18 τακτικές απόδρασης από τα «πρέπει»
Η κοπιαστική προσπάθεια απόδρασης απ’ αυτή τη ζώνη απαιτεί την αποδοχή κάποιων κινδύνων. Να δράσετε! Να πεισθείτε ότι είστε διαφορετικοί απ’ αυτό που σας δίδαξαν να είστε, αφού αυτό δεν είναι λειτουργικό για σας. Παραθέτουμε εδώ μερικές μεθόδους που θα σας βοηθήσουν ν’ απαλλαγείτε από τη συνήθεια του «πρεπισμού»:-Αρχίστε εξετάζοντας την ίδια τη συμπεριφορά σας. Μελετήστε τις νευρωτικές ανταμοιβές που αναφέραμε παραπάνω. Κατόπιν αναρωτηθείτε γιατί έχετε επιβαρυνθεί με τόσο πολλά «πρέπει» κι αν αληθινά τα πιστεύετε ή αν έχετε απλώς συνηθίσει να συμπεριφέρεστε μ’ αυτό τον τρόπο.-Καταγράψτε όλους τους κανόνες στους οποίους προσαρμόζεστε, μα δεν θέλετε να εφαρμόσετε. Αυτές τις παράλογες συμβατικές συμπεριφορές για τις οποίες παραπονιέστε, αλλά δεν μπορείτε να μην επαναλάβετε. Μετά φτιάξτε το δικό σας «κανονισμό συμπεριφοράς», που να έχει όσο το δυνατόν περισσότερο νόημα για σας. Γράψτε αυτούς τους κανόνες, έστω κι αν δεν πιστεύετε πως τούτη τη στιγμή είστε ικανοί να τους υλοποιήσετε.-Δημιουργήστε τις δικές σας παραδόσεις. Λόγου χάρη, αν στολίζατε πάντα το χριστουγεννιάτικο δέντρο την παραμονή, κάντε το τώρα τρεις μέρες νωρίτερα, για να εγκαινιάσετε μια νέα χριστιανική παράδοση -μια παράδοση που θα ’χει περισσότερο νόημα για σας.-Συζητήστε με συγγενείς και φίλους τους πολυάριθμους κανόνες συμπεριφοράς που όλοι ακολουθείτε, μα που δεν σας αρέσουν. Ίσως καταφέρετε να καθιερώσετε μερικούς νέους κανόνες που να φαίνονται πιο λογικοί σ’ όλους σας. Θ’ ανακαλύψετε ότι η δύναμη των παλιών κανόνων στηρίζεται στο ότι κανείς στο παρελθόν δεν σκέφτηκε ποτέ σοβαρά να τους αμφισβητήσει.
-Δείτε πόσους κανόνες επιβάλλετε εσείς στους άλλους. Ρωτήστε τους αν πραγματικά χρειάζονται αυτούς τους κανόνες ή αν θα συμπεριφέρονταν με τον ίδιο τρόπο και χωρίς αυτούς. Ίσως τότε ανακαλύψετε ότι θα μπορούσαν να βρουν περισσότερο αποτελεσματικές και πιο ευέλικτες κατευθυντήριες γραμμές.-Διακινδυνεύστε την πρόκληση ενός κανόνα ή μιας τακτικής που θα θέλατε να εξαλείψετε. Αλλά να είστε προετοιμασμένοι ν’ αντιμετωπίσετε εχθρότητα ως συνέπεια της συμπεριφοράς σας. Λόγου χάρη, αν πάντα πιστεύατε ότι εσείς ως γυναίκα δεν θα έπρεπε ποτέ να ζητήσετε ραντεβού από έναν άντρα και δεν έχετε δεχθεί κάποια πρόσκληση για το Σαββατοκύριακο, τηλεφωνήστε σ’ έναν άντρα για να δείτε τι θα συμβεί. Ή δώστε πίσω ένα ελαττωματικό φόρεμα που αγοράσατε, έστω κι αν ξέρετε πως το κατάστημα δεν δέχεται επιστροφές, αποφασισμένες να φτάσετε ως τα άκρα. Μην αφήνετε να σας καθορίζει η πολιτική των άλλων, αφού τελικά γίνεστε θύμα της.-Σκεφτείτε ότι οι αποφάσεις που θα πάρετε θα έχουν μια άλλη συνέπεια, πέρα από το ορθό ή εσφαλμένο τους. Παίρνοντας μια απόφαση, απορρίψτε την έννοια σωστό-λάθος και πείτε μόνο αν είναι «εντάξει» και αν θα έχει άλλες συνέπειες. Εμπιστευθείτε τον εαυτό σας όταν παίρνετε μια απόφαση, αντί να στηρίζεστε σ’ οποιουδήποτε είδους εξωτερικές εγγυήσεις. Ικανοποιήστε τον εαυτό σας, αντί να προσαρμόζεστε σ’ εξωτερικά πρότυπα.-Προσπαθήστε να βιώσετε τις τωρινές σας στιγμές έτσι ώστε οι κανόνες και τα «πρέπει» να ισχύουν μόνο γι’ αυτές. Αντί να θεωρείτε ότι τα «πρέπει» έχουν γενική ισχύ, αναγνωρίστε την αξία τους μόνο για τη συγκεκριμένη στιγμή.-Αρνηθείτε να μοιραστείτε με κάποιον άλλο τη συμπεριφορά παραβίασης των κανόνων. Είναι υπόθεση μόνο δική σας και δεν πρέπει να βρεθείτε στη θέση αναζήτησης της έγκρισης των άλλων, οπότε ο λόγος της αντίστασης στον καθωσπρεπισμό είναι να προσελκύσετε την προσοχή των άλλων και άρα το θαυμασμό.-Απαλλαγείτε από τους ρόλους που εσείς (κι οι άλλοι) έχετε υιοθετήσει στη ζωή σας. Να είστε αυτό που θέλετε, παρά αυτό που νομίζετε ότι είστε ή υποτίθεται πως πρέπει να είναι ο άντρας, η γυναίκα, ο μεσήλικος κ.λπ.
-Μην περιμένετε από τους άλλους ν’ αλλάξουν. Αναρωτηθείτε γιατί οι άλλοι θα πρέπει να είναι διαφορετικοί, μόνο και μόνο επειδή έτσι θα σας άρεσαν περισσότερο. Παραδεχθείτε ότι καθένας έχει δικαίωμα να είναι αυτό που επιλέγει, έστω κι αν κάτι τέτοιο σας εξοργίζει.- Φτιάξτε έναν κατάλογο με κατηγόριες, όπου θ’ αναφέρετε λεπτομερώς τα σημεία του εαυτού σας που δεν σας αρέσουν.-Αναγγείλτε ότι κατηγορείτε μόνο τον εαυτό σας κι ότι προσπαθείτε να καταργήσετε αυτή τη συμπεριφορά. Δηλώνοντας αυτό το σκοπό σας, θα προσέχετε περισσότερο όσα λέτε σχετικά μ’ αυτά.-Πεισθείτε πως όλες μαζί και καθεμιά χωριστά τις δυστυχίες που σας βρήκαν δεν τις προκάλεσε κάποιος άλλος, αλλά εσείς και η συμπεριφορά σας. Να θυμίζετε διαρκώς στον εαυτό σας ότι κάθε εξωτερικά προκαλούμενη δυστυχία ενισχύει τη σκλαβιά σας, μια που προϋποθέτει ότι δεν την ελέγχετε εσείς, αλλά εκείνη εσάς.-Ξαναγυρίστε στον κατάλογο των «πρέπει» που αναφέραμε προηγουμένως σ’ αυτό το κεφάλαιο. Προσπαθήστε ν’ αντικαταστήσετε αυτές τις παλιές συνήθειες με κάποια νέα και διαφορετική συμπεριφορά -ίσως δειπνώντας αργά τα μεσάνυχτα, αλλάζοντας τη σεξουαλική στάση σας ή φορώντας κάτι που σας αρέσει. Αρχίστε να εμπιστεύεστε τον εαυτό σας και να δίνετε λιγότερη πίστη στα εξωτερικά «πρέπει».-Θυμίστε στον εαυτό σας πως δεν είναι αυτό που κάνουν οι άλλοι άνθρωποι το οποίο σας ενοχλεί, αλλά μόνο η δική σας αντίδραση σ’ αυτό που οι άλλοι κάνουν. Αντί να λέτε «Δεν θα ’πρεπε να το κάνουν αυτό», πείτε «Αναρωτιέμαι γιατί να με απασχολεί τι κάνουν αυτοί».
απόσπασμα από το βιβλίο του Γουαίην Ντυερ – Οι περιοχές των σφαλμάτων σαςby Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία
Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα
Γνήσιος Έλληνας! (του Δ. Ψαθά)
Μια και χτες έκλεισαν 70 χρόνια από την αντιφασιστική νίκη του 1945, σκέφτηκα σήμερα να ανεβάσω ένα κείμενο της εποχής εκείνης, πριν από 70 χρόνια.
Θα παρουσιάσω ένα ευθυμογράφημα από το περιοδικό «Νέα Γενιά», που εκδιδόταν από την ΕΠΟΝ, παράνομα στην περίοδο της Κατοχής, νόμιμα στη συνέχεια -ως τον Οκτώβριο του 1947 που τέθηκε (πάλι) εκτός νόμου η ΕΠΟΝ. Το περιοδικό το έχω παρουσιάσει και παλιότερα στο ιστολόγιο, ενώ στον παλιό μου ιστότοπο έχω ανεβάσει μιαν «ανθολογία κειμένων» από τη Νέα Γενιά, δικής μου επιλογής. Όπως θα δείτε, με τη Νέα Γενιά συνεργάζονταν πολλοί γνωστοί λογοτέχνες, κάποιοι φτασμένοι, άλλοι στα πρώτα τους βήματα Ενδεικτικά: Γιάννης Ρίτσος, Γιάννης Κορδάτος, Νίκος Κιτσίκης, Πέτρος Κόκκαλης, Κώστας Βάρναλης, Μάρκος Αυγέρης, Μενέλαος Λουντέμης, Δημήτρης Φωτιάδης, Δημήτρης Ψαθάς, Έλλη Αλεξίου, Ασημάκης Γιαλαμάς, Θέμος Κορνάρος, Νικηφόρος Βρεττάκος, Βασίλης Ρώτας, Γαλάτεια Καζαντζάκη, Νίκος Καββαδίας, Μιχάλης Παπαμαύρος, Θρασύβουλος Σταύρου, Γιώργος Κοτζιούλας, Γιώργης Λαμπρινός, Κώστας Θέος, Μ. Μαραγκουδάκης, Ρίτα Μπούμη – Παππά, Παύλος Κριναίος, Κώστας Μαρίνης, Νότης Περγιάλης, Μίμης Ραυτόπουλος, Χαρίλαος Σισμάνης, Γ. Ελευθεριάδης κ.ά.Το σημερινό ευθυμογράφημα δημοσιεύτηκε στο τεύχος 51 του περιοδικού, που κυκλοφόρησε στις 15 Ιουνίου 1945, ένα μήνα περίπου μετά τη γερμανική συνθηκολόγηση και τη λήξη του πολέμου στην Ευρώπη, που δεν γιορτάστηκε στη χώρα μας αφού οι αγωνιστές είχαν αρχίσει ήδη να βρίσκονται υπό διωγμό.Ο Δημήτρης Ψαθάς, που είχε εμφανιστεί ως ευθυμογράφος ήδη προπολεμικά, συνεργαζόταν τακτικά με τη Νέα Γενιά με εύθυμα κείμενα σαν κι αυτό που θα διαβάσετε -αργότερα επανήλθε στον κεντρώο φιλελεύθερο χώρο. Αντικείμενο της σάτιρας (μαύρη σάτιρα δηλαδή, με το κεφάλι στον πάγκο του χασάπη) είναι ο κ. Κοκός, τυπικό παράδειγμα του Κολωνακιώτη μεγαλοαστού νέου. Σε άλλα σατιρικά κείμενα της εποχής, ο κολωνακιώτης νέος αναφέρεται ως ‘ντιντής’, χαϊδευτικό επίσης του Κωνσταντίνος, που σταδιοδρόμησε καλύτερα ως αυτόνομη λέξη, αφού το Κοκός περιορίστηκε ως υποτιμητικό υποκοριστικό του τέως βασιλιά (δεν ήταν το κανονικό υποκοριστικό του, Τίνο τον φώναζαν).Στον παλιό μου ιστότοπο έχω ανεβάσει άλλα τρία κείμενα του Δημήτρη Ψαθά από τη Νέα Γενιά: Εις άτοπον απαγωγή (και πάλι με τον κ. Κοκό), Κακοανατεθραμμένα (σκίτσο από το τραμ), και Γράφοντας συνθήματα (ανάμνηση από την Κατοχή).Έχω εκσυγχρονίσει την ορθογραφία (όχι πως είχε μεγάλες διαφορές), αλλά κατά τη μεταφορά έπαθα ένα ατύχημα, οι παύλες του διαλόγου μετατραπήκανε σε μπούλες. Επειδή είναι πολλές και βαριέμαι να τις αλλάζω, προσπαθήσετε να το αγνοήσετε, παρακαλώ. (Επίσης, πολύ πιθανό να έχουν ξεμείνει λάθη από το οσιάρισμα, συγνώμη).ΓΝΗΣΙΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ!Ο κ. Κοκός είναι βασιλόφρονας. Ο μπαμπάς του κ. Κοκού είναι βασιλόφρονας. Και η μαμά του κ. Κοκού είναι… βασιλοφρόνισσα. Ο κ. Κοκός είναι εθνικόφρονας. Ο μπαμπάς του κ. Κοκού είναι εθνικόφρονας. Και η μαμά του κ. Κοκού είναι εθνικοφρόνισσα. Ο αξιότιμος κ. Κοκός έχει πόζα, ο μπαμπάς του κ. Κοκού έχει σεβάσμια κοιλιά κι η μαμά του κ. Κοκού έχει μαλλιά βαμμένα λουλακιά κι ένα ζευγάρι χρυσά φασαμέν που τα σηκώνει και κοιτά του κόσμο σαν κουνούπι.Οικογένεια, που λένε, της ανωτάτης αριστοκρατίας. Με άλλα λόγια ο μπαμπάς του μπαμπά του κ. Κοκού ήταν μαυραγορίτης άπλυτος στον περασμένο πόλεμο που κληροδότησε στους κληρονόμους του όλα τα εκατομμύριά του μαζί με τη σοφή πείρα του και τώρα αναπαύεται ήσυχος κάτω από ένα πανύψηλο μαρμαρένιο τάφο που διηγείται στους απόγονους την δόξα και το κλέος του. Για όλα αυτά είναι πολύ περήφανος ο αξιότιμος κ. Κοκός: για του τάφο του παππού τον, για την κοιλιά του μπαμπά του και για τα λουλακιά μαλλιά τής μαμάς του.Γι’ αυτό ο κ. Κοκός είναι φιλοπόλεμος. Η παράδοση της οικογενείας του κι οι υποθέσεις του παππού του λένε ότι στον πόλεμο σκοτώνονται οι κουτοί και κάνουν λεφτά οι έξυπνοι: Κι επειδή ο κ. Κοκός ανήκει από οικογενειακή παράδοση στη συνομοταξία των «έξυπνων» ξέρει ότι αν θα γίνει νέος πόλεμος μπορεί να σκοτωθούν άλλα δυο εκατομμύρια Ελλήνων αλλά ο μπαμπάς του θα διπλασιάσει σίγουρα τα λεφτά του. Είναι απόλυτα βέβαιος γι’ αυτό αφού ο αξιότιμος κ. Κοκός βλέπει τον αξιότιμο κ. μπαμπά του να γκρινιάζει πολύ συχνά για την Ρωσία που μπήκε στον χορό κι έκανε να τελειώσει γρήγορα ο πόλεμος. Αλλιώς θα κρατούσε τουλάχιστο άλλα δέκα χρόνια κι ο άνθρωπος θα πρόφταινε με την ησυχία του να φτιάσει άλλες δέκα πολυκατοικίες.Ο κ. Κοκός είναι λαμπρό παιδί. Βάφει τα νύχια του, φορεί μεταξωτά πουκάμισα, μιλάει με το «γο» και θέλει πολύ μεγάλη Ελλάδα. Αν είναι δυνατό μέχρι τη Μόσχα!Είχα, λοιπόν, χτες μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μαζί του που την μεταδίδω ατόφια γιατί τον εκτιμώ πολύ και είμαι βέβαιος πως κι οι φίλοι μου της «Νέας Γενιάς» θα τον εκτιμήσουν και θα κοιτάξουν να διδαχτούν πώς να γίνουν καλοί και έξυπνοι Έλληνες.
- Σε δείραν ποτέ οι Γερμανοί, κ. Κοκέ;
- Όχι.
- Οι τσολιάδες;
- Όχι.
- Ή ασφάλεια κ. Κοκέ;
- Ούτε.
- Μπήκες σε μπουντρούμι;
- Όχι.
- Σε κρέμασαν ποτέ ανάποδα;
- Όχι.
- Δεν σου βάλαν σιδερένιο στεφάνι στο κεφάλι;
- Καλέ σωπάτε!
- Ανατριχιάζεις κ. Κοκέ;
- Καλέ είναι πράματα αυτά που με ρωτάτε; (
- Σε κλείσαν στο Χαϊδάρι;
- Όχι.
- Επείνασες;
- Όχι.
- Εδίψασες;
- Ούτε.
- Σου σκίσαν ποτέ τις σάρκες οι «εθνικιστές» και να σου βάλουν στις πληγές αλάτι;
Ανατρίχιασε ο κ. Κοκός:— Καλέ τι φοβερά παραμύθια είναι αυτά! Διαβάσατε κανένα φοβερό βιβλίο;
- Ναι κ. Κοκέ μου. Το βιβλίο της κατοχής. Δεν ήσουν στην Ελλάδα στο διάστημα της κατοχής;
- Ήμουν.
- Και τι έκανες;
- Καλά.
- Δεν σου έκαναν τίποτ’ απ’ αυτά οι Γερμανοί; Δεν σε πήραν σε κανένα μπλόκο; Δεν μαύρισαν την πλάτη σου με βούρδουλα; Δεν σε στήσαν στον τοίχο να σε τουφεκίσουν;
- Οι Γερμανοί; Καλέ αστειεύεσθε φαίνεται! Αφού τους είχαμε μέσα στο σπίτι. Ο μπαμπάς δεν είναι κουτός. Έκανε μάλιστα θαυμάσιες δουλειές μαζί τους.
- Κι είναι τώρα φυλακή;
- Φυλακή; Ας γελάσω.
- Γελάτε κ. Κοκέ. Για πες μου πού βρίσκεται τώρα ο μπαμπάς σου;
- Καλέ, με τους Εγγλέζους!
Ο κ. Κοκός ανήκει στην κατηγορία των ευτυχισμένων Ελλήνων που λέγονται «εθνικισταί». Κι εσύ φτωχέ μου ξυπόλητε αγωνιστή, που γέμιζες όλη την κατοχή σε τοίχους «Ζήτω η Λευτεριά, ζήτω η Ελλάδα», κείτεσαι στο μνήμα όπου σε έστειλαν τα βόλια των κανίβαλων με τους οποίους γλεντούσε ο αξιότιμος μπαμπάς του κ. Κοκού κι ο νεαρός κ. Κοκός. Εσύ, μάθε το λοιπόν, τώρα, αγωνιστή μου, ήσουν Βούλγαρος. Γνήσιος Έλληνας, και μάλιστα υπερέλληνας είναι ο αξιότιμος κ. Κοκός. Στην ειδυλλιακή Ελλάδα του σωτηρίου έτους 1945.














