Η αυτοπεποίθηση δεν διδάσκεται· καλλιεργείται!

Κάποτε τα παιδιά μάθαιναν τη ζωή ζώντας τη. Η δεξιότητα γεννιόταν μέσα από τη δοκιμή και το λάθος, όχι μέσα από την υπερπροστασία.

Από μικρή ηλικία αναλάμβαναν μικρές ευθύνες. Έφτιαχναν ένα απλό φαγητό, πήγαιναν για ψώνια, άλλαζαν ένα σκασμένο λάστιχο στο ποδήλατο, πρόσεχαν τα μικρότερα αδέλφια τους, κέρδιζαν το χαρτζιλίκι τους, προσανατολίζονταν μόνοι τους στη γειτονιά και έβρισκαν λύσεις σε μικρά προβλήματα χωρίς να περιμένουν κάθε φορά έναν ενήλικα να επέμβει.

Ίσως τότε να μην το γνώριζαν, αλλά έχτιζαν κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια δεξιότητα. Έχτιζαν χαρακτήρα.

Η ψυχολογία περιγράφει αυτή τη διαδικασία ως «εμπειρία κυριαρχίας» (mastery experience). Ο Albert Bandura απέδειξε ότι η αυτοαποτελεσματικότητα, δηλαδή η πίστη στις δυνατότητές μας, δεν εμφανίζεται επειδή κάποιος μας επαινεί ή μας διαβεβαιώνει ότι «όλα θα πάνε καλά». Οικοδομείται μέσα από τις προσωπικές μας εμπειρίες, τις επιτυχίες αλλά και τις αποτυχίες μας.

Η αυτοπεποίθηση δεν είναι δώρο. Είναι ο καρπός πολλών μικρών νικών, αλλά και πολλών αποτυχιών που δεν μας λύγισαν. Γεννιέται όταν πέφτουμε, σηκωνόμαστε και δοκιμάζουμε ξανά. Όταν ανακαλύπτουμε ότι ο κόσμος δεν τελειώνει επειδή κάτι δεν πέτυχε με την πρώτη.

Σήμερα, από αγάπη, συχνά στερούμε από τα παιδιά αυτές τις πολύτιμες εμπειρίες. Τρέχουμε να λύσουμε κάθε δυσκολία πριν καν τη συναντήσουν. Όμως, χωρίς μικρές δοκιμασίες δεν χτίζεται αυτοπεποίθηση. Χτίζεται εξάρτηση.

Αν θέλουμε παιδιά με θάρρος, αντοχή και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, δεν αρκεί να τους λέμε ότι μπορούν. Πρέπει να τους επιτρέψουμε να προσπαθήσουν, να κάνουν λάθη, να αποτύχουν και να ξανασηκωθούν. Γιατί η μεγαλύτερη δύναμη του ανθρώπου δεν είναι να μην πέφτει ποτέ, αλλά να μαθαίνει να σηκώνεται μόνος του.

ΚΜ