Στο άρθρο του στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Γεωργουσόπουλος αναφέρθηκε σε κάθε είδους βιασμούς, «λεκτικούς, ηθικούς, σωματικούς, κοινωνικούς και εργασιακούς» που βίωναν οι νέοι ηθοποιοί σαν ένα είδος εθιμικού δικαίου.

«Το «Αλαλούμ» εξαφάνισε ευαίσθητους νέους από το επάγγελμα ή έχρισε πρωταγωνιστές, εκείνους που με θράσος είχαν την ετοιμότητα να αυτοσχεδιάσουν και, συχνά, να αντεπιτεθούν με τα ίδια μέσα στον έμπειρο! Αν σκεφτεί κανείς πως όλα αυτά θυμίζουν ζούγκλα, θα είναι μέσα στα πράγματα. Ηταν, όμως, τραυματικά εγκληματική, όταν η, τάχα μου, μυητική διαδικασία ξεκινούσε από τα καμαρίνια, τις πρόβες και τις περίφημες ακροάσεις. Εκεί νέοι ηθοποιοί, ανεξαρτήτως φύλου, υποχρεούντο σε ταπεινώσεις, εξευτελισμούς και βεβαίως- βεβαίως σεξουαλικές προσβολές έως και βιασμούς. Σε αυτή την περίπτωση λειτουργούσε το σύνδρομο της εξουσιαστικής επιβολής, λόγω θέσεως, εργασιακής εξάρτησης, δημοφιλίας και επαγγελματικών προοπτικών, με σύνηθες επακόλουθο ωμούς εκβιασμούς, βιασμούς, ταπεινώσεις».

Παρακάτω σημειώνει: «Παρ’ όλ’ αυτά, ένας νέος καλλιτέχνης που υφίσταται μια τέτοιου είδους απαξίωση πνευματική, ηθική ή σωματική, διστάζει να διαμαρτυρηθεί δημόσια, διότι φοβάται ότι θα λειτουργήσει μια ιδιότυπη «ομερτά» στον επαγγελματικό χώρο του θεάτρου, όπου τα σχήματα είναι συνεχώς μεταβαλλόμενα κατά τρόπο κυκλικό!».

Τέσσερα χειρόγραφα γράμματα ως «παραδείγματα»: Καστοριάδης, Κονδύλης, Πετρόπουλος, Αξελός.

Του Δημήτρη Ελέα (*)

Κάποτε, όχι και πολλά χρόνια πριν, οι άνθρωποι έγραφαν γράμματα ο ένας στον άλλον. Για να μεταφέρουν νέα, να δώσουν ευχές για μια γιορτή ή να ευχαριστήσουν για κάτι. Αξιοποιούσαν, και ταυτόχρονα τιμούσαν, μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις του ανθρώπου που είναι η γλώσσα, και κατά συνέπεια, η γραφή (δηλαδή, η αποτύπωση του Λόγου). Έτσι, η γραφή, ανέκαθεν ήταν και μία προπόνηση της λογικής, της αισθητικής και της ηθικής. Και κάθε ένας από εμάς, αποτυπώνει τη μαγεία της γραφής – διότι περί αυτού πρόκειται – με το δικό του μοναδικό γραφικό χαρακτήρα. Κάτι, που σιγά-σιγά, αρχίζει να χάνεται με την καθιέρωση παλιότερα της γραφομηχανής, του πληκτρολογίου την σήμερον ημέραν, αλλά και κυρίως, του «συμπαθητικού» e-mail ως μέσου αλληλογραφίας. Αν δεν έχει ήδη προ πολλού χαθεί.

Ένα χειρόγραφο από μόνο του δείχνει πως πίσω του είναι ο άνθρωπος, που ξεκίνησε χωρίς τη γλώσσα. Που άκουσε προσεχτικά τους ήχους τριγύρω του, δημιούργησε τα γράμματα του αλφαβήτου πάνω στους ήχους αυτούς με τεχνική και δωρικότητα (τα γράμματα είναι η σκαλωσιά για τις λέξεις), και εν συνεχεία, με τα γράμματα σχημάτισε συλλαβές και βαθμηδόν τις λέξεις. Το μόνο ον που το έπραξε. Σαφώς, δείχνει την ικανότητά του να γράφει, χρησιμοποιώντας τα δάκτυλά του (και η γραφή να είναι ακριβής). Άνθρωπος με νόηση και όχι «κτηνώδης» οντότητα. Κουλτούρα, ιδέες και πολιτισμός είναι, εν μέρει, και αποτελέσματα της διαδικασίας της γραφής.

Οι λέξεις είναι «θεϊκά» εργαλεία, και οι καταγεγραμμένες λέξεις, είναι ένα κομμάτι της προσωπικότητας του κάθε ανθρώπου. Και δη, στην περίπτωσή μας, που παίρνουμε σαν παράδειγμα δείγματα από τις χειρόγραφες επιστολές, των: Κορνήλιου Καστοριάδη (1922-1997), Παναγιώτη Κονδύλη (1943-1998), Ηλία Πετρόπουλου (1928-2003) και Κώστα Αξελού (1924-2010). Και τι διαπιστώνουμε αμέσως; Η κάθε λέξη στις χειρόγραφες επιστολές τους, σαν να κρύβει μέσα της, έναν κίονα, μία πένα, ένα φακό, ένα κλαδί ασημόφυλλης ελιάς, μία καραβίδα, ένα σφυρί, ένα άλογο που καλπάζει, τη σιλουέτα ενός ανεμόμυλου, ένα σύννεφο που ήρθε πίσω, μία λυγερόκορμη γυναίκα, και μία χειραψία μεταξύ δύο ανθρώπων. Κάθε χειρόγραφο γράμμα, είναι συνάμα, και μία σημαντική επιβεβαίωση του ελληνικού νου και του ελληνικού φιλότιμου που δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν χωρίς το στρατηγείο του, την ελληνική γλώσσα που κρύβει θαυμαστό πλούτο, διάρκεια χιλιάδων χρόνων και «μαθηματική δομή». Και για την οποία δε, ίσως και με μία μικρή δόση υπερβολής, μπορεί κανείς να ισχυριστεί πως είναι «Σταλμένη από τον Θεό» (στα Λατινικά: «Ex Caelis Oblatus»).

Στην επιστολή του Καστοριάδη τα γράμματα εμφανίζονται σαν σπινθήρες που πετάγονται δεξιά και αριστερά. «Μήπως υπάρχει έντονο σασπένς;» Ίσως, και ένας σίφουνας, μήτρα νοήματος να φυσήξει ξαφνικά. (Γράφει ο Κορνήλιος: «Κύριε Αναγνωστόπουλε», πριν ακόμη αποφασίσω να αλλάξω το επώνυμό μου, σε, Ελέας.)

Στην επιστολή του Κονδύλη τα γράμματα λογιοσύνης αναδίνουν γνώση, ήθος και ικανότητα. «Μήπως είναι ένα ιδιότυπο σημείωμα;» Ίσως και τα γράμματα να μοιάζουν με κομμένα κρίνα που ακόμη ψυχομαχούν εν ελευθερία.

Στην επιστολή του Πετρόπουλου τα  γράμματα είναι ολόρθα, σχεδόν δεσποτικά. «Μήπως ξεκινάει μία δράση ανάγνωσης;» Ο χονδρός μαρκαδόρος σαν να σκιαγραφεί πλήρως τη βαρύτητα στις λέξεις και το παρατεταμένο πολιτισμικό φορτίο τους.

Στην επιστολή του Αξελού τα γράμματα δείχνουν να μοιάζουν με μισοτριμμένα ρούχα. «Μήπως είναι αστέρια πιστά στον ουρανό;» Ίσως και με μικρές στάλες γάργαρου νερού, στάλες νερού που θα τρυπήσουν όμως την πέτρα.

Και οι τέσσερεις αυτοί Έλληνες είχαν ασύλληπτες ικανότητες, δούλεψαν σκληρά, με ηχηρό γέλωτα και άφθονο χιούμορ, και έτσι ξεχώρισαν στον τομέα τους, αφήνοντας πίσω ένα κολοσσιαίο έργο. Ένα έργο που όμως συντάχθηκε με αμέτρητες χειρόγραφες σημειώσεις στα ελληνικά, και ίσως, μία υποσημείωσή του να είναι ακριβώς αυτή: θα πρέπει και όλοι εμείς να τιμούμε την ελληνική γλώσσα, όπως την τίμησαν και αυτοί. Θα έπρεπε, και εμείς, να την κοσμούμε με τον γραφικό μας χαρακτήρα όσο πιο συχνά γίνεται. Ο γραφικός χαρακτήρας μας είναι ένας καθρέφτης, η αισθητική διάσταση που κάθεται οκλαδόν και μένει πάντα πίσω. Έτσι δεν είναι;

Το να θέλγεσαι από τις λέξεις, και δη αυτές που γράφεις εσύ με ένα στυλό ή ένα μολύβι πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί, δεν μπορεί, παρά να γιατρεύει την ψυχή. Η διαδικασία της γραφής να γίνεται μάρτυς παιδείας. Στακάτη γραφή σιωπής και ποτέ οργής. Ίσως είναι καιρός, και μία καλή ευκαιρία οι διάφορες γιορτές, οι ονομαστικές εορτές, τα γενέθλια,  να ξαναρχίσουμε να γράφουμε χειρόγραφες μελανοποτισμένες επιστολές και σημειώσεις σε όσους αγαπάμε, θαυμάζουμε ή θέλουνε να εντυπωσιάσουμε. Όπως κάποτε, έκαναν αμέτρητοι τόσοι άλλοι, και όχι μόνο οι άνθρωποι του πολιτισμού. Αυτό έκανε και η ταπεινή αφεντιά μου, μα πλέον σταμάτησα.

Τώρα, και εν μέσω πανδημίας υπάρχει περισσότερος χρόνος, όλοι μαζί, να ξαναρχίσουμε κάπως να θυμηθούμε τον λησμονημένο μας γραφικό χαρακτήρα. Αυτό το ιδιαίτερο, δακτυλικό αποτύπωμα, του Aθανάτου Πνεύματος του κάθε ανθρώπου. Οι επιστολές τούτες που είδαμε μας δείχνουν ότι ο γραφικός χαρακτήρας μένει ζωντανός, «κτήμα ες αεί», όπως λέει και ο Θουκυδίδης. Και τόσο ζωντανός, που ίσως να υπάρχει για να «αποφύγει» ο κάθε άνθρωπος το τέλος του (μοίρα, θάνατο, μηδέν). Κτήμα εσαεί αήττητο και ευαίσθητο, που θα άξιζε και ένα μουσείο ακόμη το οποίο θα μπορούσε να ονομαστεί, ως: «Μουσείο Ελληνικής Γλώσσας και Γραφικού Χαρακτήρα ο Χρυσούς Αιών».

(*) O Δημήτρης Ελέας σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Λονδίνο και είναι συγγραφέας, ερευνητής και πολιτικός ακτιβιστής που ζει στη Νέα Υόρκη. Τα τελευταία χρόνια ασχολείται με θέματα, όπως: το Ολοκαύτωμα, ο Ελληνισμός, η σύγχρονη Αμερική, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η καστοριαδική σκέψη και «το εστιατόριο ως χώρος». Το e–mail του είναι: [email protected].

Ιχνη μικροβιακής ζωής θα αναζητήσει στον Κόκκινο Πλανήτη η διαστημοσυσκευή της NASA που ξεκίνησε την αποστολή της, στέλνοντας την πρώτη φωτογραφία Protagon Team 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2021, 22:59 Στις 22:56 ώρα Ελλάδoς η διαστημική συσκευή Perseverance της NASA προσεδαφίστηκε στον πλανήτη Αρη. Το σκάφος εισήλθε στην ατμόσφαιρα του Κόκκινου Πλανήτη με ταχύτητα 20.000 χλμ./ώρα και προσεδαφίστηκε με απόλυτη επιτυχία. Advertisment Scroll to continue Τα επονομαζόμενα επτά λεπτά του τρόμου, ο χρόνος δηλαδή που απαιτείται για να φτάσει το σήμα από τον Άρη στην Γη, πέρασαν με την αγωνία στο κέντρο ελέγχου της αποστολής να έχει φτάσει στο κατακόρυφο. Τελικά το πολυπόθητο σήμα από το ρομπότ ότι βρίσκεται στην επιφάνεια του πλανήτη και όλα λειτουργούν καλά έφθασε δίνοντας το έναυσμα για πανηγυρισμούς στα στελέχη της NASA

Πηγή: Protagon.gr

Σήμερα ξεκίνησαν στα Σκούρτα τα γυρίσματα της ταινίας, που αναφέρεται στην ζωή του Αγίου Παΐσίου. Οι σκηνές που θα γυριστούν στα Σκούρτα αφορούν τα χρόνια που ο Άγιος ήταν στρατιώτης στον εμφύλιο πόλεμο (1946 -1948) με τον εθνικό στρατό με την ειδικότητα του ασυρματιστή.

Proto by Eli.krania

Photo by raptodimosd

Η καλή ζωή είναι η απλή ζωή. Αυτό αποτελεί μια αλήθεια που βρίσκει κανείς σε όλες τις φιλοσοφίες. Από τον Σωκράτη μέχρι τον Χένρι Ντέιβιντ Θόρω και από τον Βούδα μέχρι τον Γουέντελ Μπέρυ, οι στοχαστές μιλούν γι’ αυτό το θέμα για πάνω από δύο χιλιετίες.

Και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να έχει πολλούς οπαδούς. Περιοδικά και τηλεπερσόνες όπως η Όπρα Γουίνφεϊ αφιερώνουν ολόκληρες στήλες πάνω σε θέματα απλής ζωής και ενσυνειδητότητας. Αποτελεί ένα κίνημα που προσελκύει οπαδούς από όλες τις ηπείρους και τους προτρέπει σε μια προ-βιομηχανική ζωή.

Για μεγάλο μέρος της ιστορίας, η απλότητα δεν ήταν επιλογή αλλά αναγκαιότητα-κι εφόσον ήταν αναγκαία, θεωρήθηκε μάλιστα αρετή. Αλλά με την άνοδο του βιομηχανικού καπιταλισμού και της καταναλωτικής κοινωνίας, ανέκυψε ένα σύστημα που απέβλεπε μόνο στην ανάπτυξη και μαζί του ανέκυψε και ένα μεγάλο κομμάτι πληθυσμού το οποίο ωθήθηκε να αγοράζει όλο και περισσότερα, ενώ πολλά από αυτά δεν του ήταν αναγκαία. Ως αποτέλεσμα, υπήρξε μια αποσύνδεση ανάμεσα στις παραδοσιακές αξίες που κληρονομήσαμε και τις επιταγές της καταναλωτικής κοινωνίας.

Σε παλαιότερα χρόνια, δεν υπήρχε τόσο μεγάλη απόκλιση ανάμεσα σε αυτό που συμβούλευαν οι φιλόσοφοι και στον τρόπο που ζούσαν οι άνθρωποι. Ο πλούτος παρείχε ασφάλεια, όμως ακόμα και για τους πλούσιους, τα χρήματα δεν παρείχαν προστασία απέναντι σε δυστυχίες όπως ο πόλεμος, η πείνα, οι ασθένειες, η αδικία και η τυραννία. Ο στωικός φιλόσοφος Σενέκας, ένας από τους πιο πλούσιους πολίτες της Ρώμης, καταδικάστηκε σε θάνατο από τον Νέρωνα. Όσο για τη μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων που ήταν δούλοι, ζητιάνοι ή απλοί εργάτες, δεν υπήρχε σχεδόν καμία ελπίδα ούτε καν για μια ταπεινή ζωή.

Πριν από την άνθηση της γεωργίας με μηχανήματα, της δημοκρατίας δια αντιπροσώπων, των αντιβιοτικών και της ασπιρίνης, ήταν δύσκολο κάποιος να ζήσει πολλά χρόνια χωρίς πολλά βάσανα. Σήμερα, τουλάχιστον σε ευδαιμονούσες κοινωνίες, οι άνθρωποι θέλουν, περιμένουν και επιθυμούν πολλά περισσότερα. Η απλή ζωή φαίνεται σε πολλούς βαρετή.

Ωστόσο, φαίνεται να μεγαλώνει το ενδιαφέρον, ιδίως μεταξύ των νέων, για τα οφέλη της απλής ζωής. Ίσως αυτό απηχεί και μια νοσταλγία για την εποχή πριν από τη βιομηχανία και τον καταναλωτισμό, καθώς και θετική διάθεση απέναντι στο επιχείρημα που λέει ότι το να ζεις απλά σε κάνει καλύτερο, εφόσον αναπτύσσεις επιθυμητά χαρακτηριστικά όπως αυτάρκεια, αντοχή και ανεξαρτησία- ή και πιο ευτυχισμένο εφόσον προάγει την ηρεμία του μυαλού, την καλή υγεία και σε κρατά κοντά στη φύση.

Αυτά είναι πιθανά επιχειρήματα. Ωστόσο, παρά το σεβασμό που μας επιτάσσουν οι διδασκαλίες τους, οι σοφοί δε φαίνεται να μας έχουν πείσει. Εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να τρέχουν στα μαγαζιά, να ξοδεύουν πολλά χρήματα, να αγοράζουν λαχεία, να δουλεύουν πολλές ώρες και να έχουν χρέη. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Μια προφανής απάντηση είναι η υποκρισία. Επευφημούμε τη φιλοσοφία της απλότητας, χωρίς ωστόσο να την εφαρμόζουμε στη ζωή μας. Χειροκροτούμε την απλή ζωή του Πάπα Φραγκίσκου, όπως και την οικονομική άνθηση, η οποία ωθείται σε μεγάλο βαθμό από την ανάγκη για μεγαλύτερα σπίτια, πολυτελή αυτοκίνητα και άλλα αγαθά.

Παραδόξως, η ιδέα της απλής ζωής ήταν πιο πειστική όταν οι περισσότεροι άνθρωποι αναγκάζονταν να ζήσουν έτσι.

Αυτό που ωθεί, ωστόσο, την κοινωνία σήμερα σε αλλαγή είναι δύο παράγοντες: οικονομία και περιβάλλον. Όταν χτυπά η ύφεση, όπως έγινε πρόσφατα (πράγμα που απλώς μαρτυρά τις εγγενείς αστάθειες σε ένα σύστημα που αποσκοπεί σε ατελείωτη ανάπτυξη) εκατομμύρια άνθρωποι ξαφνικά βρίσκονται σε συνθήκες όπου η λιτότητα είναι αναγκαιότητα και έτσι ανακαλύπτουμε και τις αρετές που συνδέονται μ’ αυτή.

Σε κοινωνίες όπως στις ΗΠΑ, ο καπιταλισμός εντείνει το χάσμα μεταξύ αυτών που έχουν πολλά και αυτών που δεν έχουν τίποτα. Αυτές οι ανισότητες επαναφέρουν στο προσκήνιο τις ιδέες της υπερβολικής κατανάλωσης και των απορριμμάτων. Όταν τόσοι άνθρωποι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, υπάρχει κάτι λάθος σ’ αυτή την επίδειξη πολυτέλειας και χλιδής. Σύμφωνα με τον Επίκουρο και άλλους σοφούς της απλότητας, κάποιος μπορεί να ζήσει μια χαρά εφόσον καλύπτει βασικές ανάγκες-όπως υποστήριξε και ο Μάσλοου στην πυραμίδα των αναγκών. Σε αυτή την περίπτωση το πλεόνασμα κάθε χώρας οφείλει να καλύπτει ανάγκες όπως τροφή, στέγη, περίθαλψη, εκπαίδευση, βασικές πάγιες ανάγκες και μεταφορά.

Κάτι που ίσως δε θα είχε σκεφτεί ο Σωκράτης ή ο Επίκουρος είναι το πόσο καταστροφικά θα μπορούσε ο άνθρωπος να φερθεί στο περιβάλλον, ώστε η απλή ζωή να είναι μονόδρομος και όχι δρόμος που οδηγεί στην αρετή. Το νέφος, η βιομηχανική επανάσταση, οι μολυσμένες λίμνες και ποτάμια, τα τοξικά απόβλητα, η διάβρωση του εδάφους, η αποψίλωση των δασών, τα εξαφανισμένα είδη χλωρίδας και πανίδας καθώς και η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι μερικά μόνο από αυτά που έχει επιφέρει ο άνθρωπος στη Γη τα τελευταία χρόνια. Η φιλοσοφία της απλότητας ίσως είναι η μόνη μας ελπίδα για να διατηρήσουμε τα εύθραυστα οικοσυστήματά μας και για να αντιστρέψουμε την κατάσταση.

Πολλοί άνθρωποι ωστόσο δεν πείθονται. Όμως εάν οι τωρινές πρακτικές κατανάλωσης αποδειχθούν μη βιώσιμες, θα έρθει μια εποχή που θα αναγκαστούμε να ζήσουμε λιτά και έτσι μια σεβαστή παράδοση λιτότητας θα είναι η φιλοσοφία του μέλλοντος.

Πηγή: bigthink.com/