ΟΡΕΙΝΟΣ

Σε πρόσφατη ομιλία της η έγκυρος ιστορικός Μαρία Ευθυμίου, επικεντρώθηκε στις “νοοτροπίες” που χαρακτηρίζουν τον Έλληνα, όπως η δυσπιστία απέναντι στη διοίκηση, η αίσθηση αδικίας, η επιφυλακτικότητα απέναντι σε κάθε μορφή εξουσίας, οι υπερβολικές απαιτήσεις από το κράτος, εντοπίζοντας μια αρχική αιτία στην – αμέσως μετά την Επανάσταση του 1821 – αποτυχία του ελληνικού κράτους να μοιράσει δίκαια τη γη που είχε κατακτηθεί από τους Τούρκους.

Είπε ότι το κράτος αποφάσισε στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας να αποζημιώσει τους Έλληνες ανάλογα με τη συμμετοχή τους στην επανάσταση και τις ζημιές που υπέστησαν από τον πόλεμο με τους Τούρκους. Καθώς τίποτα δεν είχε καταγραφεί πριν την επανάσταση και ο καθένας δήλωνε ότι ήθελε, δηλαδή υπερβολικές ζημιές για να πάρει μεγάλη αποζημίωση, προκλήθηκε ο διχασμός. Οι γείτονες γνώριζαν ότι ο διπλανός τους έλεγε ψέμματα και όλοι ένιωσαν αδικημένοι.

Έτσι κατά την Μαρία Ευθυμίου, ξεκίνησε ο διχασμός των Ελλήνων αμέσως μετά την επανάσταση του 1821. Και έτσι δημιουργήθηκαν αυτές οι νοοτροπίες οι οποίες αναμφίβολα επικρατούν ακόμη.

Το παράδοξο είναι ότι η ομιλία της έγινε στην παρουσίαση του Βιβλίου: τι πήγε λάθος στην Ελλάδα τα τελευταία πενήντα χρόνια , που η συγγραφέας του συμπεριλαμβάνεται σε όλους αυτούς που ενίσχυσαν με τη δράση τους τις λανθασμένες νοοτροπίες….

Δεν φταίει η Τροιζήνα λοιπόν για τα σύγχρονα λάθη μας!

«Η ισότητα μπορεί να είναι δικαίωμα, μα καμιά δύναμη στη γη δεν θα την κάνει γεγονός.»

Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται με ίση αξιοπρέπεια και ίσα δικαιώματα. Αυτό είναι το μεγάλο επίτευγμα του πολιτισμού. Όμως η ζωή δεν μοιράζει τα χαρίσματά της ισόποσα. Άλλος γεννιέται με υγεία, άλλος με ευφυΐα, άλλος με επιμονή, άλλος με πλούτο ή ευκαιρίες. Οι διαφορές αυτές υπήρχαν πάντοτε και θα υπάρχουν πάντοτε.

Το έργο μιας δίκαιης κοινωνίας δεν είναι να εξαλείψει κάθε ανισότητα – κάτι αδύνατο – αλλά να εξασφαλίσει ότι κανείς δεν στερείται την ελευθερία να προσπαθήσει και να προοδεύσει. Η ισότητα απέναντι στον νόμο και η ισότητα των ευκαιριών είναι εφικτές. Η ισότητα των αποτελεσμάτων δεν είναι.

Όταν συγχέουμε τα δύο, καταλήγουμε να πολεμάμε την ίδια την πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα δεν ηττάται ποτέ. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να γίνουμε όλοι ίδιοι, αλλά να μπορεί ο καθένας να αναπτύξει τις δυνατότητές του χωρίς άδικα εμπόδια. Εκεί βρίσκεται η ουσία της δικαιοσύνης.

Δεν είναι μακρινές οι μέρες που ο σύγχρονος Πλανητάρχης (τρομάρα του), μετά από συστηματικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην επικράτεια του Ιράν – που εκτός από τις σημαντικές υλικές καταστροφές που προκάλεσαν, κόστισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, καταστρέφοντας το μέλλον και τις προοπτικές εκατοντάδων χιλιάδων ακόμα – ανακοίνωνε περιχαρής και δημόσια ” τώρα ήρθε η ώρα να βγάλουμε πολύ χρήμα”!!

Δεν είναι αποκύημα της φαντασίας η πλήρης εμπορευματοποίηση της υγείας. Στο επίκεντρο βρίσκονται εδώ και δεκαετίες τα κέρδη των πολυεθνικών εταιρειών του φαρμάκου, τα κέρδη των ιδιωτικών εταιρειών που λειτουργούν κλινικές και νοσοκομεία, τα κέρδη ορισμένων μεγαλογιατρών, και ο άνθρωπος που υποφέρει (αλλά και οι συγγενείς του) αντιμετωπίζεται ως μέσο για την επίτευξη και μεγιστοποίηση του οικονομικού οφέλους όλων αυτών.

Ίσως δεν είναι μακρινοί οι καιροί που η ραγδαία (όπως φαίνεται) εξέλιξη της τεχνολογίας με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα καταστήσει την ανθρώπινη εργασία περιττή σε πολλούς τομείς, αποστερώντας ένα σημαντικό κομμάτι της ανθρωπότητας όχι μόνο από αναγκαίους οικονομικούς πόρους, (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα του βίου), αλλά πιθανόν υποβαθμίζοντας και την ανθρώπινη διάθεση για δημιουργία και παραγωγή.

Το αρχαιοελληνικό “πάντων χρημάτων μέτρον εστίν άνθρωπος….”, (= για όλα τα πράγματα μέτρο / κριτήριο / σημείο αναφοράς είναι ο άνθρωπος), καταντά ευκαιριακή υπόμνηση σε κάτι θερινά βράδια παραστάσεων στην Επίδαυρο.

Ο κόσμος που ζούμε είναι αυτός που φτιάχνουμε μόνοι μας !!

Τίποτα δεν συμβαίνει τυχαία…

Πριν απ’ όλα λοιπόν, διδάξτε στα παιδιά το αίσθημα της ευθύνης !!

Χωρίς ατομική ευθύνη για τη πορεία σου, όλο και περισσότερα (και συχνότερα) θα συμβαίνουν σε ‘σενα, χωρίς εσένα…

Γ.Λ.