι καλοί φίλοι είναι εκεί με τον τρόπο τους και σου δίνουν ο,τι χρειάζεσαι.
Θα μάθεις ότι η απόγνωση είναι διαδρομή για τη Σοφία – μη μπλεξεις κανέναν εγωισμό για ν’ αποδράσεις από το πολύτιμο μάθημα της, όπως μικρότερη έκανα εγώ.
Θα μάθεις να αντέχεις τον πόνο, την αλλαγή και την απώλεια γιατί αλλιώς άνθρωπος σωστός δε θα γίνεις.
 Θα μάθεις να είσαι εσύ και όχι εγώ και θα μάθεις ότι σ’ αυτό τον κόσμο επέλεξα να έρθεις όχι επειδή ήμουν κενή αλλά γεμάτη, όχι εκεί για να σε δείχνω και για να σε χρησιμοποιώ, αλλά για να χαρώ το θαύμα της ζωής και μιας συνύπαρξης που κάποτε ήταν ερωτάς και αγάπη.
Θα μάθεις σιγά σιγά τη ζωή , ελπίζοντας ότι θα διδάξεις κι εμένα.

 ( Το μόνο που λέω να σε διδάξω είναι Ιστιοπλοΐα και Μητροπάνο )

ΓΖ