Ιδανικό και Πραγματικό

Στη θεωρία (ή στις Γραφές), οι έννοιες της αγάπης, της ισότητας και της δικαιοσύνης είναι απόλυτες. Όμως, μόλις αυτές οι ιδέες περάσουν στα χέρια μιας ιεραρχίας ή μιας εξουσίας, μετατρέπονται σε εργαλεία ελέγχου.

Ο άνθρωπος τείνει να προσαρμόζει το «Θείο» ή το «ιδανικό» στα δικά του μέτρα, συχνά για να δικαιολογήσει τα δικά του σφάλματα ή την ανάγκη του για κυριαρχία.

Από την εμπειρία δεν γίνεσαι σοφός..

Από την εμπειρία δεν γίνεσαι σοφός, αλλά εμπειρογνώμων —
στον τρόπο που επιλέγεις να ζεις.

Και η διαφορά βρίσκεται σε μια λεπτομέρεια:
η εμπειρία καταγράφει ενώ η σοφία ερμηνεύει
.

Like1

Ο Άνθρωπος ως Επιλογή: Μια επίκαιρη ματιά στον Άλφρεντ Άντλερ

Πρωτοδιάβασα τους «Ανθρώπινους Χαρακτήρες» του Άλφρεντ Άντλερ το 1974. Πέρασαν σχεδόν πέντε δεκαετίες, κι όμως η εικόνα που κρατώ ζωντανή στο μυαλό μου είναι η ίδια: διάβασα κάτι εξαιρετικά πρακτικό για τις ανθρώπινες σχέσεις και τον ψυχισμό μας.

Ξεφυλλίζοντας το ξανά αυτές τις μέρες, συνειδητοποίησα γιατί το έργο του παραμένει τόσο ζωντανό. Ο Άντλερ δεν στέκεται στο «γιατί είμαστε έτσι», αλλά επικεντρώνεται στο «τι κάνουμε με αυτό που είμαστε».

Ο Άντλερ ξεκινά από μια απλή αλλά βαθιά αλήθεια: κάθε άνθρωπος κουβαλά μέσα του ένα αίσθημα μειονεκτικότητας. Για εκείνον, αυτό δεν είναι ελάττωμα, αλλά η κινητήρια δύναμη. Είναι η εσωτερική έλλειψη που μας ωθεί να προχωρήσουμε, να δημιουργήσουμε και να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι νιώθουμε «λίγοι». Το πρόβλημα δημιουργείται όταν αυτό το συναίσθημα μετατρέπεται σε:

• Άλλοθι ακινησίας: «Δεν μπορώ γιατί μου λείπει αυτό…»

• Ανάγκη επιβολής: Η προσπάθεια να νιώσουμε ανώτεροι πατώντας πάνω στους άλλους.

Για τον Άντλερ, δεν είμαστε απομονωμένα όντα. Είμαστε όντα βαθιά κοινωνικά. Ο χαρακτήρας μας δοκιμάζεται και αποκαλύπτεται μέσα στις σχέσεις μας: στην οικογένεια, στο σχολείο, στην εργασία. Εκεί είναι που καλούμαστε να επιλέξουμε ανάμεσα στη συνεργασία ή τον ανταγωνισμό, στην κατανόηση ή την κυριαρχία.

Είμαστε οι Δημιουργοί του Μέλλοντός μας;

Ίσως η πιο σύγχρονη ιδέα του είναι ότι ο χαρακτήρας δεν είναι κάτι που απλώς «μας συμβαίνει». Δεν είμαστε παθητικά προϊόντα του παρελθόντος μας. Αντίθετα:

Είμαστε, σε μεγάλο βαθμό, δημιουργοί του μέλλοντός μας.

Κάθε στάση, κάθε αντίδραση, κάθε μικρή καθημερινή επιλογή χτίζει λιθαράκι-λιθαράκι αυτό που ονομάζουμε «Εγώ».

Στον κόσμο του Άντλερ δεν υπάρχει χώρος για μοιρολατρία. Υπάρχει η ευθύνη της επιλογής. Όχι ως ένα βάρος τιμωρητικό, αλλά ως μια δύναμη απελευθερωτική. Μας καλεί να σταθούμε απέναντι στον καθρέφτη και να αποφασίσουμε:

Θα χρησιμοποιήσουμε τις αδυναμίες μας ως δικαιολογία για να μείνουμε στάσιμοι ή ως το καύσιμο για να προχωρήσουμε μπροστά;

Δική μας είναι η απόφαση!

Μην ξεχνάμε: Ο χαρακτήρας δεν είναι κάτι που μας συμβαίνει αλλά κάτι που διαμορφώνουμε!

Ηγεσία και ο Πελοποννησιακός Πόλεμος: Γιατί το παρελθόν είναι ο καθρέφτης του μέλλοντος

Υπάρχει μια παρεξήγηση με τα βιβλία ιστορίας: πολλοί θεωρούν ότι αφορούν το παρελθόν. Όμως, τα σπουδαία κείμενα, όπως η συγγραφή του Θουκυδίδη, αφορούν το παρόν και, κυρίως, το μέλλον.

Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος δεν ήταν απλώς μια πολεμική σύγκρουση ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη. Ήταν μια παγκόσμιας κλίμακας (για τα δεδομένα της εποχής) αναμέτρηση ανάμεσα στη φιλοδοξία και τον φόβο, τη δύναμη και τη σύνεση, τη στρατηγική και την αυταπάτη.

Αν είσαι ηγέτης σήμερα —σε μια επιχείρηση, έναν οργανισμό ή μια ομάδα— τα μαθήματα που αναδύονται από τις στάχτες εκείνου του πολέμου είναι πιο επίκαιρα από ποτέ.

1. Η Δύναμη δεν είναι ποτέ ουδέτερη

Η άνοδος της Αθήνας προκάλεσε φόβο. Όχι απαραίτητα επειδή η Αθήνα επιτέθηκε πρώτη, αλλά επειδή έγινε ισχυρή. Στον κόσμο της ηγεσίας, η επιτυχία σου δεν περνάει απαρατήρητη.

Η ισχύς ερμηνεύεται. Και συχνά, παρερμηνεύεται. Ένας ηγέτης πρέπει να διαχειρίζεται όχι μόνο τα αποτελέσματά του, αλλά και το πώς η ανάπτυξή του επηρεάζει το οικοσύστημα γύρω του.

2. Ο κίνδυνος της “Ύβρεως” στις περιόδους επιτυχίας

Η Αθήνα πίστεψε στον εαυτό της λίγο περισσότερο απ’ όσο έπρεπε. Κάπου εκεί γεννήθηκε η ύβρις. Είναι εύκολο να είσαι ψύχραιμος στην αποτυχία· το δύσκολο είναι να παραμείνεις συγκρατημένος στην επιτυχία.

Όταν όλα πηγαίνουν καλά, δεν χρειάζεται ενθουσιασμός. Χρειάζεται αυτοσυγκράτηση. Η υπερβολική αυτοπεποίθηση είναι ο προθάλαμος της λάθος απόφασης.

3. Το “σωστό” λάθος και η Σικελική Εκστρατεία

Οι μεγάλες αποτυχίες σπάνια μοιάζουν με καταστροφές την ώρα που γεννιούνται. Η Σικελική Εκστρατεία δεν φάνηκε ως λάθος εξ αρχής — φάνηκε ως μια “χρυσή ευκαιρία”. Έγινε λάθος επειδή κανείς δεν στάθηκε να αναρωτηθεί αν το ρίσκο άξιζε πραγματικά το τίμημα.

Οι αποφάσεις μας δεν κρίνονται τη στιγμή που λαμβάνονται, αλλά στον χρόνο που τις αποκαλύπτει.

4. Οι εσωτερικές ρωγμές είναι πιο θανατηφόρες από τον εχθρό

οι κοινωνίες (και οι εταιρείες) δεν καταρρέουν πρώτα από τους εξωτερικούς τους αντιπάλους. Καταρρέουν από τις εσωτερικές τους ρωγμές.

Ο διχασμός, ο εγωισμός των στελεχών, οι κοντόφθαλμες επιλογές, αυτά έκαναν μεγαλύτερη ζημιά στην Αθήνα από οποιαδήποτε σπαρτιατική λόγχη.

Αν έπρεπε να κρατήσουμε μόνο μία φράση από εκείνον τον πόλεμο για να την εφαρμόσουμε στο σήμερα, θα ήταν αυτή:

Η ηγεσία δεν κρίνεται όταν όλα πάνε καλά, αλλά όταν καλείσαι να αποφύγεις το λάθος που εκείνη τη στιγμή μοιάζει απόλυτα σωστό.

Στα Σκούρτα, ο Μάης δεν έρχεται — γιορτάζεται!

Στα βορειοδυτικά της Πάρνηθας, στα ορεινά Δερβενοχώρια και πιο συγκεκριμένα στα Σκούρτα —το χωριό του ένδοξου αγωνιστή του ’21 Σκουρτανιώτη— ο Μάης δεν έρχεται απλώς· γιορτάζεται!

Σήμερα, η τοπική κοινωνία τίμησε με ευλάβεια την ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου, συνδέοντάς την, όπως κάθε χρόνο, με τον ερχομό της άνοιξης. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της περιοχής, που κινητοποιεί σύσσωμη την κοινότητα και φέρνει κοντά μικρούς και μεγάλους.

Φέτος, ωστόσο, υπήρχε και μια ιδιαίτερη νότα: η αναβίωση ενός παλιού εθίμου. Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας, το προαύλιο του ναού μετατράπηκε σε ζωντανή σκηνή παράδοσης. Οι νέοι και οι νέες των Δερβενοχωρίων, ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές, πρωταγωνίστησαν στα χορευτικά δρώμενα, παρασύροντας τον κόσμο σε έναν κύκλο μνήμης, ρυθμού και συλλογικότητας.

Παράλληλα, η φιλοξενία στάθηκε αντάξια της περίστασης. Τρεις κυρίες —η πρόεδρος της κοινότητας και τα μέλη του τοπικού συμβουλίου— ανέλαβαν προσωπικά τη φροντίδα της σίτισης όλων. Στο προαύλιο στήθηκε μια υπαίθρια κουζίνα και, με τη βοήθεια εθελοντών, άναψαν τα καζάνια. Εκεί, με μεράκι και φροντίδα, μαγειρεύτηκε η παραδοσιακή «γίδα βραστή», ενώ στο πλούσιο ζωμό της ετοιμάστηκαν μακαρόνια για όλους.

Η εικόνα ήταν από εκείνες που δύσκολα περιγράφονται αλλά εύκολα χαράσσονται στη μνήμη: ατμοί από τα καζάνια, γέλια, μουσικές, παιδιά να κρατιούνται χέρι-χέρι στον χορό και μεγαλύτεροι να στέκονται με βλέμμα γεμάτο συγκίνηση.

Σε τέτοιες στιγμές αντιλαμβάνεται κανείς πως η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό ή μουσειακό. Είναι ζωντανή, αναπνέει μέσα από τους ανθρώπους και μεταδίδεται από γενιά σε γενιά — όπως ακριβώς ο Μάης φέρνει κάθε χρόνο την ίδια υπόσχεση: αναγέννηση και αέναη συνέχεια.

Θερμά συγχαρητήρια και ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στις κυρίες:
• Μαρία Τσεβά-Αγαθή
• Γιώτα Καλπένη-Καρλατήρα
• Λαμπρινή Ταμπουρατζή-Μίχα

Δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε και στον παπά Θανάση Ραπτοδήμο, μια σταθερή και σεμνή μορφή καθοδήγησης για την κοινότητα, που με σύνεση και πνευματικότητα ενθαρρύνει τους πιστούς να κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις των προγόνων τους.

Και του χρόνου, με υγεία και με καλύτερο καιρό!

ΚΜ

Τα «ζιζάνια» που κρατούν τη ζωή!

Τα ψηλά χόρτα – τα λεγόμενα «αγριόχορτα» – δεν είναι πρόβλημα. Είναι ένα από τα πιο πλούσια και παραγωγικά οικοσυστήματα δίπλα μας. Εκεί όπου βλέπουμε ακαταστασία, υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος: έντομα, πουλιά, μικρά θηλαστικά και εκατοντάδες είδη φυτών συνυπάρχουν σε έναν πυκνό ιστό ζωής.

Σε λίγα μόλις τετραγωνικά μέτρα, τα ψηλά χόρτα προσφέρουν τροφή, καταφύγιο και χώρους αναπαραγωγής. Προστατεύουν το έδαφος, διατηρούν υγρασία, ρυθμίζουν τη θερμοκρασία και λειτουργούν ως φυσικοί διάδρομοι ζωής μέσα στο αστικό και αγροτικό τοπίο. Παράλληλα, ενισχύουν τη βιοποικιλότητα, βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα και συμβάλλουν στον κύκλο του νερού και του άνθρακα.

Γι’ αυτό και πολλές ευρωπαϊκές πόλεις υιοθετούν πλέον τη «μειωμένη κοπή»: λιγότερο και πιο προσεκτικό κούρεμα, με σεβασμό στους φυσικούς κύκλους. Όχι αισθητική εγκατάλειψη, αλλά συνειδητή οικολογική διαχείριση.

Μάλλον το πρόβλημα δεν είναι τα αγριόχορτα. Είναι ο τρόπος που τα βλέπουμε…

Με το ένα πόδι στην πραγματικότητα, με το άλλο στο όνειρο!

Οι άνθρωποι γεννιούνται με ένα σπάνιο χάρισμα: την ικανότητα να κατοικούν ταυτόχρονα σε δύο κόσμους. Όχι εναλλάξ, αλλά σχεδόν ταυτόχρονα — σαν να πρόκειται για μία ενιαία επικράτεια με διαφορετικές αποχρώσεις.

Ο ένας κόσμος είναι ο απτός, ο μετρήσιμος, αυτόν που αντιλαμβανόμαστε ως πραγματικό, εκεί όπου τα πράγματα έχουν βάρος, όνομα και συνέπειες.

Ο άλλος είναι ο φαντασιακός, ρευστός και ανεξάντλητος, όπου οι κανόνες δεν καταργούνται, αλλά επαναδιατυπώνονται από την επιθυμία.

Το παιδί δεν διαχωρίζει αυτούς τους κόσμους· τους διαπερνά. Με το ένα πόδι στέκεται στη γη και με το άλλο πατά σε μια αόρατη προέκτασή της. Ένα ξύλο γίνεται σπαθί, ένα χαρτόκουτο καράβι, μια σκιά δράκος. Όχι επειδή το παιδί «παριστάνει», αλλά επειδή βλέπει.

Η φαντασία δεν είναι φυγή από την πραγματικότητα· είναι ένας δεύτερος τρόπος να την αντιληφθείς.

Η μετάβαση από τον έναν κόσμο στον άλλον είναι τότε μια αυτόματη διαδικασία. Δεν απαιτεί κόπο, ούτε συνειδητή απόφαση. Είναι μια φυσική ροή, όπως η αναπνοή. Το παιδί μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να περάσει από το παιχνίδι στη σοβαρότητα και πάλι πίσω, χωρίς να αισθάνεται ότι αλλάζει «ρόλο». Δεν υπάρχει διάσπαση της ταυτότητας.

Κάπου όμως στην πορεία, το χάρισμα αυτό ατονεί. Όταν ο παιδί ενηλικιώνεται και ωριμάζει η πραγματικότητα απαιτεί αποκλειστικότητα. Οι κανόνες της ενηλικίωσης —η χρησιμότητα, η απόδοση, η λογική— επιβάλλουν έναν ενιαίο τρόπο αντίληψης.

Ο φαντασιακός κόσμος υποχωρεί, όχι επειδή παύει να υπάρχει, αλλά επειδή παύουμε να του δίνουμε πρόσβαση. Τον θεωρούμε παιδικό, άρα περιττό· ευχάριστο, αλλά μη παραγωγικό.

Κι όμως, ίσως εκεί να βρίσκεται κάτι ουσιώδες που χάνουμε. Η φαντασία δεν είναι πολυτέλεια· είναι εργαλείο κατανόησης. Είναι ο τρόπος να δεις αυτό που δεν φαίνεται ακόμη, να συνδέσεις αυτό που δεν έχει ακόμη συνδεθεί. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε δημιουργία — είτε πρόκειται για τέχνη, είτε για επιστήμη, είτε για ζωή.

Η ωριμότητα δεν θα έπρεπε να σημαίνει απώλεια αυτού του διπλού βλέμματος, αλλά συμφιλίωση μαζί του. Να μπορείς να στέκεσαι γερά στην πραγματικότητα, χωρίς να χάνεις την Κ ικανότητα να την υπερβαίνεις. Να θυμάσαι πως κάποτε περνούσες από τον έναν κόσμο στον άλλον χωρίς γέφυρες — και ίσως να αρχίσεις να τις ξαναχτίζεις.

Δεν είναι ότι το χάρισμα που χάνεται, είναι ότι ξεχνάμε πως το έχουμε και φυσικά η μη χρήση του οδηγεί σε ατροφία και απώλεια μιας έμφυτης χρήσιμης δυνατότητας για τον ενήλικα.

Το παραπάνω είναι εμπνευσμένο από την ανάγνωση του βιβλίου: «Ε. Χ. Γονατάς. Μικρές και παράξενες ιστορίες» της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται: απλώς δεν φεύγει ποτέ.

Μια ματιά στα σημερινά παγκόσμια γεγονότα δεν σου προκαλούν και ποιο ξάφνιασμα αν έχεις ρίξει μια ματιά στο έργο του Θουκυδίδη, τόσο επίκαιρο όσο κανένα άλλο βιβλίο. Ο άνθρωπος δεν αλλάζει…

Ο Κέιγκαν φωτίζει στο έργο του ακριβώς αυτή την πτυχή.

Όταν η Ιστορία δεν τελειώνει ποτέ

Είκοσι επτά χρόνια κράτησε ο πόλεμος που ο Θουκυδίδης ονόμασε Πελοποννησιακό. Είκοσι επτά χρόνια αρκετά για να παρασύρουν ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο. Και στο τέλος, προς το κλείσιμο του 5ου αιώνα π.Χ., η Αθήνα —η πόλη που άλλαξε την πορεία της Ιστορίας— λύγισε. Παραδόθηκε στη Σπάρτη.

Κι όμως, εκεί δεν τελείωσε τίποτα.

Η εμπειρία εκείνου του πολέμου δεν έμεινε στο παρελθόν. Διαπέρασε αιώνες, επηρέασε σκέψεις, διαμόρφωσε συμπεριφορές. Από την κρίση της δημοκρατίας μέχρι την αλαζονεία των ισχυρών, όσα συνέβησαν τότε δεν είναι απλώς ιστορία· είναι καθρέφτης.

Γιατί, τελικά, τίποτα από εκείνα που έγιναν δεν ανήκει μόνο στο τότε. Όλα επιστρέφουν, με άλλα πρόσωπα, στο τώρα.

Η ακινησία δεν είναι ηρεμία. Είναι αρχή διάλυσης

«Καὶ ὁ κυκεὼν διίσταται μὴ κινεύμενος.»
Ηράκλειτος

Ακόμα και ο κυκεώνας διαχωρίζεται (αποσυντίθεται), αν δεν τον ανακατεύεις.

Ο «κυκεών» ήταν ένα δημοφιλές αρχαιοελληνικό ρόφημα που φτιαχνόταν συνήθως από κρασί (ή νερό), κριθάρι και τριμμένο κατσικίσιο τυρί. Επειδή αυτά τα υλικά δεν δένουν απόλυτα μεταξύ τους, αν άφηνες το ποτό ακίνητο, τα στερεά υλικά έπεφταν στον πάτο και το ποτό χαλούσε. Έπρεπε να το ανακατεύεις συνεχώς για να παραμείνει ένα ενιαίο, απολαυστικό ρόφημα.

Ένα απλό μείγμα, αν το αφήσεις ακίνητο, διασπάται..
Το ίδιο και η ζωή.

Οι σχέσεις, οι ιδέες, οι ομάδες, οι οργανισμοί —
δεν κρατιούνται από μόνοι τους.
Χρειάζονται κίνηση. Φροντίδα. Παρουσία.

Η ενότητα δεν είναι κατάσταση.
Είναι διαδικασία.

Και κάθε μέρα που δεν «ανακατεύεις» τα πράγματα,
κάτι αρχίζει σταδιακά να ξεχωρίζει…


Πριν πιστέψεις ότι “κέρδισες”, στοχάσου πάνω στον “αντίπαλο”…

Κατά τεκμήριο, κάθε “μάχη” προϋποθέτει διαφορετικά “στρατόπεδα”, συμφέροντα, επιδιώξεις…

Στη ρίζα κάθε σύγκρουσης βρίσκεται η εδραιωμένη πεποίθηση (συνήθως στο νου όλων των αντιμαχόμενων πλευρών) : “ή εγώ ή ο άλλος” …

Σε βαθύτερο επίπεδο, στην επιδίωξη επικράτησης (σε ακραίες περιπτώσεις με κάθε μέσο και κόστος), κρύβεται η ψυχολογική ανάγκη να υπηρετηθεί μια “εικόνα” του “εαυτού” που διαφορετικά κινδυνεύει να κλονιστεί, συμπαρασύροντας αυτοπεποίθηση, αυτοεκτίμηση και την όποια άλλη (θετική) ιδιότητα, με την οποία συνηθίζει κανείς να αυτοπροσδιορίζει το “είναι” του (δείτε περισσότερα επ’ αυτού στην ανάρτηση του Ορεινού στις 27-04-2026).

“Και όλους να τους κερδίσεις, πάλι χαμένος θα βγεις”, γιατί δεν έστρεψες το βλέμμα προς τα μέσα, γιατί δεν “ψάχτηκες” όσο έπρεπε, γιατί τον “εχθρό” τον έβλεπες πάντα απέναντι, γιατί δεν υποψιάστηκες ότι “αντίπαλος” μπορεί τελικά να μην υπάρχει έξω από το δικό σου νου, από τη δική σου νοοτροπία, που θέτει τα όρια, μέσα στα οποία συνήθισες να ζεις και να κινείσαι, θεωρώντας τα “σωστά”, δεδομένα και αυτονότητα, γιατί αυτά τα “όρια” (που ενίοτε δομούν και τους εξωτερικούς “Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες”), αντί να τα αμφισβητήσεις, να τα σπρώχνεις συνέχεια παραπέρα, τα θεώρησες αληθινά, τα “οχύρωσες με τείχη” και ταμπούρωσες εκεί μέσα το “εγώ” σου, βάζοντας “απέναντι” τους “άλλους”…

Χαμένος, λοιπόν, όχι (μόνο) στη μοναξιά του “νικητή” (που κι αυτή δεν αποκλείεται), αλλά – πρωτίστως – γιατί δεν κατάλαβες σε ποιά “μάχη” έπρεπε (και άξιζε) ν’ αγωνιστείς…

(ΥΓ : Πριν επιδιώξεις την όποια “αγιοσύνη” ως “ιδανικό” και “τελικό προορισμό”…γνώθι σαυτόν !! Είναι περισσότερο στο χέρι σου…)

Γ.Λ.

σκοπός δεν έχει ηλικία και σίγουρα δεν συνταξιοδοτείται!

Το παρακάτω κείμενο είναι από το Business Insider

Στα 62 μου, πολλοί θεωρούν αυτονόητο ότι πλησιάζω στο τέλος της επαγγελματικής μου πορείας. Εγώ, όμως, νιώθω ακριβώς το αντίθετο. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια όπου η δημιουργικότητα δεν είχε ποτέ ημερομηνία λήξης. Ο πατέρας μου, στα 87 του, συνεχίζει να εργάζεται ως συγγραφέας και δάσκαλος, βρίσκοντας μέσα από τη δουλειά του όχι απλώς ένα εισόδημα, αλλά βαθύ νόημα και σκοπό.

Έρχομαι καθημερινά αντιμέτωπη με την ιδέα ότι «ήρθε η ώρα να σταματήσω». Κάθε φορά που κάποιος γύρω μου αποσύρεται από την εργασία, νιώθω μια εσωτερική ανησυχία — σαν να πρόκειται για κάτι που εξαπλώνεται. Όμως για μένα, η εργασία δεν ήταν ποτέ απλώς μια υποχρέωση. Ήταν και παραμένει τρόπος έκφρασης, εξέλιξης και σύνδεσης με τον κόσμο.

Ο πατέρας μου είναι ένα ζωντανό παράδειγμα αυτής της φιλοσοφίας. Ως λεξικογράφος και γλωσσολόγος, έχει αφιερώσει τη ζωή του στη γλώσσα και τη διδασκαλία. Παρόλο που έκλεισε τη σχολή του, συνεχίζει να διδάσκει και να δημιουργεί, προσαρμοζόμενος στις νέες συνθήκες. Η αφοσίωσή του είναι αξιοθαύμαστη. Ακόμη και σήμερα εργάζεται πάνω σε νέα έργα, παρά τις δυσκολίες της σύγχρονης εκδοτικής πραγματικότητας.

Οι συζητήσεις μας περιστρέφονται κυρίως γύρω από τα έργα μας. Ανταλλάσσουμε ιδέες, κείμενα, όνειρα. Είναι ένας δεσμός που βασίζεται στη δημιουργία και την αμοιβαία έμπνευση. Κανείς από τους δυο μας δεν μπορεί να φανταστεί τη ζωή του χωρίς ένα δημιουργικό σχέδιο σε εξέλιξη.

Και εγώ η ίδια, έχοντας περάσει από τη συγγραφή βιβλίων στη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου, συνεχίζω να εξελίσσομαι. Η δουλειά μου σήμερα μου δίνει την ευκαιρία να βοηθώ άλλους ανθρώπους να αγκαλιάσουν τη ζωή με ενέργεια και αισιοδοξία, ανεξαρτήτως ηλικίας. Παράλληλα, μου προσφέρει την ελευθερία να ορίζω τον χρόνο μου και να απολαμβάνω άλλες πτυχές της ζωής μου — από τη γυμναστική και το θέατρο μέχρι τα ταξίδια και την προσφορά στην κοινότητα.

Για μένα, το ερώτημα δεν είναι πότε θα σταματήσω, αλλά γιατί να το κάνω. Όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο νιώθω ότι έχω να προσφέρω. Η εμπειρία δεν με περιορίζει, με εμπλουτίζει. Και ίσως τώρα, περισσότερο από ποτέ, αρχίζω να κατανοώ τι σημαίνει να ζεις με σκοπό.

Δεν ξέρω τι θα φέρουν τα επόμενα χρόνια. Ξέρω όμως ότι όσο η εργασία συνεχίζει να μου δίνει χαρά, νόημα και δημιουργικότητα, δεν υπάρχει λόγος να την εγκαταλείψω. Γιατί ο σκοπός δεν έχει ηλικία και σίγουρα δεν συνταξιοδοτείται.

Πηγή: Business Insider

«Και όλους να τους κερδίσεις, θα βρεθείς χαμένος»

«Και όλους να τους κερδίσεις, θα βρεθείς χαμένος» — αγαπημένη φράση του φίλου μου του Πέτρου, που πολλοί τον λένε «άγιο αλάνι», καθώς συναναστρέφεται με αγίους γεροντάδες της Αθωνικής Πολιτείας και, κατά πώς φαίνεται, δεν είναι ξένος προς την αγιοσύνη.

Προσπάθησα πολλές φορές —είναι η αλήθεια— να του εκμαιεύσω κάτι περισσότερο, να μου πει ποιο είναι το βαθύτερο νόημα αυτής της φράσης. Μάταιος κόπος. Η απόκρισή του μονολεκτική: «Ψάξου».

Αγαπητέ Πέτρο, έψαξα και σκέφτηκα τα παρακάτω. Αν συμφωνείς, μου αρκεί ένα νεύμα.

Υπάρχει μια παράξενη παγίδα στη ζωή: η ανάγκη να κερδίζεις.

Να επικρατείς στη συζήτηση, να έχεις τον τελευταίο λόγο, να επιβεβαιώνεσαι συνεχώς. Να φεύγεις από κάθε αντιπαράθεση με την αίσθηση της νίκης και την συντριβή του αντιπάλου

Κι όμως, αυτή η διαρκής «νίκη» κρύβει μια βαθιά ήττα.

Γιατί κάθε φορά που «κερδίζεις» πάση θυσία, κάτι άλλο χάνεται: η σχέση.

Η εμπιστοσύνη. Η δυνατότητα του άλλου να σε πλησιάσει χωρίς άμυνα.

Ο νικητής συχνά μένει μόνος — όχι γιατί οι άλλοι τον απέρριψαν, αλλά γιατί ο ίδιος τους έκλεισε τον δρόμο.

Η ζωή δεν πρέπει να είναι πεδίο μάχης, ούτε πίνακας σκορ.

Δεν μετριέται σε επιχειρήματα που υπερίσχυσαν, αλλά σε ανθρώπους που έμειναν.

Υπάρχουν στιγμές που η αλήθεια δεν χρειάζεται να επιβληθεί, αλλά να ειπωθεί χωρίς κωδωνοκρουσίες, σεμνά και ταπεινά.

Στιγμές που η υποχώρηση αξίζει περισσότερο από τη δικαίωση.

Στιγμές που το να κάνεις πίσω δεν είναι ήττα, αλλά επίγνωση.

Ο άνθρωπος που θέλει να κερδίζει πάντα, στο τέλος δεν συνομιλεί — μονολογεί.

Και ο μονόλογος, όσο «σωστός» κι αν είναι, δεν χτίζει τίποτα.

Ίσως, λοιπόν, το ζητούμενο δεν είναι να κερδίσουμε τους άλλους,

αλλά να μη χάσουμε τον εαυτό μας μέσα στην ανάγκη μας να έχουμε δίκιο.

Γιατί στο τέλος,

εκείνος που κέρδισε τους πάντες,

είναι συχνά ο μόνος που δεν έχει πια κανέναν.

ΚΜ

Η εποχή των συστημάτων

Ξεφυλλίζοντας ένα παλιό βιβλίο της βιβλιοθήκης μου με τίτλο «Η εποχή των συστημάτων», διαπιστώνεις κάτι απλό και ανησυχητικό:
τα ερωτήματα είναι τα ίδια — μόνο τα εργαλεία άλλαξαν.

Τι είναι ένα σύστημα;
Πώς εξελίσσεται;
Τι κερδίζουμε από αυτό — και τι χάνουμε;

Κάπου στη μέση του βιβλίου εμφανίζεται το ουσιαστικό ερώτημα:
το άτομο και το σύστημα.

Εκεί παίζεται όλο το παιχνίδι.

Γιατί τα συστήματα οργανώνουν τον κόσμο,
αλλά ο άνθρωπος είναι αυτός που του δίνει νόημα.

Και όσο τα συστήματα γίνονται πιο τέλεια,
τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να γίνουν πιο απλοί οι άνθρωποι.

Ίσως τελικά δεν ζούμε στην εποχή των συστημάτων.
Ζούμε στην εποχή που πρέπει να αποφασίσουμε
αν θα τα υπηρετούμε ή αν θα τα ορίζουμε.

Συνέχεια στην ανάρτηση: Είναι καλύτερα να είσαι αδίστακτος με το παρελθόν

Από τον Γ.Λ η πιο κάτω ανάρτηση.:

Το “παρελθόν” είναι μνήμη…

Τουλάχιστον όσον αφορά την ψυχολογική επίδραση που έχει πάνω μας, που είναι και το θέμα του συγκεκριμένου δοκιμίου του Κώστα.

Το “παρελθόν” μπορεί να ασκεί αυτή την επιρροή στο μέτρο και στο βαθμό που φιλτράρεται μέσα από την (επίσης) νοητική αίσθηση της ατομικής ύπαρξης, του ξεχωριστού “εαυτού”, που θεωρεί ότι είναι ο καθένας μας.

Έτσι, πράξεις, επιτυχίες, αποτυχίες, συναισθήματα του παρελθόντος, αποκτούν ένα “υποκείμενο”, που τα κουβαλάει στο σήμερα, και κατά κανόνα δημιουργεί μέσω αυτών και τη δική του (νοητική) συνέχεια στο αύριο. 

Με αυτή την “τακτική” και με την πάροδο των ετών, ο άνθρωπος “βαραίνει” νοητικά…

Δεν παρατηρεί πλέον με φρέσκια ματιά…

Φιλτράρει τα πάντα μέσα από την “εικόνα” του “εαυτού”, που έχει χτίσει.

Οι επιλογές του (πιστεύει ότι) οφείλουν να υπηρετούν αυτή την “εικόνα”.

Ό,τι είναι σύμφωνο με αυτή, περνάει το φίλτρο.

Ό,τι την αμφισβητεί ή/και τη θέτει εν αμφιβόλω, κόβεται.

Αν όμως δεν μπορείς να σκεφτείς “διαφορετικά”, δεν μπορείς και να πράξεις διαφορετικά, άρα δεν μπορείς και να εξελιχθείς κάπως διαφορετικά…

Κάπως έτσι (αν δεν προσέξεις), το “παρελθόν” γίνεται όχι μόνο το “αφεντικό” του παρόντος, αλλά και ο “νεκροθάφτης” κάθε διαφορετικού μέλλοντος…

Παρατηρήστε με προσοχή (και χωρίς προκατάληψη) την κίνηση της σκέψης σας…

Δείτε την “παγίδα” που στήνει (από συνήθεια) ο νους σας.

Από αυτή την παρατήρηση ξεκινάει το “μονοπάτι”…

Γ.Λ.

Αγαπητέ Γιώργο,

Θέτεις το ζήτημα στην πιο ουσιαστική του βάση. Αυτό που περιγράφεις ως “βαριά νοητική κατάσταση” είναι το τίμημα της ταύτισής μας με την εικόνα που έχουμε φιλοτεχνήσει για τον εαυτό μας.

Πράγματι, η αποταύτιση από αυτό το “εγώ-αποθήκη” είναι η μόνη οδός προς την ελευθερία. Αν δεν καταφέρουμε να αποκοπούμε από την ανάγκη να υπηρετούμε την παλιά μας εικόνα, τότε η ματιά μας δεν θα είναι ποτέ φρέσκια· θα είναι πάντα μια ανακύκλωση παλιών συμπερασμάτων.

Η “παγίδα” που αναφέρεις είναι ακριβώς αυτή: να θεωρούμε ότι η μνήμη είναι η ουσία μας, ενώ στην πραγματικότητα είναι απλώς το φορτίο μας. Η παρατήρηση της σκέψης, χωρίς την ανάγκη να την υπερασπιστούμε, είναι ίσως η μόνη πράξη πραγματικής αδισταξίας που μας επιτρέπει να δούμε το “μονοπάτι”.

Κ.Μ

Ο ψυχοθεραπευτής  λειτουργεί  σαν τους πιο επικίνδυνους γονείς εξευμενίζοντας  κολακεύοντας  και νανουρίζοντας διαρκώς τον ψυχοθεραπευόμενο . Όταν συμβαίνει  κάτι τέτοιο ο μεν  ψυχοθεραπευτής εξασφαλίζει μακροχρόνιο  και σταθερό εισόδημα , ο δε ψυχοθεραπευόμενος χάνει την ζωή του.

Θεόφιλος Φάρος,

Ο πατήρ Φιλόθεος Φάρος είναι Έλληνας κληρικός και συγγραφέας. Γεννήθηκε το 1930 στον Πειραιά. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στην Πάντειο, νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και θεολογία στο ΕΚΠΑ. Έγινε κληρικός το 1962 και συνέχισε σπουδές στην ποιμαντική ψυχολογία και την ποιμαντική συμβουλευτική στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης στις ΗΠΑ. Δίδαξε ποιμαντική ψυχολογία στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού στη Βοστώνη και εργάσθηκε ως Pastoral Counselor και Family Therapy Supervisor στην πρότυπη ψυχιατρική θεραπευτική κοινότητα Human Resource Institute της Βοστώνης, όπου απέκτησε μια σημαντική ψυχοθεραπευτική εμπειρία κάνοντας ατομική και ομαδική ψυχοθεραπεία και κυρίως εργαζόμενος με οικογένειες και ζευγάρια.

Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα επεχείρησε να θέσει στην υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος την εμπειρία του, οργανώνοντας ένα πρόγραμμα ποιμαντικής κλινικής εξασκήσεως για κληρικούς σ’ ένα νοσοκομείο της Αθήνας. Ταυτόχρονα οργάνωσε ένα κέντρο νεότητος για την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, όπου καλλιεργείται και προάγεται η κοινοτική ζωή. Έχει γράψει πολλά άρθρα, μελέτες και δεκατρία βιβλία που διαπραγματεύονται άμεσα και καίρια για τη ζωή του ανθρώπου θέματα, όπως είναι το πένθος, ο γάμος, η ανατροφή των παιδιών, ο έρωτας κτλ.