555
The Second Coming» (Η Δευτέρα Παρουσία)
Πόσο επίκαιρος είναι Γέητς* σήμερα με το ποίημα μου:
«The Second Coming» (Η Δευτέρα Παρουσία) είναι ίσως το πιο διάσημο ποίημα του Γέητς και γράφτηκε το 1919, λίγο μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε μια εποχή που η Ευρώπη έμοιαζε να καταρρέει ηθικά, πολιτικά και κοινωνικά.
Το ποίημα αρχίζει με τους περίφημους στίχους:
Things fall apart; the centre cannot hold;
Mere anarchy is loosed upon the world.
Δηλαδή:
«Τα πάντα διαλύονται· το κέντρο δεν μπορεί να κρατήσει·
η αναρχία έχει εξαπολυθεί στον κόσμο.»
Ο Γέητς δεν μιλά μόνο για μια πολιτική κρίση. Βλέπει έναν ολόκληρο πολιτισμό να χάνει τη συνοχή του. Οι παλιές βεβαιότητες καταρρέουν, οι θεσμοί αποδυναμώνονται και οι άνθρωποι μοιάζουν να παρασύρονται από ακραία πάθη.
Ακολουθεί μια ακόμη εξαιρετικά επίκαιρη παρατήρηση:
The best lack all conviction, while the worst
Are full of passionate intensity.
Δηλαδή:
«Οι καλύτεροι έχουν χάσει κάθε βεβαιότητα,
ενώ οι χειρότεροι είναι γεμάτοι παθιασμένη ένταση.»
Πόσες φορές δεν έχουμε την αίσθηση ότι οι μετριοπαθείς, οι συνετοί και οι σκεπτόμενοι άνθρωποι σιωπούν, ενώ οι φανατικοί, οι δημαγωγοί και οι ακραίοι μονοπωλούν τον δημόσιο λόγο;
Ο τίτλος παραπέμπει στη χριστιανική Δευτέρα Παρουσία, όμως ο Γέητς ανατρέπει την παραδοσιακή προσδοκία. Αντί να εμφανιστεί ο Χριστός για να φέρει λύτρωση, ο ποιητής οραματίζεται μια σκοτεινή, μυστηριώδη μορφή — ένα πλάσμα με σώμα λιονταριού και κεφάλι ανθρώπου — που αναδύεται από την έρημο για να εγκαινιάσει μια νέα, άγνωστη και απειλητική εποχή.
Το ποίημα συνδέεται με τη φιλοσοφική θεωρία του Γέητς ότι η ιστορία κινείται κυκλικά. Κάθε μεγάλος πολιτισμός περνά φάσεις γέννησης, ακμής, ωρίμανσης και παρακμής. Όταν ένας κύκλος ολοκληρώνεται, ένας άλλος αρχίζει — όχι κατ’ ανάγκην καλύτερος.
Γι’ αυτό και το ποίημα εξακολουθεί να συγκινεί. Δεν μιλά μόνο για την Ευρώπη του 1919. Μιλά για κάθε εποχή κατά την οποία οι άνθρωποι νιώθουν ότι ο κόσμος τους χάνει το κέντρο βάρους του και εισέρχεται σε μια περίοδο αβεβαιότητας.
Ίσως γι’ αυτό οι δύο στίχοι του εξακολουθούν να ακούγονται τόσο σύγχρονοι:
«Τα πάντα διαλύονται· το κέντρο δεν μπορεί να κρατήσει.»
«Οι καλύτεροι δεν πιστεύουν πια σε τίποτε, ενώ οι χειρότεροι είναι γεμάτοι φανατισμό.»
Είναι από εκείνες τις ποιητικές φράσεις που μοιάζουν να περιγράφουν όχι μόνο μια εποχή, αλλά μια μόνιμη ανθρώπινη αγωνία..
*υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του 20ού αιώνα και κορυφαία μορφή της ιρλανδικής λογοτεχνίας. Το 1923 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
3Ορεινή Δωρίδα-Στόχοβα
3Λιδωρικιώτικα σοκάκια
3Πριν 24 χρόνια
3
3
4
4
5Σκουρτα: ταβέρνα του Νίκου Πέτρου, «ο Θανάσης»
3Καλημέρα!
4«Αναρχικός είναι εκείνος, ο οποίος δεν είναι ούτε δούλος, ούτε τύραννος του άλλου. Θέλει μαγκιά να είσαι αναρχικός!»-πατηρ Ανανίας Κουστένης
3Πολλοί άνθρωποι αγοράζουν πράγματα που δεν χρειάζονται, με χρήματα που δεν έχουν, για να εντυπωσιάσουν ανθρώπους που δεν ξέρουν!
3
2«Η γνώση της γνώσης είναι αναγκαία προϋπόθεση κάθε γνώσης.» Edgar Morin*
*Edgar Morin(κατά κόσμον Edgar Nahoum) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους στοχαστές του 20ού και των αρχών του 21ου αιώνα. Γεννήθηκε στο Παρίσι στις 8 Ιουλίου 1921 από οικογένεια Σεφαραδιτών Εβραίων με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής συμμετείχε ενεργά στη Γαλλική Αντίσταση, υιοθετώντας τότε το ψευδώνυμο «Morin», το οποίο διατήρησε σε όλη του τη ζωή.
Σπούδασε Ιστορία, Γεωγραφία και Νομικά και εργάστηκε επί δεκαετίες στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS). Έγινε διεθνώς γνωστός ως ο θεμελιωτής της «σύνθετης σκέψης» (pensée complexe), μιας προσέγγισης που υποστηρίζει ότι τα ανθρώπινα και κοινωνικά φαινόμενα δεν μπορούν να κατανοηθούν αποσπασματικά, αλλά μόνο μέσα από τις αλληλεπιδράσεις και τις πολλαπλές τους διαστάσεις. Κορυφαίο έργο του θεωρείται η εξάτομη σειρά Η Μέθοδος (La Méthode), στην οποία ανέπτυξε τη θεωρία αυτή.
Το έργο του επηρέασε τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία, την παιδαγωγική, την οικολογία και τη θεωρία των συστημάτων. Υπήρξε ένθερμος υπέρμαχος του ανθρωπισμού, του διαλόγου μεταξύ των επιστημών και της ανάγκης να αντιμετωπίζονται τα παγκόσμια προβλήματα με ολιστική ματιά.
Ο Έντγκαρ Μορέν απεβίωσε στο Παρίσι τον Μάιο του 2026, σε ηλικία 104 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο πνευματικό έργο και μια από τις πιο πρωτότυπες θεωρίες της σύγχρονης σκέψης.
Χαρακτηριστική του φράση:
«Η γνώση της γνώσης είναι αναγκαία προϋπόθεση κάθε γνώσης.»
Μια φράση που συνοψίζει τη βαθιά πεποίθησή του ότι πριν επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε τον κόσμο, οφείλουμε να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε.
2