Αγορά
Όταν ο ΕΛΑΣ διέλυσε Γερμανικό Τάγμα 250 επίλεκτων στρατιωτών
Ήταν 5 Αυγούστου του 1944, όταν αντάρτες του ΕΛΑΣ εξόντωσαν το γερμανικό τάγμα, που αλαζονικά επιχείρησε να καταλάβει το μικρό χωριό της Άμφισσας. Η “μαεστρία” της παγίδας και η ιστορική μάχη, όπως την διηγήθηκαν επιζώντες Έλληνες και Γερμανοί (Pics+Vid)
Σοφία Κατσαρέλη
Αύγουστος 01 2015 08:08
Στα βουνά της Γκιώνας, στην Άμφισσα, λίγο μετά το Λιδωρίκι, στέκει ακόμη στα βάθη του χρόνου, ένα μικρό χωριό… ερημωμένο, αιματοβαμμένο, τέσσερις φορές καμένο από τους Γερμανούς. Ένα χωριό μαρτυρικό και τόσο σιωπηλά υπερήφανο, που αν επιχειρήσεις να αφουγκραστείς την ιστορία του, θα ανατριχιάσεις. Είναι οι Καρούτες. Εκεί, όπου στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣεξόντωσαν το Γερμανικό τάγμα 250 επίλεκτων στρατιωτών, που επιχείρησε να το κατακτήσει.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 71 χρόνων από την ιστορική – κι άγνωστη για πολλούς – μάχη, το WE του NEWS 247 φέρνει στο φως, το πώς ο Γερμανός κατακτητής πάτησε έναν τόπο και πλήρωσε με αίμα και θάνατο την αλαζονεία του. Πώς οι Έλληνες αντάρτες ακολουθώντας σχέδιο “οπισθοχώρησης”, περικύκλωσαν τους Γερμανούς και τους εγκλώβισαν στο κέντρο του χωριού, εξαπολύοντας σε βάρος τους την επίθεση, που οδήγησε στη βαριά τους ήττα και παράδοση.
“Το χωριό καθάρισε αίματα και αποκαΐδια και ξαναχτίστηκε όπως – όπως, με τον καιρό, σκεπάζοντας τα χαλάσματα. Οι 140 σκοτωμένοι εχθροί που ξόφλησαν έτσι δα για λογαριασμό τους, κάηκαν μέσα στη ρεματιά που ‘ναι στα πόδια του χωριού και τα καψαλιασμένα σκέλεθρά τους παραχώθηκαν με τον καιρό, από τις κατεβασιές του βουνού. Οι αντάρτες που έπεσαν στη μάχη, είναι λίγο πιο πάνω θαμμένοι, μέσα στον κοινό τάφο τους, στο νεκροταφείο του χωριού. Μία άκρη στη νοτιοδυτική γωνιά του κοιμητηρίου. Αυτός είναι ο τάφος με τους σκοτωμένους πατριώτες. Ολότελα γυμνός κι ασημάδευτος ο τύμβος των γενναίων”, γράφει στο βιβλίο του “Η μάχη στις Καρούτες” ο Η. Παπανικολής.
(Καρούτες, Φωτογραφία του 1964. Το χωριό από το ανατολικό πλευρό του. Κάτω δεξιά το νεκροταφείο. Φαίνεται η γωνία με το δέντρο, όπου είναι ο τάφος των 30 ανταρτών, που έπεσαν στη μάχη)
Πριν τη μάχη
Η αναδίπλωση πριν το αιματηρό ξέσπασμα του κατακτημένου
Στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, σε συνεργασία με Άγγλους και Αμερικανούς σαμποτέρ, παγίδεψαν στις Καρούτες ένα Τάγμα 250 επίλεκτων Γερμανών στρατιωτών και το εξολόθρευσαν. Στη μάχη σκοτώθηκαν περισσότεροι από 100 Γερμανοί με το Διοικητή τους. Περισσότεροι από τους νεκρούς υπήρξαν οι αιχμάλωτοι. Σκοτώθηκαν και 29 αντάρτες και τρεις Καρουτιανοί πολίτες.
… Μία μέρα πριν, το πρωί της 4ης Αυγούστου, ο αντάρτης που φύλαγε σκοπός στο ψηλότερο πέρασμα της Γκιώνας, στον Έλατο, ξεσήκωσε τους συντρόφους του με φωνές πνιχτές: “Γερμανοί! Ανεβαίνουν φάλαγγα τις στροφές… Να τους!” Σε λίγο, τριάντα ελασίτες αντάρτες από το τμήμα του Έκτου Λόχου, από το Τάγμα του Κρόνου, της 5ης αντάρτικης ταξιαρχίας, με αρχηγό τον Κέρκη, πιάνουν το πέρασμα στην ψηλότερη κόχη, που ορθώνεται στα 1.500 μ. πάνω από την Άμφισσα. Μετρούν τους Γερμανούς, είναι κοντά 250, που σέρνουν μαζί τους μεταγωγικά, πάνω κάτω 50 μουλάρια και άλογα, φορτωμένα με υλικό εκστρατείας, όλμους, βαριά πολυβόλα, κιβώτια πυρομαχικών, ακόμη και ένα ορειβατικό πολυβόλο.
Οι αντάρτες είναι απληροφόρητοι, αλλά δεν ξαφνιάζονται. Έχουν ξαναμετρηθεί μαζί τους και δεν τους φοβούνται. Μόλις πριν έναν μήνα, είχαν χτυπηθεί από γερμανικό τάγμα στην Άμφισσα, σε μία επιχείρηση που δεν πέτυχε. Όμως οι αντάρτες ανέβηκαν ξανά στα βουνά, κουβαλώντας νεκρούς και εξοπλισμό και περιμένοντας την εκδίκηση.
Η είδηση ότι Γερμανοί κατευθύνονται στο χωριό μεταδίδεται γρήγορα και αθόρυβα στα γύρω χωριά. Ο ομαδάρχης Κέρκης ρίχνει λίγες σπαρτές ριπές και ο γεμιστής του πετά δύο ψιλοκρεμαστές χειροβομβίδες. Η φάλαγγα των Γερμανών σταματά ξαφνιασμένη, ενώ οι ακροβολιστές ξανοίγονται και απαντούν με τα αυτόματά τους. Στήνουν τα πολυβόλα και χτυπούν με απανωτές ριπές… Μία ησυχία κλείνει το επεισόδιο. Οι αντάρτες δεν φαίνονται πουθενά. Έχουν ήδη εξαφανιστεί στη βουνοπλαγιά.
Το γερμανικό Τάγμα είναι ένα ισχυρό εκκαθαριστικό απόσπασμα από τη γερμανική φρουρά, που κρατάει την Άμφισσα, το τρίτο Τάγμα από το επίλεκτο Σύνταγμα 18 των “Ορεινών Κυνηγών” της Αστυνομίας, με εμπειρία στον ανταρτοπόλεμο. Αποσπασματάρχης είναι ο λοχαγός Χάκερτ. Υποδιοικητής ο υπολοχαγόςΌττο Βέμπερς.
(Ο υπολοχαγός Όττο Βέμπερς – φωτογραφία από εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, Απρίλιος 1944)
Σε όλες τις πλευρές του κάμπου είναι μοιρασμένοι και αριστοτεχνικά κρυμμένοι άνδρες του ΕΛΑΣ. Μετά από αρκετή καθυστέρηση, οι Γερμανοί μη βλέποντας μεγάλη δύναμη μπροστά τους, αναθαρρεύουν και προχωρούν ξανά. Είναι ήδη μεσημέρι, όταν ακόμα ψάχνουν τον άφαντο εχθρό. Το απομεσήμερο, ακόμη ένα περιστατικό ανταλλαγής πυρών “εξ αποστάσεως”, χωρίς και πάλι κανείς να εμφανίζεται μπροστά τους. Η φάλαγγα συνεχίζει την πορεία της προς το χωριό.
Η εντολή για την αναδίπλωση των ανταρτών έχει έρθει από το Λιδωρίκι. Ο καπετάνιος του τάγματος, οΚρόνος, ανεβαίνει μέχρι το πολυβόλο, για να εκτελεστεί σωστά το σχέδιο, χωρίς να υποψιαστούν οι εχθροί. Μετράει την κατάσταση και δίνει οδηγίες, για να διωχθούν σταδιακά οι άνδρες κι όσο γίνεται πιο κλέφτικα και να παγιδευτούν ανύποπτοι οι Γερμανοί στις Καρούτες.
Στο μεταξύ, τα γερμανικά όπλα έχουν σωπάσει. Οι Γερμανοί δεν κατάλαβαν την οπισθοχώρηση που έγινε μπροστά τους, χωρίς να το καταλάβουν. Ομάδα οπισθοφυλακής με αρχηγό τον Θανάση Αρετούλη (Ήφαιστο) σπέρνεται γύρω από το ξωκλήσι. Περνούν απαρατήρητοι από τον εχθρό, καθώς ξανοίγονται προς το μέρος του. Ο λοχαγός Χάκερτ είναι βέβαιος πως οι “λησταντάρτες” σκορπίστηκαν, για να αποφύγουν τη γερμανική δύναμη και γύρω στις 6 το απόγευμα, οι Γερμανοί μπαίνουν χωρίς αντίσταση στις Καρούτες. Ο Χάκερτ στέλνει από τον ασύρματο σήμα, ότι έχει στα χέρια του το χωριό.
Ωστόσο, όλα τα γύρω χωριά είναι ήδη σε πολεμικό συναγερμό. Οι κάτοικοι αδειάζουν τα σπίτια τους και οι αντάρτες είναι σε επιφυλακή. Τους αποχαιρετούν οι ντόπιοι με μία ευχή “Ώρα καλή παιδιά! Ψυχή βαθιά!”, ενώ λένε τα ονόματά τους που είναι παρμένα από θεούς και ήρωες.
Το σχέδιο της επίθεσης από το “παρδαλό στράτευμα”
Το σχέδιο στην τελική του μορφή το παρουσιάζει ο επιτελάρχης Λογοθέτης, ο λοχαγός Γιώργης Σαμαρίδης από τη Σάμο. Δεν συμφωνεί η μάχη να δοθεί πάνω από τις Καρούτες, όπου οι Γερμανοί θα χρησιμοποιήσουν όλα τα όπλα τους. Ο εχθρός πρέπει να παγιδευτεί και να χτυπηθεί καταδρομικά, μέσα στο χωριό. Το σχέδιο εγκρίνεται και καταστρώνεται σε τρία φύλλα χαρτί, με ζωγραφισμένη κάθε λεπτομέρεια. Ο σύνδεσμος με την εντολή για τη μάχη φτάνει στα γύρω χωριά. Λείπουν πολλοί τραυματισμένοι αντάρτες, που γιατρεύονται, λείπουν κι εκείνοι που δεν θα γυρίσουν ξανά στη μάχη…
Από το στράτευμα των ανταρτών, άλλος έχει χακί παντελόνι και μαύρη τραγιάσκα, άλλος δίκοχο ιταλικό που γράφει “Ελευθερία ή Θάνατος” κι άλλος φοράει τα ρούχα της δουλειάς του. Όσοι έχουν πίσω τους υποχρεώσεις ή είναι ανήμποροι, καλούνται να μείνουν πίσω. Οι υπόλοιποι θα περικυκλώσουν το χωριό, για να πολεμήσουν το πρωί. Οι άνδρες μοιράζονται τα λίγα πυρομαχικά και το ξερό ψωμί και γεμίζουν τα παγούρια τους. Ξεκινούν για να πάρουν καθένας τη θέση του, ο λόχος με τους Ζαχαριάδη καιΚαλλίδρομο, οι αντάρτες του Παρνασσού, ο έκτος λόχος, οι εφεδρικοί. Όλοι.
Καθώς ξημερώνει η 5η Αυγούστου, οι Γερμανοί στρατιώτες αρχίζουν να ανοίγουν τα μάτια τους και γυρίζουν από δω κι από κει, έχοντας ξεχάσει τον πόλεμο…
(Το κέντρο του χωριού. Διακρίνονται η πλατεία, η βρύση, το σχολείο και η εκκλησία)
Η μάχη
Το πρώτο θύμα και ο λόχος που έμαθε για τη μάχη το ίδιο πρωί
Στην βρύση του χωριού, κοντοζυγώνει ένα μουλάρι, για να πιει νερό. Είναι ο Κατσούλης, το πρώτο θύμα της μάχης. Οι Γερμανοί το έβαλαν σημάδι κι όταν έσκυψε στο νερό, του άδειασαν το παραμπέλουμ στο κεφάλι, για να τον βράσουν στο καζάνι, για ένα μεγάλο τσιμπούσι.
Ο Χάκερτ νομίζοντας πως την προηγούμενη μέρα έτρεψε τους αντάρτες σε φυγή, λύνει την επιφυλακή του και ανοίγει τον ασύρματο, περιμένοντας εντολή να κινηθεί προς το Λιδωρίκι. Δεν έβγαλε μόνιμα φυλάκια στις κορφές, δεν υπήρχε απειλή… έτσι πίστευε.
Στο μεταξύ φτάνουν οι σύνδεσμοι αξιωματικοί της Συμμαχικής Αποστολής. Είναι ο Αμερικανός υπολοχαγός Μπομπ Φορντ και ο Άγγλος ανθυπασπιστής Τζόε, ο αεροπόρος υπαξιωματικός Τομ και ο Κύπριος λοχίας Πέτρος, που εκτελεί χρέη διερμηνέα. Από ένα λάθος που έκαναν οι σύνδεσμοι, η διαταγή για την κίνηση του λόχου του ανθυπολοχαγού Λάλου Θηριώτη (Οδυσσέα) έφτασε καθυστερημένα, στις 8 το πρωί της 5ης Αυγούστου. Μικρό το κακό, αφού τα κοντινά χωριά στέλνουν στον λόχο τα ζώα που χρειάζεται, για να μεταφέρει τον οπλισμό και να φτάσει εγκαίρως για τη μάχη. Έτσι κι έγινε. Ο Οδυσσέας στήνει τα πολυβόλα του, μοιράζει άνδρες και στόχους και στέλνει το σήμα. Όλα είναι έτοιμα. Η αντάρτικη λαβίδα γύρω από τις Καρούτες έχει κλείσει σφιχτά…
(Μέρες του 1945: Ο Ήφαιστος – κάτω δεξιά – και συναγωνιστές του από το Τάγμα του Κρόνου)
Ο Γερμανός διοικητής πέφτει νεκρός με το “καλημέρα”
Ο Ταξίαρχος δίνει το σήμα για να πέσει ο συνθηματικός όλμος. Πριν προλάβει να πέσει όμως, ακούγονται από το χωριό πέντε έξι ξερές τουφεκιές. Τι είχε συμβεί; Το παλικαράκι που κουβαλούσε το σιδερένιο κιβώτιο με τις σφαίρες, θέλησε να πλησιάσει λίγο περισσότερο τον γεμιστή του και γλίστρησε. Ο μεταλλικός ήχος από τις σφαίρες που χύνονται στο έδαφος, ξαφνιάζει τον Γερμανό φρουρό, που φωνάζει “Αλάααρμ”. Μέχρι εκεί. Η πρώτη αντάρτικη μπαταριά τον καρφώνει στον τόπο, ενώ η δεύτερη σκοτώνει κι άλλον σκοπό που ανασηκώθηκε, για να δει τι συνέβη. Είναι 3 και κάτι το μεσημέρι. Η μάχη μόλις άρχισε!
Ξαφνικά γίνεται χαλασμός. Οι όλμοι σμπαραλιάζουν τον καταυλισμό των Γερμανών. Το πρώτο βλήμα πέφτει στον δρόμο προς το νεκροταφείο και κομματιάζει άλογα και μουλάρια. Το δεύτερο κάνει κομμάτια τον ασύρματο και τους χειριστές του. Σιγά σιγά, όλα τα όπλα των ανταρτών μπαίνουν στη μάχη. Χτυπούν το μέρος από την πλατεία προς το νεκροταφείο, σκοτώνοντας τα ζώα που κουβαλούν τον εξοπλισμό. Οι αντάρτες ξανοίγονται ακάλυπτοι και χύνονται στη μάχη.
Τρία απανωτά χτυπήματα στον εχθρό στα πρώτα κιόλας λεπτά αφήνουν τους Γερμανούς ακάλυπτους και απροστάτευτους. Ένα βλήμα που σκάει δίπλα στον μεγάλο πλάτανο του χωριού, σκοτώνει τον λοχαγό Χάκερτ. Ο διοικητής τους έχει πέσει νεκρός, χωρίς να έχει προλάβει καν να δώσει διαταγές. Οι επιδρομείς παραμένουν με έναν αξιωματικό, τον Βέμπερς, χωρίς να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα βαριά όπλα τους. Στήνουν όμως έναν αμυντικό “σκατζόχοιρο” στο σχολείο και τα σπίτια του χωριού, πολεμώντας για τη ζωή τους.
(Το σχολείο, σε πρόσφατη φωτογραφία. Η ανατολική αίθουσα έχει ερειπωθεί)
Ο πρώτος νεκρός Έλληνας και μια αληθινή θυσία
Το σχολείο είναι το πιο δυνατό σημείο της γερμανικής άμυνας κι εκείνο που θα κρίνει τη μάχη. Η τρίτη διμοιρία του Ήφαιστου στο μεταξύ, κατευθύνεται προς την εκκλησία. Ο Ήφαιστος στηρίζει το μάουζερ του και αρχίζει να χτυπά. Ένας Γερμανός νεκρός, πεσμένος ανάσκελα, με μία τόση δα τρυπίτσα στο μεσόφρυδο.
Σ’αυτό το σημείο η διμοιρία έχει τον πρώτο νεκρό της. Ο αντάρτης Κώστας Μπούρας, ο Πρίαμος,ξεφεύγει από το πάνω μέρος της εκκλησίας, για να περάσει απέναντι. Ο εχθρός τον αντιλαμβάνεται όμως. Δύο σφαίρες τον βρίσκουν στο στήθος και τον ρίχνουν στο έδαφος.
Ένας πυροβολητής τους ξεπερνάει όλους και τρέχει μόνος και ακάλυπτος στον περίβολο της εκκλησίας. Είναι ο Παναγιώτης Κολοβός από τον Ορχομενό. Οι Γερμανοί τον βλέπουν και στρέφουν το μυδράλιο εναντίον του. Εκείνος στήνει όρθιος πάντα το πολυβόλο του στο πεζούλι. Είναι αργά. Χτυπημένος στα πλευρά, θα αφήσει την τελευταία του πνοή πάνω στο πολυβόλο του. Είναι μία αληθινή θυσία.
Οι Γερμανοί που μπόρεσαν να γλιτώσουν, αποτραβιούνται στα σπίτια της πλατείας, ενώ άλλες δύο διμοιρίες του έκτου λόχου κατηφορίζουν προς το σχολείο, που γίνεται φρούριο. Είναι ένα από τα άκαυτα σπίτια (το χωριό είχαν κάψει οι Γερμανοί και το 1942) και η στέγη του το προστατεύει από τις χειροβομβίδες. Ο εχθρός αναθαρρεύει και αμύνεται, με χειροβομβίδες.
Τότε, ένας μικρόσωμος αντάρτης, ο Κρόνος, θα απαντήσει με χειροβομβίδα. Άλλη λύση από τις χειροβομβίδες δεν υπάρχει. Ένας άλλος μικρόσωμος αντάρτης, ο Σταμάτης Πολιτάνος (Πύργος) θα τολμήσει να πλησιάσει, κρατώντας μία κίτρινη χειροβομβίδα, την οποία πετά μέσα στο σχολείο, από την τρύπα της σόμπας. Το φρούριο έχει ανοίξει την πόρτα του, όμως οι Γερμανοί θα μπουν γρήγορα στη διπλανή αίθουσα. Ακολουθεί μάχη σκληρή για ώρα, με έναν Γερμανό να σκοτώνει αντάρτες που επιχειρούν να εισβάλουν στον “χώρο” τους. Το χτύπημα θα έρθει από τον Κρόνο, τον Βελισσάριο και τον Κουρσάρο, που “γαζώνουν” με ριπές την πόρτα και ρίχνουν κι άλλη χειροβομβίδα. Όσοι βγαίνουν έξω, παραδίδονται νικημένοι. Η ώρα είναι πέντε… Το σχολείο είναι πια λάφυρο του έκτου λόχου.
Η μάχη συνεχίζεται στα πρώτα ορεινά σπίτια. Και εδώ κοστίζει πολύ αίμα. Οι αντάρτες δίνουν μάχη από φράχτη σε φράχτη και από τοίχο σε τοίχο, για περισσότερο από μιάμιση ώρα. Κανείς δεν περίμενε τόσο λυσσασμένη αντίδραση. Ο Οδυσσέας βλέπει με τα κιάλια του τι συμβαίνει και προστάζει τα μπροστινά του πολυβόλα, να βοηθήσουν. Οι Γερμανοί δέχονται πισώπλατα χτυπήματα, ενώ οι αντάρτες ξεπηδούν από τους φράχτες και μπαίνουν στα πρώτα σπίτια.
Ο κατά λάθος θάνατος του Ατρόμητου που “πάγωσε” τους αντάρτες
Στο ξεκαθάρισμα των βορινών σπιτιών, πέφτει νεκρός ο Ατρόμητος. Είναι ο πιο αδικοχαμένος από όλους τους νεκρούς. Έχοντας αντιληφθεί την ύπαρξη ενός ξεχασμένου μυδραλίου, αποφασίζει να το αρπάξει μόνος. Κάνει σήμα στους συντρόφους του και φεύγει. Άσπρος όπως ήταν και ξανθός, φορά στο κεφάλι του κράνος και κρατά ένα μάουζερ, λάφυρο από Γερμανό λοχία, που σκότωσε στη μάχη της Άμφισσας. Ξεπαστρεύει κάμποσους Γερμανούς και ανασηκώνεται και αρπάζει το μυδράλιο. Τότε, τον βλέπουν δύο – τρεις εφεδροελασίτες και πιστεύοντας πως είναι Γερμανός, τον σκοτώνουν κατά λάθος.
Ο ανταρτοπόλεμος συνεχίζεται. Από τα σπίτια που καταλαμβάνονται, οι Γερμανοί βγαίνουν με τα χέρια ψηλά, δηλώνοντας την παράδοσή τους. Οι μάχες όμως μεταφέρονται στα διπλανά σπίτια, όπου ο εχθρός έχει ταμπουρωθεί. Τα σπίτια και οι μισοπεθαμένοι από τα τραύματά τους Γερμανοί σταδιακά πέφτουν στα χέρια των ανταρτών.
Σε ένα σπίτι, ο Λυκούργος καλεί τους τραυματισμένους Γερμανούς να παραδοθούν. Πιστεύοντας ότι δεν θα αντισταθούν άλλο, μένει ακάλυπτος. Ένα αυτόματο μάρσιπ ξεπροβάλλει από τη γωνία του σπιτιού και αδειάζεται πάνω του. Θερισμένος από σφαίρες, πέφτει στο έδαφος. Οι άντρες του τον σηκώνουν συντετριμμένοι. Η ώρα είναι ήδη 5.30μμ.
Στα “πόδια” του χωριού, χαμηλά, δίνεται μάχη με πρωταγωνιστές τους εκκαθαριστές. Τη μεγαλύτερη θραύση κάνουν εδώ τα πολυβόλα του Οδυσσέα. Οι περισσότεροι Γερμανοί έχουν “γαζωθεί” από τις ριπές. Εφεδρικοί, βαθμοφόροι και οδηγοί έχουν βαλθεί, να ξεκαθαρίσουν τον τόπο από τους τρυπωμένους Γερμανούς. Εκεί θα βρει τον θάνατο ο Θανάσης Γκόλφης (Καπαρός), ένας 28χρονος χωρικός από τη Λεύκα, που άφησε το πρωί το περιβόλι του για να πολεμήσει. Παρακάλεσε τους αντάρτες να του δώσουν όπλο, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν και του ζήτησαν να φύγει. Εκείνος φεύγοντας, πήρε μαζί του μία καραμπίνα και βρέθηκε κοντά στους εφεδρικούς.
(Εύελπις, Σπύρος Νικολακόπουλος – Ολύμπιος. Στρατιωτικός διοικητής του 1ου λόχου του 11/36 Τάγματος Παρνασσίδας)
Το τελευταίο οχυρό και η παράδοση
Σε ένα άλλο σπίτι, με μεγάλη τριγυριστή μάντρα, οι Γερμανοί κρατάνε ακόμα το (προ)τελευταίο τους οχυρό, που θα πέσει με χειροβομβίδες και τη βοήθεια των ανταρτών που έχουν “καθαρίσει” τα άλλα σημεία και σπεύδουν για βοήθεια. Το τελευταίο οχυρό είναι στα τσιμαρέικα, δύο ή τρία καμμένα σπίτια, έναν τόπο δυο στρέμματα όλον κι όλον.
Τριάντα Γερμανοί με δύο πολυβόλα, χειροβομβίδες και αυτόματα μάχονται μέχρις εσχάτου, αποφασισμένοι για όλα. Φράχτες, χώματα, ντουβάρια τινάζονται στον αέρα από τη σφοδρότητα της μάχης. Οι Έλληνες μετρούν θύματα πολλά, ο τόπος γεμίζει τραυματίες. Ένας επονίτης 18 ετών, ο Λάμπρος από τη Θήβα, είναι ο πιο μικρός από τους νεκρούς αντάρτες.
Στο σημείο αυτό, η μάχη φαίνεται να έχει κερδηθεί, όμως οι Γερμανοί δεν παραδίδονται. Οι αντάρτες παίρνουν από τα λάφυρα τα αυτόματα, σφαίρες, χειροβομβίδες και προχωρούν. Ένας νεαρός, ο Γιάννης Τριανταφύλλου, ξέρει πώς να τους βγάλει από το σπίτι. Είναι το σπίτι του!
Το τέλος πλησιάζει. Το εχθρικό οχυρό έχει σιγάσει και τώρα κατευθύνονται προς τα εκεί και οι άνδρες του έκτου λόχου, που έχουν στο μεταξύ καθαρίσει όλη την πλαγιά και τα σπίτια. Οι Γερμανοί είναι από παντού περικυκλωμένοι. Ζητούν να παραδοθούν σε Έλληνα αξιωματικό.
Ο Εύελπις Σπύρος Νικολακόπουλος (Ολύμπιος) πετάει την εξάρτησή του και πλησιάζει. Από την κρυψώνα, εμφανίζεται ένας Γερμανός αξιωματικός με αίματα στο δεξί χέρι και την πλάτη. Είναι ο υπολοχαγός υποδιοικητής του εχθρικού τάγματος. Χαιρετίζει τον Έλληνα στρατιωτικά και παρουσιάζεται:
– Όττο Βέμπερς, Ομπερλώυτναντ.
– Οφιτσίρ, του απαντά ο Ολύμπιος και του δίνει το χέρι, δείχνοντας τους Γερμανούς που περιμένουν με έτοιμα τα όπλα τους. Οι αντάρτες θα σεβαστούν όλους τους αιχμαλώτους, όπως βεβαιώνει και με λόγο τιμής, σαν αξιωματικός προς αξιωματικό.
Ο Βέμπερς αποφασίζει να παραδοθεί. Σηκώνει το χέρι ψηλά και καλεί τους άνδρες του κοντά του. Με το άλλο χέρι, φέρνει στα χείλη τη σφυρίχτρα και σφυρίζει τη λήξη του αγώνα. Οι Γερμανοί παραδίνονται.
Η ώρα είναι 7.30 μ.μ. Η μάχη στις Καρούτες τελείωσε…
“Αυτός ο αντάρτικος στρατός πρέπει να τιμηθεί. Είναι ο λαός που στρατεύτηκε μόνος του και πολέμησε αβοήθητος τους ξένους κατακτητές. Είναι οι απροσκύνητοι, που έκαναν την Αντίσταση”. Η. Παπανικολής
(Ο τάφος των νεκρών ανταρτών, στο νεκροταφείο του χωριού)
* Πηγή: Η Μάχη στις Καρούτες (5.8.44) – Ιστορημένη από τον Η. Παπανικολή” – Έκδοση 1983
Μνημόνιο με… απευθείας ανάθεση
Δουλειές εκατομμυρίων με τους ξένους χρηματοπιστωτικούς οίκους, που η ίδια κατήγγειλε, ετοιμάζεται να κάνει η κυβέρνηση εν όψει της υπογραφής του νέου μνημονίου | ΕUROKINISSI / ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ
Δουλειές εκατομμυρίων με τους ξένους χρηματοπιστωτικούς οίκους, που η ίδια κατήγγειλε, ετοιμάζεται να κάνει η κυβέρνηση εν όψει της υπογραφής του νέου μνημονίου.
Τη στιγμή που το κουαρτέτο των δανειστών αλωνίζει σε υπουργεία και τράπεζες στην Αθήνα, ανεβάζοντας τον πήχη των απαιτήσεων για τη δανειακή σύμβαση που πρέπει να ψηφιστεί μέχρι τις 18 Αυγούστου, το Κυβερνητικό Συμβούλιο για Οικονομική Πολιτική εξουσιοδοτεί τον αντιπρόεδρο Γιάννη Δραγασάκη και τον υπουργό Οικονομίας Ευκλείδη Τσακαλώτο να προσλάβουν στρατιές ξένων συμβούλων για να διαπραγματευτούν και να συγγράψουν το νέο μνημόνιο.
Με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, που εκδόθηκε μέσα στον καύσωνα του περασμένου Σαββάτου, ανοίγει ο δρόμος να προσληφθούν με απευθείας αναθέσεις έργου και κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, όπως αναφέρεται, χρηματοπιστωτικοί οίκοι, νομικά γραφεία και ιδιώτες, που θα εργαστούν ως σύμβουλοι της κυβέρνησης για την υποστήριξη της διαπραγμάτευσης με το ΔΝΤ, την ΕΚΤ, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στην ΠΝΠ φωτογραφίζονται ως «διακεκριμένοι εμπειρογνώμονες σε χρηματοπιστωτικά, νομικά και οικονομικά θέματα», που θα μπορούν να είναι είτε φυσικά είτε νομικά πρόσωπα και θα υπογράψουν συμβάσεις τρίμηνης διάρκειας, οι δαπάνες των οποίων θα καλύπτονται από τον προϋπολογισμό του ΥΠΟΙΚ.
Αντικείμενο των χρηματοπιστωτικών οίκων και των δικηγορικών γραφείων, που θα προσληφθούν από την ελληνική κυβέρνηση έναντι αδράς αμοιβής, όπως στο παρελθόν, θα είναι μεταξύ άλλων να καταπιαστούν με τα νομικά κείμενα και τις δεσμεύσεις της χώρας στο πλαίσιο της νέας δανειακής σύμβασης των 86 (;) δισ. ευρώ, τη χρηματοοικονομική υποστήριξη της αναδιάρθρωσης χρέους, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με 25 δισ. ευρώ, που προβλέπεται στη συμφωνία της συνόδου κορυφής, τη δημιουργία και λειτουργία του νέου ταμείου αποκρατικοποιήσεων των 50 δισ. ευρώ, καθώς και με θέματα όπως η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων των τραπεζών μέσω της ίδρυσης Bad Bank ή ενδιάμεσου φορέα κ.ά.
Μέχρι σήμερα, η μόνη γνωστή συνεργασία που υπήρχε στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές ήταν αυτή μεταξύ του πρώην υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη και του, γαλλικών και αμερικανικών συμφερόντων, χρηματοοικονομικού οίκου Lazard, ο οποίος, σύμφωνα με έγγραφο που είχε αποσταλεί από το ΥΠΟΙΚ στη Βουλή τον Μάρτιο, παρείχε «αμισθί και ατελώς» υπηρεσίες συμβούλου σε θέματα δημοσίου χρέους και δημοσιονομικής διαχείρισης. Πρόκειται για την ίδια εταιρεία που είχε συνεργαστεί με το ελληνικό κράτος και το 2011-2012 και είχε λάβει αμοιβή 25 εκατ. ευρώ ως σύμβουλος για τη διεκπεραίωση του PSI.
Ανάλογες συμφωνίες για αμισθί συνεργασία είχαν κλειστεί επίσης με επιφανείς οικονομολόγους, όπως με τον Τζέιμς Γκάλμπρεϊθ, ο οποίος εργάστηκε ως συντονιστής της ομάδας εργασίας για τα εναλλακτικά σχέδια του Γ. Βαρουφάκη στο υπουργείο Οικονομικών.
Ενας άλλος χρηματοοικονομικός οίκος, που φέρεται ήδη να έχει ανοίξει δουλειές με την ελληνική κυβέρνηση, είναι η ιαπωνική τράπεζα Nomura, η οποία έχει αναλάβει να καταρτίσει μελέτη για το μοντέλο διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων των τραπεζών. Ο ίδιος οίκος είχε αναλάβει δουλειές τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ισπανία.
«Υπέρογκες δαπάνες»
Από τη θέση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Αλέξης Τσίπρας είχε καταγγείλει αυστηρά τόσο την πρακτική της πρόσληψης συμβούλων χωρίς διεθνή διαγωνισμό, όπως προβλέπεται από το δημόσιο λογιστικό, όσο και τις υπέρογκες δαπάνες που είχαν γίνει κατά τη μνημονιακή τριετία 2010-2012 σε δικηγορικά γραφεία, χρηματοοικονομικούς συμβούλους κ.ά., και οι οποίες υπολογίζεται ότι είχαν υπερβεί το 1,116 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 635 εκατ. ευρώ είχαν δοθεί τη χρονιά του PSI.
Το ερώτημα είναι αν και αυτήν τη φορά η κυβέρνηση θα κινηθεί στο ίδιο μοτίβο, της γνωστής «λίστας» των ξένων συμβούλων που χρησιμοποίησαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις για τα μνημόνια, τις αποκρατικοποιήσεις κ.ά., ή θα ανοίξει δουλειές με νέους.
Με άξονα τη νέα ελληνική διάσωση περιστρέφονται και οικονομικά συμφέροντα δισεκατομμυρίων, καθώς οι σύμβουλοι που μπορούν να αναλάβουν τέτοιες δουλειές και «προωθούνται» από τους δανειστές είναι μετρημένοι στα δάχτυλα και συγκεκριμένοι. Για παράδειγμα, η αμερικανική «Alvarez and Marsal» είναι μια εταιρεία που «δούλεψε» στο πρόγραμμα διάσωσης των τραπεζών της Κύπρου, αλλά και στην Ισπανία, όπου κατέστρωσε το σχέδιο για τη δημιουργία Bad Bank για τα «κόκκινα» δάνεια. Η γνωστή επίσης Blackrock, η μεγαλύτερη εταιρεία επενδύσεων σε ομόλογα Pimco, και η Oliver Wyman ανήκουν στους βασικούς παίκτες της διεθνούς σκηνής που παίρνουν τέτοιες δουλειές για τη διάσωση χωρών ή τραπεζών, και τις μοιράζουν σε υπεργολάβους που είναι επίσης μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες (PwC, Ernst & Young, Deloitte, KPMG) ή σε ειδικευμένες νομικές φίρμες.
Τη στιγμή που το κουαρτέτο των δανειστών αλωνίζει σε υπουργεία και τράπεζες στην Αθήνα, ανεβάζοντας τον πήχη των απαιτήσεων για τη δανειακή σύμβαση που πρέπει να ψηφιστεί μέχρι τις 18 Αυγούστου, το Κυβερνητικό Συμβούλιο για Οικονομική Πολιτική εξουσιοδοτεί τον αντιπρόεδρο Γιάννη Δραγασάκη και τον υπουργό Οικονομίας Ευκλείδη Τσακαλώτο να προσλάβουν στρατιές ξένων συμβούλων για να διαπραγματευτούν και να συγγράψουν το νέο μνημόνιο.
Με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, που εκδόθηκε μέσα στον καύσωνα του περασμένου Σαββάτου, ανοίγει ο δρόμος να προσληφθούν με απευθείας αναθέσεις έργου και κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, όπως αναφέρεται, χρηματοπιστωτικοί οίκοι, νομικά γραφεία και ιδιώτες, που θα εργαστούν ως σύμβουλοι της κυβέρνησης για την υποστήριξη της διαπραγμάτευσης με το ΔΝΤ, την ΕΚΤ, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στην ΠΝΠ φωτογραφίζονται ως «διακεκριμένοι εμπειρογνώμονες σε χρηματοπιστωτικά, νομικά και οικονομικά θέματα», που θα μπορούν να είναι είτε φυσικά είτε νομικά πρόσωπα και θα υπογράψουν συμβάσεις τρίμηνης διάρκειας, οι δαπάνες των οποίων θα καλύπτονται από τον προϋπολογισμό του ΥΠΟΙΚ.
Αντικείμενο των χρηματοπιστωτικών οίκων και των δικηγορικών γραφείων, που θα προσληφθούν από την ελληνική κυβέρνηση έναντι αδράς αμοιβής, όπως στο παρελθόν, θα είναι μεταξύ άλλων να καταπιαστούν με τα νομικά κείμενα και τις δεσμεύσεις της χώρας στο πλαίσιο της νέας δανειακής σύμβασης των 86 (;) δισ. ευρώ, τη χρηματοοικονομική υποστήριξη της αναδιάρθρωσης χρέους, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με 25 δισ. ευρώ, που προβλέπεται στη συμφωνία της συνόδου κορυφής, τη δημιουργία και λειτουργία του νέου ταμείου αποκρατικοποιήσεων των 50 δισ. ευρώ, καθώς και με θέματα όπως η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων των τραπεζών μέσω της ίδρυσης Bad Bank ή ενδιάμεσου φορέα κ.ά.
Μέχρι σήμερα, η μόνη γνωστή συνεργασία που υπήρχε στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές ήταν αυτή μεταξύ του πρώην υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη και του, γαλλικών και αμερικανικών συμφερόντων, χρηματοοικονομικού οίκου Lazard, ο οποίος, σύμφωνα με έγγραφο που είχε αποσταλεί από το ΥΠΟΙΚ στη Βουλή τον Μάρτιο, παρείχε «αμισθί και ατελώς» υπηρεσίες συμβούλου σε θέματα δημοσίου χρέους και δημοσιονομικής διαχείρισης. Πρόκειται για την ίδια εταιρεία που είχε συνεργαστεί με το ελληνικό κράτος και το 2011-2012 και είχε λάβει αμοιβή 25 εκατ. ευρώ ως σύμβουλος για τη διεκπεραίωση του PSI.
Ανάλογες συμφωνίες για αμισθί συνεργασία είχαν κλειστεί επίσης με επιφανείς οικονομολόγους, όπως με τον Τζέιμς Γκάλμπρεϊθ, ο οποίος εργάστηκε ως συντονιστής της ομάδας εργασίας για τα εναλλακτικά σχέδια του Γ. Βαρουφάκη στο υπουργείο Οικονομικών.
Ενας άλλος χρηματοοικονομικός οίκος, που φέρεται ήδη να έχει ανοίξει δουλειές με την ελληνική κυβέρνηση, είναι η ιαπωνική τράπεζα Nomura, η οποία έχει αναλάβει να καταρτίσει μελέτη για το μοντέλο διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων των τραπεζών. Ο ίδιος οίκος είχε αναλάβει δουλειές τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ισπανία.
«Υπέρογκες δαπάνες»
Από τη θέση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Αλέξης Τσίπρας είχε καταγγείλει αυστηρά τόσο την πρακτική της πρόσληψης συμβούλων χωρίς διεθνή διαγωνισμό, όπως προβλέπεται από το δημόσιο λογιστικό, όσο και τις υπέρογκες δαπάνες που είχαν γίνει κατά τη μνημονιακή τριετία 2010-2012 σε δικηγορικά γραφεία, χρηματοοικονομικούς συμβούλους κ.ά., και οι οποίες υπολογίζεται ότι είχαν υπερβεί το 1,116 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 635 εκατ. ευρώ είχαν δοθεί τη χρονιά του PSI.
Το ερώτημα είναι αν και αυτήν τη φορά η κυβέρνηση θα κινηθεί στο ίδιο μοτίβο, της γνωστής «λίστας» των ξένων συμβούλων που χρησιμοποίησαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις για τα μνημόνια, τις αποκρατικοποιήσεις κ.ά., ή θα ανοίξει δουλειές με νέους.
Με άξονα τη νέα ελληνική διάσωση περιστρέφονται και οικονομικά συμφέροντα δισεκατομμυρίων, καθώς οι σύμβουλοι που μπορούν να αναλάβουν τέτοιες δουλειές και «προωθούνται» από τους δανειστές είναι μετρημένοι στα δάχτυλα και συγκεκριμένοι. Για παράδειγμα, η αμερικανική «Alvarez and Marsal» είναι μια εταιρεία που «δούλεψε» στο πρόγραμμα διάσωσης των τραπεζών της Κύπρου, αλλά και στην Ισπανία, όπου κατέστρωσε το σχέδιο για τη δημιουργία Bad Bank για τα «κόκκινα» δάνεια. Η γνωστή επίσης Blackrock, η μεγαλύτερη εταιρεία επενδύσεων σε ομόλογα Pimco, και η Oliver Wyman ανήκουν στους βασικούς παίκτες της διεθνούς σκηνής που παίρνουν τέτοιες δουλειές για τη διάσωση χωρών ή τραπεζών, και τις μοιράζουν σε υπεργολάβους που είναι επίσης μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες (PwC, Ernst & Young, Deloitte, KPMG) ή σε ειδικευμένες νομικές φίρμες.
«Ηττηθήκαμε», γράφουν οι διανοούμενοι και τα πολιτικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, καi
ψάχνουν να βρουν πού έκαναν το λάθος στις διαπραγματεύσεις. Αναζητούν
απαντήσεις στο συσχετισμό δυνάμεων, σε τεχνικές ανεπάρκειες, σε
γεωπολιτικούς παράγοντες.
ψάχνουν να βρουν πού έκαναν το λάθος στις διαπραγματεύσεις. Αναζητούν
απαντήσεις στο συσχετισμό δυνάμεων, σε τεχνικές ανεπάρκειες, σε
γεωπολιτικούς παράγοντες.
Δεν ηττηθήκατε όμως, σύντροφοι. Δεν είχατε ποτέ κάποιο δικό σας στόχο
που αποτύχατε να υλοποιήσετε. Με δανεικές ιδέες πορευτήκατε, και αυτούς
τους δανεικούς στόχους ούτε τους πιστέψατε ποτέ πραγματικά, ούτε
καταλάβατε ότι συνοδεύονται από παράπλευρο κόστος, που δεν θα θέλατε
ποτέ να αναλάβετε.
που αποτύχατε να υλοποιήσετε. Με δανεικές ιδέες πορευτήκατε, και αυτούς
τους δανεικούς στόχους ούτε τους πιστέψατε ποτέ πραγματικά, ούτε
καταλάβατε ότι συνοδεύονται από παράπλευρο κόστος, που δεν θα θέλατε
ποτέ να αναλάβετε.
Δεν είναι μόνο δικό σας το πρόβλημα, στο ΣΥΡΙΖΑ της Ελλάδας. Είναι το
πρόβλημα της ριζοσπαστικής Αριστεράς σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο.
Δεν έχει δικό της στόχο για την οργάνωση της παραγωγής και της διανομής
στη βάση της οικονομίας, αλλά ούτε για την οικονομική πολιτική του κράτους.
Για αυτά τα θεμελιακά ζητήματα η Αριστερά έχει μόνο κριτική απέναντι στα υπάρχοντα
συστήματα και μερικές πολύ γενικόλογες ιδέες για εναλλακτική οργάνωση.
Δεν υπάρχει όμως πρακτική αριστερή πολιτική.
πρόβλημα της ριζοσπαστικής Αριστεράς σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο.
Δεν έχει δικό της στόχο για την οργάνωση της παραγωγής και της διανομής
στη βάση της οικονομίας, αλλά ούτε για την οικονομική πολιτική του κράτους.
Για αυτά τα θεμελιακά ζητήματα η Αριστερά έχει μόνο κριτική απέναντι στα υπάρχοντα
συστήματα και μερικές πολύ γενικόλογες ιδέες για εναλλακτική οργάνωση.
Δεν υπάρχει όμως πρακτική αριστερή πολιτική.
Σχετικά με την οργάνωση της παραγωγής, η ριζοσπαστική Αριστερά θεωρητικά
υποστηρίζει μορφές εργασίας διαφορετικές από την εξαρτημένη μισθωτή εργασία
του καπιταλισμού: αγροτικούς συνεταιρισμούς, αυτοδιαχείριση στα εργοστάσια,
ή δίκτυα ανεξάρτητων επαγγελματιών που παράγουν συνεργατικά. Θεωρητικά, μόνο,
δυστυχώς.
υποστηρίζει μορφές εργασίας διαφορετικές από την εξαρτημένη μισθωτή εργασία
του καπιταλισμού: αγροτικούς συνεταιρισμούς, αυτοδιαχείριση στα εργοστάσια,
ή δίκτυα ανεξάρτητων επαγγελματιών που παράγουν συνεργατικά. Θεωρητικά, μόνο,
δυστυχώς.
Καμιά από αυτές τις μορφές δεν έχει πετύχει σε μεγάλη έκταση, με εξαίρεση τους
αγροτικούς συνεταιρισμούς σε μερικές χώρες. Και όπου έχει πετύχει η οριζόντια
συνεργασία,
όπως π.χ. στη Wikipedia, η κινητήρια δύναμη δεν ήταν μια πολιτική παράταξη,
αλλά δίκτυα οραματιστών τεχνολόγων, από αυτούς που οι εγχώριοι αριστεροί τους
χαρακτηρίζουν «απολιτίκ».
Και το ευνοϊκό περιβάλλον δεν ήρθε από κάποια αριστερή κυβέρνηση, αλλά από
την
τεχνολογία που αναπτύσσεται μέσα στον καπιταλισμό και ανεξάρτητα από την
ιδεολογική
ταμπέλα των κυβερνήσεων.
αγροτικούς συνεταιρισμούς σε μερικές χώρες. Και όπου έχει πετύχει η οριζόντια
συνεργασία,
όπως π.χ. στη Wikipedia, η κινητήρια δύναμη δεν ήταν μια πολιτική παράταξη,
αλλά δίκτυα οραματιστών τεχνολόγων, από αυτούς που οι εγχώριοι αριστεροί τους
χαρακτηρίζουν «απολιτίκ».
Και το ευνοϊκό περιβάλλον δεν ήρθε από κάποια αριστερή κυβέρνηση, αλλά από
την
τεχνολογία που αναπτύσσεται μέσα στον καπιταλισμό και ανεξάρτητα από την
ιδεολογική
ταμπέλα των κυβερνήσεων.
Ποιά είναι η αιτία που δεν έχουμε περισσότερες πετυχημένες περιπτώσεις τέτοιας
συνεργασίας;
Στην Ελλάδα το νομικό πλαίσιο είναι ευνοϊκό για τους αγροτικούς
συνεργασίας;
Στην Ελλάδα το νομικό πλαίσιο είναι ευνοϊκό για τους αγροτικούς
συνεταιρισμούς από
την δεκαετία του 1980, και για τις κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις
από το 2011.
Δεν έχω δει σοβαρή αριστερή ανάλυση για την σχετική αποτυχία, τουλάχιστο
από
οικονομολόγους του ΣΥΡΙΖΑ. Και δεν νομίζω ότι στο κόμμα αυτό υπάρχουν
στελέχη που αφιέρωσαν τη ζωή τους για να πετύχουν αυτά τα σχήματα.
Δηλαδή που να εργάστηκαν σοβαρά για την παραγωγή, και όχι για την
«διεκδίκηση».
Σχετικά με την οργάνωση της διανομής, μέσα από παράλληλα ανταλλακτικά
κυκλώματα, η κατάσταση είναι παρόμοια. Η αρχική παγκόσμια αισιοδοξία που
γεννήθηκε με το διαδίκτυο δικαιώθηκε σε μικρό μόνο βαθμό, ενώ το μεγαλύτερο
μέρος του λεγόμενου sharing economy αποτελείται στην πραγματικότητα από κανονικές εμπορευματικές/χρηματικές συναλλαγές, που οργανώνονται από καπιταλιστικούς
κολοσσούς όπως η AirBnB, η Uber και το eBay. Ίσως τα πράγματα να αλλάξουν
στο μέλλον. Αυτοί που θα τα καταφέρουν δεν θα είναι πολιτικά στελέχη, αλλά
εκείνοι που θα πειραματιστούν σοβαρά, θα εργαστούν επίπονα και θα οργανωθούν
χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες. Η «δουλειά του μυρμηγκιού», που έλεγαν οι λενινιστές,
στην εποχή μας δεν μπορεί να είναι για την κατάληψη της κεντρικής εξουσίας, αλλά για
να χτιστούν διαφορετικές κυψέλες παραγωγής και ανταλλαγής στη βάση.
κυκλώματα, η κατάσταση είναι παρόμοια. Η αρχική παγκόσμια αισιοδοξία που
γεννήθηκε με το διαδίκτυο δικαιώθηκε σε μικρό μόνο βαθμό, ενώ το μεγαλύτερο
μέρος του λεγόμενου sharing economy αποτελείται στην πραγματικότητα από κανονικές εμπορευματικές/χρηματικές συναλλαγές, που οργανώνονται από καπιταλιστικούς
κολοσσούς όπως η AirBnB, η Uber και το eBay. Ίσως τα πράγματα να αλλάξουν
στο μέλλον. Αυτοί που θα τα καταφέρουν δεν θα είναι πολιτικά στελέχη, αλλά
εκείνοι που θα πειραματιστούν σοβαρά, θα εργαστούν επίπονα και θα οργανωθούν
χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες. Η «δουλειά του μυρμηγκιού», που έλεγαν οι λενινιστές,
στην εποχή μας δεν μπορεί να είναι για την κατάληψη της κεντρικής εξουσίας, αλλά για
να χτιστούν διαφορετικές κυψέλες παραγωγής και ανταλλαγής στη βάση.
Σχετικά, τέλος, με την οικονομική πολιτική του κράτους, η ριζοσπαστική αριστερά δεν
έχει τίποτε πρακτικό να προτείνει στην εποχή της ταχύτατης καινοτομίας και της παγκόσμιας
αγοράς. Μέχρι σήμερα οι πιο αδύναμοι προστατεύονται καλύτερα μόνο μέσα στις «μικτές» οικονομίες, δηλαδή εκεί όπου το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής οργανώνεται σε
καπιταλιστικές επιχειρήσεις και το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών παιδείας, υγείας και κοινωνικής προστασίας οργανώνεται από το δημόσιο. ‘Όσο κι αν πιέζεται το κοινωνικό κράτος σήμερα, κανένας δεν έχει προτείνει στα σοβαρά κάτι καλύτερο από την μικτή οικονομία
σε κάποιαν από τις πολλές παραλλαγές της.
έχει τίποτε πρακτικό να προτείνει στην εποχή της ταχύτατης καινοτομίας και της παγκόσμιας
αγοράς. Μέχρι σήμερα οι πιο αδύναμοι προστατεύονται καλύτερα μόνο μέσα στις «μικτές» οικονομίες, δηλαδή εκεί όπου το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής οργανώνεται σε
καπιταλιστικές επιχειρήσεις και το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών παιδείας, υγείας και κοινωνικής προστασίας οργανώνεται από το δημόσιο. ‘Όσο κι αν πιέζεται το κοινωνικό κράτος σήμερα, κανένας δεν έχει προτείνει στα σοβαρά κάτι καλύτερο από την μικτή οικονομία
σε κάποιαν από τις πολλές παραλλαγές της.
Μερικοί στο ΣΥΡΙΖΑ προτείνουν την κρατική ιδιοκτησία των τραπεζών, της ενέργειας
και των υποδομών ως απάντηση στην καπιταλιστική παραγωγή. Αυτό δοκιμάστηκε
πολλές
φορές τον 20ο αιώνα, σε πολλές χώρες, και απέτυχε. Σήμερα είναι ακόμα πιο απίθανο
να πετύχει. Κάθε μεγάλη επιχείρηση, για να είναι παραγωγική, θα πρέπει να είναι ανοιχτή στην παγκόσμια καινοτομία και να εντάσσεται σε παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Χωρίς εισαγόμενα μηχανήματα,
πρώτες ύλες και τεχνογνωσία δεν μπορεί να σταθεί κανένας, ούτε στην Κίνα,
ούτε στην Ολλανδία.
και των υποδομών ως απάντηση στην καπιταλιστική παραγωγή. Αυτό δοκιμάστηκε
πολλές
φορές τον 20ο αιώνα, σε πολλές χώρες, και απέτυχε. Σήμερα είναι ακόμα πιο απίθανο
να πετύχει. Κάθε μεγάλη επιχείρηση, για να είναι παραγωγική, θα πρέπει να είναι ανοιχτή στην παγκόσμια καινοτομία και να εντάσσεται σε παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Χωρίς εισαγόμενα μηχανήματα,
πρώτες ύλες και τεχνογνωσία δεν μπορεί να σταθεί κανένας, ούτε στην Κίνα,
ούτε στην Ολλανδία.
Ποιος πιστεύει στα σοβαρά ότι η Εθνική Τράπεζα, η Βιομηχανία Ζάχαρης, και η ΔΕΗ
μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της εποχής αν τις ελέγχει ο Λαφαζάνης και η ΓΕΝΟΠ; ‘Έχουμε αρκετά δείγματα γραφής από το κρατικό μονοπώλιο στην παραγωγή ενέργειας:
προτίμηση στο λιγνίτη, πετρέλαιο στα νησιά (η χαρά της διαπλοκής), απέχθεια στην
ηλιακή και αιολική ενέργεια. Φοβούνται μήπως αποδυναμωθεί η κεντρική εξουσία από την αποκεντρωμένη παραγωγή και διανομή, που θα γίνεται από τις στέγες των κτιρίων ή από τα
οικόπεδα των Δήμων. Σε περίπου πέντε χρόνια η νέα ενεργειακή τεχνολογία, που συνδυάζει ανανεώσιμες πηγές και μεγάλες μπαταρίες, θα είναι οικονομικά ανταγωνιστική, και θα
επεκταθεί σε όλο τον κόσμο. Εκτός από το μικρό γαλατικό χωριό της Αριστερής Πλατφόρμας.
μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της εποχής αν τις ελέγχει ο Λαφαζάνης και η ΓΕΝΟΠ; ‘Έχουμε αρκετά δείγματα γραφής από το κρατικό μονοπώλιο στην παραγωγή ενέργειας:
προτίμηση στο λιγνίτη, πετρέλαιο στα νησιά (η χαρά της διαπλοκής), απέχθεια στην
ηλιακή και αιολική ενέργεια. Φοβούνται μήπως αποδυναμωθεί η κεντρική εξουσία από την αποκεντρωμένη παραγωγή και διανομή, που θα γίνεται από τις στέγες των κτιρίων ή από τα
οικόπεδα των Δήμων. Σε περίπου πέντε χρόνια η νέα ενεργειακή τεχνολογία, που συνδυάζει ανανεώσιμες πηγές και μεγάλες μπαταρίες, θα είναι οικονομικά ανταγωνιστική, και θα
επεκταθεί σε όλο τον κόσμο. Εκτός από το μικρό γαλατικό χωριό της Αριστερής Πλατφόρμας.
Σε αυτά τα τρία πεδία, δηλαδή στην εσωτερική οργάνωση της παραγωγής, στις εναλλακτικές σχέσεις διανομής, και στον κεντρικό οικονομικό σχεδιασμό, η ανεπάρκεια της ριζοσπαστικής Αριστεράς είναι παγκόσμια. Αλλά στο πεδίο των κοινωνικών υπηρεσιών το πράγμα διαφέρει.
Σε μερικές χώρες της Ευρώπης οι αριστεροί μιας προηγούμενης εποχής πέτυχαν κάτι πραγματικά ριζοσπαστικό: την ελεύθερη καθολική πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες υγείας και παιδείας, την παροχή βασικής σύνταξης σε όλους, καθώς και σημαντικά επιδόματα για άνεργους και φτωχούς.
Σε αυτό το πεδίο η διεθνής αριστερά έχει να δείξει μεγάλες πρακτικές νίκες. Όχι όμως και η δική μας ριζοσπαστική αριστερά, που με το λόγο και τη δράση της υπονομεύει κάθε προσπάθεια να χτίσουμε αντίστοιχης ποιότητας και έκτασης υπηρεσίες στην Ελλάδα.
Σε αυτό το πεδίο η διεθνής αριστερά έχει να δείξει μεγάλες πρακτικές νίκες. Όχι όμως και η δική μας ριζοσπαστική αριστερά, που με το λόγο και τη δράση της υπονομεύει κάθε προσπάθεια να χτίσουμε αντίστοιχης ποιότητας και έκτασης υπηρεσίες στην Ελλάδα.
Στο συνταξιοδοτικό υπερασπίζεται τα προνομιούχα ταμεία και τις πρόωρες συντάξεις.
Υπερασπίζεται δηλαδή ένα σύστημα που είναι ταυτόχρονα πολύ ακριβό και εξαιρετικά άδικο,
καθώς αυξάνει την ανισότητα ανάμεσα στους ηλικιωμένους αντί να την μειώνει, και ταυτόχρονα μεταβιβάζει τόσο πολλούς πόρους στους σημερινούς συνταξιούχους που δεν περισσεύει τίποτε για τους νέους άνεργους, και ούτε θα περισσεύει για να πάρουν κάποτε σύνταξη οι σημερινοί σαραντάρηδες. Η τρόικα πρότεινε από το 2010 ένα πολύ πιο δίκαιο σύστημα, και η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ άρχισε να το υλοποιεί, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ δίνει διαρκώς μάχες οπισθοφυλακής για τα προνόμια, και αν μπορούσε θα μας γύριζε στην εποχή των 170 ταμείων.
Υπερασπίζεται δηλαδή ένα σύστημα που είναι ταυτόχρονα πολύ ακριβό και εξαιρετικά άδικο,
καθώς αυξάνει την ανισότητα ανάμεσα στους ηλικιωμένους αντί να την μειώνει, και ταυτόχρονα μεταβιβάζει τόσο πολλούς πόρους στους σημερινούς συνταξιούχους που δεν περισσεύει τίποτε για τους νέους άνεργους, και ούτε θα περισσεύει για να πάρουν κάποτε σύνταξη οι σημερινοί σαραντάρηδες. Η τρόικα πρότεινε από το 2010 ένα πολύ πιο δίκαιο σύστημα, και η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ άρχισε να το υλοποιεί, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ δίνει διαρκώς μάχες οπισθοφυλακής για τα προνόμια, και αν μπορούσε θα μας γύριζε στην εποχή των 170 ταμείων.
Στην παιδεία έχουμε από δεκαετίες δωρεάν και καθολική πρόσβαση μέχρι το Λύκειο, και μαζικό δημόσιο πανεπιστήμιο, αλλά η ταξική διάκριση γίνεται μέσα από την ποιότητα των σπουδών. Και η ελληνική Αριστερά, αντί να είναι η πρώτη που απαιτεί ποιότητα για τα δημόσια σχολεία, αντιμάχεται την αξιολόγηση, απεχθάνεται τις νέες τεχνολογίες εκπαίδευσης, προτιμά να είναι τα πανεπιστήμια πεδίο μάχης παρά χώρος για να αποκτήσουν εφόδια εργασίας και παραγωγής οι φτωχοί φοιτητές.
Στην υγεία δεν έχουν κανένα σχέδιο για την πιο αποτελεσματική χρήση των περιορισμένων πόρων. Αντιδρούσαν στην μετάπτωση προς τα γενόσημα, επιμένουν στους κομματικούς διορισμούς, καλύπτουν το φακελάκι, , και πάλι απεχθάνονται την αξιολόγηση. Ακυρώνουν έτσι και την ποιότητα και την δωρεάν πρόσβαση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν, ενώ κουβαλάει τις αδυναμίες της παγκόσμιας ριζοσπαστικής Αριστεράς, δεν υποστηρίζει στην πράξη τις σημαντικές επιτυχίες της. Αυτές τις επιτυχίες τις υπερασπίζεται η κεντροαριστερά της Ευρώπης, που για εσάς, σύντροφοι, είναι συντηρητική.
Αντί γι’ αυτό, ο ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε να κάνει σημαία του ορισμένες δανεικές ιδέες, όπως είναι η διαγραφή χρέους, η ανάπτυξη μέσω ελλειμμάτων και (για μερικούς) το εθνικό νόμισμα. Τίποτε από τα τρία δεν είναι ειδικά αριστερό. Τις υποστηρίζουν και κεντροδεξιοί και κεντροαριστεροί, όπως και τις αντιμάχονται από τις ίδιες παρατάξεις. Ειδικά το εθνικό νόμισμα και η διαγραφή χρέους είναι αγαπημένες λύσεις πολλών νεοφιλελεύθερων.
Η εθνική οπτική παίζει σημαντικό ρόλο στις ιδέες των οικονομολόγων, π.χ. οι Άγγλοι τείνουν να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για το ευρώ, και οι πιο δεξιοί από αυτούς στάζουν φαρμάκι. Η επαγγελματική θέση του αναλυτή καθορίζει επίσης τις προτεραιότητες: η διαγραφή του χρέους θεωρείται πολύ σημαντική από τους οικονομολόγους που ασχολούνται με τις αγορές ομολόγων (τον «καζινοκαπιταλισμό»), και λιγότερο από εκείνους που ασχολούνται με τις παραγωγικές επιχειρήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Βαρουφάκης συνομιλεί συχνά με τα hedge funds, και ποτέ σχεδόν με επιχειρηματίες και εργαζόμενους της βιομηχανίας ή του τουρισμού.
Αλλά αυτές τις δανεικές ιδέες, που δεν είναι ειδικά αριστερές, δεν υπήρχε κανένας λόγος να μπορεί να τις υπερασπιστεί καλύτερα ο ΣΥΡΙΖΑ, ή να αξιολογήσει καλύτερα τη σημασία τους, από ότι η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό δεν μπορούσε να έχει καμιά μεγαλύτερη επιτυχία στη διεκδίκηση. Αντίθετα, επειδή από πεποίθηση δεν παρατηρεί την παραγωγική βάση, δεν μπόρεσε να καταλάβει πόσο κοστίζει να δίνεις μάχη για γενικές και συμβολικές ιδέες, αντί να συζητάς για ειδικά μέτρα.
Σύντροφοι του ΣΥΡΙΖΑ, αν είσαστε πνευματικά έντιμοι, θα πρέπει να δεχθείτε οτι το «ενάντια στη φτώχεια και την ανεργία» δεν είναι οικονομικό πρόγραμμα. Η «ανατροπή» δεν είναι οικονομική πολιτική. Στην καλύτερη περίπτωση είναι προϋπόθεση για να ασκήσεις την πολιτική. Και μετά την ανατροπή, τι θα κάνετε;
Μου θυμίζετε τον σκύλο που όλη μέρα κυνηγά τα αυτοκίνητα. Όταν όμως αναπάντεχα σταματήσει κάποιο δίπλα του, βάζει την ουρά κάτω από τα σκέλια και φεύγει αμήχανος. Ετσι αμήχανοι κι εσείς. Αποδεχτείτε τουλάχιστο οτι δεν ξέρετε πώς να οδηγήσετε το αυτοκίνητο, και αποσυρθείτε μέχρι να σχεδιάσετε το όχημα που σας ταιριάζει. Να το σχεδιάσετε σωστά όμως. Με σύγχρονα εργαλεία προσομοίωσης. Με δοκιμές της μηχανής στο εργαστήριο. Με αισθητήρες, φρένα, συστήματα πλοήγησης. Με μικροατυχήματα δικά σας, που δεν θα επιβαρύνουν τους ανυποψίαστους περαστικούς. Με πολλή, καθημερινή, παραγωγική εργασία. Και τότε ελάτε πάλι, να μας δείξετε ένα πρόγραμμα που να είναι δικό σας και να μπορείτε να το εφαρμόσετε.
Μια προσωπική παρατήρηση για την γενιά μου. Στον Ρήγα Φεραίο και στην ΚΝΕ της εποχής της χούντας, τότε που χρειαζόταν θάρρος για να είσαι αριστερός, δεν υπήρχαν μόνο σημερινά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Υπήρχαν και άλλοι, μάλλον περισσότεροι, που απομακρύνθηκαν από την μαρξιστική αριστερά μετά την Μεταπολίτευση. Δεν ήταν επειδή βολεύτηκαν. Ήταν επειδή παρακολουθούσαν πιο προσεκτικά πώς εξελίσσεται ο κόσμος, στην πράξη, στις επιχειρήσεις και στην πολιτική, αλλά και στην θεωρία, μέσα στα πανεπιστήμια. Πολλοί από αυτούς προσπάθησαν να κάνουν καλό για τη χώρα, και ιδιαίτερα για τους πιο αδύναμους. Αγωνίστηκαν σε πολλά μέτωπα, σε μερικά νίκησαν και σε μερικά ηττήθηκαν.
Εσείς όμως δεν ηττηθήκατε, σύντροφοι, γιατί δεν μπήκατε ποτέ στο γήπεδο.
Άλλη η δουλειά του ναύτη κι άλλη του καντηλανάφτη
Η κατάρρευση των πολυμετοχικών KG Funds στη Γερμανία που επένδυαν στην ναυτιλία, συμπαρέσυρε και εξακολουθεί να κλυδωνίζει το τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό τους σύστημα.
Οι Γερμανοί εφοπλιστές και πλοιοκτήτες έκτισαν έναν τεράστιο στόλο με πλοία κοντέινερ, ποντάροντας στο μεγάλο τονάζ της εξαγωγικής τους βιομηχανίας.Με απλά λόγια ο σχεδιασμός είχε ως εξής: «Aφού έχουμε τόσα πολλά υλικά να μεταφέρουμε, γιατί να πληρώνουμε άλλους μεταφορείς και να μην κάνουμε το δικό μας στόλο; Γερμανικά εμπορεύματα θα μεταφέρονται με γερμανικά πλοία, τα οποία θα κατασκευαστούν σε γερμανικά ναυπηγεία, και οι γερμανικές τράπεζες θα χρηματοδοτήσουν αυτό το γιγάντιο εγχείρημα, διασπέρνοντας τα οφέλη μέσω των πολυμετοχικών Funds στα γερμανικά νοικοκυριά και τους αποταμιευτές».Για να προσελκύσουν τα κεφάλαια των μικροκαταθετών και να αγοράσουν τα συγκεκριμένα πολυμετοχικά Funds, η γερμανική κυβέρνηση έδωσε με νομοθετική ρύθμιση μεγάλες επιδοτήσεις και ευνοϊκή φορολογία.Όμως η δουλειά δεν πήγε καλά, τα έσοδα από τα ναύλα δεν επαρκούσαν για να συντηρηθεί ο στόλος και ο σχεδιασμός της γερμανικής ναυτιλίας κατέρρευσε με αποτέλεσμα τα φιλόδοξα Funds να χάσουν το 70% της αξίας τους και να κινδυνεύουν να μετατραπούν σε Lehman της Ευρώπης.Για κάποιο διάστημα οι γερμανικές τράπεζες έκρυβαν τους σκελετούς στα ντουλάπια τους, έως ότου αυτό δεν ξέφυγε της προσοχής των ελεγκτικών μηχανισμών της ΕΚΤ που τις ανάγκασε να εφαρμόσουν το σωστό μοντέλο αποτίμησης της τιμής των πλοίων και των ναυτιλιακών εταιριών.
Ο αναλυτής της Moody’s Σβεν Μέτζλερ προσδιορίζει τη ζημιά σε 98 δισ. αφού η έκθεση τών δέκα μεγαλύτερων τραπεζών ήταν περίπου στο 1/3 από τα 475 συνολικά δισ.- αν και άλλοι αναλυτές ανεβάζουν το ποσό στο διπλάσιο. Η New York Times έγραψε πως οι γερμανικές τράπεζες και οι πολιτικοί πρέπει να λογοδοτήσουν για τη μεγαλύτερη οικονομική καταστροφή της μεταπολεμικής Γερμανίας που κατέστρεψε νοικοκυριά και παρέσυρε μικροαποταμιευτές να χάσουν τις οικονομίες τους. Η HSH Nordbank και η Commertzbank που απορρόφησε την πτωχευμένη θυγατρική της Shiffsbank στις ΗΠΑ, είναι σε καθεστώς εποπτείας από τήν Budesbank και την ομοσπονδιακή αρχή BAFIN.
Οι ευθύνες όμως δεν αποδόθηκαν, οι τράπεζες δεν τιμωρήθηκαν, το πολιτικό σύστημα δεν λογοδότησε και η συζήτηση περί ευθυνών ουδέποτε άνοιξε. Αντιθέτως οι Γερμανοί μικροκαταθέτες που έχασαν τις οικονομίες τους στη ναυτιλιακή κρίση δέν είδαν με καθόλου καλό μάτι την αγορά τών πτωχευμένων πλοίων από τους Έλληνες και Κύπριους εφοπλιστές που τα αγόρασαν κυριολεκτικά με πενταροδεκάρες. Τους έστρεψαν άλλωστε τα Γερμανικά ΜΜΕ (με πρωτοστάτη τη BILD) σε αυτό το σκεπτικό: «Οι γύπες Ελληνες εφοπλιστές που εκμεταλευόμενοι την άσχημη συγκυρία, αντί πινακίου φακής απέκτησαν τα γερμανικά πλοία».Κάτι που δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αν δεν σταθούμε στο συλλογισμό πως στις ελεύθερες οικονομίες όσοι διαθέτουν ρευστό αγοράζουν τις πτωχευμένες και κατασχεμένες περιουσίες όσων ήταν άτυχοι ή ανίκανοι να τις διατηρήσουν.Ενδεικτικά να αναφέρουμε τη ναυτιλιακή εταιρία Ελληνικών συμφερόντων Techomax που αγόρασε 10 πλοία έναντι 100 εκ.ευρώ ενώ η πραγματική τους αξία ανέρχεται πάνω από ένα δισ., ενώ πρόσφατα η τράπεζα Nordbank AG πώλησε στον όμιλο Navios συμφερόντων της Αγγελικής Φράγκου 14 ποντοπόρα πλοία αντί τιμήματος 225 εκ. δολαρίων και πραγματικής αξίας τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ.Στήν ουσία λοιπόν οι Έλληνες και Κύπριοι εφοπλιστέςκατασπάραξαν τη γερμανική ναυτιλία που πανικόβλητη πουλά τα πλοία της στο 15-20% της αξίας τους για να μειώσει τη χασούρα των εκτεθειμένων τραπεζών στα πολυμετοχικά Funds με αποδέκτη της ζημιάς εκατομμύρια μικροεπενδυτές.Υπάρχει και μια σχετική φιλολογία περί της αντιπαλότητας της γερμανικής κοινής γνώμης και των πολιτικών εναντίον της χώρας μας ως αντίκτυπο της επιχειρηματικής εκμετάλλευσης των εφοπλιστών μας, αλλά αυτό φυσικά δεν ισχύει και είναι μια φτηνή εθνικιστική κορόνα στα χαμηλά ένστικτα διαφόρων εθνικιστών.Άλλωστε δεν ευσταθεί γιατί οι ίδιες οι γερμανικές τράπεζες κάλεσαν τους Έλληνες εφοπλιστές να αγοράσουν τα κατασχεμένα πλοία αναζητώντας αγοραστές με μεσολαβητές που έστειλαν και στέλνουν στην ακτή Μιαούλη και οι χρηματοπιστωτικοί γερμανικοί οργανισμοί έχουν χορηγήσει τα περισσότερα δάνεια στην Ελληνική ναυτιλία, συνολικά 16,6 δισ. ευρώ, ακριβώς γιατί την εμπιστεύονται. Αναλογιστείτε πόσο σκληρό είναι για τις γερμανικές τράπεζες να δίνουν δάνεια για να πουλήσουν τζαμπατζάν τις πτωχευμένες ναυτιλιακές επιχειρήσεις στους ανταγωνιστές τους, προκειμένου να μειώσουν τη χασούρα τους.Η ελληνόκτητη ναυτιλία εμφανίζει συνολική χωρητικότητα 181,7 εκατ.dwt και ελέγχει 5.057 ποντοπόρα πλοία άνω τών 10.000 τόνων. Παράλληλα 522 πλοία 30 εκ.τόνων ή το 16,5% του υπό ναυπήγηση, διεθνώς, στόλου είναι ελληνικών συμφερόντων. Άλλωστε η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει το 18,8% του παγκόσμιου στόλου πλοίων χύδην φορτίου και με το 26,5% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων μεταφέρει το 65% του παγκόσμιου dwt αργού πετρελαίου.Αν υπάρχει κάτι που πρέπει να διδαχτούμε με αυτή την ιστορία, είναι πως αν γνωρίζεις και κάνεις καλά τη δουλειά σου αν διαθέτεις την απαραίτητη τεχνογνωσία και υπευθυνότητα, τότε θα απολαμβάνεις την εμπιστοσύνη όλων και τα κέρδη σου θα πολλαπλασιάζονται. Κάθε αστοχία των ανταγωνιστών θα μετατρέπεται σε πλεονέκτημα και η θέση σου θα γιγαντώνεται.Όσο για τους Γερμανούς εφοπλιστές και τραπεζίτες, μπορούν να διδαχτούν από την ελληνική θυμοσοφία που εκφράζεται στους στίχους ενός παλιού λαϊκού τραγουδιού: «Άλλη είναι η δουλειά του ναύτη και άλλη του καντηλανάφτη»…ΝΙΚΟΣ ΚΤΙΣΤΑΚΗΣΠηγή: athensvoiceΑντικλείδι , http://antikleidi.com
Βραδιάζει. Πάρνηθα από Τσούμα Πούσι
Στο κονάκι του Γκίκα βραδιάζει …
Στην Ελλάδα ασχολείται με την αγροτική παραγωγή το 14,5% του πληθυσμού και αποδίδει το 6,6% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με τα ποσοστά σε όλη την Ευρώπη που είναι 2,9 με 3,5% απασχόληση ανθρώπινου δυναμικού με αποτελέσματα καλύτερα στα ΑΕΠ (από 7,5 έως 9,5%).Από αυτό προκύπτει ότι παρόλο που απασχολείται τόσος κόσμος σε υπερβάλλον ποσοστό, σχεδόν πενταπλάσιο από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό, τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Τόσο πενιχρά που με απλή μέθοδο των τριών προκύπτει πως αν όλοι μας ήμασταν αγρότες θα παράγαμε μόλις το 45% του ΑΕΠ.Όμως, έχει γίνει μόδα όλοι να προτείνουν στους νέους να ασχοληθούν με αγροτικές εργασίες και μάλιστα υπήρξε υπερπροβολή από τα ΜΜΕ κάποιων νεόκοπων που το αποφάσισαν και δόθηκε ιδιαίτερη προβολή για νέες καλλιέργειες (σαλιγκάρια, μανιτάρια, ρόδια κτλ.) που έλαβαν και τη διάσταση ότι είναι αυτό που χρειαζόμαστε για να σωθούμε από την κρίση.Κανένας νοήμων φυσικά δεν θα ήταν αντίθετος με τον εκσυγχρονισμό των καλλιεργειών αλλά αυτό είναι μακριά από το να μετατραπούμε σε αγροτικό έθνος όπως η Ινδία ή το Βιετνάμ, έστω και εκσυγχρονισμένα.Το περίεργο είναι πως αυτή η χώρα που διαθέτει 3.045 νησιά και 16.000 χιλιόμετρα ακτογραμμές (περισσότερες από την Αφρική) είναι μία ηπειρωτική χώρα. Το λέω με την έννοια της κουλτούρας. Και παρέμεινε γιατί οι βουλευτές της ηπειρωτικής χώρας έπρεπε να ικανοποιήσουν τα κατακερματισμένα μικροσυμφέροντα των αγροτών ψηφοφόρων τους και έκαναν τα πάντα να παραμείνουν αγρότες και ψηφοφόροι.
Γιατί είναι στην ίδια λογική η κατασκευή του άνευ λόγου κτιρίου στην Ήπειρο στα σύνορα με την Αλβανία που κανείς δεν γνωρίζει γιατί χτίστηκε από τον Πελτσάνικο, με τις πολιτικές του Ανδρέα Παπανδρέου: κάθε χωριό και το γυμναστήριό του, κάθε κωμόπολη και το στάδιό του.Και τις πραγματοποίησαν μη παραλείποντας να φυτέψουν και ένα Ξενία σε κάθε κουτσοχώρι και να δίνουν χρήματα σε ξελογιασμένους επιχειρηματίες για να χτίσουν ξενοδοχεία στην κωλοπετεινίτσα γιατί έχει ωραίο δάσος. Αλλά πώς να πουλήσεις δάσος στους Γερμανούς, τους Αυστριακούς, τους Ελβετούς, όταν αυτό δεν είναι το συγκριτικό σου πλεονέκτημα ως τουριστικό προϊόν;Στην κωλοπετεινίτσα, όμως, τις κορδέλες θα τις κόψει ο τοπικός βουλευτής και οι περισσότεροι υποψήφιοι είναι σε ηπειρωτικούς νομούς, εκεί που έχει χωρικούς και αγρότες και εκατοντάδες χωριά που να τους κάνουμε γυμναστήρια και στάδια και Ξενία και να τους δηλώσουμε παραπάνω στρέμματα για να παίρνουν επιδοτήσεις γιατί και ο αγρότης (και θέλουμε πολλούς αγρότες, όχι όπως στην Ευρώπη που είναι μόνο το 3,5%), είναι κάτι σαν δημόσιος υπάλληλος.Δεν κόβει τιμολόγια, δεν έχει βιβλία εσόδων εξόδων, δεν πλήρωνε έως πρόσφατα ασφαλιστικές εισφορές, και τώρα δίνει ελάχιστα, αλλά θα πάρει σύνταξη και θα δηλώσει και τη γυναίκα του ως αγρότισσα (παρόλο που δεν είναι) για να πάρει και εκείνη σύνταξη χωρίς να πληρώσει ποτέ τίποτα στον ΟΓΑ. Το 14,5% αυτό των αγροτών που θα συνταξιοδοτηθεί το πληρώνουμε όλοι μας καθημερινά σε χαρτόσημα, σε παράβολα, ακόμη και στο δάνειο που θα πάρουμε από την τράπεζα υπάρχει ποσό υπέρ ΟΓΑ.Δεν είναι, όμως, μόνο αυτό το κακό που έχει κάνει ο αγροτισμός και το χάιδεμα των χωριών στην οικονομία και τη χώρα. Έχει τσακίσει τη βιομηχανία, γιατί η κωλοπετεινίτσα είναι απείρου κάλλους, όπως λέει και ο τοπικός βουλευτής και συμφωνούν οι τοπικοί παράγοντες συμπεριλαμβάνοντας τους οικολόγους που δεν χρειάζεται να είναι τοπικοί, αυτοί είναι παντού, και ως εκ τούτου απαγορεύεται με τους σκληρότερους οικολογικούς νόμους στον κόσμο η δημιουργία βιομηχανίας στην κωλοπετεινίτσα, γιατί τα κατσικάκια μας βελάζουν και τα τριφύλλια μας αναπτύσσονται μαζί με τα παντζάρια και τώρα θα βάλουμε καινούργιες καλλιέργειες (σαλιγκάρια, μανιτάρια και ρόδια) που θα μας κάνουν πλούσιους.Αν υπάρχει Βωξίτης δεν θα αφήσουμε να γίνει εξόρυξη, ούτε το μάρμαρο, ούτε τον χαλκό, ούτε τον Ζόλυθο. Είναι η ίδια ιστορία με τις Σκουριές Χαλκιδικής. Ναι, έβαλαν το χέρι τους οι οικολόγοι και οι αριστεροί και ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως βρήκαν και έτοιμη την νοοτροπία του αγροτισμού-τοπικισμού που έχει βαθιές ρίζες.Το μάρμαρο, ας πούμε, καλύπτει μόνο το 2% του φλοιού της γης αλλά στην Ελλάδα τα ανθρακικά πετρώματα καλύπτουν το 70% της επιφάνειάς της και υπάρχουν υπέροχα λευκά και χρωματιστά μάρμαρα να ντύσουν όλες τις οικοδομές και τους ουρανοξύστες του κόσμου.Αυτό απαιτεί βιομηχανία και για να λάβει άδεια μία βιομηχανία πρέπει να πληροί τις περιβαλλοντικές μελέτες και προϋποθέσεις που βρίσκουν αντίθετους τους κατοίκους της κωλοπετεινίτσας και του τοπικού βουλευτή, γιατί τα κατσίκια μας βελάζουν και σπέρνουμε παντζάρια.Ο Ιωάννης Μεταξάς είχε πει πως σκοπός του ήταν να καταργήσει τα χωριά και να δημιουργήσει σε κάθε νομό εκτός από την πρωτεύουσά του μία κωμόπολη και πέντε έξι κεφαλοχώρια. Το σχέδιό του αποσκοπούσε στο να γλιτώσει τα έξοδα των υποδομών. Δεν μπορούμε, είπε, να στείλουμε σε χιλιάδες χωριά ρεύμα, τηλέφωνο, να κτίσουμε σχολείο, να διορίσουμε δασκάλους, διοικητικούς υπαλλήλους, να κατασκευάσουμε δρόμους κτλ. Επιπλέον υπάρχουν περιοχές που πρέπει να αφοσιωθούν στη βιομηχανία.Ο Μεταξάς ήταν φασίστας, αλλά εκτός από αυτό είχε επιχειρηματικές ιδέες. Το να είσαι φασίστας δεν σημαίνει ότι δεν έχεις επιχειρηματική νοοτροπία. Άλλωστε μπορούσε να υλοποιήσει το σχέδιο, ήταν δικτάτορας, θα το επέβαλλε αλλά τον πρόλαβε ο πόλεμος.Και μια που αναφέραμε βιομηχανία: στη χώρα μας η βιομηχανική παραγωγή συμβάλλει στην οικονομία και το ΑΕΠ μόλις το 16% σε σχέση με την Ευρώπη που είναι 40%, βλέπετε εκεί δεν έχουν στρατιές αγροτών και τοπικούς βουλευτές που χαϊδεύουν τους ψηφοφόρους χωρικούς τους.Στην πραγματικότητα η ραχοκοκαλιά της βιομηχανίας μας είναι χίλια εργοστάσια που αν το ψάξουμε θα διαπιστώσουμε ότι παράγουν τα μισά εδώ και έναν αιώνα και τα υπόλοιπα ογδόντα χρόνια. Ε λοιπόν, τα 500 έγιναν επί Βενιζέλου στα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα (όταν ο Βενιζέλος ανακάλυψε τον δαιμόνιο Μποδοσάκη-Αθανασιάδη και τον επέβαλε), και τα άλλα 500 επί Μεταξά. Ο ένας ήταν δημοκράτης και ο άλλος φασίστας και μάλιστα οι δυο τους θανάσιμοι πολιτικοί εχθροί, αλλά στη βιομηχανική παραγωγή ακολούθησαν ακριβώς την ίδια πολιτική ανάπτυξης.Είναι ενδιαφέρουσα μία αναζήτηση στο iMinerals GR όπου μπορεί κανείς να διαπιστώσει τις ποσότητες, τις ιδιότητες, τις χρήσεις και τις περιοχές στη χώρα μας που υπάρχουν βιομηχανικά, ενεργειακά και μεταλλικά ορυκτά. Οι αλκαλιούχοι άστριοι έχουν εφαρμογές σε βαφές, χρώματα, πλαστικά και ελαστικά. Υπάρχουν κοιτάσματα στον Έβρο (Κόρυβος, Πρωτοεκκλησιά), στη Δράμα (Παρανέστι), στη Θεσσαλονίκη (Λευκοχώρι, Νικόπολη, Καλαμωτό), στη Σαμοθράκη και στη Σιθωνία Χαλκιδικής. Ο Αταπουλγίτης και ο Σεπιόλιθος έχουν εφαρμογές σε παρασκευή ζωοτροφών, εκδόχων φαρμακευτικών προϊόντων, αποσμητικών και λιπαντικών ουσιών, καλλυντικών υγρών απορρυπαντικών κ.ά.
Υπάρχουν τεράστια κοιτάσματα ΝΑ των Γρεβενών στη λεκάνη του Βεντζίου (50 εκ. τόνοι).Ο Βαρύτης χρησιμοποιείται ως πληρωτικό στις κατασκευές και επικαλυπτικό υλικό σε πλαστικά, ελαστικά και χαρτί. Έχουμε κοιτάσματα στη Θάσο, Μεταλλικό Κιλκίς, Λευκάδα, Τυρό Αρκαδίας, Μολάους Λακωνίας Κίμωλο, Πολύαιγο, Κω, Μήλο, Δραγονήσι.Ο Βερμικουλίτης χρησιμοποιείται στα οικοδομικά υλικά και τον βρίσκουμε στο Ζιδανίο Κοζάνης, Ασκού Λαγκαδά, στα όρη Κρούσια και Δίσωρο Κιλκίς, στη Βάβδο και Γερακινή Χαλκιδικής. Ο Βολαστονίτης έχει εφαρμογές στα χρώματα τα πλαστικά και τα νάιλον και κοιτάσματά του έχουν ανακαλυφθεί στα Κιμμέρια Ξάνθης, Πανόραμα Δράμας και Ανάφη.Και υπάρχουν βορικά ορυκτά και ενώσεις, βωξίτες και αλουμίνα, γρανάτες, γραφίτης, γύψος και ανυδρίτης, διατομίτης, ζεόλιθοι, καολίνης, κίσσηρη, σκωρία, κορούνδιο και σμύριδα, μαγνησιούχα ορυκτά και ενώσεις, μαρμαρυγίες, μπετονίτης, ολιβίνης, περλίτης, σιλιμανίτης, τάλκης, φθορίτης, φωσφορίτες και ενώσεις φωσφόρου, χαλαζιακή άμμος, χαλαζίας και ενώσεις πυριτίας.Και τα μεταλλικά ορυκτά: άργυρος, μαγγάνιο, σιδηροπυρίτης, νικέλιο, σίδηρος, χαλκός και χρώμιο. Και υπάρχουν σε τεράστιες εκμεταλλεύσιμες και προσοδοφόρες ποσότητες σε χιλιάδες περιοχές όλης της χώρας και σταματώ να σας κουράζω με την παράθεση των εφαρμογών και τις ακριβείς θέσεις των κοιτασμάτων.Ο βασικός λόγος που η ελληνική βιομηχανία δεν μπορεί να αναπτυχθεί είναι πως το κοίτασμα σε ένα βουνό ή μία κοιλάδα δεν εξορύσσεται διότι θίγονται τα μικροσυμφέροντα της στάνης, του μπαξέ, του χωραφιού, των εκατό κατοίκων της κωλοπετεινίτσας.Έτσι λοιπόν κάθε χωριό έχει και το γυμναστήριό του, και τους ασφαλισμένους ΟΓΑ που δεν πληρώνουν ΟΓΑ γιατί το πληρώνουμε εμείς και όλοι αυτοί είναι και το 14,5% του πληθυσμού μας.Και συστήνουν στους νέους να επιστρέψουν, λέει, στα χωριά για να γίνουν αγρότες και να νικήσουν την οικονομική κρίση, δηλαδή να οπισθοδρομήσουμε σε επίπεδο Ινδίας και Μπαγκλαντές γιατί είμαστε ανίκανοι να αναπτύξουμε τη βιομηχανία και τη μετάπραξη.Η αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα είναι μία χαμένη υπόθεση από οικονομική άποψη. Όσες μπαρούφες και να λένε περί διάθεσης του ελαιόλαδου και άλλων προϊόντων ελάχιστα μπορεί να αποδώσει περισσότερα από ό,τι ήδη αποδίδει. Αυτός είναι ο κάβουρας αυτό είναι και το ζουμί του. Με τα σκόρδα και τα παντζάρια δεν υπάρχει ανάπτυξη και πρόοδο. Ούτε μπορείς να ανταγωνιστείς τις τριτοκοσμικές γεωργικές χώρες με το φτηνό κόστος παραγωγής.Τελευταία ανακάλυψαν πως εισάγουμε σκόρδα από την Κίνα ή πατάτες από την Αίγυπτο, και αυτό λένε είναι εγκληματικό και πρέπει όλους να μας συγκλονίσει. Ωραία, λοιπόν, να γίνουμε όλοι αγρότες για να παράγουμε ακριβά σκόρδα και ακριβές πατάτες και να βρούμε καταναλωτές να τα αγοράσουν επιμένοντας σε ένα αποτυχημένο μοντέλο οικονομίας.Ανάπτυξη μπορεί να έρθει μόνο με τη βιομηχανία, που την έχουμε πνίξει με σκληρούς περιβαλλοντικούς νόμους, γραφειοκρατία και υψηλή φορολογία, και τις υποδομές στον τουρισμό και τη ναυτιλία, συμπεριλαμβανομένου της ιδιωτικής κρουαζιέρας που με μερικές σωστές κινήσεις και κατασκευές μαρινών να αυξήσει 5% το ΑΕΠ, όσο δηλαδή αποδίδει η τεράστια στρατιά των χαιδεμένων αγροτών.Όμως αυτό θα συμβεί όταν αλλάξει και η κουλτούρα μας. Επί σειρά δεκαετιών στο τηλεοπτικό σήμα της ΕΙΡΤ ακουγόταν μία φλογέρα και ένα κουδούνισμα: κλιγκ- κλογκ, όπως των προβάτων που μαζεύονται στη στάνη.Η μονοπωλιακή τηλεόραση αυτό είχε επιλέξει ως χαρακτηριστικότερο σημαίνον για να μας υποβάλλει. Φτάνει, όμως, η χώρα έχει ανάγκη από βιομηχανική παραγωγή και οι νέοι μας πρέπει να ενθαρρυνθούν να δραστηριοποιηθούν στη βιομηχανία, τη βιοτεχνία και τη μετάπραξη, όπως συμβαίνει στις σύγχρονες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ο απόστολος Μπαλτάς
ΠΟΛΙΤΙΚΗ 01.08.2015 : 12:41
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΔIAΓΩNIΩΣ
«Ενα τραπεζάκι έξω από τις τράπεζες με δύο μέλη του ΣΥΡΙΖΑ να μοιράζουν μπουκαλάκια νερό και να φροντίζουν για την προτεραιότητα στην ουρά». Τι θέλει ο άνθρωπος για να είναι ευτυχισμένος; Ενα τίποτε, λίγη δροσιά και μια ζεστή αγκαλιά. Για να συμπληρώσω μάλιστα την πρόταση που έκανε ο κ. Μπαλτάς στην Κ.Ε. του κόμματός του, θα πρότεινα, μαζί με το νερό, οι κομσομόλοι να εξηγούν στους είλωτες την ιστορική αναγκαιότητα της ουράς, να μοιράζουν ενημερωτικά φυλλάδια για τους αγώνες που έδωσε η ηγεσία του κινήματος, τις σκληρές διαπραγματεύσεις με τα μαύρα κοράκια, τους δανειστές και τα γαμψά τους νύχια. Υποκλίνομαι.Η πρόταση Μπαλτά ήταν η κορυφαία στιγμή της συνεδρίασης, το χιτ που θα παρασύρει στην επιτυχία και όλα τα υπόλοιπα τραγούδια του δίσκου. Μην αφήσετε την επιφανειακή της αφέλεια να σας παραπλανήσει. Αν την κοιτάξετε προσεκτικά, θα διαπιστώσετε πως πρόκειται περί κομψότητος, αντίστοιχη μιας τέλειας μαθηματικής εξίσωσης. Η οποία εδράζεται στη μεγάλη εκτίμηση που έχει η ελληνική πολιτική για τη νοημοσύνη των ψηφοφόρων, εκτίμηση η οποία με τη σειρά της αποτιμάται από την εκτίμηση που οι ίδιοι πολιτικοί έχουν για τη δική τους νοημοσύνη.Προς Θεού. Δεν επιδιώκω να υποτιμήσω τη νοημοσύνη του κ. Μπαλτά, αλίμονο. Απλώς αναρωτιέμαι πόση «διανοητική αδράνεια» –για να το πω κομψά– απαιτείται για να παραχθεί μια τέτοια σκέψη. Κατάφερες με την ανικανότητά σου να κλείσεις τις τράπεζες, αφού τις άδειασες πρώτα, κατάφερες να στήνονται στην ουρά για εξήντα ευρώ, και η λύση που προτείνεις στο πρόβλημα είναι να μοιράζουν τα μέλη σου μπουκαλάκια με νερό στους αναξιοπαθούντες. «Γκαϊντούρια!» που είχε φωνάξει και ο φιλέλληνας Τσερτς στην Εθνοσυνέλευση κάποτε.Υπάρχει βέβαια και η δυσμενέστερη εκδοχή. Ενδέχεται ο κ. Μπαλτάς να πιστεύει ότι αυτό είναι το ορθόν, εκτιμώντας τη διεθνή κατάσταση, την κοινωνική κατάσταση και τις λοιπές καταστάσεις. Κι αυτό δεν θα αποτελούσε πρόβλημα εάν ο κ. Μπαλτάς δεν ήταν υπουργός Παιδείας, αν δηλαδή η αντίληψη περί ορθού που μπορεί να παράγει ο εγκέφαλός του δεν επηρέαζε τον καίριο αυτό τομέα της κοινής μας ζωής.Και για να τελειώσω κάπως αισιόδοξα. Αν δεν υπήρχε ο κ. Μπαλτάς, κάποιος έπρεπε να τον επινοήσει.
Έντυπη
Από τον Γιάννη τον Παούρη η παρακάτω ανάρτηση
Ο Νίκος Βογιάνος ο παλιόφιλος που έφυγε νωρίς …..
Στην φωτό με τον αδελφό του στον γάμο στην Μύκονο
Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία
Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα
Από τον Οκτώβριο πέρσι άρχισα να παρουσιάζω κάθε αρχή του μηνός το Ημερολόγιο του Ρωμηού 1889. Τα ημερολόγια αυτά ήταν ένα πολύ συνηθισμένο είδος εντύπου από το 1880 ως το 1930 περίπου. Κυκλοφορούσαν τον Δεκέμβριο και είχαν το ημερολόγιο της επόμενης χρονιάς, συνήθως με μια σελίδα για κάθε μήνα, διανθισμένο με διάφορες χρήσιμες πληροφορίες και με κάποια στιχουργήματα ή ανέκδοτα. Σταδιακά, προστέθηκε και φιλολογική ύλη, κι έτσι στα επόμενα ημερολόγια το ημερολογιακό στοιχείο είχε περάσει στο περιθώριο ή και απουσίαζε εντελώς -όπως, ας πούμε, στο Ημερολόγιο του Μπουκέτου, που έβγαλε γύρω στα 8 ετήσια τεύχη από το 1925 έως το 1932 (το έχω παρουσιάσει εδώ).Ημερολόγια τέτοια βγαίνουν ακόμα, πολυσέλιδα και φιλολογικά. Με ένα από αυτά, το Λεσβιακό ημερολόγιο, έχω συνεργαστεί κι εγώ ως εκ πατρός Λέσβιος.Ο Σουρής, όσο έβγαζε τον Ρωμηό, την έμμετρη εβδομαδιαία εφημερίδα του, έβγαλε και μερικά “Ρωμηού ημερολόγια”, αν και όχι κάθε χρόνο (Στην Ανέμη υπάρχουν τρία ή τέσσερα). Το “Ρωμηού ημερολόγιον με το μαρτυρολόγιον” του 1889, που λογικά θα κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 1888.Γραμμένο ολόκληρο από τον Σουρή (“Εργασία του Σουρή τύποις αδελφών Περρή) είχε 36 σελίδες και απαρτιζόταν μόνο από το έμμετρο και σατιρικό “μαρτυρολόγιο” του κάθε μήνα (“Των μηνών η δωδεκάς / με προσθέσεις μερικάς”), με λίγα σκίτσα από τον σκιτσογράφο του Ρωμηού, χωρίς να έχει καν σελίδες με ημερολόγιο.Όπως μπορείτε να δείτε, ήταν όλο έμμετρο, από τον τίτλο ίσαμε την αναφορά της τιμής στο οπισθόφυλλο: Εις μεν το εσωτερικόν λεπτά πενήντα η τιμή εις δε το εξωτερικόν εξήντα με προπληρωμή.Αυτά τα «εορτολογικά-μαρτυρολογικά» άρθρα τα βάζω άλλοτε μεν την πρώτη του μηνός, ίδια μέρα με το Μηνολόγιο, άλλοτε δε την επόμενη, όταν δεν προλαβαίνω να γράψω κάτι άλλο. Επειδή τούτο το σαββατοκύριακο λείπω σε ταξιδάκι, σήμερα αντί για φιλολογικό άρθρο θα βάλω το στιχούργημα του Σουρή, μαζί με κάποια σχόλια στο τέλος.Αύγουστος. — Μπάτης δροσερός, μυρίζει κάθε βούτα,
σύκα, σταφύλια μπόλικα, πεπόνια κι άλλα φρούτα,
και ως εκ τούτου κίνησις πολλή του βασιλείου
και στην Παρθένον έρχεται ο δίσκος του ηλίου.Των Μακκαβαίων των επτά κι επτά των εν Εφέσω,
που τα πολλά των βάσανα να πω δεν θα μπορέσω,
ο μέγας Ισαάκιος, Δαλμάτιος και Φαύστος,
που μόνον βρούβες έτρωγαν κι οι τρεις ακαταπαύστως,
η θεία Μεταμόρφωσις, μεγάλη λειτουργία,
και μπακαλιάρων και ψαριών κατάλυσις κι αργία,
Ματθίας ο Απόστολος, πολύν βιώσας χρόνον,
Λαυρέντιος, ο κάλλιστος των αρχιδιακόνων,
οπού συχνά εγίνετο απ’ το μεθύσι τάπα
και κάθε Ηγουμένισσα μανιωδώς ηγάπα.Τής Θεοτόκου κοίμησις, πολύ μεγάλη σχόλη,
που εορτάζουν κατ’ αυτήν οι Παναγήδες όλοι,
ο Καραβίδας, κυνικός των νεοτέρων χρόνων,
κι ο Καββαδίας, ο φρουρός της δόξης των προγόνων,
ούπερ η μάθησις πολλή κι η γνώσις κι η παιδεία
και του Φυτάλη τ’ άγαλμα το πήρε για Φειδία,
Μιχαίος τε και Μάξιμος, ως είδος τι Θερσίτης,
προς τούτοις δε κι ο Μάξιμος, της Μπόρσας ο μεσίτης
ο Ανικήτας, ασκητής από το Αγιονόρος,
ο Φλώρος ο πανάγιος κι ο τμηματάρχης Φλώρος,
μα και ο Φλώρος το πουλί, που έχει τόσο νάζι,
και σαν τον βάλεις στο κλουβί αρχίζει να φωνάζει.To Άγιον Μανδίλιον, πανήγυρις ποικίλη,
που εορτάζει το λινό του καθενός μαντίλι
και τα τραπεζομάντιλα κι οι Καλαμάτες όλες,
που οι βρακάδες τις φορούν στις πιο μεγάλες σχόλες,
η Ναταλία, πάναγνος κι αυτή διά της βίας,
κι η Ναταλία έπειτα, βασίλισσα Σερβίας,
που χώρισε τον άνδρα της, Μιλάνο τον γνωστό,
που τ’ άλλαξε ο Βάττεμβεργ μια μέρα το Χριστό.Ο Άγιος Αδριανός με αρετή και νου,
που και την Πύλην έκαμε την του Αδριανού,
κι ο Μήτσας ο Αδριανός με τόση λεβεντιά,
που ένα πόντο δεν μπορεί να εύρει στα χαρτιά,
αποκοπή της κεφαλής τού Γιάννη τού πατρός,
συνεορτάζει κατ’ αυτήν κι ο Πύρλας ο γιατρός,
που τώρα καταγίνεται με όλα τα σωστά του
να εύρει το πηδάλιον το του αεροστάτου,
κατάθεσις επίσημος της Ζώνης της τιμίας,
που είναι καταφύγιον εις τας επιδημίας·
συνεορτάζει κατ’ αυτήν το κάθε τι κορδόνι,
κάθε ζωνάρι δηλαδή και κάθε βρακοζώνη.* βούτα: μεγάλο βαρέλι που χρησιμοποιείται για, χμ, τουαλέτα. Τέτοια είχαν π.χ. σε κρατητήρια και φυλακές.* τάπα απ’ το μεθύσι: οι γλωσσικοί ληξίαρχοι να επισημάνουν ότι η έκφραση ήταν γνωστή το 1888 (και φυσικά μπορεί να είναι πολύ παλαιότερη).* Παναγής Καββαδίας: από τους πρωτοπόρους της ελληνικής αρχαιολογίας, καθηγητής Πανεπιστημίου. Έπαθε ένα κάζο, όταν πέρασε για έργο του Φειδία το άγαλμα του συγκαιρινού του γλύπτη Φυτάλη (δείτε εδώ ένα άρθρο του 1888που τον ειρωνεύεται).* Καλαμάτες: είδος μαντιλιού, αλλά δεν ξέρω ποιο μαντίλι λεγόταν έτσι -το μεταξωτό ίσως. Ο Σουρής έχει και άλλοτε γράψει για καλαμάτες και βρακάδες: γαρούφαλα βρακάδων και καλαμάτες τόσες (σε ένα πασχαλινό στιχούργημα).* Ναταλία, Μιλάνος. Ο Μίλαν Ομπρένοβιτς, βασιλιάς της Σερβίας είχε μόλις χωρίσει με τη Ναταλία, τη βασίλισσα. Ο Βάτενβεργ που του άλλαξε το Χριστό είναι ο βασιλιάς Αλέξανδρος της Βουλγαρίας που τον είχε νικήσει στον σερβοβουλγαρικό πόλεμο του 1885.* Άγιος Αδριανός. Μάλλον είναι καλαμπούρι αυτό που λέει για την πύλη του Αδριανού. Ο Αδριανός Μήτσας, που τον αναφέρει παρακάτω, πρέπει να έπαιζε χαρτιά στο τραπέζι του Σουρή και να έχανε, γιατί κι άλλη φορά τον έχει πειράξει σε στιχούργημα για τις χαρτοπαιχτικές του επιδόσεις.
Βυσσινάδα με παγάκια στο κτήμα Αυτάρκεια
Τεχνίτες σε δράση
