Συντάκτης: Kostas Bertsias

Η ζωή ψηλά.

Θέλω να σας προσκαλέσω σε ένα νοερό ταξίδι που θα μας πάει μακριά, σε πυκνά και αρχαία δάση. Κι εκεί να σκαρφαλώσουμε όσο πιο ψηλά μπορούμε και, καλά κρυμμένοι στην φυλλωσιά των δέντρων, να ανταλλάξουμε γνώμες με σοφά πουλιά. Κι όλα αυτά ενώ θα είμαστε αναπαυτικά καθισμένοι στην πολυθρόνα μας, ένοικοι κάποιου δενδρόσπιτου, από τα δεκάδες σε ολόκληρο τον κόσμο που προσφέρονται για αναψυχή. Ή μόδα τους δεν είναι μια τρέλα που φιλοδοξεί απλώς να μας ξαφνιάσει και αμέσως μετά να ξεχαστεί-άλλη μια μέσα στις τόσες που ξεφουρνίζει ασταμάτητα η εποχή μας.Ιστορία τους είναι τόσο παλιά όσο και η αγωνία του ανθρώπου να αισθανθεί απρόσβλητος από εχθρούς και προστατευμένος από τα λαίμαργα θηρία. Σε κάποια απομονωμένα νησιά του Ειρηνικού αποτελούν ακόμη και σήμερα την αγαπημένη κατοικία των ιθαγενών, αλλά και στο δυτικό κόσμο είναι γνωστά από το μακρινό παρελθόν. Στην Ιταλία του 16ου αιώνα, οικογένειες των ευγενών αναμετρήθηκα πολλές φορές για το ποια θα στηρίξει το ομορφότερο παλατάκι πάνω σε βελανίδια, ενώ περίπου την ίδια εποχή οι άγγλοι Βασιλείς παρέθεταν γεύματα σε δεκάδες καλεσμένους μέσα σε τέτοιου τύπου δυόροφες ή και τριώροφες κατασκευές.

Αφορμή πάντως, για να θυμηθούμε πρόσφατα αυτά τα πανέμορφα εναέρια σπιτάκια στάθηκε το τέχνασμα ορισμένων ακτιβιστών της οικολογίας να διαλέξουν ως μόνιμο και επίσημο τόπο κατοικίας τους κάποιο δεντρόσπιτο για να κόψουν έτσι την όρεξη στις μεγάλες εταιρίες υλοτομίες ή για να εμποδίσουν την διάνοιξη δασικών αυτοκινητόδρομο. Τα πρώτα αυτά καλυβάκια, σκαρφαλωμένα στα ψηλά, χτίζονται βιαστικά και πρόχειρα μέσα σε μια νύχτα. Στο διάστημα που μεσολάβησε από τότε βλέπουμε πλέον να δραστηριοποιούνται πολύ οίκο -αρχιτέκτονες που σχεδιάζουν από απλά καλυβάκια μέχρι εντυπωσιακούς ξενώνες, αφήνοντας τον άνεμο, το φως και την βροχόπτωση, της κάθε περιοχής να υπαγορεύουν την φόρμα των κατασκευών. Ανέσεις αρχικώς δεν προσφέρονται βεβαίως πολλές σήμερα, όμως χάρη στα ηλιακά κύτταρα, δεν είναι δύσκολο να μείνεις για αρκετό καιρό σε 20 m πάνω από το έδαφος, μαγειρεύοντάς την ηλεκτρική σόμπα και ακούγοντας ραδιόφωνο όταν η φύση πέφτει για ύπνο. Μια βδομάδα πάνω στο δέντρο είναι αρκετή, κατά πως τα παρουσιάζουν οι υπέρμαχοι στις δέντροβιώσεις, για να αποδράσεις από την προσγειωμένη ζωή των καταναγκασμών και να αναδυθει εντός σου ο κόσμος της παιδικής φαντασίας. Αν η σκέψη να πίνετε το τσάι σας δίπλα στις φωλιές των πουλιών σας συγκινεί, οπλιστείτε με μεράκι βρείτε τον απαιτούμενο χρόνο και δυο τρεις καλούς φίλους, με κινητήρια δύναμη την θέληση να βρεθείτε κοντά στα άστρα, στήστε το εξοχικό σας πάνω σε μια ρωμαλέα καρύδια.

απόσπασμα από το βιβλίο του Ορέστη Δαβία:θαύματα χλωρά.

Να νοσταλγείς τον τόπο σου, ζώντας στον τόπο σου,
τίποτα δεν είναι πιο πικρό..

Γιώργος Σεφέρης

 Από τον g kotsalos στάλθηκε η πιο κάτω ανάρτηση:

Μετά εκατόν έτη  από τον Κ. Κόλμερ

Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγήπ Ερντογάν εδήλωσε προχθές,(ότι εύχεται) να μην χρειασθή να «ξαναθάψει και να ρίψει στην θάλασσα» τους Έλληνες , ούτε αυτοί να εκτελέσουν εκ νέου «έξη» μέλη της κυβερνήσεως τους , αναφερόμενος στους υπευθύνους της Μικρασιατικής Καταστροφής το 1922 (*).

Επειδή , ο ανιστόρητος Τούρκος πρόεδρος και τινές ημέτεροι Νενέκοι (**)έχουν επιλεκτική μνήμη και παρουσιάζουν τα γεγονότα καθώς τους συμφέρει, επιβάλλεται η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας.

Η Ελλάς εξήλθε του πρώτου Μεγάλου Πολέμου (1914-18) νικητής και υπερδιπλασία σε έκταση ενώ η Τουρκία ηττημένη κι εν αποσυνθέσει. Η Οθωμανική αυτοκρατορία έπαυσε υπάρχουσα το 1918 εξ αιτίας της μακράς εσωτερικής κρίσεως και της λανθασμένης επιλογής ως συμμάχου της Αυτοκρατορικής Γερμανίας στον πόλεμο. Ο Τουρκικός λαός ευρίσκετο εν απογνώσει και οικονομικά κατεστραμμένος , όπως περίπου σήμερα εξ αιτίας της αλαζόνος ηγεσίας του.

Αντιθέτως , το 1916 ,ο Ελευθέριος Βενιζέλος ενέταξε την Ελλάδα στο στρατόπεδο των νικητών της Αντάντ («Εγκαρδίου Συνεννοήσεως»  Γαλλίας και Μεγάλης Βρεταννίας ,την οποία εστήριξε εν συνεχεία κι η Αμερική). Αναγκαίως , αντιλαμβανόμενος ότι η θέση της Ελλάδος ως νησιωτικής χώρας ήταν στο πλευρό των Ναυτικών δυνάμεων (κι’όχι των Κεντρικών) – κάτι που δεν ξέχασε ούτε ο Ιωάννης Μεταξάς το 1940 όταν οι Τούρκοι ερωτοτροπούσαν με τον Χίτλερ.

Επίσημος πολιτική της Αντάντ ήταν να περιορισθή η Τουρκία στην Ανατολία και ανατολική Θράκη (δια τον φόβο των Ρώσσων μη τυχόν και κατέβουν στην Κων/λη και στα Στενά) και ν’ απελευθερωθούν όλοι οι υπόδουλοι στους Τούρκους λαοί, Άραβες, Αρμένιοι , Κούρδοι , Σύροι, ΄Ελληνες της Ιωνίας.

Τον Μάϊο του 1919 , ο σουλτάνος ήταν υπό περιορισμό των Αγγλογάλλων , στη Πόλη. Περί τις 40.000 Βρεταννικά , αυτοκρατορικά στρατεύματα είχαν καταλάβει την σιδηροδρομική γραμμή που οδηγούσε στην Ανατολία και στο Ιράκ. Η Ιταλία  εν των μεταξύ είχε καταλάβει  τα Ελληνικά Δωδεκάνησα , η Αρμενία απεσχισθή από την Τουρκία και οι Κούρδοι είχαν αυτονομηθή.

Ο Βρεταννός πρωθυπουργός Λόϋντ Τζώρτζ κάλεσε τα Ελληνικά στρατεύματα να καταλάβουν την Σμύρνη όπου οι Τσέτες πράγματι «έθαυαν» ζωντανούς τους ραγιάδες και εσφαζαν ακόμη και βρέφη Ελληνικών οικογενειών της Μικράς Ασίας.

Ο Ελευθέριος Βενιζελος , που είχε πικρά πείρα από τις αγριότητες της Τουρκικής κατοχής στην Κρήτη , θα ήταν ασυνεπές να μην είχε δεχθή την πρόταση του Λόϋδ Τζωτζ , να προστατεύσει τον Ελληνικό πληθυσμό της Ιωνίας,  από τους διωγμούς των Τούρκων.

Αλλ’ οι γενοκτόνοι του Αρμενικού πληθυσμού το 1915 , Τούρκοι «εθνικιστές» κέρδισαν τις «εκλογές» τον Μάρτιο  του 1920 και οι Βρεταννοί εκήρυξαν τον Στρατιωτικό νόμο στην Τουρκία , καταλαβόντες την Κων/λη. Ο Ελληνικός στρατός ανέλαβε την εκστρατεία κατά της Αγκύρας όπου είχαν αποσυρθή υπό τον στρατηγό Μουσταφά Κεμάλ , οι «εθνικιστές» Τούρκοι .

Τον Αύγουστο 1920 , ο σουλτάνος και χαλίφης του Ισλάμ υποχρεώθη να υπογράψει την Συνθήκη των Σεβρών που κατά τον Λόϋδ Τζώτζ «απελευθέρωνε όλους τους μη-Τουρκικούς λαούς στην πρώην Οθωμανική αυτοκρατορία από την εξουσία της (sway)».  

Με την συνθήκη των Σεβρών, η μικρά Ελλάς κατέστη χώρα «των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών». Αυτό δεν εμπόδισε την εγχωρία αντίδραση ν’ αποπειραθή , την επαύριον της υπογραφής της, να δολοφονήσει τον Βενιζέλο στον σταθμό της Λυών στην Γαλλία.

Το σουλτανάτο όμως με την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών αυτοκαταργήθη και η εξουσία «πέρασε στα χέρια του Τουρκικού λαού», δηλ. του Κεμαλικού καθεστώτος , όπου παρέμεινε μέχρι του 2016 οπόταν το διεδέχθη… ο Ερντογάν!    

Το καλοκαίρι του 1920 , ο Ελληνικός στρατός προωθήθη στα ενδότερα της Τουρκίας αλλά τον Νοέμβριο μία απρόβλεπτη ήττα στις εκλογές ανάγκασε τον Βενιζέλο σε παραίτηση. Αν και οι αντίπαλοι του «βασιλικοί» είχαν ως σύνθημα «μικράν αλλ’ έντιμο» (την Ελλάδα !) κι’ οι κομμουνιστές ζητούσαν «οίκαδε» (πίσω στα σπίτια) , εν τούτοις η εισβολή του Ελληνικού στρατού στην Ανατολία συνεχίσθη από την νέα κυβέρνηση του Λαϊκού κόμματος , με πρωθυπουργό των Δημ. Γούναρη.

Τον Ιανουάριο του 1921 , η Τουρκία συνήψε συμφωνία με την Σοβιετική ΄Ενωση αλλ’ αυτό δέν ημπόδισε τα Ελληνικά «στρατά» να επαναλάβουν την προέλαση το θέρος ,φτάνοντας σε απόσταση 40 χιλιομέτρων από την ΄Αγκυρα , σύμφωνα με τα σχέδια του διοικητού της στρατιάς Μ.Α, Γεωργίου Χατζανέστη .

Εν τούτοις , η πολιτική του Βρεταννού πρωθυπουργού Λόϋδ Τζώρτζ ναυάγησε όχι στην Ανατολία αλλά στην Αίγυπτο και Ινδία , όπου η Βρεταννική αυτοκρατορία αντιμετώπιζε , με την λήξη του Μεγάλου πολέμου, πολλαπλή κρίση: Οικονομική , πολιτική και έντονα κινήματα ανεξαρτησίας στις δύο Αποικίες , που συνέβη να είναι Μουσουλμανικές (η Ινδία μερικώς).

Η πίεση στις δύο αυτές χώρες υπέρ του χαλίφη του Ισλάμ ,του σουλτάνου της Κων/λεως και ο ανταγωνισμός μεταξύ Γαλλίας και Βρεταννίας στην Εγγύς Ανατολή ακύρωσε σε μεγάλο βαθμό την Αντάντ και τη συμφωνία Σάϊκς-Πικό του 1916 που διεμοίρασε τα πετρέλαια του Ιράκ και Συρίας. Οι εσωτερικές έριδες της Αγγλικής κυβερνήσεως για τον χειρισμό του Μαχάτμα Γκάντι στην Ινδία και οι προτάσεις ειρήνης προς την Τουρκία δημιούργησαν σύγχυση στην Ελληνική κυβέρνηση και ματαίωσαν την χορήγηση ενός συμμαχικού δανείου , για την συνέχιση του πολέμου ενώ η Γαλλία προχώρησε μόνη και «τα βρήκε» με το Κεμάλ.

Τον Σεπτέμβριο του 1922 , το μέτωπο στην Ανατολία κατέρρευσε χωρίς τακτική ήττα του Ελληνικού στρατού αλλ’ εξ αιτίας των μεγάλων αποστάσεων από των παραλίων και δυσχερειών ανεφοδιασμού του .Η Σμύρνη κατελήφθη υπό του Κεμάλ και ενεπρήσθη ενώ 5.000 στρατιώτες της Αντάντ κατέλαβαν το Τσανάκ και τα δυτικά παράλια των Στενών, αντιμετωπίζοντας υπεράριθμο Τουρκικό στρατό στην ανατολική παραλία.

Η υποχώρηση των Βρεταννών δεν αποτελούσε εναλλακτική επιλογή για την κυβέρνηση των ,ιδίως μετά την καταστολή των κινημάτων ανεξαρτησίας στην Ιρλανδία και Ινδία και τον Σεπτέμβριο εξέδωσαν τελεσίγραφο για αποχώρηση των Τούρκων από τα Στενά.

Βρεταννία και Τουρκία ευρέθησαν τότε στο χείλος πολέμου  , που τελικώς απεφεύχθη καθώς τα αποικιακά στρατεύματα (Αυστραλοί και Νέο- Ζηλανδοί) δεν ήθελαν νέα εμπλοκή στην Καλλίπολη και οι Σοβιετικοί , συνεργάτες Κεμάλ , απειλούσαν τον Βρεταννικό στόλο στην Μεσόγειο με υποβρύχια.

Στην δίνη των γεγονότων αυτών, η Ελλάς αναγκάσθη να υπογράψει τον Ιούλιο του 1923 την συνθήκη της Λωζάννης , αφού προηγουμένως ένα στρατιωτικό κίνημα υπό τους Πλαστήρα και Γονατά ανέτρεψε την κοινοβουλευτική κυβέρνηση του Δημ.Γούναρη , εξόρισε τον Βασιλέα Κωνσταντίνο στην Σικελία και εξετέλεσε στου Γουδή επίλεκτα μέλη της κυβερνήσεως  των Λαϊκών και τον αρχιστράτηγο της Μικράς Ασίας Χατζανέστη , με την άδική κατηγορία της εσχάτης προδοσίας.

Ο κυβέρνηση του Λόϋντ Τζώρτζ ανετράπη στη Βουλή των Κοινοτήτων έπειτα από κοινοβουλευτικό βίον 16 ετών .Ο Ελληνοτουρκικός 4ετής πόλεμος είχε 50.000 νεκρούς στρατιώτες  και ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας με 1,5 εκατομμυρίου πρόσφυγες αντηλλάγει με 500.000 μουσουλμάνους αντιστοίχως , εξαιρέσει των κατοίκων της Δυτ.Θράκης και της Κων/λεως. Τα βίαια γεγονότα του Τουρκικού όχλου το 1955 ανάγκασαν το Ελληνικό στοιχείο να απομακρυνθή απ’ την Τουρκία οριστικώς.

Αυτή είναι η συνοπτική ιστορία της Μικρασιατικής εκστρατείας .Πουθενά δεν «ετάφη» ούτε «επνίγη» ο ΄Ελλην στρατιώτης , ως ισχυρίζεται ο ανιστόρητος Ερντογάν μετά 100 έτη. Αν ηττήθη οφείλεται στην ολιγωρία της εσωτερικής πολιτικής καταστάσεως και στην διεθνή συγκυρία αλλά να θυμάται πάντοτε ο Ερντογάν ότι το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό ουδέποτε ηττήθη στην τρισχιλιετή ιστορία του.

Κώστας Κόλμερ      

(*) Οι εκτελεσθέντες «έξη» στου Γουδή ήσαν : Χατζανέστης , Γούναρης, Νικ. Στράτος, Πέτρος Πρωτοπαδάκης, Νικ. Θεοτόκης, Γεώργιος Μπαλτατζής.    

(**) Συνοπτικώς ούτως καλούνται από της επαναστάσεως του 1821 όσοι εν Ελλάδι συνιστούν υποταγή στην Τουρκία μέχρις σήμερον. Ο αρνησιπάτρης Δημ.Νενέκος συνηγορούσε υπέρ της «πλαστής εξημερώσεως του αγρίου Ιμπραήμη» (βλ.σχ. Σπυρίδωνος Τρικούπη Ιστορία της Ελληνικής επανστάσεως) . Ο ακάματος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης φρόντισε και εδολοφονήθη ο «ανοσιουργός Νενέκος».

Υπάρχουν κανάλια που δρουν όλο το 24ωρο. Θεωρούν τον εαυτό τους σοβαρό. Γίνονται όμως μεγάφωνο, δρόμος, χωνί των σκοταδιών ανθρώπων. Τους συνοδεύουν στο φως. Τους αναδεικνύουν, τους προβάλλουν, τους «συστήνουν»… Δείτε τους! Συνηθίστε τους!

Ρέα Βιτάλη

Από τον Αλέξανδρο Βλαχογιάννη η πιο κάτω ανάρτηση :

ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η καλλιέργεια της αμπέλου και η παραγωγή οίνου στην Ελλάδα ξεκινάει από τον 15ο αιώνα π.Χ. Οι αρχαίοι μνημονεύουν με επαίνους τους οίνους της Μαρώνειας στη Θράκη (με μαρώνιο οίνο μέθυσε ο Οδυσσέας τον Κύκλωπα Πολύφημο), της Λέσβου, της Θάσου, της Κω, της Πάρου, της Χίου, της Ικαρίας (στην πόλη Πριάμη της Ικαρίας ορισμένοι αποδίδουν και τον περίφημο «ιαματικό και πολύτροφο» Πράμνειο οίνο).

Οι αρχαίοι Ελληνες δεν ξεχώριζαν τον οίνο μόνο σε παλαιό και νέο, αλλά και σε λευκό, μέλανα, κιρρόν (ξανθόν), και ερυθρόν, και σε γλυκύν και αυστηρόν, σε λεπτόν και παχύν, ευώδη και ουχί ευώδη, αλλά και σε αδύνατο, μέτριο και δυνατόν. Οίνο κατασκεύαζαν όχι μόνο από σταφύλια, αλλά και από σταφίδες (αποξηραμένα σταφύλια), και από άλλα προϊόντα όπως σύκα, ρόδια, μήλα, απίδια, κυδώνια, φοίνικες. Επίσης καταναλώνουν αρωματισμένους οίνους με προσθήκη ρητίνης, πίσσας, ίων, ρόδων, αλλά και ανακατεμένους με αλάτι ή θαλάσσιο ύδωρ (τεθαλασσωμένους) καθώς και ανακατεμένους με κρίθινο αλεύρι και τριμμένο τυρί (κυκεώνας), και παρασκευάζουν σταφιδίτη οίνο (από σταφίδες), και σίραιον οίνο τον οποίο βράζουν και παίρνουν το σίραιον(πετιμέζι).

Οι αρχαίοι Ελληνες εισήγαγαν και τον όρο «ανθοσμία» (δηλαδή bouquet) που αφορά την προτιμώμενη οινώδη οσμή των παλαιοτέρων οίνων όπως ο σαπρίας.

Οι αρχαίοι υποψιαζόταν και την ύπαρξη οινοπνεύματος στον οίνο, παρατηρώντας κάποια εύφλεκτη ουσία σε αυτόν, χωρίς να καταφέρουν να την απομονώσουν. Ο Αριστοτέλης στα μετεωρολογικά του αναφέρει ότι ο οίνος περιέχει «ελαφράν τινά ατμίδα», γι? αυτό και αναφλέγεται.

Ανατρέχοντας στις παλαιότερες γραπτές μαρτυρίες για την ιστορία του οίνου πρώτο (και πρωτόγονο) οινοποιό συναντάμε τον Νώε, ο οποίος φύτεψε αμπέλι, έστιψε τα σταφύλια, ήπιε το χυμό τους, και αφού μέθυσε,ξεγυμνώθηκε. Ο Νώε ήπιε το χυμό, κρασί όμως δεν ήπιε, όπως δεν είχε πιει και ο Φαραώ, στη γνωστή ιστορία με την Ιωσήφ, του οποίου ο οινοχόος ονειρεύτηκε κλήμα με σταφύλια από τα οποία κόβει και στίβει για να τα προσφέρει στον κύριό του. Το όνειρο ερμηνεύτηκε θετικά από τον Ιωσήφ και επαληθεύτηκε. Και από τον Αρτεμίδωρο η κατανάλωση καλού κρασιού και σε μικρή ποσότητα στα όνειρα έχει θετική ερμηνεία.

Έτσι και στην αρχαία Ελλάδα η έκθλιψη ή εκχύμωση των σταφυλιών γίνεται ή με τα χέρια χρησιμοποιώντας όχι μόνο τα δάχτυλα, αλλά και τους πήχεις και τους αγκώνες, αφού πρώτα αφαιρούσαν τους βοστρύχους (κοτσάνια), οπότε το γλεύκος που παραγόταν μ? αυτόν τον τρόπο, και λεγόταν κάρμα, ήταν ανώτερης ποιότητας και λαμβανόταν ο εκλεκτότερος οίνος, γιατί οι πατημένοι και σπασμένοι βόστρυχοι προσδίνουν χορτώδη γεύση στον παραγόμενο οίνο και υποβαθμίζουν την ποιότητα του, ή με τα πόδια σε ληνούς (πατητήρια). Αυτός ο τρόπος εκχύμωσης, βασισμένος στη μυϊκή δύναμη του ανθρώπου ? τροφοσυλλέκτη, διαρκεί επί αιώνες, και μόνο στους νεώτερους χρόνους χρησιμοποιήθηκαν τα μηχανικά πιεστήρια.

Για την έκθλιψη ? αποβοστρύχωση των σταφυλιών χρησιμοποιούσαν ??σουρωτήρια?? δηλαδή πήλινους ηθμούς ή πλεγμένα σχοινιά ή ρηχά πανέρια από λυγαριά, που τοποθετούσαν πάνω σε λεκάνες, κάδες, δεξαμενές, και μέσα σε αυτά χώριζαν τις ράγες από τους βοστρύχους και τις έθλιβαν με τα χέρια. Καθώς έσπαζε ο φλοιός των ραγών, ο χυμός που έρρεε περνούσε από τις οπές στο χώρο υποδοχής ? συλλογής, και έτσι διαχωριζόταν από τα στερεά υπολείμματα των σταφυλιών. Αν όμως οι οπές ήταν μεγάλες, τότε περνούσαν μαζί με το χυμό και οι σπασμένες ράγες, και τότε ο παραγόμενος οίνος προερχόταν από γλεύκος εμπλουτισμένο κατά την ζύμωση με χρωστικές, αρώματα, και άλλα συστατικά των στερεών μερών της ράγας και του φλοιού της.

Στην ελληνική αγγειογραφία σώζονται εικόνες από αρχαίους ξύλινους ληνούς με πλέγμα. Ξύλινη τράπεζα με οριζόντιο πλέγμα πάνω στο οποίο πιέζουν τα σταφύλια με τα χέρια, και ένα επικλινές ξύλινο επίπεδο από κάτω, το οποίο οδηγεί σε κάδη όπου συλλέγεται ο χυμός, ενώ οι βόστρυχοι μένουν πάνω στο πλέγμα και απομακρύνονται με τα χέρια, είναι ακόμη σε λειτουργία σε ορισμένα ελληνικά χωριά και σε νησιά.

Άλλη αρχαία τεχνική για την εκχύμωση των σταφυλιών, αλλά και άλλων καρπών ήταν το ??σακκίζειν??, το σούρωμα μέσα σε ύφασμα ή υφασμάτινους σάκκους, που γινόταν είτε με τη μυϊκή δύναμη των χεριών ή των ποδιών, είτε με τη βοήθεια δύο ξύλινων ράβδων και με περιστροφή του σάκκου, είτε με την ανάρτηση του σάκου σε δύο ξύλινους ορθοστάτες καλά στερεωμένους στο έδαφος, και στην συνέχεια στρίψιμο και στίψιμο.
Ο σάκκος αυτός ήταν ένα είδος πιεστηρίου, το πιο απλό και το από πιο παλιά γνωστό όργανο εκχύμωσης, χρησιμοποιείται δε και σήμερα σε φτωχά μέρη, μεταξύ των οποίων και σε χωριά της Κορσικής, όπου ο σάκκοςονομάζεται saccula, γεγονός που δείχνει ότι η αρχέγονη αυτή τεχνική έφθασε εκεί από την Ελλάδα.

Το πάτημα των σταφυλιών με τα πόδια στην αρχή γινόταν μέσα σε δεξαμενή έκθλιψης της οποίας τα κατακόρυφα τοιχώματα έφθαναν μέχρι τους αστραγάλους των πατητάδων, αλλά με το χρόνο εξελίχθηκε σε απερυψωμένο οικοδόμημα (δεξαμενή) με έναν ή πολλούς κρούνους εκροής του γλεύκους σε μικρότερη δεξαμενή. Οι μεταγενέστεροι χώροι έκθλιψης σταφυλιών, μικρές παραλλαγές παρουσίασαν.

Απορίες γεννά ο Όμηρος που θέλει τον Οδυσσέα να θαυμάζει το κτήμα του βασιλιά των Φαιάκων Αλκίνοου, και μας πληροφορεί ότι μέσα στον αμπελώνα υπήρχε ένας χώρος ??θειλόπεδον?? για το λιάσιμο των σταφυλιών, όπου και ??ετράπεον??, δηλαδή έθλιβαν, τα σταφύλια.
Είναι πιθανό η έκθλιψη και εκχύμωση των λιαστών και μισοσταφιδιασμένων σταφυλιών να γινόταν με πίεση, αφού τα τοποθετούσαν σε αλλεπάλληλες στρώσεις ανάμεσα σε πανιά, όπως γίνεται και με τις ελιές, και να τα χτυπούν με ξύλινους κόπανους, τεχνική που εξακολουθούν να εφαρμόζουν και σήμερα στη Σάμο, αλλά και στη Σαντορίνη όπου η παρασκευή του πολύ γλυκού Vinsantoαπό μούστο με γράδο πάνω από 25 μπωμέ, γίνεται από ψημένα σταφύλια που δεν είναι δυνατόν να τα εκθλίψουν με τα πόδια. Σε όλη την ιστορία του οίνου, τα ψημένα στον ήλιο σταφύλια δεν τα πατούσαν, για να τα εκχυμώσουν τα έτριβαν σε ??τριπτήρες?? όπως τις ελιές. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας χρησιμοποιούσαν μέχρι προσφάτως την πρωτόγονη μέθοδο να κυλάνε μία λίθινη κυλινδρική κολώνα τυμπανοειδούς σχήματος, πάνω στις απλωμένες σε μια στέρεη λίθινη βάση ελιές. Ένα ίδιο λίθινο σύστημα σύνθλιψης, τριβείο με τριπτήρα, που βρέθηκε στην Κρήτη ανάγεται στο 2160 ? 1700 π.Χ., και παρόμοιο βρέθηκε στο Χαμαλεύρι, παραλιακή Κοινότητα, 10 χλμ ανατολικά από το Ρέθυμνο, και ανάγεται στα 2160 ? 1700 π.Χ. περίπου.
Κατά την Κλασική και Ελληνιστική εποχή, σε περιοχές μεγάλης οινικής παραγωγής (Κύπρο, Κρήτη) χρησιμοποιούσαν για τον ίδιο σκοπό λίθινους κυλινδρους, τους ??κυλινδρικούς σπαστήρες??, οι οποίοι ταιριάζουν και με τον τρόπο που στην αυλή του Ομηρικού Αλκίνοου έθλιβαν τα μισοσταφιδιασμένα σταφύλια, ??ετράπεον?? γύριζαν, έστρεφαν, διεύθυναν μπρος ? πίσω τους (κυλινδρικούς) σπαστήρες.

Κατά τον Πολυδεύκη, σταφυλοβολείον καλούσαν το μέρος όπου οι τρυγητάδες απέθεταν τα σταφύλια, και ληνό το κτίσμα όπου πατούσαν τα σταφύλια. Η λέξη ληνός έχει διττή έννοια: δεξαμενή έκθλιψης, και κτίσμα που στέγαζε τα πατητήρια και το σταφυλοβολείον, το οποίο χαρακτηριζόταν και ως ??ταμιείον??. Στα οινοποιεία της σύγχρονης εποχής υπάρχουν τέτοιες δεξαμενές, οι ??σταφυλοδόχοι??.

Ένα οργανωμένο οινοποιείο της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής στέγαζε: μία ληνό για την έκθλιψη των σταφυλιών με τα πόδια, ένα χώρο απόθεσης των σταφυλιών, ένα ζεύγος τουλάχιστον πιεστηρίων για την εκπίεση των στεμφύλων, για να μη διακοπούν οι εργασίες του τρύγου σε περίπτωση βλάβης αν υπήρχε μόνο ένα πιεστήριο.

Τον χυμό (γλεύκος) που εκρέει πριν από την έκθλιψη των σταφυλιών με τα πόδια, εξ αιτίας της διάρρηξης του φλοιού μέρους των ραγών από το βάρος των υπερκείμενων σταφυλιών, ονόμαζαν πρότροπο. Γλεύκος ονόμαζαν τον χυμό που έρρεε μετά το πάτημα στα πατητήρια.