ΟΡΕΙΝΟΣ

«Αν το να είσαι παιδί σημαίνει ότι μαθαίνεις πώς να ζεις, το να είσαι ενήλικος σημαίνει ότι μαθαίνεις πώς να πεθάνεις»

Η φράση του Stephen King μοιάζει απλή, αλλά κουβαλά μια μεγάλη αλήθεια: η ζωή δεν είναι μόνο μια πορεία προς τα εμπρός· είναι και μια σταδιακή εξοικείωση με το τέλος.

Όταν είμαστε παιδιά, όλα ανοίγονται μπροστά μας. Μαθαίνουμε να ζούμε — να δοκιμάζουμε, να πέφτουμε, να σηκωνόμαστε. Ο κόσμος είναι ένα πεδίο απεριόριστων δυνατοτήτων και εμείς στεκόμαστε στο κέντρο του, προστατευμένοι από την αθωότητα της αρχής και τη μη συνειδητοποίηση του τέλους.

Μεγαλώνοντας, όμως, το μάθημα αλλάζει περιεχόμενο. Δεν είναι πια μόνο το τι θα κατακτήσουμε, αλλά και το τι θα αφήσουμε πίσω. Η ενηλικίωση μάς διδάσκει τα όρια.

Κάθε «ναι» κλείνει μέσα του πολλά «όχι».
Κάθε μονοπάτι που επιλέγουμε αποκλείει δεκάδες άλλα.

Και κάπως έτσι αρχίζουμε να μαθαίνουμε να αποχωρούμε.

Αποχωρούμε από ανθρώπους, από συνήθειες, από όνειρα που δεν άντεξαν στη φθορά.
Αποχωρούμε από εκδοχές του εαυτού μας που δεν έγιναν ποτέ πραγματικότητα.

Αυτό να είναι το πιο δύσκολο μάθημα της ζωής — και ταυτόχρονα το πιο ουσιαστικό. Όχι να φοβηθούμε το τέλος, αλλά να το ενσωματώσουμε στη διαδρομή μας. Να ζούμε με την επίγνωση ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Όταν τίποτα δεν είναι σίγουρο, τα πάντα αποκτούν αξία.

Το να μαθαίνεις να «πεθαίνεις» σιγά-σιγά ως προς τις ψευδαισθήσεις σου δεν είναι παραίτηση. Είναι η υπέρτατη μορφή ωριμότητας. Είναι ο μόνος τρόπος να ζεις συνειδητά — και, πολύ πιθανά, πιο ευτυχισμένα.

---

*Ο Stephen King θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς, γνωστός κυρίως για τα έργα τρόμου και φαντασίας, αλλά και για τη βαθιά ανθρώπινη ματιά που διαπερνά το σύνολο του έργου του.

Στη θεωρία (ή στις Γραφές), οι έννοιες της αγάπης, της ισότητας και της δικαιοσύνης είναι απόλυτες. Όμως, μόλις αυτές οι ιδέες περάσουν στα χέρια μιας ιεραρχίας ή μιας εξουσίας, μετατρέπονται σε εργαλεία ελέγχου.

Ο άνθρωπος τείνει να προσαρμόζει το «Θείο» ή το «ιδανικό» στα δικά του μέτρα, συχνά για να δικαιολογήσει τα δικά του σφάλματα ή την ανάγκη του για κυριαρχία.

Από την εμπειρία δεν γίνεσαι σοφός, αλλά εμπειρογνώμων —
στον τρόπο που επιλέγεις να ζεις.

Και η διαφορά βρίσκεται σε μια λεπτομέρεια:
η εμπειρία καταγράφει ενώ η σοφία ερμηνεύει.

Ο αείμνηστος Ρουσσος Καμαριανάκης με την παρέα το 2018 στα Σκούρτα Βοιωτίας

Δες το Βίντεο

youtube.com/watch

Πρωτοδιάβασα τους «Ανθρώπινους Χαρακτήρες» του Άλφρεντ Άντλερ το 1974. Πέρασαν σχεδόν πέντε δεκαετίες, κι όμως η εικόνα που κρατώ ζωντανή στο μυαλό μου είναι η ίδια: διάβασα κάτι εξαιρετικά πρακτικό για τις ανθρώπινες σχέσεις και τον ψυχισμό μας.

Ξεφυλλίζοντας το ξανά αυτές τις μέρες, συνειδητοποίησα γιατί το έργο του παραμένει τόσο ζωντανό. Ο Άντλερ δεν στέκεται στο «γιατί είμαστε έτσι», αλλά επικεντρώνεται στο «τι κάνουμε με αυτό που είμαστε».

Ο Άντλερ ξεκινά από μια απλή αλλά βαθιά αλήθεια: κάθε άνθρωπος κουβαλά μέσα του ένα αίσθημα μειονεκτικότητας. Για εκείνον, αυτό δεν είναι ελάττωμα, αλλά η κινητήρια δύναμη. Είναι η εσωτερική έλλειψη που μας ωθεί να προχωρήσουμε, να δημιουργήσουμε και να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι νιώθουμε «λίγοι». Το πρόβλημα δημιουργείται όταν αυτό το συναίσθημα μετατρέπεται σε:

• Άλλοθι ακινησίας: «Δεν μπορώ γιατί μου λείπει αυτό…»

• Ανάγκη επιβολής: Η προσπάθεια να νιώσουμε ανώτεροι πατώντας πάνω στους άλλους.

Για τον Άντλερ, δεν είμαστε απομονωμένα όντα. Είμαστε όντα βαθιά κοινωνικά. Ο χαρακτήρας μας δοκιμάζεται και αποκαλύπτεται μέσα στις σχέσεις μας: στην οικογένεια, στο σχολείο, στην εργασία. Εκεί είναι που καλούμαστε να επιλέξουμε ανάμεσα στη συνεργασία ή τον ανταγωνισμό, στην κατανόηση ή την κυριαρχία.

Είμαστε οι Δημιουργοί του Μέλλοντός μας;

Ίσως η πιο σύγχρονη ιδέα του είναι ότι ο χαρακτήρας δεν είναι κάτι που απλώς «μας συμβαίνει». Δεν είμαστε παθητικά προϊόντα του παρελθόντος μας. Αντίθετα:

Είμαστε, σε μεγάλο βαθμό, δημιουργοί του μέλλοντός μας.

Κάθε στάση, κάθε αντίδραση, κάθε μικρή καθημερινή επιλογή χτίζει λιθαράκι-λιθαράκι αυτό που ονομάζουμε «Εγώ».

Στον κόσμο του Άντλερ δεν υπάρχει χώρος για μοιρολατρία. Υπάρχει η ευθύνη της επιλογής. Όχι ως ένα βάρος τιμωρητικό, αλλά ως μια δύναμη απελευθερωτική. Μας καλεί να σταθούμε απέναντι στον καθρέφτη και να αποφασίσουμε:

Θα χρησιμοποιήσουμε τις αδυναμίες μας ως δικαιολογία για να μείνουμε στάσιμοι ή ως το καύσιμο για να προχωρήσουμε μπροστά;

Δική μας είναι η απόφαση!

Μην ξεχνάμε: Ο χαρακτήρας δεν είναι κάτι που μας συμβαίνει αλλά κάτι που διαμορφώνουμε!