ΟΡΕΙΝΟΣ

Η παρακάτω ανάρτηση στάλθηκε από το Γιάννη Αναγνωστάκη ( Πενταμοδιανό ) τακτικό συνεργάτη του Ορεινού

Πώς εμφανίστηκε το άστρο της Βηθλεέμ ;Υπάρχει επιστημονική εξήγηση;

Του Βασίλη Χατζηγιάννη *

Το άστρο της Βηθλεέμ που υπήρξε ο κήρυκας της γέννησης του Χριστού είναι ένα ουράνιο φαινόμενο που ερευνάται για πάνω από 2.000 χρόνια. Για αιώνες Άγιοι, μελετητές και αστρονόμοι προβληματίστηκαν γι’ αυτό το ουράνιο σώμα. Ήταν: 1) Ένας κομήτης; 2) Ένα σουπερνόβα; 3) Μια σύνοδος πλανητών ίσως σε ένα αστερισμό; 4) Ένας μετεωρίτης; 5) Ένας ορφανός πλανήτης ή ένα περιπλανώμενο άστρο;

Τι λέει η Καινή διαθήκη.

Το άστρο της Βηθλεέμ αναφέρεται μόνο στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο στο κεφ. 2: « Του δε Ιησού γεννηθέντος εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας εν ημέρες Ηρώδου του Βασιλέως, ιδού μάγοι από ανατολών παρεγένοντο (ήλθαν) εις Ιεροσόλυμα λέγοντες: που εστίν ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; Είδομεν γαρ αυτού τον αστέρα εν τη ανατολή και ήλθομεν προσκυνήσαι αυτώ.[…] » . Το άστρο αυτό είχε προαναγγελθεί και στην Παλαιά Διαθήκη: « Θέλει ανατείλει άστρον εξ Ιακώβ και θέλει αναστηθή σκήπτρον εκ του Ισραήλ και θέλει πατάξει τους αρχηγούς Μωάβ και εξολοθρεύσει πάντας τους υιούς του Σήθ…» ( Αριθμοί κεφ.24: 15-19).

Ας εξετάσομε ένα ένα τα παραπάνω φυσικά-αστρονομικά φαινόμενα μήπως και κάποιο από αυτά ήταν το άστρο της Βηθλεέμ :

1) Ήταν ένας κομήτης;

Οι κομήτες είναι στερεά σώματα σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, διαστάσεων αρκετά μικρότερων των πλανητών και των δορυφόρων τους. Περιφέρονται σε έντονα ελλειπτικές τροχιές που είναι αρκετά επιμήκεις και σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να προέρχονται έξω από το ηλιακό μας σύστημα που το πεδίο βαρύτητας του Ήλιου τα δέσμευσε υποχρεώνοντάς τα να κινούνται γύρω από τον Ήλιο σε τροχιές παραβολικές ή υπερπαραβολικές. Πλησιάζοντας τον Ήλιο, από τους κομήτες εξατμίζεται μεγάλο μέρος της ύλης των από την οποία αποτελείται η επιφάνειά των σχηματίζοντας μια κόμη, μια ουρά αερίων τα οποία ωθούμενα από σωματίδια προερχόμενα από τον Ήλιο ( ηλιακός άνεμος) γίνονται φωτεινά.

Ο γνωστός κομήτης του Halley περνά κοντά από τη Γη κάθε 76 χρόνια. Φάνηκε στους νυκτερινούς ουρανούς το έτος 12 ή το 11 π.Χ. Δεδομένου ότι υπολογίζεται ότι ο Ιησούς της Ναζαρέτ γεννήθηκε μεταξύ του 7 και 4 έτους π.Χ. οι παραπάνω εμφανίσεις του κομήτη προηγούνται αρκετών ετών της ημερομηνίας γέννησης του Χριστού και επομένως ο κομήτης του Halley δεν μπορεί να είναι το άστρο των Χριστουγέννων. Η πλειονότητα των μελετητών και ιστορικών υποστηρίζουν ότι ο Ηρώδης πέθανε τον Μάρτιο του 4 π.Χ. πράγμα που αποκλείει πάλι τον κομήτη του Halley να είναι το άστρο που οδήγησε τους μάγους στον τόπο της γέννησης του Χριστού.

Οι άλλοι κομήτες; Οι Κινέζοι αστρονόμοι κατέγραψαν έναν κομήτη το 5 και το 4 έτος π.Χ. στον αστερισμό του Αιγόκερω που τους έβλεπαν επί 70 χρόνια και παρατήρησαν ότι δεν μετακινιόντουσαν, πράγμα που και αυτό αποκλείει κάποιον κομήτη να ήταν το Άστρο των Χριστουγέννων.

2) Ήταν ένα supernova;

Κάποια άστρα σε ειδικές στιγμές της θερμοδυναμικής τους εξέλιξης μπορούν πολύ γρήγορα να αυξήσουν την φωτεινότητά τους. Αυτό οφείλεται κυρίως σε δύο γεγονότα. Στην πρώτη περίπτωση, που συμπίπτει με το φαινόμενο των Nova ( καινοφανών αστέρων) δηλαδή ένα άστρο που εξάντλησε τα θερμοπυρηνικά καύσιμά του (εκεί που οδεύει και το δικό μας άστρο, ο Ήλιος μας), μπορεί να καταρρεύσει σε ένα λευκό νάνο ή σε ένα αντικείμενο ακόμη μεγαλύτερης πυκνότητας έλκοντας τα αέρια στρώματα τα οποία πέφτοντας με μεγάλη ταχύτητα στο άστρο που κατέρρευσε , υπερθερμαίνονται εκπέμποντας μια απότομη (ξαφνική) και έντονη θερμική ακτινοβολία. Η ολική φωτεινότητα του αρχικού ηλιακού συστήματος αυξάνει έστω και για λίγες εβδομάδες.

Στη δεύτερη περίπτωση ένα άστρο μπορεί να εκραγεί ως ένα supernova (υπερκαινοφανής) στο τέλος της εξέλιξής του. Αναλόγως του μεγέθους της μάζας ενός τέτοιου άστρου το φαινόμενο μπορεί να διαφέρει, αλλά πάντοτε διαπιστώνεται μια αιφνίδια και στη συνέχεια φθίνουσα, τεράστια ποσότητα ενέργειας τόσο υπό μορφή ορατού φωτός όσο και με άλλες μορφές αόρατου φωτός για το ανθρώπινο μάτι. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις παρατηρείται στον ουρανό η ξαφνική παρουσία ενός άστρου που πριν το παραπάνω φαινόμενο παρουσιαζόταν πολύ αμυδρά ή δεν φαινόταν καθόλου με γυμνό μάτι.

Η πρώτη γνωστή και καταγεγραμμένη περίπτωση ενός supernova αναφέρεται το 185 μ.Χ. από Κινέζους αστρονόμους. Σήμερα είναι γνωστό από τους αστρονόμους ως το αεριώδες κέλυφος RCW 86. Ένα supernova αφήνει επίσης ένα ορατό νεφέλωμα σε ορισμένες περιοχές του ουρανού και δεν υπάρχει κανένα που να μπορούσε να ήταν στην περιοχή της Βηθλεέμ. Οι παράγοντες αυτοί αποκλείουν το supernova αυτό να ήταν το Άστρο της Βηθλεέμ.

3) Ήταν μια σύνοδος πλανητών;

Ο μεγάλος αστρονόμος Ιωάννης Κέπλερος πρότεινε τη θεωρία αυτή το 1614 όταν προσδιόρισε ότι το έτος 7 π.Χ. έγιναν τρεις σύνοδοι των πλανητών Δία και Κρόνου.

Σήμερα γνωρίζομε ότι το 6 π.Χ. υπήρξε μια σύνοδος των Άρη, Δία και Κρόνου και ότι το 3 π.Χ. ο Δίας και η Αφροδίτη πλησίασαν μεταξύ τους στην περιοχή του αστερισμού του Λέοντος. Παρά του ότι υπήρξε μια σειρά πλανητικών και αστρικών συνόδων στη χρονική περίοδο που δεχόμαστε ότι γεννήθηκε ο Χριστός, αυτή η θεωρία πρέπει να αποκλειστεί παρά τη σημασία που είχε για τους αστρονόμους και αστρολόγους της αρχαίας εποχής για τρεις λόγους.

Πρώτον οι σύνοδοι δεν ήταν και δεν είναι τόσο σπάνιες.

Δεύτερο η Καινή Διαθήκη χρησιμοποιεί ειδικώς τον ενικό ομιλώντας για «Αστέρα» και όχι στον πληθυντικό όπως αναφέρεται παραπάνω.

Τρίτο, η Καινή Διαθήκη και η εκκλησία καταδικάζουν την αστρολογία και την ιδέα ότι τα άστρα και οι πλανήτες επηρεάζουν τη μοίρα μας.

Πρέπει να ήταν κάτι το εξαιρετικό και ασυνήθιστο σε ό,τι αφορά το Άστρο της Βηθλεέμ που θα μπορούσε να έχει θεία προέλευση κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας όπως αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος στο Ευαγγέλιό του.

4) Ήταν ένας μετεωρίτης – διάττοντας αστέρας;

Μικρά περιπλανώμενα σώματα στο ηλιακό μας σύστημα συναντούν συχνά τη Γη και μπαίνουν στην ατμόσφαιρά της με ικανή ταχύτητα φλεγόμενα και εκπέμποντας μια ισχυρή φωτεινή ακτινοβολία. Μερικές φορές δεν καταστρέφονται εξ ολοκλήρου και πέφτουν στην επιφάνεια της Γης. Το φως τους διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και συνήθως συνοδεύονται από έκρηξη (βολίδες). Η συχνότητα εμφάνισης αυτών των φαινομένων είναι υψηλή. Κάθε νύκτα είναι δυνατόν να εμφανισθούν αλλά οι περισσότερες και θεαματικότερες εμφανίσεις τους είναι όταν η τροχιά της Γης συναντά την πορεία των σωμάτων αυτών και αυτό συμβαίνει κατά τα μέσα του Αυγούστου και λέγονται Περσίδες και τον Νοέμβριο που λέγονται Λεοντίδες επειδή προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Περσέα ή του Λέοντα αντιστοίχως. Πρόκειται για μικροσκοπικά σωματίδια βάρους ενός γραμμαρίου. Ο μόνος τρόπος ώστε η εμφάνιση των αντικειμένων αυτών να συμφωνεί με την Ευαγγελική περικοπή είναι να υποθέσομε ότι πρόκειται για μια ομάδα πολύ μεγάλων μετεωριτών. Θα έπρεπε όμως να είχαν συμβεί πάρα πολλές συμπτώσεις ώστε να γίνει πιστευτή η υπόθεση αυτή. Προπαντός δεν θα ήταν καταληπτό το γιατί οι Μάγοι θα είχαν αποφασίσει να κινηθούν σύμφωνα με ένα τόσο επαναλαμβανόμενο γεγονός, εκτός και αν επρόκειτο για μια τεράστια βολίδα, για την οποία όμως δεν ανευρίσκονται πληροφορίες στα αστρονομικά ημερολόγια της εποχής εκείνης.

5) Ήταν ένας ορφανός πλανήτης ή ένα περιπλανώμενο άστρο;

Πιθανώς η πλέον πιστευτή από επιστημονικής πλευράς είναι η θεωρία ενός πλανήτη ή ενός περιπλανώμενου άστρου. Γνωστοί ακόμη και ως πλανήτες αλήτες ή πλανήτες νομάδες, ή ορφανοί πλανήτες ή πλανήτες έξω από το ηλιακό μας σύστημα και πρόκειται για πλανήτες που δεν δεσμεύτηκαν ποτέ από τη βαρύτητα κάποιου άστρου (Ήλιου) ή υπήρξαν θύματα μιας εκδίωξης, μιας κοσμικής απέλασης από τα ηλιακά συστήματα στα οποία σχηματίστηκαν και συνεχίζουν να περιπλανώνται στον γαλαξία χωρίς προορισμό.

Μέχρι τώρα οι αστρονόμοι έχουν ανακαλύψει μια χούφτα από αυτούς τους πλανήτες και υπάρχουν πολλοί άλλοι ακόμη. Ο πιο κοντινός στη Γη είναι ο WISE 0855-0714 που βρίσκεται σε απόσταση επτά ετών φωτός. Το μόνο πρόβλημα σε ό,τι αφορά τη θεωρία αυτή είναι ότι ένας πλανήτης ή ένα περιπλανώμενο άστρο δεν μπορεί να φτάσει κοντά στη Γη χωρίς να διαταράξει την ατμόσφαιρα, το μαγνητικό πεδίο, το έδαφος και τους ωκεανούς που είναι γεωφυσικά φαινόμενα για τα οποία δεν υπάρχουν ίχνη στο παρελθόν.

Παραπάνω εξετάσαμε όλα τα πιθανά φωτεινά ουράνια φαινόμενα που θα μπορούσαν να εκληφθούν και να θεωρηθούν ως το Άστρο της Βηθλεέμ και απεδείχθη επιστημονικά ότι κανένα από αυτά δεν ήταν το Άστρο των Χριστουγέννων.

Ο Θεός είναι αρκετά μεγάλος για να χωρέσει στο δοκιμαστικό σωλήνα ενός επιστημονικού ερευνητικού εργαστηρίου ή στο φακό ενός τηλεσκοπίου. Θυμάμαι την ανόητη φράση του δεύτερου Σοβιετικού αστροναύτη Gherman Titov όταν πήγε στο διάστημα το 1961 : «ανέβηκα τόσο ψηλά αλλά δεν είδα ούτε Αγγέλους ούτε τον Θεό…»

Και σε ό,τι αφορά τις άλλες μη επιστημονικές εξηγήσεις; Το Άστρο θα μπορούσε να έχει μια θεία προέλευση; Ήταν ένα ουράνιο σώμα που αψηφούσε τους γνωστούς νόμους της φυσικής και της φύσεως όπως η συσκότιση του Ήλιου της πρώτης Μεγάλης Παρασκευής; Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (347-407) πίστευε στη θεία προέλευσή του.

Η γέννηση του Ιησού Χριστού αποτελεί το μεγαλύτερο αληθινό και αναμφισβήτητο γεγονός το οποίο άλλαξε ριζικά την πορεία της ιστορίας και μας έφερε ένα άγγελμα, ένα νέο άγγελμα στο ανθρώπινο γένος. Το άγγελμα είναι ότι το πρώτον και ουσιώδες χριστιανικό καθήκον είναι η αγάπη, αγάπη του Θεού, ο οποίος πρώτος μας αγάπησε, αγάπη προς τους συνανθρώπους.

Εάν δεν κάνουμε πράξη το άγγελμα αυτό δεν είδαμε τον αστέρα της Βηθλεέμ. Τον ερχομό Του στον πλανήτη μας επεσήμανε ο ουρανός με κάποιο έκτακτο αστρονομικό φαινόμενο, το οποίο όμως δεν μπορούμε μέχρι σήμερα να εξηγήσουμε πλήρως με καθαρά ορθολογιστικά κριτήρια τα οποία επιζητεί ο άνθρωπος . Αλλά ο ανθρώπινος νους σταματά εκεί που τον πρώτο λόγο έχει η πίστη. Γιατί η πίστη είναι το αποφασιστικότερο τόλμημα του ανθρώπου μπροστά στο ανθρωπίνως απροσπέλαστο. Αυτή τη στιγμή ο άνθρωπος αισθάνεται βαθιά ταπεινωμένος μπροστά στο θείο μυστήριο. Στο θαύμα. Και υποτάσσεται σ’ αυτό.

Καλά Χριστούγεννα

και ευτυχισμένο το 2017

* Ο Βασίλης Χατζηγιάννης είναι dr. μηχανολόγος -ηλεκτρολόγος μηχανικός, ομότιμος καθηγητής Α ΤΕΙ Κρήτης