Πάλι χιονίζει στα Σκούρτα !!
Παλιές ρεκλάμες ( στάλθηκε από τον Γρήγορη )
Σκούρτα (φωτο: Γιώτα Καλμπένη )
H νέα διαφήμιση της Apple σε ένα ελληνικό χωριό, οι πρωταγωνιστές
Η Apple μόλις δημοσίευσε τη νέα διαφήμισή της για το iPhone 7 Plus στο κανάλι του YouTube, με τα γυρίσματά της να έχουν γίνει σε ένα ελληνικό χωριό. Η διαφήμιση έχει τίτλο “Take Mine”, κα δείχνει ένα νεαρό κορίτσι που φτάνει σε ένα ελληνικό παραθαλάσσιο χωριό για να επισκεφθεί τη γιαγιά της. Στο καφενείο του χωριού η εγγονή φωτογραφίζει τη γιαγιά χρησιμοποιώντας την λειτουργία του I phone “Πορτραίτο”, διαθέσιμη αποκλειστικά στις μεγαλύτερες συσκευές της Apple. Ο ενθουσιασμός της γιαγιάς της για τη φωτογραφία είναι μεταδοτικός σε όλο το χωριό, το οποίο παίρνει σειρά και ποζάρει στο κινητό της. Κάπως έτσι, η νεαρή αρχίζει να φωτογραφίζει όλο το χωριό. Τα παιδιά, οι γειτόνισσες, ο ιερέας, ένας ψαράς και ο βοσκός, η νεολαία του χωριού συγγενείς και φίλοι. 
Η διαφήμιση για το iPhone 7 Plus είναι η τελευταία μιας σειράς σποτ που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά που διαθέτουν οι νέες συσκευές της Apple, όπως η αδιαβροχοποίηση, η βελτιωμένη διάρκεια ζωής της μπαταρίας, η κάμερα και το λειτουργικό σύστημα iOS 10. Η Apple προωθεί με οδηγίες το πως κανείς μπορεί να φωτογραφίζει σαν επαγγελματίας με το εφέ βάθος πεδίου, αναδεικνύοντας μια σειρά από προτάσεις που έχουν δώσει επαγγελματίες φωτογράφους στην ιστοσελίδα της. Το διαφημιστικό σποτ θα κάνει τηλεοπτική πρεμιέρα στη μετάδοση της αποψινής τελετής απονομής Χρυσές Σφαίρες.
Κέρδος online 9/1/2017 0:16
Η διαφήμιση για το iPhone 7 Plus είναι η τελευταία μιας σειράς σποτ που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά που διαθέτουν οι νέες συσκευές της Apple, όπως η αδιαβροχοποίηση, η βελτιωμένη διάρκεια ζωής της μπαταρίας, η κάμερα και το λειτουργικό σύστημα iOS 10. Η Apple προωθεί με οδηγίες το πως κανείς μπορεί να φωτογραφίζει σαν επαγγελματίας με το εφέ βάθος πεδίου, αναδεικνύοντας μια σειρά από προτάσεις που έχουν δώσει επαγγελματίες φωτογράφους στην ιστοσελίδα της. Το διαφημιστικό σποτ θα κάνει τηλεοπτική πρεμιέρα στη μετάδοση της αποψινής τελετής απονομής Χρυσές Σφαίρες.Κέρδος online 9/1/2017 0:16
Ποιο το όφελος αν δημιουργείς πολλούς εχθρούς με την εκμετάλλευση και κατόπιν ανακουφίζεις έναν με την ελεημοσύνη ;
Αν δεν υπήρχε το πλήθος των εκμεταλλευτών , δεν θα υπήρχε το πλήθος των εξαθλιωμένων .
Γρηγόριος Νύσσης
Η παγκόσμια μάστιγα των fake news
Πολύς λόγος γίνεται το τελευταίο διάστημα για τα λεγόμενα fake news ή αλλιώς ψευδείς ειδήσεις ή τρολ ή hoaxes, με κυριότερη αφορμή την καταγγελία της Hillary Clinton, η οποία λίγο πολύ δήλωσε πως έχασε τις εκλογές εξαιτίας της διασποράς ψευδών ειδήσεων από την πλευρά του επιτελείου του Donald Trump. Το σημαντικό σ’ αυτή την εκτίμηση είναι πως η παρ’ ολίγον πλανητάρχισσα θεωρεί πως τέτοιου είδους ειδήσεις μπορούν να “ανεβάσουν” ή να “ρίξουν” κυβερνήσεις.
Η H. Clinton τόνισε στην ομιλία της στο Καπιτώλιο πως η “επιδημία των fake news μπορεί να έχει συνέπειες στον πραγματικό κόσμο” και πως είναι χρέος του πολιτικού κόσμου να βάλει τέλος στην εξάπλωσή τους.
Ήταν ο Γαλιλαίος ψεύτης;
Επί της ουσίας, οι ψευδείς ειδήσεις υπήρχαν από πάντα. Όταν ο Γαλιλαίος είπε τον 17ο αιώνα πως η Γη γυρίζει, τον κατηγόρησαν για διασπορά ψευδών ειδήσεων επειδή η άποψή του δεν ταίριαζε με αυτή του Πάπα περί της θεϊκής παντοδυναμίας. Ο Γαλιλαίος όμως είχε δίκιο και αυτό αποδείχτηκε αργότερα. Σημασία όμως έχει το γεγονός ότι στόχος του φιλοσόφου ήταν να προχωρήσει σε μια επιστημονική ανακάλυψη και όχι με δόλο να επηρεάσει το κοινωνικό γίγνεσθαι.
Πώς θα μπορούσε να φανταστεί ο Γαλιλαίος ότι όσα περισσότερα κλικ κάνεις σε ένα σάιτ, τόσα περισσότερα κέρδη μπορείς να έχεις. Το λεγόμενο clickbait – οι ειδήσεις-δόλωμα για κλικ – αποτελεί κίνητρο για ν’ αποφασίσει να γράψει και να διαδώσει κάποιος μια ψεύτικη είδηση, ακριβώς επειδή είναι κάτι που θα του αποφέρει χρήματα. Έτσι, επιλέγει ένα θέμα το οποίο θα προσελκύσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη και αρχίζει να το διαδίδει στο διαδίκτυο.
Ένας δεύτερος λόγος διασποράς ψευδών ειδήσεων είναι η αναπαραγωγή μιας πληροφορίας χωρίς την εξακρίβωσή της. Αυτό αφορά περισσότερο τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και τους χρήστες ενός κοινωνικού δικτύου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το δημοσίευμα της Washington Post, το οποίο αναδημοσιεύτηκε και στην Ελλάδα:
“Ρώσοι χάκερ εισέβαλαν στο δίκτυο ηλεκτροδότησης των ΗΠΑ”. Το άρθρο βασιζόταν σε πηγές προσκείμενες στην αμερικανική κυβέρνηση και έκανε λόγο για “χάκερ που κατάφεραν να παρεισφρήσουν σε μια εταιρεία διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στο Βερμόντ, εξαπολύοντας μια κυβερνοεπίθεση που δεν είχε συνέπειες για τη λειτουργία της εταιρείας, αλλά αποκάλυψε ότι το σύστημα είναι τρωτό”.
H Washington Post εμπλούτιζε το αποκλειστικό της άρθρο, ενώ παράλληλα ειδικοί και άλλα μέσα ενημέρωσης άρχισαν να αμφισβητούν την εγκυρότητα του δημοσιεύματος. Μιάμιση ώρα αργότερα, η εταιρεία ηλεκτροδότησης ανακοίνωσε πως εντόπισε “κακόβουλο λογισμικό που προήλθε από ένα λάπτοπ σε ένα τμήμα και αμέσως απομονώθηκε”. Δηλαδή από τους ρώσους χάκερ που θα βύθιζαν τις ΗΠΑ στο σκοτάδι με ένα κλικ, η πραγματική είδηση μεταφέρθηκε σε ένα λάπτοπ που δεν ήταν συνδεδεμένο με το δίκτυο της εταιρείας και είχε κακόβουλο λογισμικό.
Το άρθρο της εφημερίδας αναδημοσιεύτηκε πολλές φορές, γεγονός που δείχνει πόσο εύκολα μια είδηση αναπαράγεται. Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με έρευνα 6 στους 10 χρήστες του ίντερνετ αναδημοσιεύουν μια είδηση διαβάζοντας μόνο τον τίτλο και όχι το περιεχόμενο.
Άλλο παράδειγμα είναι η εξής ψεύτικη είδηση: “Ο γνωστός ηθοποιός Denzel Washington στηρίζει Donald Trump”. Αφότου διέψευσε το δημοσίευμα ο γνωστός ηθοποιός δήλωσε ότι “αν δε διαβάζεις εφημερίδες είσαι απληροφόρητος, αν πάλι τις διαβάζεις είσαι κακοπληροφορημένος”. Όπως τόνισε, “στο βωμό του αποκλειστικού, δε μετράει πια η αλήθεια. Μόνο ποιος θα βγάλει την είδηση πρώτος”.
Η εποχή “πέρα από την αλήθεια”
H απόφαση του οίκου Oxford Dictionaries να χρίσει λέξη της χρονιάς το “post truth”, δηλαδή έναν νεολογισμό που μεταφράζεται ως “μετά αλήθεια” ή “πέρα από την αλήθεια”, και να περιγράψει το μεταμοντέρνο φαινόμενο της γκρίζας ζώνης ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα, είναι ενδεικτική της νέας πραγματικότητας.
Το λεξικό ορίζει την μετα-αλήθεια ως το επίθετο που σχετίζεται με τις συνθήκες που κάνουν επίκληση στο συναίσθημα και παίζουν σημαντικότερο ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης από τα αντικειμενικά γεγονότα.
Όπως αναφέρει ο Θεόδωρος Γεωργίου, καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας, στην Εφημερίδα των Συντακτών, η μετά αλήθεια “είναι μια εντελώς ευκαιριακή εκδήλωση του πνεύματος του νεοφιλελευθερισμού” που περιλαμβάνει μερικά βασικά επιστημολογικά περιεχόμενα. Το πρώτο είναι ότι οι εισηγητές του όρου δεν γνωρίζουν τίποτε από τις σχετικές φιλοσοφικές συζητήσεις περί αλήθειας και το δεύτερο ότι πρόκειται για κατασκεύασμα της “πνευματικής βιομηχανίας” την οποία επιστρατεύει ο νεοφιλελευθερισμός όταν δεν μπορεί να ερμηνεύσει την ίδια την πραγματικότητα και επιθυμεί να την “καταργήσει”.
Τα fake news, η μετα-αλήθεια είναι λέξεις που περιγράφουν φαινόμενα και συγκεκριμένα μια μετάβαση που λαμβάνει χώρα στην εποχή μας και αφορά τη μαζική ψηφιακή κουλτούρα. Για πρώτη φορά ζούμε σε μια εποχή που η πλειοψηφία των ανθρώπων έχει πρόσβαση σε τόσα πολλά δεδομένα (εικόνες, βίντεο, εγκυκλοπαίδειες) μέσω του ίντερνετ. Μάλιστα, πέρυσι για πρώτη φορά ξεπέρασαν οι συνδέσεις στο ίντερνετ από κινητό τις συνδέσεις από σταθερά pc. Τα smartphone έχουν αλλάξει ριζικά όχι μόνο τον τρόπο επικοινωνίας των ανθρώπων αλλά και τον τρόπο πληροφόρησής τους.
Η δημοκρατία περνάει μέσα από την πληροφορία και ακόμα καλύτερα μέσα από τη διαχείρισή της. Σε ελάχιστες χώρες υπάρχει στοιχειώδης εκπαίδευση για τη χρήση τεχνολογικών μέσων, με αποτέλεσμα να έχουμε γεμίσει αυτοκίνητα τα οποία κανείς δεν ξέρει να οδηγεί, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της πλειοψηφίας.
Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι το 80% των μαθητών και φοιτητών που συμμετείχαν σε έρευνα του πανεπιστημίου Stanford σχετικά με την αξιολόγηση της πληροφορίας δεν κατάφεραν να ξεχωρίσουν ένα πραγματικό άρθρο από ένα ψεύτικο, ούτε ένα δημοσιογραφικό άρθρο από ένα διαφημιστικό. Επίσης, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι κριτήριο εγκυρότητας για τους νέους αποτελεί το μέγεθος της φωτογραφίας σε ένα άρθρο και όχι… η απουσία της πηγής του.
Ο διευθύνων σύμβουλος των New York Times, Mark Thompson, ανέφερε σε μια ομιλία του πως “το βαθύτερο ζήτημα που προκαλεί όλη αυτή την παράνοια είναι η εκ των υστέρων συνειδητοποίηση των μέσων ενημέρωσης ότι δεν κατέχουν πια την αποκλειστική αρμοδιότητα του να διαμορφώνουν και να κατευθύνουν την ειδησεογραφία”.
Δίνοντας την μάχη κατά των fake news
Η απάντηση των τεχνολογικών γιγάντων όπως το Facebook και η Google είναι η δημιουργία προγραμμάτων που θα μπορούν να “διαβάζουν” τις ψεύτικες ειδήσεις χρησιμοποιώντας αυτοματοποιημένες μεθόδους. Το Facebook είχε δεχθεί τις περισσότερες επικρίσεις για τα fake news που διαδίδονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κάτι που οφείλεται στον τρόπο λειτουργίας του: Στη ροή του κάθε χρήστη δίνεται προτεραιότητα σε νέο περιεχόμενο που έχει προηγουμένως προκαλέσει το ενδιαφέρον άλλων χρηστών, με αποτέλεσμα να διαδίδεται με ταχύτερο ρυθμό.
Παράλληλα, υπάρχουν αρκετά σάιτ τα οποία βοηθούν το χρήστη να αναγνωρίζει τα fake news, καθώς η ταχύτητα με την οποία καταφέρνουν να γίνουν viral είναι σχεδόν τρομακτική.
Τέλος, υπάρχει πάντα και η θεωρία του Karl Popper που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός και αναφέρει τα εξής:
Είναι εύκολο να βγουν επιβεβαιώσεις, ή επαληθεύσεις, για σχεδόν κάθε θεωρία — αν ψάχνουμε για επιβεβαιώσεις.
Κάθε γνήσιος έλεγχος μιας θεωρίας είναι μια προσπάθεια να τη διαψεύσουμε ή να την αντικρούσουμε. Οι θεωρίες που παίρνουν μεγαλύτερα “ρίσκα” είναι πιο επιδεκτικές στον έλεγχο, πιο πολύ εκτεθειμένες στη διάψευση.
Τα τεκμήρια επιβεβαίωσης μιας θεωρίας είναι αξιόλογα μόνο όταν έχουν προκύψει από έναν γνήσιο έλεγχο της θεωρίας. “Γνήσιος” σε αυτή την περίπτωση σημαίνει ότι είναι αποτέλεσμα μιας σοβαρής μεν, αποτυχημένης δε, προσπάθειας να διαψευσθεί η θεωρία…
Η μόρφωση είναι αυτό που απομένει όταν έχεις ξοδέψει και το τελευταίο ευρώ ..
Τα μόνα όρια είναι, όπως πάντα,
τα όρια του οράματος.
χιόνια!από sarant |
Μπορεί ο πολυδιαφημισμένος “ιστορικός χιονιάς” να μην ήταν τελικά τόσο δριμύς όσο διατυμπάνιζαν οι μικρέμποροι του τρόμου από τα κανάλια, ωστόσο η θερμοκρασία έπεσε αισθητά σε πολλά μέρη της χώρας και χιόνισε γερά, ακόμα και σε περιοχές όπου αυτό δεν συνηθίζεται: είδαμε φωτογραφίες με χιονισμένη την παραλία στο Ρέθυμνο, ας πούμε. Εγώ που αψήφησα τις προειδοποιήσεις και τόλμησα να πεταχτώ ίσαμε την Αίγινα το Σάββατο, δεν είδα χιόνι παρά μόνο πάνω σε αυτοκίνητα που είχαν κατέβει από τα βουνά (λέμε τώρα) του νησιού -στο Σφεντούρι χιόνιζε. Πιο βόρεια, βέβαια, το έστρωσε κανονικά.Επειδή σε πολλά μέρη της χώρας μας, είτε πεδινά είτε νότια, η χιονόπτωση είναι φαινόμενο σπάνιο, έχει γεννηθεί η παροιμιακή φράση που τη διάλεξα για τίτλο: “σαν τα χιόνια”, που τη χρησιμοποιούμε ως παιγνιώδη προσφώνηση προς κάποιον γνωστό μας που τον συναντάμε ή μας επισκέπτεται ενώ είχαμε πολύν καιρό να τον δούμε. Στα χιόνια λοιπόν θα αφιερώσω το σημερινό μας άρθρο.Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου
Να φοβάσαι τον ώριμο και ήρεμο άνθρωπο
Να φοβάσαι τον ώριμο και ήρεμο άνθρωπο
Μέσα στο πλήθος, ξεχωρίζει. Είναι αυτός που περπατάει με σιγουριά, δε προκαλεί με την εμφάνιση του αλλά η παρουσία του γίνεται αισθητή. Δεν τον βλέπεις, τον νιώθεις. Είναι αυτός που δεν κάνει θόρυβο στις παρέες, συχνά είναι λιγομίλητος με ένα βαθύ, εξονυχιστικό βλέμμα. Ξέρει ότι τον κοιτάς αλλά δεν τον νοιάζει. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η ουσία, όχι το τι θα πουν οι άλλοι. Κοιτάει πρώτα μέσα του και μετά «αγγίζει» τους ανθρώπους.
Έχει αγαπήσει και έχει αγαπηθεί. Ξέρει να μετατρέπει τον πόνο σε όπλο και να προχωράει μπροστά στηριζόμενος στις δικές του πλάτες. Δε φοβάται γιατί γνωρίζει πλέον πως όλα έχουν ένα τίμημα. Αν έχεις τύχη και τον γνωρίσεις , θα είσαι σίγουρος πως έχεις βρει τον επίγειο άγγελο σου. Θα είναι ο ίδιος που θα σου δώσει φτερά για να πετάξεις και λόγο για να γυρίσεις πίσω. Ήρεμος, σιωπηλός, η γνώση του δεν έχει ανάγκη από φασαρία.
Είσαι σίγουρος ότι τον βρήκες, όταν νιώσεις το χάος σου να μπαίνει έστω και για λίγο σε τάξη. Ξέρει πώς να συμπεριφερθεί, πώς να χαϊδέψει τα καπρίτσια σου αλλά ταυτόχρονα και πώς να «σφαλιαρίσει» τους γερά θεμελιωμένους εγωισμούς σου. Τον θεωρείς δύσκολα προσεγγίσιμο αλλά έχει τα κουμπάκια του και αυτά είναι: Η αλήθεια και η διαφάνεια. Θα μπορέσεις να τον κερδίσεις αν αφήσεις στην ντουλάπα σου τις μάσκες και τον συναντήσεις «γυμνός» από δηθενιές. Σιχαίνεται τις στρατηγικές και θα τον κατακτήσεις με το να τον κοιτάξεις στα μάτια και να ακουμπήσεις στα χέρια του, την αλήθεια σου. Θέλει να μάθει για τα όνειρα σου, τις πληγές, τις γρατζουνιές σου.
Δε τον ενδιαφέρουν τα ζώδια, τα ρούχα και τα μαγαζιά που κυκλοφορείς. Το μόνο που τον νοιάζει είναι να μάθει ποια είναι η δύναμή σου και ποια η αδυναμία σου. Κερδίζεται εύκολα αν είσαι άνθρωπος και αν του δείξεις πως δεν ήρθες για να παίξεις. Είναι αρκετά ρεαλιστής και του αρέσει να περιτριγυρίζεται από ανθρώπους που δεν έχουν παραιτηθεί στο βωμό της επιφάνειας και του στ’αρχιδισμού. Ας φανταστούμε λοιπόν ότι είχες την τύχη και γνώρισες τον δικό σου ώριμο και ήρεμο άνθρωπο. Μη κάνεις το λάθος και νομίζεις πως επειδή εύκολα τον κατέκτησες, θα είναι τόσο εύκολο και να τον κρατήσεις.
Θέλει προσπάθεια, συνέπεια και συνεχή αναδιοργάνωση η ύπαρξη του στη ζωή σου. Το ότι είναι ήρεμος δε σημαίνει ότι δε ξέρει τα όρια του. Το ότι έχει μεγαλώσει πνευματικά δε σημαίνει ότι δεν έχει και τις γωνίες του. Και πρόσεξέ με, οι δικές του γωνίες είναι σφυρηλατημένες από αίμα και πόνο. Δεν υπάρχει ώριμος άνθρωπος με εύκολο παρελθόν. Και αυτός που έχεις απέναντι σου έχει αποδεχτεί το παρελθόν του, έχει μάθει να φεύγει και να αφήνει πίσω του ότι δεν τον πάει μπροστά. Συνεπώς μη ξεγελαστείς οποιαδήποτε στιγμή και νομίσεις πως είναι δεδομένος.
Τα πιο ισχυρά όρια μπαίνουν αθόρυβα και οι πιο ισχυροί δεσμοί είναι οι αόρατοι. Αυτός ο άνθρωπος θα μείνει δίπλα σου επειδή θέλει να μείνει και όχι επειδή σε έχει ανάγκη. Ξέρει τι μπορεί να σου προσφέρει και τι του προσφέρεις εσύ. Σε αυτόν δεν χωράνε μικροπρέπειες, εγωισμοί και καβγάδες. Μπορεί η υπομονή να είναι το δεύτερο του όνομα αλλά αν φτάσει στο αμήν, θα αφήσει πίσω του θρύψαλα και συντρίμμια. Όσο εύκολα σε αγάπησε, τόσο εύκολα θα σε βάλει και στη θέση σου. Εκεί που σε βρήκε.
Όλοι τον θέλουν στη ζωή τους αλλά λίγοι, στο τέλος, θα μπορέσουν να τον κρατήσουν. Και αυτό γιατί πιστεύει ακράδαντα πως δεν υπάρχει αφθαρσία στο συναίσθημα. Το σώμα ξεχνάει, η ψυχή όμως ποτέ! Μη τον χαράξεις και μη τον ξοδέψεις, λοιπόν. Αν τύχει και βρεθεί στο δρόμο σου ένας τέτοιος άνθρωπος , μη προσπαθήσεις να του πασάρεις συμβιβασμούς, μετριότητες και «μέσους όρους». Ασυμβίβαστος, δεν προσπαθεί για τίποτα λιγότερο από το άπιαστο, το υπέροχο. Βάζει εύκολα τελεία σε ημιτελή καταστάσεις και βρώμικα συναισθήματα. Είναι θάλασσα και το ξέρει.
Μη φοβάσαι, μείνε ο εαυτός σου με όλες τις ατέλειες και τις πληγές σου. Μείνε η ποιότητα πίσω από την ταμπέλα. Το πρόσωπο πίσω από τη μάσκα. Φρόντισε λοιπόν, να είσαι το γνήσιο μέσα στις απομιμήσεις. Και αν δε μπορείς να τον βρεις εσύ, να είσαι σίγουρος πως όντας ταγμένος στην αληθινή αγάπη, θα έρθει να σε βρει αυτός. Σου είναι αναγκαίος. Του ανήκεις. Το ξέρει και το ξέρεις.
Ο δήμιος του Στάλιν που δολοφόνησε 7.000 ανθρώπους σε 28 ημέρες, έναν-έναν τη φορά
Ο σφαγέας Βασίλι Μπλοκίν, ο παραγωγικότερος κρατικός φονιάς όλων των ιστορικών εποχών
Αν ανοίξει κανείς τα Ρεκόρ Γκίνες μετά το 2010, θα διαβάσει στο λήμμα για τον «παραγωγικότερο εκτελεστή» της καταγεγραμμένης ανθρώπινης ιστορίας το όνομα του Βασίλι Μπλοκίν, ο οποίος σκότωσε προσωπικά δεκάδες χιλιάδες εχθρούς του «Πατερούλη», συμπεριλαμβανομένων 7.000 πολωνών αιχμαλώτων πολέμου στη διαβόητη Σφαγή του Κατίν την άνοιξη του 1940.
Ταγματάρχης της τρομακτικότατης μυστικής αστυνομίας Εν-Κα-Βε-Ντε, ο σαδιστής αξιωματικός λάτρευε τη δουλειά του και την έκανε πάντα προσωπικά, παρά το γεγονός ότι λόγω της θέσης του είχε εντολές απλής επίβλεψης των εκτελέσεων.
Ήταν εξάλλου εδώ και τόσα χρόνια ο αρχιεκτελεστής της Εν-Κα-Βε-Ντε, του Λαϊκού Κομισαριάτου Εσωτερικών Υποθέσεων που δεν ήταν παρά η μυστική σταλινική αστυνομία, και έπαιρνε τη δουλειά του πολύ στα σοβαρά όποιος κι αν ήταν αρχηγός της, είτε μιλάμε για τον Χένρικ Γιάκοντα, είτε για τον Νικολάι Γιεζόφ είτε για τον Λαβρέντι Μπέρια.
Διαλεγμένος προσωπικά από τον Στάλιν το 1926 λόγω της διαβόητης φήμης του, ο σφαγέας του Κατίν εξόντωσε δεκάδες χιλιάδες αντικαθεστωτικούς κατά τον Μεγάλο Τρόμο (ή Μεγάλη Εκκαθάριση) του «Πατερούλη» στη δεκαετία του 1930. Ήταν λοιπόν φυσικό να στραφεί σε αυτόν το σοβιετικό καθεστώς για να βγάλει από τη μέση τους πολωνούς αξιωματικούς των σοβιετικών στρατοπέδων αιχμαλώτων.
Ο Μπλοκίν οργάνωσε το δολοφονικό απόσπασμα, επιστρατεύοντας καμιά τριανταριά μοσχοβίτες δεσμοφύλακες (ακόμα και φορτηγατζήδες), και κατέφτασε κοντά στα σοβιετικο-πολωνικά σύνορα στήνοντας στα γρήγορα το φονικό στρατηγείο του. Ένα ηχομονωμένο κελάρι δηλαδή με κεκλιμένο δάπεδο για την αποστράγγιση του αίματος. Κατόπιν φόρεσε τη δερμάτινη στολή, την ποδιά του χασάπη και τα γάντια, έβγαλε από το ειδικό βαλιτσάκι τα αγαπημένα του γερμανικά πιστόλια Walther PPK και ξεκίνησε το απίστευτο σε έκταση και θηριωδία έργο του.
Οι συνάδελφοί του στο έγκλημα τον χαρακτήριζαν πραγματικό καλλιτέχνη του θανάτου. Όπως κατέθεσε αργότερα ένας από τους βοηθούς του: «Δυο άντρες κρατούσαν τα χέρια του κρατουμένου και ο Μπλοκίν τον πυροβολούσε στη βάση του κρανίου του. Κι αυτό ήταν όλο».
Ο Μπλοκίν ήταν σωστός λογιστής του θανάτου, καταλήγοντας σε έναν αποδοτικότατο τρόπο εξόντωσης. Η φονική γραμμή παραγωγής που είχε στήσει με τους βοηθούς του του επέτρεπε να σκοτώνει έναν άντρα ανά τρία λεπτά. Η βάρδιά του κρατούσε 10 περίπου ώρες και γινόταν πάντα τη νύχτα, για να είναι ευκολότερη η μεταφορά των πτωμάτων.
Έτσι κατάφερε να δολοφονήσει 7.000 πολωνούς τροφίμους σε μια περίοδο 28 νυχτών και να παίρνει συνεχώς προαγωγές και μετάλλια για τις «εξέχουσες υπηρεσίες» που παρείχε στον Στάλιν. Ο οποίος του πρόσφερε κάθε κάλυψη και διευκόλυνση και όσο ήταν εν ζωή, ο Μπλοκίν είχε τη θέση και τη ζωή του εξασφαλισμένη. Όταν πέθανε ωστόσο ο «Πατερούλης», ο ταγματάρχης έχασε τη θέση του και το 1955 πέθανε μυστηριωδώς, με τις κρατικές αρχές να μιλούν αδιάφορα περί «αυτοκτονίας»…
Πρώτα χρόνια
Ο Βασίλι Μιχαΐλοβιτς Μπλοκίν γεννιέται στις 7 Ιανουαρίου 1895 σε αγροτική οικογένεια. Τα παιδικά του χρόνια είναι εντελώς άγνωστα και τον ξαναβρίσκουμε χρόνια αργότερα να υπηρετεί στον Αυτοκρατορικό Στρατό της Ρωσίας κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκεί θα γράψει τα πρώτα δολοφονικά του ανδραγαθήματα και θα τοποθετηθεί τον Μάρτιο του 1921 στη διαβόητη Τσέκα, την πρώτη μυστική αστυνομία του σοβιετικού καθεστώτος.
Από τα λιγοστά μητρώα που τον αφορούν σε αυτή την περίοδο, ο Μπλοκίν διακρινόταν για τον σαδισμό και την προθυμία του στο έγκλημα, αλλά και σε αυτό που ονόμαζε ο Στάλιν «μαύρη εργασία» (chernaya rabota): βασανιστήρια, εκφοβισμό και μυστικές εκτελέσεις…
Ο σφαγέας που απολάμβανε τη δουλειά του
Ο «Πατερούλης» τον εκτιμούσε πολύ και μέσα σε έξι χρόνια από τη γνωριμία τους θα τοποθετηθεί επικεφαλής του εντεταλμένου τμήματος της Εν-Κα-Βε-Ντε που είπαν «Εκτελεστική Διοικητική Διεύθυνση». Δεν ήταν παρά η ενσάρκωση του οράματος του Στάλιν για τη «μαύρη εργασία». Η μυστική υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών έδρευε στη Μόσχα και όλα τα μέλη της ήταν διαλεγμένα από τον ίδιο τον Στάλιν.
Ο Μπλοκίν έπαιρνε τώρα διαταγές αποκλειστικά από τον «κόκκινο» ηγέτη, ένα χαρακτηριστικό που διασφάλισε τη μακροημέρευση τόσο της δολοφονικής υπηρεσίας όσο και του ίδιου του Μπλοκίν, παρά τις τόσες και τόσες αιματοβαμμένες επιχειρήσεις της Εν-Κα-Βε-Ντε.
Ο διευθυντής Μπλοκίν ήταν ταυτοχρόνως και ο αρχιεκτελεστής της Εν-Κα-Βε-Ντε, την ίδια ώρα που ο επίσημος τίτλος του ήταν διευθυντής της μυστικής φυλακής που βρισκόταν στην καρδιά της Μόσχας, στην πλατεία Λουμπιάνκα. Ό,τι έκανε εκεί, δεν χρειαζόταν ούτε χαρτούρα ούτε γραφειοκρατία, καθώς ο Στάλιν τον είχε απαλλάξει από τέτοιες σκοτούρες.
Παρά το γεγονός ότι οι εκτιμώμενες 828.000 δολοφονίες της Εν-Κα-Βε-Ντε κατά τη Μεγάλη Εκκαθάριση της δεκαετίας του 1930 εκτελούνταν από κατώτερα μέλη της μυστικής αστυνομίας (τις διαβόητες «τρόικες»), οι μαζικές εκτελέσεις ήταν πάντα έργο των υψηλόβαθμων κλιμακίων της οργάνωσης. Του Μπλοκίν και της παρέας του δηλαδή. Του Μπλοκίν που επέμενε να πατά τη σκανδάλη παρά το γεγονός ότι ήταν ο διευθυντής της υπηρεσίας και κανείς δεν του ζητούσε πια κάτι τέτοιο!
Απόλαυσε ιδιαίτερα, όπως μας λένε τα σχετικά κιτάπια, τις δολοφονίες των παλαιών μπολσεβίκων των Δικών της Μόσχας (1936-1938), όπως τις μαζικές εκκαθαρίσεις στον Κόκκινο Στρατό (καυχιόταν ιδιαίτερα για τη δολοφονία του στρατάρχη και αρχηγού του «κόκκινου» επιτελείου Μιχαήλ Τουχατσέφσκι), αλλά και τον φόνο των δύο εκ των τριών αφεντικών του, τόσο του Γιάκοντα το 1938 όσο και του Γιεζόφ το 1940!
Το 1937 θα παρασημοφορηθεί μάλιστα με περίβλεπτο μετάλλιο του σταλινικού καθεστώτος για τις υπηρεσίες του στην πατρίδα…
Ο αρχιεκτελεστής του Κατίν
Ο πιο διαβόητος ρόλος του στην παγκόσμια ιστορία θα ξεκινούσε ωστόσο τον Απρίλιο του 1940, έχοντας πια στις πλάτες του χιλιάδες εκτελέσεις και τεχνογνωσία ετών. Ο Μπλοκίν καταφτάνει στο στρατόπεδο αιχμαλώτων του Οστασκόφ, δίπλα στο δάσος του Κατίν, όπου κρατούνταν κυρίως πολωνοί αξιωματικοί και αστυνομικοί που είχαν πέσει στα χέρια του Κόκκινου Στρατού μετά τη σοβιετική εισβολή στην Πολωνία το 1939.
Η Σφαγή του (δάσους του) Κατίν ήταν εξολοκλήρου έργο του Λαϊκού Κομισαριάτου Εσωτερικών Υποθέσεων και το εξέχον μέλος της Εν-Κα-Βε-Ντε δεν θα μπορούσε να μη συμμετέχει στη θηριωδία. Όπως έμαθε ο πλανήτης δεκαετίες αργότερα, η πρόταση για τη σφαγή ήταν έργο του αφεντικού της μυστικής αστυνομίας Λαβρέντι Μπέρια (η εισήγησή του είχε ημερομηνία 5 Μαρτίου 1940), η οποία πέρασε από το Πολίτμπιρο και εγκρίθηκε από τον Στάλιν.
Οι εκτιμήσεις μιλούν για 22.000 πολωνούς νεκρούς, 7.000 εκ των οποίων ήταν στην αρμοδιότητα του Μπλοκίν. Ο οποίος έστησε τη φονική κάμαρά του στο Καλίνιν, μεταφέροντας εκεί με τρένο όσους πολωνούς αιχμαλώτους είχαν χαρακτηριστεί αναλώσιμοι. Για 28 συναπτές νύχτες δολοφονούσε ανθρώπους με απίστευτη αποτελεσματικότητα και ταχύτητα, γράφοντας μια από τις πλέον φρικαλέες σελίδες στην ιστορία των μαζικών εκτελέσεων.
Ο θάλαμος που είχε στήσει στο υπόγειο του στρατηγείου της Εν-Κα-Βε-Ντε στο Καλίνιν ήταν έτσι σχεδιασμένος από τον μαύρο αυτό λογιστή του θανάτου που να διευκολύνει την ταχύτητα των δολοφονιών. Ο ίδιος είχε προαποφασίσει ότι ένας καλός ρυθμός θανάτου θα ήταν 300 εκτελέσεις τη νύχτα και κατασκεύασε έναν αποδοτικότατο μηχανισμό εξόντωσης και μεταφοράς των πτωμάτων.
Οι Πολωνοί μεταφέρονταν αρχικά σε έναν προθάλαμο βαμμένο κόκκινο, που ο Μπλοκίν αποκαλούσε χαιρέκακα «λενινιστικό δωμάτιο», για την αναγνώρισή τους. Κατόπιν τους περνούσαν τις χειροπέδες και τους έφερναν ενώπιον του εκτελεστή στο διπλανό δωμάτιο. Το οποίο είχε ηχομονώσει ο Μπλοκίν για να πνίγει τις κραυγές απελπισίας των μελλοθάνατων, την ίδια ώρα που το κεκλιμένο τσιμεντένιο πάτωμα διοχέτευε το αίμα σε ένα σιφόνι.
Φορώντας τη δερμάτινη στολή και την ποδιά του χασάπη, εκτελούσε άμεσα τους τροφίμους χωρίς τυπικότητες και πρωτόκολλα. Τα γερμανικά πιστόλια Walther PPK έπαιρναν φωτιά, μιας και δεν εμπιστευόταν την αξιοπιστία των ρωσικών περιστρόφων, που συνήθιζαν να ζεσταίνονται από τη δεκάωρη συνεχή χρήση και να παρουσιάζουν δυσλειτουργίες.
Είχε εξάλλου τέτοια δολοφονική εμπειρία στις πλάτες του που πλέον η μέθοδός του ήταν ανατριχιαστικά άψογη. Ήταν όμως και το άλλο: αν ανακαλυπτόταν ποτέ το έγκλημα, όπως και έγινε το 1943 από τους ναζί εισβολείς, η χρήση των γερμανικών πιστολιών θα έριχνε αλλού το βάρος της θηριωδίας. Τριάντα νοματαίους χρειαζόταν η γραμμή θανάτου του Μπλοκίν για να δουλεύει απρόσκοπτα. Και κανείς, είναι η αλήθεια, δεν ήταν πιο γρήγορος από αυτόν. Ούτε και κάποιος άλλος είχε τέτοιες αντοχές, σκοτώνοντας για δέκα συναπτές ώρες.
Μόνο το χάραμα της μέρας διέκοπτε το φονικό του πανδαιμόνιο. Τα πτώματά του γέμιζαν φορτηγά ολόκληρα, τα οποία πετάγονταν στο διπλανό δάσος του Κατίν, εκεί που περίμενε η μπουλντόζα για το σκέπασμα των μαζικών τάφων.
Κάθε βράδυ, κατά τις καταγραφές, 24-25 τάφοι των δέκα μέτρων γέμιζαν μέχρι πάνω με τα πτώματα του Μπλοκίν. Η δολοφονική μηχανική του οποίου του επέτρεπε να εκτελεί έναν άνθρωπο ανά τρία λεπτά και οι υπόλοιποι δεν προλάβαιναν κυριολεκτικά τον καταιγιστικό ρυθμό του. Για να μην πολυκαταλαβαίνουν μάλιστα τι κάνουν, ο αρχιεκτελεστής τούς πότιζε με βότκα, ενώ αυτός δεν έπινε ούτε γουλιά.
Στις 27 Απριλίου 1940, ο «Πατερούλης» τον παρασημοφόρησε μυστικά με άλλο ένα βαρύτιμο μετάλλιο της ΕΣΣΔ, δίνοντάς του και μηνιαίο πριμ για «την αποτελεσματική εκτέλεση των ειδικών καθηκόντων» του. Οι 7.000 σφαίρες που χρησιμοποίησε σε μια περίοδο 28 ημερών δεν άφηναν περιθώρια αμφιβολίας για το ποια ήταν αυτά τα «ειδικά καθήκοντα»…
Αποστρατεία και τέλος
Με το που πέθανε ο Στάλιν τον Μάρτιο του 1953, το δολοφονικό μαντρόσκυλό του παροπλίστηκε αμέσως, αν και τον προστάτευε ακόμα ο Μπέρια, που δεν τσιγκουνευόταν εξάλλου τα εγκωμιαστικά σχόλια για τη δράση του αρχιεκτελεστή της Εν-Κα-Βε-Ντε. Όταν όμως τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς εξέπεσε και ο Μπέρια της θέσης του, ο Μπλοκίν ήταν πια βορά στο νέο καθεστώς.
Η αποσταλινοποίηση που ευαγγελιζόταν τώρα ο Νικίτα Χρουστσόφ δεν θα μπορούσε να τον αφήσει στα αξιώματά του. Τον αποστράτευσαν ατιμωτικά και του πήραν πίσω όλα τα ζηλευτά μετάλλιά του. Ο Μπλοκίν βυθίστηκε στη βότκα και ήταν τώρα σκιά του εαυτού του.
Πέθανε στις 3 Φεβρουαρίου 1955 σχεδόν τρελός και σίγουρα αγνώριστος. Οι συνθήκες του θανάτου του ήταν ωστόσο μυστηριώδεις. Οι σοβιετικές Αρχές χαρακτήρισαν «αυτοκτονία» τον χαμό του, αν και κανείς δεν ενδιαφερόταν να ψάξει από τι πέθανε ο σφαγέας τόσο των πολωνών αιχμαλώτων όσο και του ίδιου του ρωσικού λαού.
Οι τίτλοι τέλους δεν είχαν πέσει όμως ακόμα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, με το τέλος της περιόδου του Χρουστσόφ, τόσο ο βαθμός όσο και τα μετάλλια του Μπλοκίν επέστρεψαν μεταθανάτια, την ίδια ώρα που το σοβιετικό κράτος αποκατέστησε τη μνήμη του! Ο παραγωγικότερος δολοφόνος του κόσμου, υποστράτηγος τώρα του Κόκκινου Στρατού, βρήκε έτσι έναν κανονικό τάφο να θαφτεί, αντίθετα δηλαδή με τις δεκάδες χιλιάδες των ανθρώπων που εξοντώθηκαν από τα χέρια του και παραχώθηκαν σε μυστικές τρύπες του ρωσικού εδάφους.
Η Ρωσία αναγνώρισε το έγκλημα της σοβιετικής μυστικής αστυνομίας στο Κατίν μόλις το 1990…
Γράμμα του Ουμπέρτο Έκο στον εγγονό του: «Καλλιέργησε τη μνήμη σου και θα ζήσεις χίλιες ζωές»
Ο Ουμπέρτο Έκο έγραψε μια επιστολή στον εγγονό του, ο οποίος πριν από λίγες μέρες εκφώνησε έναν λιτό και ουσιαστικό επικήδειο λόγο στον παππού του. Ο προβληματισμός σχετικά με τις Νέες Τεχνολογίες και τη σημασία της μνήμης είναι τα θέματα στα οποία εστιάζει την προσοχή του ο Έκο. Επειδή, υποστηρίζει, ούτε το Διαδίκτυο μπορεί να υποκαταστήσει τη γνώση, ούτε οι υπολογιστές το μυαλό μας, προτρέπει τις νέες γενιές να μαθαίνουν απομνημονεύοντας. Σε καμιά περίπτωση, βεβαίως δεν εννοεί το… εθνικό σπορ του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, την παπαγαλία.
Ευελπιστώ ότι το κείμενο αυτό θα βρει ευήκοα ώτα και στον ελληνικό εκπαιδευτικό κόσμο της χώρας, ο οποίος, χρόνια τώρα, βομβαρδίζεται με διαρκείς «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» (απορρυθμίσεις θα ήταν το πιο σωστό). Το μετέφρασα από τα ιταλικά για δυο λόγους: α) να απολαύσουμε για μια ακόμη φορά το πνεύμα του πρόσφατα εκλιπόντος σπουδαίου στοχαστή, β) να σκεφτούμε μήπως κάποιες βασικές αρχές μάθησης πρέπει να μας απασχολήσουν σοβαρά αν ακόμη ενδιαφερόμαστε για μορφωμένους και με ουσιαστική κριτική ικανότητα πολίτες. Δεν είναι κακό να παραδεχτούμε ότι κάθε τι το «παλιό» δεν είναι οπωσδήποτε «συντηρητικό» ή «αντιπαιδαγωγικό». Πόσο μάλλον όταν έτσι αποφαίνεται ένας στοχαστής του εκτοπίσματος του Ουμπέρτο Έκο
Ευελπιστώ ότι το κείμενο αυτό θα βρει ευήκοα ώτα και στον ελληνικό εκπαιδευτικό κόσμο της χώρας, ο οποίος, χρόνια τώρα, βομβαρδίζεται με διαρκείς «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» (απορρυθμίσεις θα ήταν το πιο σωστό). Το μετέφρασα από τα ιταλικά για δυο λόγους: α) να απολαύσουμε για μια ακόμη φορά το πνεύμα του πρόσφατα εκλιπόντος σπουδαίου στοχαστή, β) να σκεφτούμε μήπως κάποιες βασικές αρχές μάθησης πρέπει να μας απασχολήσουν σοβαρά αν ακόμη ενδιαφερόμαστε για μορφωμένους και με ουσιαστική κριτική ικανότητα πολίτες. Δεν είναι κακό να παραδεχτούμε ότι κάθε τι το «παλιό» δεν είναι οπωσδήποτε «συντηρητικό» ή «αντιπαιδαγωγικό». Πόσο μάλλον όταν έτσι αποφαίνεται ένας στοχαστής του εκτοπίσματος του Ουμπέρτο Έκο
Αγαπητό μου εγγονάκι,
Δεν θα ήθελα αυτή η χριστουγεννιάτικη επιστολή να θεωρηθεί υπερβολικά συναισθηματική ή ότι έχει σκοπό να σε νουθετήσει σχετικά με την αγάπη για τους συνανθρώπους μας, για την πατρίδα, για τον κόσμο, και όλα τα συναφή. Δεν θα έδινες καμιά σημασία και όταν θα έφτανε η στιγμή να θέσεις σε εφαρμογή όλα αυτά, (εσύ έφηβος, και εγώ στο επέκεινα), το σύστημα αξιών θα είχε αλλάξει τόσο πολύ, που πιθανότατα οι συμβουλές μου θα προέκυπταν ξεπερασμένες.
Βάζε πράγματα στο μυαλό σου
Γι’ αυτό, θα ήθελα να επικεντρωθώ σε μια μόνο συμβουλή, την οποία μπορείς να ακολουθήσεις ακόμη και τώρα, ενώ σερφάρεις στο iPad σου. Κι ούτε θα κάνω το λάθος να σου το υποδείξω, όχι γιατί θα φαινόμουν ένας παππούς βαρετός, αλλά γιατί το ίδιο κάνω και εγώ. Στην καλύτερη περίπτωση μπορώ να σου πω ότι, αν κατά τύχη πέσεις πάνω σε εκατοντάδες ιστοσελίδες ερωτικού περιεχομένου που δείχνουν τη σχέση μεταξύ δύο ανθρώπινων όντων, προσπάθησε με χίλιους τρόπους να μην πιστέψεις ότι αυτό είναι έρωτας, όταν μάλιστα σε αναγκάζει να μη βγαίνεις από το σπίτι σου, για να κοιτάξεις τα πραγματικά κορίτσια. Ξεκινώ από την αρχή ότι είσαι ετεροφυλόφιλος, αλλά κι έτσι να μην είναι, προσάρμοσε τις συμβουλές μου στην περίπτωσή σου. Κοίταζε τα πραγματικά κορίτσια στο σχολείο ή όπου πας να παίξεις, γιατί είναι καλύτερα από τα τηλεοπτικά και μια μέρα θα σου προσφέρουν μεγαλύτερες χαρές από εκείνες του Διαδικτύου. Πίστεψε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία από εσένα. Αν εγώ κοίταζα ταινίες μόνο στον υπολογιστή, ο πατέρας σου δεν θα είχε ποτέ γεννηθεί, κι εσύ ποιος ξέρει πού θα βρισκόσουν, μάλλον δεν θα υπήρχες καν. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλω να σου πω, αλλά για μια ασθένεια που έχει προσβάλει τη γενιά σου, καθώς και παιδιά μεγαλύτερα από εσένα, που τώρα φοιτούν στο πανεπιστήμιο: την απώλεια της μνήμης.
Είναι αλήθεια ότι αν θέλεις να μάθεις ποιος ήταν ο Καρλομάγνος ή πού βρίσκεται η Κουάλα Λουμπούρ, δεν έχεις παρά να πατήσεις μερικά πλήκτρα και το Διαδίκτυο σου το λέει αμέσως. Κάν’ το όταν χρειάζεται, αφού όμως το κάνεις, προσπάθησε να θυμηθείς τι σου είπε, για να μην αναγκαστείς να το αναζητήσεις για δεύτερη φορά σε περίπτωση που υπάρξει επείγουσα ανάγκη, όπως για μια έρευνα στο σχολείο. Επειδή νομίζεις ότι ο υπολογιστής μπορεί να σου απαντάει οποιαδήποτε στιγμή, ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσεις το ενδιαφέρον να βάζεις πράγματα στο μυαλό σου. Είναι σαν να λέμε ότι, επειδή έχεις μάθει πως για να πας από την τάδε οδό στη δείνα, υπάρχουν το λεωφορείο ή το Μετρό, που σου επιτρέπουν να μετακινηθείς χωρίς κόπο -το οποίο βεβαίως εξυπηρετεί και κάν΄το κάθε φορά που βιάζεσαι-, για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται πλέον να περπατάς. Αν όμως δεν περπατάς αρκετά, γίνεσαι «άτομο με ειδικές ανάγκες», όπως χαρακτηρίζουμε σήμερα τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αναπηρικό καροτσάκι. Εντάξει, ξέρω ότι ασχολείσαι με σπορ, άρα ξέρεις να κινείς το σώμα σου, ας επιστρέψουμε όμως στο μυαλό σου.
Παιχνίδια με τον νου
Παιχνίδια με τον νου
Η μνήμη είναι ένας μυς, όπως εκείνοι των ποδιών, και αν δεν τον εκγυμνάζεις, ατονεί κι έτσι, από πλευράς εγκεφάλου, γίνεσαι άτομο με ειδικές ανάγκες, δηλαδή, για να μιλήσουμε ειλικρινά, ένας ηλίθιος. Κι επειδή για όλους ελλοχεύει ο κίνδυνος να πάθουν Αλτσχάιμερ όταν γεράσουν, ένας τρόπος για να αποφύγουν αυτό το δυσάρεστο ατύχημα είναι να εξασκούν πάντοτε τη μνήμη τους. Ιδού, λοιπόν, η δική μου συνταγή: Κάθε πρωί μάθαινε απ’ έξω μερικούς στίχους, ένα σύντομο ποίημα ή, όπως έκαναν οι δάσκαλοί μας, που μας έβαζαν να μάθουμε τη «Σταχτιά Φοραδίτσα»1 ή «Το Σάββατο του χωριού»2. Καλό θα ήταν να κάνεις παιγνίδια μνήμης με τους φίλους σου για να δείτε ποιος θυμάται καλύτερα. Αν δεν σας αρέσει η ποίηση, κάντε το με τους ποδοσφαιριστές. Πρόσεξε όμως! Δεν πρέπει να γνωρίζεις μόνο τους σημερινούς ποδοσφαιριστές της Ρόμα, αλλά και των άλλων ομάδων, ίσως και ομάδων του παρελθόντος. Φαντάσου ότι εγώ θυμάμαι εκείνους της Τορίνο, όταν το αεροπλάνο τους συνετρίβη με όλους τους παίκτες μέσα: Μπατσικαλούπο, Μπαλαρίν, Μαρόζο κ.λπ. Κάντε αγώνες μνήμης σχετικά με τα βιβλία που έχετε διαβάσει. Π.χ., ποιος ήταν πάνω στην Ισπανιόλα προς αναζήτηση του νησιού των θησαυρών; Ο Λόρδος Τριλώνεϋ, ο Καπετάν Σμόλετ, ο Δόκτωρ Λάιβζι, ο Λονγκ Τζον Σίλβερ, ο Τζιμ; Δες αν οι φίλοι σου θυμούνται ποιοι ήταν οι υπηρέτες των Τριών Σωματοφυλάκων και του Ντ’ Αρτανιάν: Γκριμό, Μπαζέν, Μουσκετόν και Πλανσέ. Κι αν δεν θέλεις να διαβάσεις τους «Τρεις Σωματοφύλακες» (να ήξερες τι χάνεις) κάν’ το με κάποια από τις ιστορίες που έχεις διαβάσει. Μοιάζει με παιγνίδι (και είναι), θα δεις όμως πως το κεφάλι σου θα κυριευθεί από διάφορους χαρακτήρες, ιστορίες, αναμνήσεις κάθε είδους.
Θα αναρωτηθείς γιατί παλιά οι υπολογιστές ονομάζονταν ηλεκτρονικά μυαλά; Διότι σχεδιάστηκαν με βάση το μοντέλο του εγκεφάλου σου (μας), αλλά ο εγκέφαλος έχει περισσότερες διασυνδέσεις από έναν υπολογιστή, είναι ένα είδος υπολογιστή που κουβαλάς πάντα μαζί σου, ο οποίος μεγαλώνει και δυναμώνει με την άσκηση, ενώ ο υπολογιστής που έχεις πάνω στο γραφείο σου, όσο πιο πολύ τον χρησιμοποιείς, τόσο περισσότερη ταχύτητα χάνει και μετά από μερικά χρόνια θα πρέπει να τον αλλάξεις. Αντίθετα, στην εποχή μας, το μυαλό σου μπορεί να διαρκέσει έως και ενενήντα χρόνια -αν το έχεις εξασκήσει. Και στα ενενήντα του χρόνια θα θυμάται περισσότερα πράγματα από αυτά που θυμάσαι τώρα. Και μάλιστα δωρεάν!
Μάθε τι συνέβη πριν τη γέννησή σου
Έπειτα, υπάρχει η ιστορική μνήμη, αυτή που δεν αφορά τα γεγονότα της ζωής σου ή τα πράγματα που έχεις διαβάσει, αλλά αυτά που συνέβησαν πριν ακόμη γεννηθείς.
Σήμερα, αν πας σε ένα κινηματογράφο, θα πρέπει να μπεις μέσα μια συγκεκριμένη ώρα, όταν αρχίζει η ταινία, και όταν η προβολή ξεκινά, είναι σαν κάποιος να σε παίρνει από το χέρι και να σου λέει τι συμβαίνει. Στα χρόνια μου, μπορούσε κανείς να μπει στην αίθουσα του κινηματογράφου οποιαδήποτε στιγμή, θέλω να πω στο μέσο της προβολής. Έμπαινε τη στιγμή που συνέβαιναν ορισμένα πράγματα και προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε προηγηθεί. Αργότερα, όταν η ταινία ξανάρχιζε, μπορούσε να διαπιστώσει αν είχε καταλάβει σωστά την υπόθεση, εκτός του ότι, αν η ταινία είχε ενδιαφέρον, μπορούσε να μείνει και να την ξαναδεί. Λοιπόν, η ζωή είναι σαν μια ταινία της δικής μου εποχής. Όλοι ερχόμαστε στη ζωή όταν πολλά πράγματα έχουν ήδη συμβεί πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, και είναι σημαντικό να μάθουμε τι έχει συμβεί πριν εμείς γεννηθούμε. Αυτό είναι αναγκαίο, για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί σήμερα συμβαίνουν πολλά νέα πράγματα.
Να ξεφυλλίζεις και να μαθαίνεις
Σήμερα, αν πας σε ένα κινηματογράφο, θα πρέπει να μπεις μέσα μια συγκεκριμένη ώρα, όταν αρχίζει η ταινία, και όταν η προβολή ξεκινά, είναι σαν κάποιος να σε παίρνει από το χέρι και να σου λέει τι συμβαίνει. Στα χρόνια μου, μπορούσε κανείς να μπει στην αίθουσα του κινηματογράφου οποιαδήποτε στιγμή, θέλω να πω στο μέσο της προβολής. Έμπαινε τη στιγμή που συνέβαιναν ορισμένα πράγματα και προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε προηγηθεί. Αργότερα, όταν η ταινία ξανάρχιζε, μπορούσε να διαπιστώσει αν είχε καταλάβει σωστά την υπόθεση, εκτός του ότι, αν η ταινία είχε ενδιαφέρον, μπορούσε να μείνει και να την ξαναδεί. Λοιπόν, η ζωή είναι σαν μια ταινία της δικής μου εποχής. Όλοι ερχόμαστε στη ζωή όταν πολλά πράγματα έχουν ήδη συμβεί πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, και είναι σημαντικό να μάθουμε τι έχει συμβεί πριν εμείς γεννηθούμε. Αυτό είναι αναγκαίο, για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί σήμερα συμβαίνουν πολλά νέα πράγματα.
Να ξεφυλλίζεις και να μαθαίνεις
Λοιπόν, το σχολείο, εκτός από τις προσωπικές σου αναγνώσεις, θα έπρεπε να σου διδάσκει να απομνημονεύεις αυτά που συνέβησαν πριν τη γέννησή σου. Φαίνεται όμως ότι δεν το κάνει καλά, διότι διάφορες έρευνες μας λένε ότι τα παιδιά του σήμερα, ακόμη και τα πιο μεγάλα που φοιτούν στα πανεπιστήμια, ας πούμε αυτά που έχουν γεννηθεί το 1990, δεν ξέρουν -και ίσως δεν θέλουν να ξέρουν- τι είχε συμβεί το 1980, για να μη μιλήσουμε για το τι συνέβη πριν από πενήντα χρόνια. Τα στατιστικά στοιχεία μας λένε ότι αν ρωτήσετε κάποια παιδιά ποιος ήταν ο Άλντο Μόρο, θα απαντήσουν ότι ήταν ο αρχηγός των Ερυθρών Ταξιαρχιών – ενώ ήταν αυτός που οι Ερυθρές Ταξιαρχίες σκότωσαν. Δεν θα μιλήσουμε εδώ για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, αφού για πολλούς παραμένει ένα μυστήριο, παρά το γεγονός ότι αυτά συνέβησαν εδώ και τριάντα χρόνια. Εγώ γεννήθηκα το 1932, δέκα χρόνια μετά την άνοδο του Φασισμού στην εξουσία. Ήξερα όμως ποιος ήταν ο πρωθυπουργός κατά τη στιγμή της Πορείας στη Ρώμη (τι είναι αυτό;)3. Ίσως το φασιστικό σχολείο μού το είχε διδάξει, για να μου εξηγήσει πόσο ανόητος και κακός ήταν εκείνος ο Υπουργός «O δειλός Φάκτα 4», που οι φασίστες είχαν αντικαταστήσει. Εντάξει! Τουλάχιστον όμως το ήξερα.
Ας αφήσουμε όμως το σχολείο. Ένα αγόρι του σήμερα δεν γνωρίζει ποιοι ήταν οι ηθοποιοί του κινηματογράφου είκοσι χρόνια πριν, ενώ εγώ ήξερα ποια ήταν η Φραντσέσκα Μπερτίνι, που πρωταγωνίστησε σε βουβές ταινίες είκοσι χρόνια πριν εσύ γεννηθείς. Ίσως γιατί ξεφύλλιζα παλιά περιοδικά που συσσωρεύονταν στην ντουλάπα του σπιτιού μας, αλλά αυτό ακριβώς σε καλώ να κάνεις: να ξεφυλλίζεις κι εσύ παλιά περιοδικά, καθώς πρόκειται για έναν τρόπο να μάθεις τι είχε συμβεί πριν εσύ γεννηθείς. Αλλά γιατί είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τι συνέβη πριν; Διότι, πολλές φορές ό, τι συνέβη στο παρελθόν σου εξηγεί γιατί ορισμένα πράγματα συμβαίνουν σήμερα, και οπωσδήποτε (όπως και για τους ποδοσφαιριστές, που είπαμε) είναι ένας τρόπος για να εμπλουτίζουμε τη μνήμη μας.
Πρόσεξε! Αυτό δεν μπορείς να το κάνεις μόνο με τα βιβλία και τα περιοδικά, αλλά και με το Ίντερνετ, το οποίο μπορούμε να το χρησιμοποιούμε όχι μόνο για να κάνουμε chat με τους φίλους μας, αλλά, (λέμε τώρα) και με την Ιστορία του κόσμου. Ποιοι ήταν οι Χετταίοι; Και οι Καμισάρντι (camisards)5; Και πώς ονομάζονταν οι τρεις καραβέλες του Κολόμβου; Πότε εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι; Η Κιβωτός του Νώε θα μπορούσε να έχει ένα πηδάλιο; Ποιο ήταν το όνομα του προγόνου του βοδιού; Υπήρχαν περισσότερες τίγρεις πριν από εκατό χρόνια απ’ ό,τι σήμερα; Τι ήταν η αυτοκρατορία του Μάλι; Και ποιος μιλούσε για την Αυτοκρατορία του Κακού; Ποιος ήταν ο δεύτερος Πάπας στην ιστορία; Πότε εμφανίστηκε ο Μίκυ Μάους;
Θα μπορούσα να θέσω ατέλειωτα ερωτήματα και όλα θα ήταν ωραίες περιπέτειες έρευνας. Θα έλθει η μέρα που θα είσαι ηλικιωμένος και θα νιώθεις ότι έχεις ζήσει χίλιες ζωές, γιατί θα είναι σαν να ήσουν παρών στη Μάχη του Βατερλό, ότι παρακολούθησες τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα κι ότι ήσουν πολύ κοντά στο σημείο όπου ο Bertoldo il Nero6, αναμιγνύοντας ουσίες σε ένα γουδί για να βρει τον τρόπο να φτιάξει χρυσό, ανακάλυψε κατά λάθος την πυρίτιδα (μπαρούτι) και εκτινάχθηκε στον αέρα (και καλά να πάθει). Αντίθετα, άλλοι φίλοι σου, οι οποίοι δεν θα έχουν καλλιεργήσει τη μνήμη τους, θα έχουν ζήσει μια μόνο ζωή, τη δική τους, που θα πρέπει να ήταν και πολύ μελαγχολική και στερημένη από μεγάλες συγκινήσεις.
Καλλιέργησε, λοιπόν, τη μνήμη σου και από αύριο αποστήθισε την «Εύθυμη Τερέζα»7.
Θα μπορούσα να θέσω ατέλειωτα ερωτήματα και όλα θα ήταν ωραίες περιπέτειες έρευνας. Θα έλθει η μέρα που θα είσαι ηλικιωμένος και θα νιώθεις ότι έχεις ζήσει χίλιες ζωές, γιατί θα είναι σαν να ήσουν παρών στη Μάχη του Βατερλό, ότι παρακολούθησες τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα κι ότι ήσουν πολύ κοντά στο σημείο όπου ο Bertoldo il Nero6, αναμιγνύοντας ουσίες σε ένα γουδί για να βρει τον τρόπο να φτιάξει χρυσό, ανακάλυψε κατά λάθος την πυρίτιδα (μπαρούτι) και εκτινάχθηκε στον αέρα (και καλά να πάθει). Αντίθετα, άλλοι φίλοι σου, οι οποίοι δεν θα έχουν καλλιεργήσει τη μνήμη τους, θα έχουν ζήσει μια μόνο ζωή, τη δική τους, που θα πρέπει να ήταν και πολύ μελαγχολική και στερημένη από μεγάλες συγκινήσεις.
Καλλιέργησε, λοιπόν, τη μνήμη σου και από αύριο αποστήθισε την «Εύθυμη Τερέζα»7.
μετάφραση Χ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ
Αγία Παρασκευή Σκούρτων με χιόνια και χωρίς…
Γιατί αγαπάμε να μαθαίνουμε για τη δυστυχία των άλλων;
Όσοι έχουν μεγαλώσει σε χωριά ή έστω σε μικρές γειτονιές θα έχουν παρατηρήσει ότι τα καλύτερα, τα πιο επιτυχημένα…κουτσομπολιά είναι τα αρνητικά.
Όταν λέμε αρνητικά εννοούμε αυτά που εμπεριέχουν μια δυσάρεστη είδηση για τον άλλον. Κανείς δηλαδή δεν θα ενδιαφερθεί παραπάνω από 5 λεπτά αν κάποιος του μεταφέρει ότι ο τάδε παντρεύεται ή πέρασε σε πολύ καλή σχολή στο πανεπιστήμιο. Αντίθετα όμως αν η “είδηση” περιλαμβάνει ένα διαζύγιο, μια αρρώστια ή μια αποτυχία ταξιδεύει γρηγορότερα και από το φως.Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; Είμαστε τόσο κακοί άνθρωποι που θέλουμε το κακό των άλλων; Θέλουμε να υποφέρουν οι άλλοι και να μην είναι ευτυχισμένοι; Ή είναι κάτι που κάνουμε υποσυνείδητα ώστε να αισθανόμαστε εμείς καλύτερα;Υπάρχει μία φράση, που χρεώνεται στον Τρούμαν Καπότε που λέει ότι η ευτυχία των άλλων μπορεί να μελαγχολήσει και τον πιο πρόσχαρο άνθρωπο. Αν το αναλογιστούμε αυτό, κρύβει πολύ μεγάλη αλήθεια μέσα του. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι οι πραγματικοί φίλοι είναι αυτοί που στέκονται δίπλα μας και χαίρονται με τις χαρές μας και όχι αυτοί που μας στηρίζουν στις λύπες και στις δυσκολίες μας.Γιατί το κάνουμε όμως αυτό; Γιατί θέλουμε να μαθαίνουμε ότι οι άλλοι δυσκολεύονται στη ζωή τους;
Μια άποψη είναι ότι το κάνουμε γιατί θέλουμε να νιώθουμε ότι δεν είμαστε οι μόνοι σε αυτόν τον κόσμο που έχουμε δυσκολίες. Για κάποιο λόγο, το να πονάει και ο άλλος δίπλα μας απαλύνει και τον δικό μας πόνο, τον κάνει πιο υποφερτό γιατί αισθανόμαστε ότι τον μοιραζόμαστε. Επίσης, μας δίνει δύναμη το να ξέρουμε ότι ναι, υπάρχουν τελικά και χειρότερα. Μπορεί να περνάμε εμείς δύσκολα αλλά, κοίτα, ο Κώστας απέναντι είναι σε χειρότερη κατάσταση από εμάς. Άρα είμαστε σε καλύτερη κατάσταση έστω και από έναν.Όλη αυτή η συμπεριφορά μας δίνει μια αίσθηση μιζέριας, ότι έχουμε ένα κενό στη ζωή μας και ψάχνουμε να το καλύψουμε με τις ζωές των άλλων. Αν πιάσουμε τον εαυτό μας να νιώθουμε, να σκεφτόμαστε έτσι ίσως θα πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αναλογιστούμε τι μας οδήγησε σε αυτό το μονοπάτι. Τι δεν μας αρέσει στη ζωή μας, τι μας κάνει δυστυχισμένους τόσο που έχουμε ανάγκη να βλέπουμε και τους άλλους ανάλογα ώστε να ανεβούμε ψυχολογικά;Τέτοια συναισθήματα μπορεί να συνδέονται άμεσα και με τη ζήλια αλλά και με την έλλειψη αυτοπεποίθησης. Μήπως αποζητούμε συνέχεια επιβεβαίωση και θέλουμε να την λαμβάνουμε μέσω της μείωσης των άλλων γύρω μας; Όποια και αν είναι η ρίζα τους, το μόνο που κάνουν είναι να δηλητηριάζουν τη ζωή μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους. Καλό θα ήταν να τα απομονώσουμε και να μην τα αφήνουμε να μας κυβερνούν γιατί ο μόνος που βγαίνει χαμένος στο τέλος είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.Στην τελική, μπορούμε να τα κάνουμε να λειτουργήσουν θετικά! Να μας ωθήσουν να γίνουμε καλύτεροι, όχι για να ανταγωνιστούμε τους άλλους αλλά για να αισθανθούμε εμείς πιο όμορφα. Οι δυσκολίες των άλλων μπορούν να μας κάνουν να εκτιμήσουμε περισσότερο τις ευκολίες και τις χαρές της δικής μας ζωής που υπό άλλες συνθήκες θα μας φαίνονταν λίγες. Και αν είμαστε εμείς καλά, θα θελήσουμε να κάνουμε και τους άλλους καλύτερα!
Μια άποψη είναι ότι το κάνουμε γιατί θέλουμε να νιώθουμε ότι δεν είμαστε οι μόνοι σε αυτόν τον κόσμο που έχουμε δυσκολίες. Για κάποιο λόγο, το να πονάει και ο άλλος δίπλα μας απαλύνει και τον δικό μας πόνο, τον κάνει πιο υποφερτό γιατί αισθανόμαστε ότι τον μοιραζόμαστε. Επίσης, μας δίνει δύναμη το να ξέρουμε ότι ναι, υπάρχουν τελικά και χειρότερα. Μπορεί να περνάμε εμείς δύσκολα αλλά, κοίτα, ο Κώστας απέναντι είναι σε χειρότερη κατάσταση από εμάς. Άρα είμαστε σε καλύτερη κατάσταση έστω και από έναν.Όλη αυτή η συμπεριφορά μας δίνει μια αίσθηση μιζέριας, ότι έχουμε ένα κενό στη ζωή μας και ψάχνουμε να το καλύψουμε με τις ζωές των άλλων. Αν πιάσουμε τον εαυτό μας να νιώθουμε, να σκεφτόμαστε έτσι ίσως θα πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αναλογιστούμε τι μας οδήγησε σε αυτό το μονοπάτι. Τι δεν μας αρέσει στη ζωή μας, τι μας κάνει δυστυχισμένους τόσο που έχουμε ανάγκη να βλέπουμε και τους άλλους ανάλογα ώστε να ανεβούμε ψυχολογικά;Τέτοια συναισθήματα μπορεί να συνδέονται άμεσα και με τη ζήλια αλλά και με την έλλειψη αυτοπεποίθησης. Μήπως αποζητούμε συνέχεια επιβεβαίωση και θέλουμε να την λαμβάνουμε μέσω της μείωσης των άλλων γύρω μας; Όποια και αν είναι η ρίζα τους, το μόνο που κάνουν είναι να δηλητηριάζουν τη ζωή μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους. Καλό θα ήταν να τα απομονώσουμε και να μην τα αφήνουμε να μας κυβερνούν γιατί ο μόνος που βγαίνει χαμένος στο τέλος είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.Στην τελική, μπορούμε να τα κάνουμε να λειτουργήσουν θετικά! Να μας ωθήσουν να γίνουμε καλύτεροι, όχι για να ανταγωνιστούμε τους άλλους αλλά για να αισθανθούμε εμείς πιο όμορφα. Οι δυσκολίες των άλλων μπορούν να μας κάνουν να εκτιμήσουμε περισσότερο τις ευκολίες και τις χαρές της δικής μας ζωής που υπό άλλες συνθήκες θα μας φαίνονταν λίγες. Και αν είμαστε εμείς καλά, θα θελήσουμε να κάνουμε και τους άλλους καλύτερα!_________________ Πηγή: as-milisoume.grby Αντικλείδι , http://antikleidi.com