προσπαθεί ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος να πείσει για τα αυτονόητα……

Αιχμηρός

Νεο-φιλελευθερισμός για αρχαρίους

Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Kάποια κορυφαία στελέχη της ΝΔ φοβούνται πως το κόμμα, μπορεί να γίνει νεοφιλελεύθερο! Αν και είμαι απόλυτα σίγουρος πως δεν έχουν ιδέα για τι πράγμα ακριβώς ομιλούν ενστικτωδώς εν τούτοις αντιδρούν σε μια επερχόμενη πραγματικότητα. Σε μια νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση δεν θα είναι δυνατόν να είσαι Υπουργός και να διορίζεις σε δημόσιο φορέα της αρμοδιότητάς σου το σύνολο σχεδόν των άνεργων ψηφοφόρων της περιφέρειάς σου (της Ροδόπης λχ). Ούτε και να παίρνεις “μέτρα” που κάνουν κάποιους ενδιαφερόμενους φίλους σου πάμπλουτους και που εξαθλιώνουν οικονομικά μερικές χιλιάδες άλλους.Ποια είναι τελικά η πραγματική έννοια του φιλελευθερισμού και σε τι ακριβώς διαφέρει από τον νεοφιλελευθερισμό; Η ΝΔ ιδεολογικά υποστηρίζει ένα θεωρητικό νεφέλωμα που σε τελική ανάλυση δεν σημαίνει απολύτως τίποτα. Ο Ριζοσπαστικός Φιλελευθερισμός υπήρξε ένα εφεύρημα κενό περιεχομένου που έδινε στους εκάστοτε κυβερνώντες υποστηρικτές του την δυνατότητα να κάνουν οτιδήποτε ήθελαν (“δανειζόμενοι ιδεολογικά όπλα από την φαρέτρα και της Δεξιάς και της Αριστεράς”). Ο όρος δεν υπάρχει πουθενά σαν πολιτικός προσδιορισμός, και έδινε το δικαίωμα σε άσχετους να υποστηρίζουν πως στηρίζονται σε κάποια ιδεολογική βάση. Ο Φιλελευθερισμός από την άλλη πλευρά, όπως τουλάχιστον αναπτύχθηκε στην Ευρώπη, είχε σαφέστατο πολιτικό περιεχόμενο που δυστυχώς αλλοιώθηκε με το πέρασμα των χρόνων.Ξεκίνησε σαν η ιδεολογία των μεσαίων εμπορικών και μεταπρατικών τάξεων που βρίσκονταν σε σύγκρουση με την αριστοκρατική φεουδαρχία και τα μετέπειτα εμφανισθέντα μισθοσυντήρητα εργατικά στρώματα. Δεν είναι τυχαίο πως στην σύγκρουσή τους με την ανερχόμενη δυναμική οικονομικά μεσαία αστική τάξη η αριστοκρατία στήριξε τις Μαρξιστικές δοξασίες χρηματοδοτώντας την δημιουργία τους (Ο Ενγκελς υπήρξε μέλος της ελίτ των γαιοκτημόνων και βασικός χρηματοδότης του Μαρξ). Με τα χρόνια και την μετάλλαξη των Συντηρητικών και την ενίσχυση των εργατικών/σοσιαλιστικών κομμάτων οι φιλελεύθεροι, σε αναζήτηση ταυτότητας και λαϊκών ερεισμάτων, άρχισαν να εγκαταλείπουν κάποιες από τις βασικές τους αρχές. Η φορολογία αίφνης, από εργαλείο προστασίας της ιδιοκτησίας μέσω κρατικών μέσων δημόσιας τάξης, άρχισε να γίνεται αποδεκτή σαν μηχανισμός αναδιανομής εισοδήματος και αποκατάστασης κοινωνικών ανισοτήτων. Σταδιακά όμως έτσι τα φιλελεύθερα κόμματα έχασαν την κοινωνική και πολιτική τους βάση δίνοντας χώρο στους σοσιαλιστές από την μία πλευρά και τους αυταρχικούς συντηρητικούς (κρατιστές ενάντια στα ατομικά δικαιώματα) από την άλλη.Η παρακμή τους υπήρξε αναπόφευκτη και βαθμιαία πέρασαν, με ελάχιστες αναλαμπές, στο περιθώριο της πολιτικής ζωής.Η εμφάνιση του νεοφιλελευθερισμού προκάλεσε επανάσταση στα πολιτικά δρώμενα ολόκληρου του κόσμου (πλην Ελλάδας, βέβαια). Με την επίδραση του Φρήντριχ φον Χαύεκ, και μιάς σειράς άλλων διάσημων οικονομολόγων στη συνέχεια (Μίσες, Φρήντμαν, Μέλτζερ, Βαννίσκυ, Λαφέρ, Γκίλντερ, Στίγκλερ, Πόσνερ, Πέλτζμαν, Μπέκερ κλπ) και κορυφαίων πολιτικών προσωπικοτήτων (Θάτσερ, Ρήγκαν) η κίνηση αυτή ανέτρεψε τα παγκόσμια παραδεκτά δεδομένα και εισήγαγε καινούργιες αρχές στην κυβερνητική και οικονομική πολιτική. Σε αδρές γραμμές οι νεοφιλελεύθεροι ανέτρεψαν τις κλασσικές και παραδοσιακές φιλελεύθερες αρχές που επέμεναν σε ένα κράτος “νυχτοφύλακα σκύλο” (δίχως δηλ. καμία ανάμιξη στην πολιτική) αποδεχόμενοι την κρατική παρέμβαση (το “νέο”) αλλά μοναχά στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και στην ενίσχυση του ανταγωνισμού. Εξ ού και οι ψευδολογίες και αδεξιότητες των κατηγόρων του που υποστηρίζουν πως ο ν.φ. υπεραμύνεται της λαϊκής εξαθλίωσης και της δύναμης των μονοπωλίων!!!Οι βασικές αρχές μιάς νεοφιλελεύθερης πολιτικής μπορούν να συνοψισθούν στις παρακάτω βασικές πολιτικές κατευθύνσεις:

1.  Δραστική μείωση των φόρων
2. Κατάργηση διοικητικών παρεμβάσεων, εγκρίσεων και ελέγχων στην λειτουργία της οικονομίας
3. Περιορισμοί στις εξουσίες και τις παρεμβάσεις της γραφειοκρατίας
4. Μείωση της κρατικής ιδιοκτησίας μέσω εκτεταμένων ιδιωτικοποιήσεων
5. Περιορισμός της κυκλοφορίας του εκδιδόμενου από το δημόσιο χρήματος
6. Ενίσχυση των μηχανισμών εφαρμογής ανταγωνισμού στην οικονομία και πολιτικής κατά των τραστ. 

Στόχος μιάς νεοφιλελεύθερης πολιτικής είναι η μείωση των δημοσίων δαπανών μέσω κατάργησης κρατικών φορέων και εξοικονόμησης χρημάτων για ενίσχυση των πράγματι αναξιοπαθούντων στην κοινωνία. Όχι δηλαδή φόροι, μικρό δημόσιο, ελεύθερες οικονομικές (και, εξυπακούεται, εργασιακές) σχέσεις, και ικανοποιητικά προγράμματα κοινωνικής προστασίας σε ένα πλαίσιο αποτελεσματικής παιδείας με ανταγωνιστική λειτουργία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.Ποιες από τις παραπάνω αρχές εφαρμόσθηκαν στην Ελλάδα ώστε κάποιοι αδαείς να ισχυρίζονται πως τα οικονομικά μας χάλια είναι αποτέλεσμα νεοφιλελεύθερων επιλογών; Αντίθετα ο, επιθετικός μάλιστα, κρατισμός χαρακτήριζε τις πολιτικές των περισσότερων ελληνικών κυβερνήσεων – συμπεριλαμβανομένων και αυτών των Μνημονίων. Είναι ακατανόητο πως είναι δυνατόν κάποιοι να πιστεύουν πως είναι δυνατόν να βρεθεί λύση στα οικονομικά μας αδιέξοδα εφαρμόζοντας πολιτικές ακριβώς σαν αυτές που μας οδήγησαν σε αυτά.Γιατί λοιπόν όλοι καταφέρονται με τόσο πάθος κατά του νεοφιλελευθερισμού; Απλά διότι αυτός καταργεί τα κομματικά φέουδα, εξαρθρώνει τις δημόσιες συντεχνίες και τους κομματικούς στρατούς που σιτίζονται από το δημόσιο και την κρατική γραφειοκρατία. Το ερώτημά μου πάντα παραμένει αναπάντητο. Γιατί τόσο πολύ μισούν κάτι που δεν καταλαβαίνουν καθόλου και υποστηρίζουν κάτι που δεν καταλαβαίνουν καλά; Στον Πειραιά σαν Δήμαρχος δοκίμασα ένα σχετικό μοντέλο νεοφιλελεύθερης διοίκησης δίχως νέους φόρους / τέλη, δίχως εργολαβίες, δίχως μεγάλωμα των διοικητικών υπηρεσιών του δήμου, δίχως δάνεια και νέες δαπάνες και με στήριξη μόνο του ιδιωτικού τομέα. Ολοι είχαν να λένε για τα αποτελέσματα της δουλειάς μας (και βραβεία β’ καθαρότερης ευρωπαϊκής πόλης και καλύτερα στολισμένης στις γιορτές). Γιατί δεν το δοκιμάζουμε και στο κράτος; Γιατί επιμένουν όλοι στα ξεπερασμένα πρότυπα του κρατισμού;Είχα προτείνει και άλλη φορά. Ας διαλέξουμε δύο νησιά. Στο ένα να καταργήσουμε τους άμεσους φόρους και κάθε άλλη οικονομική σχέση με το ελληνικό δημόσιο. Και στο άλλο να εφαρμόζαμε ένα σύστημα απόλυτης δημόσιας ανάμιξης και προστασίας. Και πάλι όμως αυτόνομα, δίχως παρέμβαση δηλ. του υπόλοιπου ελληνικού κράτους (για κάλυψη ελλειμμάτων κλπ). Και να βλέπαμε σε 4-5 χρόνια τα αποτελέσματα. Γιατί ουδείς το τολμά;Εξάλλου και η ιστορία έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητα της πολιτικής των λιγότερων φόρων και του λιγότερου κράτους στην οικονομία. Έκπληκτοι οι απεσταλμένοι του Βυζαντινού αυτοκράτορα στην αυλή του Ταμερλάνου στην Σαμαρκάνδη το 1399, που βρέθηκαν εκεί με αποστολή να τον πείσουν να επιτεθεί στους Οθωμανούς που απειλούσαν την Κων/πολη, είδαν την εκτέλεση ενός σατράπη / διοικητή που είχε παραβιάσει την εντολή του και είχε επιβάλει φόρους στον λαό!! Εξ ίσου και η ελληνική ιστορία του 19ου αιώνα είναι γεμάτη από λαϊκές εξεγέρσεις κατά των φόρων (όπως λχ των Χοντρογιάννιδων στον Μωριά) που όμως τις έχουν θάψει τα επίσημα βιβλία μας της ιστορίας.Ο νέοφιλελευθερισμός λοιπόν αποτελεί μιά βιώσιμη διέξοδο από τα σημερινά μας εθνικά χάλια. Θα κάνουμε με τόλμη το σωστό βήμα ή θα ξαναγυρίσουμε στους ανούσιουςς χειρισμούς του παρελθόντος; Με ανόητους να βγάζουν χολή, ελπίζοντας στην στήριξη των ασχέτων και στην ευαρέσκεια τρων βολεμένων…Νοσταλγώντας ίσως πολιτικές αλλοπρόσαλλες των ετών 2004 – 2006, που αποδεικνύουν όσα παραπάνω ανέφερα. Παράδειγμα ένα ν/σ για τα εργασιακά των ΔΕΚΟ που είχε τότε εμφανισθεί και που υποδηλώνει φαινόμενα Τζέκυλ και Χάιντ στην συμπεριφοράς της τότε ΝΔ. Επιλογές αλλοπρόσαλλες, απόψεις συγκεχυμένες και πρωτοβουλίες απόλυτα αντιφατικές σηματοδοτούσαν την καθημερινή σχεδόν δράση των διαφόρων κυβερνητικών τμημάτων. Το νομοσχέδιο για τις ΔΕΚΟ αποτελούσε ίσως την πλέον χαρακτηριστική περίπτωση.Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που διοικητές των ΔΕΚΟ για να αποφύγουν ρήξεις με τους συνδικαλιστές των φορέων τους έχουν παραχωρήσει εξωφρενικές παροχές και προνόμια στα στελέχη των οργανισμών που διοικούσαν. Παροχές που οι σχετικές κρατικές εταιρίες δεν μπορούσαν οικονομικά να αντέξουν. Αλλά τελικά το βάρος έπεφτε στις πλάτες του ανύποπτου φορολογούμενου που πλήρωνε –δίχως ποτέ να ερωτηθεί– για τις υπερβολές και το βόλεμα των δημοσίων συντεχνιών.Τα επιχειρήματα για δήθεν δυνατότητα των διοικήσεων των ΔΕΚΟ να απολύσουν υπαλλήλους που αποδεικνύονται ανεπαρκείς είναι έωλα. Ουδείς ποτέ έχει απορριφθεί μετά την περίοδο δοκιμασίας που προβλέπεται και κανείς ποτέ δεν θα απολυθεί εφόσον έχει “σώας τας φρένας”. Ρυθμίσεις λοιπόν που να μεταφέρουν την ευθύνη για το μέλλον της επιχείρησης στις διοικήσεις και τους εργαζόμενους ήταν απαραίτητο να παρθούν.

Εδώ όμως δυστυχώς τελείωνε η δράση του φιλελεύθερου δόκτορος Τζέκυλ που χαρακτήριζε την σχετική κυβερνητική πρωτοβουλία. Κι’ αναδύεται το
αυταρχικά αποκρουστικό κι αντιφατικά κρατικοπαρεμβατικό πρόσωπο του κου Χάιντ. Που εκδηλώνεται με μια άνευ προηγουμένου κι εντελώς αδικαιολόγητη επίθεση κατά του φιλελεύθερου συστήματος των ελεύθερων διαπραγματεύσεων. Με εντελώς παλαιοσυντηρητικά αντανακλαστικά και με την επίδειξη ενός αναχρονιστικού πολιτικού “τσαμπουκά” η κυβέρνηση μεγάλωνε τις εξουσίες του κράτους και μετέτρεπε εργαζόμενους αλλά και διοικήσεις των οργανισμών κοινής ωφέλειας σε ανεύθυνα παιδαρέλια προσχολικής σχεδόν ηλικίας. Αν δεν τα βρουν εργαζόμενοι κι εργοδότες στις όποιες τους διαπραγματεύσεις ο Υπουργός με νόμο καθορίζει το τι δέον γενέσθαι. Και μάλιστα, αγοράζοντας μόλις το 1% της όποιας ιδιωτικής επιχείρησης, το δημόσιο θα μπορεί να επεκτείνει τον αυταρχισμό του και σε όποιον τομέα του ιδιωτικού τομέα κρίνει σκόπιμο. Είτε με αθώα, είτε με πονηρή πρόθεση. Είναι ακατανόητη η σκοπιμότητα αυτής της ρύθμισης. Και φέρνει στο νου την λογική της “κατευθυνόμενης επιχείρησης” (Wisrtschaftslegung) που είχε εμπνευσθεί ο Σπέερ και είχε εφαρμόσει ο (εθνικοσοσιαλιστής) Αντολφ Χίτλερ. Αλλά και τα περίφημα, αλλά τελικά ανεφάρμοστα, “εποπτικά συμβούλια” του τότε οικονομικού Τσάρου και σοσιαλιστή βέβαια Γεράσιμου Αρσένη.

Αυτές οι δύο ρυθμίσεις τινάζουν σον αέρα τις όποιες, εκ πρώτη όψεως, θετικές κυβερνητικέ προθέσεις. Και μετατρέπουν τον, “μεταρρυθμιστικό” υποτίθεται, νόμο σε αναχρονιστικό έκτρωμα ενός βάρβαρου κι απόλυτα ανελεύθερου κρατισμού.Αν εκτιμάται πως οι διοικήσεις των ΔΕΚΟ υποχωρούν εύκολα και τινάζουν τα οικονομικά των τομέων που διοικούν στον αέρα, από πού προκύπτει πως ο όποιος Υπουργός έχει μεγαλύτερες αντιστάσεις; Κι αυτός είναι έρμαιο του πολιτικού κόστους. Κι έχει αμεσότερη σχέση με τις τσέπες των φορολογουμένων. Τους οποίους ουδέποτε θα διστάσει να επιβαρύνει προκειμένου να αυξήσει την πολιτική του δημοτικότητα και την γενικότερη λαϊκή του αποδοχή. Ελεύθερες διαπραγματεύσεις λοιπόν, διαιτησία και κατάργηση του απαράδεκτου 1% και της ιδέας για Γραμματεία των ΔΕΚΟ. Μόνο έτσι μπορεί να εκφρασθεί μια πραγματική μεταρρύθμιση. Και οι υπόλοιποι κυβερνητικοί στόχοι μπορούν να υλοποιηθούν με την θέσπιση της ευθύνης –και για τα προσωπικά τους περιουσιακά στοιχεία– των διοικήσεων των ΔΕΚΟ, την διακοπή κάθε επιχορήγησης για δαπάνες λειτουργίας των ΔΕΚΟ και χωριστή καταγραφή των παροχών για κοινωνική προσφορά κάθε δημόσιας επιχείρησης.Αυτές θα ήταν νέοφιλελευθερες επιλογές. Που όμως η τότε κυβέρνηση της ΝΔ μετά βδελυγμίας απέρριπτε. Έτσι και τώρα. Κάποιοι επιθυμούν λίγο από τα ίδια ανοσιουργήματα. Είναι δυνατόν οι υποψήφιοι Πρόεδροι της ΝΔ να τα ανέχονται; 

Από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό,

Αξιοκρατία: Η γενεσιουργός αιτία της Δημοκρατίας

Υποσχεθήκαμε στο προηγούμενο άρθρο πως θα ξεκαθαρίσουμε τις σκιές που ρίχνουν κάποια σαθρά ιδεολογήματα στη σχέση της Δημοκρατίας, της Αξιοκρατίας και της Ορθόδοξης πίστης μας.
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, λοιπόν, για να τα ξεμπερδέψουμε. Ας βάλουμε καθαρά τα ερωτήματα πρώτα, κι ύστερα ας τα απαντήσουμε όμορφα και λογικά. Πρώτο ερώτημα: Είναι η αξιοκρατία σε αντίθεση με τη δημοκρατία; Η απάντησή μου είναι ένα μεγάλο όχι. Γιατί η αξιοκρατία είναι η γενεσιουργός αιτία της δημοκρατίας, το βασικό ζητούμενο που οδήγησε στη γέννηση αυτού του πολιτεύματος. Κι ως τέτοια, δεν μπορεί να είναι σε αντίθεση. Κι αυτό θα δείτε πως είναι αλήθεια, αν παραδεχτείτε πώς το βασικό ζητούμενο για τους πολίτες, για κάθε λαό, δεν είναι το πώς θα λέγεται το πολίτευμα με το οποίο κυβερνιέται. Αρκεί να ευημερεί, να είναι ελεύθερος, ασφαλής και να προκόβει με ειρήνη, δικαιοσύνη και ισονομία.Κι όταν κάποιος σοφός, «καλός τε κ’ αγαθός» «τύραννος» τα πρόσφερε αυτά σε μια πόλη στην αρχαία Ελλάδα, όλοι ήταν μια χαρά και κανείς δεν συλλογιόταν για κάποιο άλλο πολίτευμα. Το πρόβλημα, όμως, το κομβικό σημείο, ήταν ο τρόπος της διαδοχής. Όλα ήταν καλά με τον βασιλιά που ήταν άξιος, δίκαιος και καλός και νοιαζόταν για το καλό του κόσμου.

Τι γινόταν όμως όταν ο διάδοχος ήταν ανάξιος κι ελλειμματικός; Έτσι νομίζω το σκέφτηκαν οι προπάτορές μας στην αρχαία Αθήνα.

Μια και δυο, είπαν, τούτο το πράγμα δεν είναι καλό να τ’ αφήνουμε στην τύχη. Κι αν είναι καλός ο γιος του βασιλιά εντάξει, κι αν δεν είναι μας κάθεται στο σβέρκο για χρόνια και μας αλλάζει τα φώτα. Ας βρούμε ένα άλλο πολίτευμα, όπου κάθε φορά εμείς όλοι μαζί θα βρίσκουμε τον πιο κατάλληλο και θα τον βάζουμε να μας κυβερνά. Κι όποιον παραδέχονται οι περισσότεροι ανάμεσά μας για καλύτερο, αυτόν θα τον τοποθετούμε εκεί, ίσο ανάμεσα σε ίσους, για να υπηρετεί το κοινό καλό.Έτσι, νομίζω, το είπαν. Πρακτικά, λογικά κι ακομπλεξάριστα που λένε. Όπως εσύ Φειδία έχεις ταλέντο στη γλυπτική, κι εσύ Φρύνονα στον αθλητισμό, εσύ Περικλή έχεις ταλέντο στη διοίκηση. Και σε ψηφίζουμε όλοι να μας υπηρετείς από αυτήν τη θέση, κι ας κάνει ο καθένας μας τη δουλειά που ξέρει και κάνει καλύτερα για το καλό όλων μας.

Άρα, ποιο ήταν το ζητούμενο που οδήγησε στη γέννηση της δημοκρατίας; Η αναζήτηση του πιο άξιου, του άριστου κυβερνήτη. Δηλαδή, η αξιοκρατία. Άρα η αξιοκρατία όχι μόνο δεν αντίκειται στη δημοκρατία, αλλά, αντίθετα, είναι ο θεμέλιος λίθος της.

Για να δείτε πόσο μπερδεμένοι είναι αυτοί που νομίζουν το αντίθετο, σκεφτείτε το πώς παρεξηγούν κάτι που γράφει ο Θουκυδίδης. Λέει ο αρχιμάστορας της ιστορίας για τη δημοκρατία στην αρχαία Αθήνα ότι επειδή τον Περικλή τον επέλεγαν συνέχεια για ηγέτη, η δημοκρατία έμοιαζε, τελικά, με «ενός ανδρός αρχή». Κι αυτό που καταλαβαίνουν είναι πως δήθεν ο Θουκυδίδης ψέγει τη δημοκρατία της Αθήνας. Τόσο καταλαβαίνουν, τέτοια λένε. Γιατί για άλλα μπορεί να κάνει κριτική κανείς στους Αθηναίους και στη δημοκρατία τους, αλλά όχι γι’ αυτό.Σύμφωνα μ’ αυτά που είπαμε παραπάνω, οι Αθηναίοι φαίνεται πως εφάρμοζαν την αξιοκρατία κι αναγνώριζαν την αριστεία με καθαρό μυαλό εκείνη την περίοδο. Αφού πίστευαν ότι ο Περικλής ήταν ο πιο κατάλληλος για τη δουλειά του ηγέτη, σε αυτόν την ανέθεταν συνέχεια. Πού είναι το περίεργο και το μη δημοκρατικό; Έτσι ζήσανε τον «Χρυσό Αιώνα» του Περικλή. Κι αν δεν τους τον έπαιρνε τον ηγέτη τους αναπάντεχα ο λιμός, ίσως να γράφανε με την καθοδήγησή του κι άλλες λαμπρές σελίδες στην ιστορία. Άρα στη δημοκρατία διαλέγεις ελεύθερα τον καταλληλότερο. Αλλά δεν αρκεί αυτό. Έπεται πως του κάνεις δώρο την πειθαρχία σου στους συμφωνημένους κανόνες. Η πειθαρχία αυτή δεν επιβάλλεται με το στανιό. Οι ελεύθεροι και υπερήφανοι πολίτες την πειθαρχία τους την κάνουν δώρο σ’ αυτόν που διαλέγουν για αρχηγό. Και βέβαια περιμένουν τότε ως αντίδωρο την ευημερία και την πρόοδο της πόλης.

Αυτό δεν μπορούν και δεν θέλουν να το καταλάβουν στην Ελλάδα τού σήμερα. Γι’ αυτό μπερδεύονται με τη δημοκρατική «ενός ανδρός αρχή» του Θουκυδίδη.

Κι έτσι, ούτε οι άρχοντες επιλέγονται αξιοκρατικά, ούτε κι αυτοί με τη σειρά τους φροντίζουν να στελεχώνονται τα δημόσια αξιώματα με τους κατάλληλους ανθρώπους στις κατάλληλες θέσεις. Αμφίδρομη αναξιοκρατία. Και οι ικανοί δεν ανταμείβονται σύμφωνα με την αξία τους και με την παραγωγικότητά τους – το αντίθετο μάλλον, βρίσκονται υπό διωγμό. Σαν πάνε να κάνουν κανένα βήμα για προκοπή, τη δική τους και του συνόλου, συναντούν χίλια δυο εμπόδια και τρώνε, που λέει κι ο λαός, πολύ ξύλο. Κι αυτό δεν είναι τυχαίο. Έτσι, είναι μερικοί που πιστεύουν πως όλο αυτό είναι μια πλεκτάνη, ένα οργανωμένο σχέδιο, επειδή η αξιοσύνη στην Ελλάδα τού σήμερα διώκεται τόσο αριστοτεχνικά κι απόλυτα. Αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι.Γιατί τα ανθρώπινα μυαλά δεν μπορούν να στήσουνε μια πλεκτάνη τέτοιας τελειότητας σε τόσο μεγάλη κλίμακα. Αλλιώς έχει προκύψει αυτό το πράγμα. Και θα σας πω τι νομίζω, στο επόμενο άρθρο.

Εξαιρετικό μήνυμα του Πάπα Φραγκίσκου
 
«Καθώς γερνάμε, και γινόμαστε σοφότεροι, συνειδητοποιούμε σιγά-σιγά ότι:
Ένα ρολόι των €300 δείχνει την ίδια ώρα με ένα ρολόι των €30.
Ένα πορτοφόλι των €300 χωράει τα ίδια χρήματα με ένα των €30. 
Η μοναξιά σε ένα σπίτι 30 τ.μ. ή 300 τ.μ. είναι η ίδια.
Ελπίζω μια μέρα να συνειδητοποιήσεις ότι η εσωτερική σου ευτυχία δεν προέρχεται από τα υλικά πράγματα στον κόσμο. 
Δεν έχει σημασία αν ταξιδεύεις σε πρώτη ή οικονομική θέση, σε περίπτωση ατυχήματος και στις δυο περιπτώσεις θα βγεις από το αεροπλάνο. 
Ελπίζω να συνειδητοποιήσεις ότι αληθινή ευτυχία είναι να έχεις φίλους και αδελφούς με τους οποίους μπορείς να μιλήσεις, να γελάσεις και να τραγουδήσεις.
Πέντε στοιχεία για την ευτυχία:
1. Μην μάθετε στα παιδιά σας να γίνουν πλούσιοι, μάθε τους να είναι ευτυχισμένοι, ώστε να δουν την αξία των πραγμάτων και όχι την τιμή του.
2. Φάτε το φαγητό σας, σαν να είναι το φάρμακό σας, αλλιώς θα πρέπει να παίρνετε το φάρμακο σας, σαν να είναι το φαγητό σας.
3. Όποιος σας αγαπάει δεν θα σας αφήσει ποτέ. Ακόμη κι αν έχει 100 λόγους για να το κάνει, θα βρει έναν λόγο για να μείνει.
4. Υπάρχει μεγάλη διαφορά στο να είναι κάποιος ένα ανθρωπινό ον και στο να είναι άνθρωπος. Πολύ λίγοι το καταλαβαίνουν.
5. Είστε αγαπημένος όταν γεννιέστε και θα είστε όταν πεθάνετε. Από εσάς εξαρτάται αν θα είστε και τον ενδιάμεσο χρόνο. 
Οι έξι καλύτεροι γιατροί στον κόσμο:
Το φως του ήλιου, η ανάπαυση, η άσκηση, η διατροφή, η αυτοπεποίθηση και οι… φίλοι. Διατηρείστε τους σε όλα τα στάδια της ζωής σας και απολαύστε μια υγιή ζωή».
Άκουσε τι λέγει ο Σολομώντας, που γνώρισε τα παρόντα πράγματα· «έχτισα», λέγει, «για τον εαυτό μου σπίτια, φύτεψα κήπους και παραδείσους, αμπελώνες και πισίνες με νερά, απέκτησα χρυσό και άργυρο, όρισα να μου τραγουδούν τραγουδιστές και τραγουδίστριες, απέκτησα πρόβατα και βόδια» (Εκκλ. 2, 4-8). Πραγματικά κανένας δεν έκαμε τόσο τρυφηλή ζωή, κανένας δεν υπήρξε τόσο ένδοξος, κανένας τόσο σοφός, κανένας τόσο άρχοντας, κανένας δεν είδε τα πράγματα να συμβαίνουν τόσο πολύ όπως τα ήθελε αυτός. Τι λοιπόν; Τίποτε από αυτά δεν ωφελήθηκε· αλλά τι λέγει μετά από όλα αυτά; «Ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης» (Εκκλ. 1, 2). Όχι απλώς ματαιότητα, αλλά σε υπερβολικό βαθμό;

Από το κραχ του 1929 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’30, η Αμερική έχει βυθιστεί στη φτώχεια και την απελπισία. Στο Σικάγο, οι άνθρωποι, από το πολύ κρύο, καίνε τους παλιούς δίσκους φωνογράφου για να ζεσταθούν. Στη Νέα Υόρκη, ένα άνεργο ζευγάρι για να επιβιώσει αναγκάζεται να ζήσει σε σπηλιά στο Σέντραλ Παρκ. Επειτα από έξι χρόνια κακουχιών και έντονων φυλετικών διακρίσεων έχει έρθει η στιγμή της τζαζ –που ανέκαθεν ευδοκιμούσε στις αντιξοότητες– να ανυψώσει το ηθικό μιας φοβισμένης χώρας. Την 21η Αυγούστου του ’35, ο Μπένι Γκούντμαν εμφανίζεται στο Palomar Ballroom του Λος Aντζελες. Και προκαλεί σεισμό στην αμερικανική κοινωνία, που πλέον αρχίζει να χορεύει στον ρυθμό του σουίνγκ.

Η εποχή της πρώτης νεανικής κουλτούρας είχε μόλις αρχίσει. Μαζί και η φρενίτιδα του λευκού νεανικού κοινού για τη μουσική σουίνγκ, που ήδη είχε συμπληρώσει μια δεκαετία στα γκέτο των μαύρων της Νέας Υόρκης και του Κάνσας Σίτι. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως η ενσωμάτωση του Λούις Αρμστρονγκ στην μπάντα του Φλέτσερ Χέντερσον, τον Οκτώβριο του ’24, δημιούργησε την πρώτη «χοτ» ορχήστρα.

Μέσα σε μόλις 13 μήνες παραμονής του «Ποπς» στην μπάντα, κατάφερε να τη μετατρέψει από μια άκαμπτη χορευτική ορχήστρα σε μια ζωηρή γεμάτη αυτοσχεδιασμούς μπιγκ μπαντ. Η ζωντανή και αλέγρα μουσική της Νέας Ορλεάνης που ξεχείλιζε από την τρομπέτα του Αρμστρονγκ και οι ενορχηστρώσεις του Ντον Ρέντμαν είχαν παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ενός νέου στυλ μουσικής, που αργότερα ονομάστηκε σουίνγκ.

Στο ραδιόφωνο

Εως τα μέσα της δεκαετίας του ’30 η πιο κερδοφόρος, σταθερή και με κύρος δουλειά για ένα μουσικό στην Αμερική ήταν η συμμετοχή του σε ένα από τα ραδιοφωνικά προγράμματα. Οταν τον Δεκέμβριο του ’34, ο 25χρονος, με την εμφάνιση τραπεζίτη, Μπένι Γκούντμαν ξεκίνησε να εμφανίζεται στη σαββατιάτικη βραδινή εκπομπή «Let’s Dance» του ραδιοφωνικού σταθμού NBC, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί πως θα γινόταν ένας από τους πρώτους ποπ σταρ παγκοσμίως. Ούτε ο ίδιος δεν θα μπορούσε να διανοηθεί ότι η μουσική του θα άλλαζε την Αμερική και αργότερα τον κόσμο.

Γρήγορα όμως συνειδητοποίησε πως η μπάντα του είχε ανάγκη από ενορχηστρώσεις που να διεγείρουν το κοινό και να κρατούν το ενδιαφέρον των μουσικών του. Ο Χέντερσον, που μόλις είχε διαλύσει την μπάντα του, ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος για να τον προμηθεύσει με καινούργιες ενορχηστρώσεις και υλικό δικών του κομματιών, όπως τα «Blues Skies», «Between the Devil and Deep Blue Sea» και το διαχρονικό «King Porter Stomp». Οι ραδιοφωνικές εμφανίσεις του Γκούντμαν με την μπιγκ μπαντ του έβγαιναν στον αέρα πολύ αργά, για να προσελκύσουν τους ακροατές της ανατολικής ακτής. Αντίστοιχα η διαφορά της ώρας τον κατέστησε ιδιαίτερα δημοφιλή στο φοιτητικό και νεανικό κοινό της δυτικής ακτής.

Τον Μάιο του ’35, ύστερα από 26 σαββατόβραδα, η εκπομπή «Let’s Dance» διακόπτεται απότομα λόγω απεργίας, αναγκάζοντας τον Μπένι Γκούντμαν να βγει στον δρόμο, σε μια περιοδεία από τη Νέα Υόρκη μέχρι την Καλιφόρνια. Σε πολλές πόλεις η μπάντα εισέπραξε την έντονη αποδοκιμασία του κοινού, που ήταν απρόθυμο να δεχθεί τη νέα «χοτ» τζαζ μουσική και να αποχωριστεί τη «γλυκιά τζαζ» του Πολ Γουάιτμαν. Στο Ντένβερ, η περιοδεία έπιασε πάτο και ο Γκούντμαν κατέληξε να παίζει σε άδειο χώρο. Στο Σολτ Λέικ Σίτι απέλυσε τον τρομπετίστα Μπάνι Μπέριγκαν λόγω υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, για να τον ξαναπροσλάβει την επόμενη μέρα.

Ολα είχαν πάει στραβά για τον Μπένι Γκούντμαν με την μπάντα στα πρόθυρα της διάλυσης. Ο εξαιρετικός ντράμερ Τζιν Κρούπα θυμάται: «Ενα βράδυ, ο Μπένι άρχισε να παίζει ρούμπα και γλυκιά τζαζ. “Τι συμβαίνει, Μπένι;” τον ρώτησα. Ο Μπένι κούνησε το κεφάλι του και μου είπε: “Υποθέτω πως αυτή η ιδέα μας για την τζαζ δεν είναι καλή. Θα κάνω τους ανθρώπους να χορέψουν ακόμη και αν χρειαστεί να παίξω όλη τη “μίκυ μάους” μουσική που έχει γραφτεί”. Κούνησα το κεφάλι μου, διαφωνώντας. “Ας παραμείνουμε στην αρχική σου ιδέα, ακόμη κι αν είναι να βουλιάξουμε”».Και ο «βασιλιάς» Μπένι Γκούντμαν

Στις 21 Αυγούστου, ο Γκούντμαν φτάνει στην τελευταία στάση της περιοδείας του, στο Palomar Ballroom του Λος Αντζελες, ένα από τα μεγαλύτερα και γνωστότερα κλαμπ της χώρας. Εχοντας εισπράξει άλλοτε την αδιαφορία και άλλοτε την αποδοκιμασία καθ’ όλη τη διάρκεια της περιοδείας, η μπάντα ξεκίνησε να παίζει επιφυλακτικά μπαλάντες, στις οποίες όμως το κοινό ανταποκρίθηκε χλιαρά. Στο μυαλό του Μπένι Γκούντμαν είχε έρθει το τέλος· θυμάται αργότερα να λέει στον εαυτό του: «Ξέχνα το! Αν είναι να αποτύχουμε, ας αποτύχουμε παίζοντας το δικό μας είδος μουσικής». Αμέσως έδωσε εντολή στους μουσικούς του να παίξουν τη «χοτ τζαζ» του Χέντερσον. Μόλις ο Μπέριγκαν σήκωσε την τρομπέτα του για να παίξει το εκπληκτικό σόλο του τραγουδιού «Sugar Foot Stomp», χιλιάδες νέοι και νέες άρχισαν να ουρλιάζουν και να χορεύουν σαν τρελοί.

Αν η τζαζ είχε έρθει αλυσοδεμένη στην Αμερική πριν από τρεις αιώνες, όπως είχε δηλώσει ο Πολ Γουάιτμαν, το καλοκαίρι του ’35 θα την κατακτούσε με τον βασιλιά του σουίνγκ, Μπένι Γκούντμαν. Για τα επόμενα δέκα χρόνια η Δύση θα χόρευε στους βηματισμούς χορών όπως η Λίντι Χοπ, το τζίτερμπακ ή το τζάιβ. Εκατομμύρια λευκοί Αμερικανοί που δεν είχαν ξανακούσει τζαζ, ξαφνικά γέμισαν τα κλαμπ και τα θέατρα της χώρας για να χορέψουν με τις μπιγκ μπαντ των Ντιουκ Ελινγκτον, Κάουντ Μπέισι, Καμπ Κάλογουεϊ, Αρτι Σο και φυσικά του τρομπονίστα Γκλεν Μίλερ.

Η δημοτικότητα όλων αυτών των μπαντλίντερ παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με τη λατρεία των αστέρων του ροκ εντ ρολ, δύο δεκαετίες αργότερα. Η διάρκεια της βασιλείας τους ήταν προσωρινή, αν και μέχρι σήμερα η σουίνγκ μουσική έχει αναβιώσει πολλές φορές στα 80 χρόνια από την εμπορική της έκρηξη.

Το τέλος της εποχής των μπιγκ μπαντ και του ροκ εντ ρολ συνέπεσε συμβολικά με τον μυστηριώδη θάνατο του Γκλεν Μίλερ το 1944 και του Μπάντι Χόλι το 1959, αντίστοιχα. Η τραγική ομοιότητα των δύο μουσικών; Και οι δύο σκοτώθηκαν από πτώση αεροπλάνου.

Έντυπη