Το καινούργιο ποδήλατο τεστάρεται
Μωρά, που γεννήθηκαν από «πολιτικά ύποπτες» οικογένειες, αρπάζονταν σε μαιευτήρια από δίκτυο μαιών, ιατρών, νοσηλευτριών και μοναχών, για να αποδοθούν σε «πολιτικά ασφαλή» άτεκνα ζευγάρια. Οι φυσικοί γονείς των μωρών ενημερώνονταν ότι τα παιδιά τους υπέκυψαν λίγα λεπτά μετά τη γέννησή τους.
Η πρακτική αυτή εγκαινιάσθηκε το 1939 μετά την άνοδο του Φράνκο στην εξουσία.
«Οι φυλακές ήταν γεμάτες γυναίκες που είχαν πολεμήσει στο πλευρό των Ρεπουμπλικανών, ενώ τα παιδιά τους τους αφαιρούνταν συστηματικά, σε μία προσπάθεια να “καθαρίσει το γένος”. Τα μωρά χαρίζονταν σε οικογένειες που υποστήριζαν το καθεστώς και δεν μπορούσαν να τεκνοποιήσουν» λέει η συγγραφέας και δημοσιογράφος Σολεδάδ Αρόγιο.
Οι εκτιμήσεις ιστορικών φέρνουν τον αριθμό των «κλεμμένων» μωρών στα 300.000. Μέχρι και το 2011, μόλις 1.072 δικαστικές υποθέσεις τέτοιων βρεφών είχαν παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη, ενώ 30% από αυτές τέθηκαν στο αρχείο.
Την πρώτη τέτοια υπόθεση έφερε ενώπιον της δικαιοσύνης ο δικαστής Μπαλταζάρ Γκαρσόν το 2008. Ακόμη, όμως, και ο φανατικά επίμονος Γκαρσόν αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει την υπόθεση, καθώς θεωρείτο ότι παραβιάζει την αμνηστία που ψήφισαν όλα τα πολιτικά κόμματα το 1977 για τα εγκλήματα της δικτατορίας.
Έντυπη καθημερινή
Τα μυστικά της Κύμης
‘
![[Διαμαντής Αϊδίνης]](https://i0.wp.com/insidestory.gr/sites/default/files/styles/article-main/public/field/image/kymi_0.jpg?resize=525%2C263&ssl=1)
Στην επιβλητική και μοναδική παραλία Σουτσίνι της Κύμης με τα ολόλευκα βράχια φυτεμένα στην ακρογιαλιά, τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται –ούτε καν η ίδια η παραλία. Η αμμουδιά είναι σχεδόν τεχνητή και δημιουργήθηκε από τη σαβούρα των πλοίων: όταν επέστρεφαν άδεια τα καΐκια για φόρτωση στην Κύμη, μόλις ξεπερνούσαν τον Κάβο ανοιχτά της ακτής, άδειαζαν τα σακιά άμμου που είχαν στο αμπάρι τους για την σταθεροποίησή τους. Έτσι “χτίστηκε” η παραλία. Εκείνο που οι περισσότεροι επίσης δεν γνωρίζουν και μόνο οι παλαιοί ψιθυρίζουν, είναι ότι το Σουτσίνι υπήρξε η Σπιναλόγκα της Ευβοίας.Το Σουτσίνι πήρε το όνομα του από το «σουτ τσίνοι», δηλαδή «σουτ εκείνοι» εννοώντας τους λεπρούς που διέμεναν στην περιοχή. Σύμφωνα με έγγραφο των προυχόντων της Κύμης προς την Κεντρική Διοίκηση, το 1824 η περιοχή αντιμετώπιζε πρόβλημα πανώλης. Το 1847 ιδρύεται στην Κύμη Υγειονομείο και το 1853 Λοιμοκαθαρτήριο στο λιμάνι της, για έλεγχο των ναυτικών και των πλοίων, λόγω της πανδημίας χολέρας, και απομόνωση των υπόπτων ασθενών. Την ίδια περίπου εποχή εμφανίζονται στην περιοχή κρούσματα λέπρας. Οι ασθενείς περιορίζονται στην περιοχή του Σουτσίνι και ζουν απομονωμένοι κάτω από την πυκνή βλάστηση. Η περιοχή ήταν τότε δύσβατη, και δεν υπήρχε πρόσβαση στη παραλία, αφού ο δρόμος που την ένωνε με το λιμάνι της Κύμης δημιουργήθηκε μόλις το 1984.Ο πρώτος που αναφέρεται για τη λέπρα στην Εύβοια είναι ο ιατρός Κιγάλλας σε πραγματεία του το 1853, όπου κάνει λόγο για την παρουσία 21 λεπροπαθών στο νησί. Το 1878, στη παγκόσμια έκθεση των Παρισίων, ο επίσημος αντιπρόσωπος της Ελλάδας Α. Μανσόλας, αναπτύσσοντας τα επιτεύγματα της χώρας τα 50 χρόνια μετά την απελευθέρωση της, ανακοινώνει και την ύπαρξη λεπροκομείου στην Κύμη. Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, το 1896, ο ιατρός της Χαλκίδας Στέφανος Καλλιάς γράφει «ελεφαντιωντές υπάρχουσιν εγκατεσπαρμένοι απανταχού της νήσου». Αναφέρει ότι σε μια ερημική παράλια της Κύμης, στο Σουτσίνι, έχει δημιουργηθεί ανοργάνωτος καταυλισμός λεπρών που ήταν ευκολότερα προσιτός από τη θάλασσα. Ο καταυλισμός, σύμφωνα με μαρτυρίες Κουμιωτών, το 1930 δεν υπήρχε πιαΒάννα Πανδή -Αγαθοκλή, Συνοπτική ανασκόπηση περί λέπρας στην Ελλάδα και την παροικία των λεπρών στο Σουτσίνη της Κύμης, Μορφωτικός και εκπολιτιστικός σύλλογος Κύμης, Νοέμβριος 2011.Ελάχιστοι ήταν εκείνοι που επισκέπτονταν τους λεπρούς και συνήθως τους άφηναν τρόφιμα σε κάποιο σημείο ή τα πετούσαν από τα βράχια και έφευγαν από το φόβο της αρρώστιας. Ένας από τους λιγοστούς τακτικούς επισκέπτες είναι ο φοιτητής της ιατρικής Γεώργιος Παπανικολάου, γιος του δημάρχου της Κύμης, Ν. Παπανικολάου. Όποτε πήγαινε στην Κύμη, επισκεπτόταν τους λεπρούς κρυφά από τους γονείς του για να τους φέρει τρόφιμα, να καθίσει μαζί τους και να τους κάνει παρέα. Λέγεται ότι ο μετέπειτα ερευνητής και εφευρέτης του Τεστ Παπ, ήθελε να νικήσει το φόβο του για τους λεπρούς. «Ότι δεν με σκοτώνει, με κάνει πιο δυνατό», είχε διαβάσει σε κάποιο από τα βιβλία του αγαπημένου του συγγραφέα, Φρίντριχ Νίτσε. Πληροφορίες μας δίνει η ανιψιά και βιογράφος του διάσημου γιατρού, Μαρία Κόκκορη, στο βιβλίο της «Γιώργος Ν. Παπανικολάου μέσα από τη ζωή και το έργο του» (Κέδρος, 1985Το βιβλίο):«Έκανε και κάτι άλλο, που έβαζε έννοιες την οικογένεια. Σε μια από της ωραιότερες ακρογιαλιές, το Σουτσίνι (που τότε το έλεγαν Λοβοκομεία) υπήρχε μια μικρή παροικία λεπρών. Σ’ αυτήν την παραλία οι πλαγιές ήταν σκεπασμένες με πεύκα και πυκνούς θάμνους. Δύσκολο να βρεις μονόπατι για να φτάσεις. Ήταν κάπως ευκολότερο να πάει εκεί κανείς με βάρκα, όταν είχε μπουνάτσα. Γνωστή είναι η μοίρα των ανθρώπων που την εποχή εκείνη έπασχαν από τέτοια αρρώστια. Ζωή κολασμένη. Μεγάλες οι ανάγκες, αβάσταχτη η απομόνωση. Όλα αυτά συγκλόνιζαν τον Γιώργο. Αποφάσισε λοιπόν να τους επισκέπτεται για να τους πηγαίνει τρόφιμα και να τους μιλάει. Η παρουσία του γινόταν για εκείνους ένας κρίκος που τους έδενε με τη χαμένη ζωή. Και μόλις άκουγαν τη φωνή του ξέσπαζαν σε εκδηλώσεις χαράς και ευγνωμοσύνης. Οι δικοί του όμως ανησυχούσαν».Σήμερα το Σουτσίνι σφύζει από ζωή και μόνο το κοιμητήριο στο προαύλιο της εκκλησίας του Άγιου Γεωργίου που αγναντεύει το πέλαγος μάς υπενθυμίζει τη ματαιότητα αυτού του κόσμου και το σκοτεινό παρελθόν της περιοχής. Μερικά χιλιόμετρα πιο πέρα, βορειοανατολικά της Κύμης και απέναντι από το ομώνυμο νησί, βρίσκεται o παραλιακός οικισμός Χηλή, ο οποίος αριθμεί 166 κατοίκους. Η προσπέλασή του γίνεται από το ανατολικό τμήμα του οδικού δικτύου του Δήμου. Είναι μια μαγική διαδρομή μέσα από έναν πευκώνα όπου τα πάντα μυρίζουν αρχαία Ελλάδα.
20160723_162956.jpg
p1080605.jpg
Ανεβαίνοντας τον λόφο βόρεια της Κύμης, που οι ντόπιοι ονομάζουν Άγναντη, στην τελευταία στροφή του δρόμου αντικρίζουμε ένα υπέροχο θέαμα. Το Αιγαίο απλώνεται στο βάθος, άλλοτε γαλήνιο και άλλοτε φουρτουνιασμένο, προσφέροντας στον περιηγητή μια μοναδική και αξέχαστη εικόνα. Καθώς κατεβαίνουμε προς τη θάλασσα, εκείνο που εντυπωσιάζει –εκτός από τη θέα– είναι η απότομη αλλαγή του τοπίου και τα αιχμηρά βράχια που σκίζουν την θάλασσα. Εδώ, σ’ αυτό το άγριας ομορφιάς τοπίο, υπάρχει ένας παλιός ταρσανάς κατασκευασμένος σε μια απάνεμη εσοχή με απότομους κοφτερούς βράχους. Ως φαντάσματα του παρελθόντος, ψαρόβαρκες κρέμονται από γερανούς σφηνωμένους στα βράχια…
20160702_160840v2.jpg
Περπατώντας στα έρημα σοκάκια του χωριού, θαρρείς ότι ακούς ακόμη τα ουρλιαχτά των γυναικόπαιδων των Κυμαίων που κατά την επανάσταση του 1821 πολλές φορές κατέφυγαν στη Χηλή για να σωθούν από τη μανία των Τούρκων.Σήμερα το χωριό προσφέρει άλλες απολαύσεις. Αφού κατέβεις τα απότομα σκαλοπάτια, αντικρίζεις μια μικρή παράλια με κρυστάλλινα νερά. Είναι ένα ιδανικό περιβάλλον για τους λάτρεις της υποβρύχιας κατάδυσης και της εξερεύνησης του βυθού.
p1080583.jpg
Ο θάνατος, ωστόσο, καραδοκεί ακόμη στο ψαροχώρι φάντασμα… Τα τάματα στην είσοδο του χωριού σηματοδοτούν τα θανατηφόρα τροχαία που στοίχειωσαν τη περιοχή. Το τελευταίο είναι εκείνο της 20ης Νοεμβρίου του 2011, όταν η Χηλή θρήνησε τον χαμό μιας 46χρονης γυναίκας. Το αυτοκίνητο της για άγνωστη αιτία έπεσε σε χαντάκι και αμέσως πήρε φωτιά. Η γυναίκα εγκλωβίστηκε στο όχημα της και απανθρακώθηκε. Οι φήμες οργίασαν. Δεν τελειώνουμε όμως εδώ με τους μύθους που περιβάλλουν τη Χηλή.Απέναντι από τον οικισμό βρίσκονται τα νησιά Χηλή (Μεγάλο νησί) και Πλατειά (Μικρό νησί), ενώ στην ανατολική πλευρά της Χηλής υπάρχει ένα μεγάλο σπήλαιο με διάκοσμο σταλακτιτών και σταλαγμιτών. Ένας μύθος της περιοχής λέει πως ο Αχιλλέας κατά τον Τρωικό πόλεμο επιβιβάστηκε από εκεί σε πλοίο για την Σκύρο και έτσι οι ντόπιοι έδωσαν στο λιμανάκι το όνομα του, Αχίλι και μετέπειτα Χηλή.
Για τον αθεράπευτα μελαγχολικό ”Αύγουστο” του Νίκου Παπάζογλου
Η ιστορία ενός από τα ομορφότερα ελληνικά ερωτικά τραγούδια.
Τον περασμένο Απρίλιο συμπληρώθηκαν τέσσερα χρόνια από το θάνατο του τραγουδοποιού – τραγουδιστή Νίκου Παπάζογλου. Ένας θάνατος που βύθισε στο πένθος το πανελλήνιο και τους φαν του έντεχνου – λαϊκού τραγουδιού. Όχι μόνο γιατί χάθηκε ένας σημαντικός και αγαπητός καλλιτέχνης, αλλά και γιατί ο Νίκος ή ο Παπάζης, όπως τον έλεγαν οι Θεσσαλονικείς συντοπίτες του, έμοιαζε μέχρι το τέλος νεανικός, σχεδόν ανέγγιχτος από το χρόνο που περνούσε, άρα ανέτοιμος ακόμη για το μεγάλο ταξίδι.Είναι η πρώτη φορά φέτος που το καλοκαίρι, ο Αύγουστος, μου φαίνονται κενά, αδειανά, δίχως μια συναυλία του. Κάθε αυγουστιάτικο φεγγάρι, βλέπεις, ήταν ταυτισμένο επί σειρά ετών με κάτι μαγικές βραδιές στο Βεάκειο του Πειραιά ή στο Κατράκειο της Νίκαιας (δεν έχει σημασία που οι συναυλίες γίνονταν συνήθως τον Σεπτέμβριο), όπου ακούγαμε live τον ”Αύγουστο”, κλείναμε τα μάτια και ερωτευόμασταν έως και τον αέρα γύρω μας.Ποια ήταν τα συστατικά αυτού του τραγουδιού, που μάγεψαν έναν Μάνο Χατζιδάκι κι έτσι κάλεσε τον Παπάζογλου να εμφανιστεί στις παραστάσεις του στον ”Σείριο”, στο ZOOM, τη σαιζόν 1987 – 88; Διόλου τυχαίο που εκεί, στον ”Σείριο”, ο Παπάζογλου συμμετείχε στο, κατά Διονύση Σαββόπουλο, ”Χάρτινο το φεγγαράκι” του Χατζιδάκι με την Πασπαλά – Παπάζογλου και Σαββόπουλος άλλωστε είχαν γράψει ήδη ιστορία, ως ερμηνευτής και παραγωγός αντίστοιχα, με την ”Εκδίκηση της γυφτιάς” του Νίκου Ξυδάκη και του Μανώλη Ρασούλη.Θυμάμαι την ιστορία πίσω από τον ”Αύγουστο”, όπως μου την είχε αφηγηθεί ο Παπάζογλου αυτοπροσώπως, ένα μεσημέρι του μακρινού 1997 στους ”Αέρηδες” της Πλάκας: Για τον αθεράπευτα μελαγχολικό ”Αύγουστο” του Νίκου Παπάζογλου.
Στα τέλη Ιουνίου του 1978 είχε γίνει ο σεισμός της Θεσσαλονίκης που προξένησε το θάνατο πολλών ανθρώπων. Χιλιάδες επίσης έμειναν άστεγοι, ενώ η μετασεισμική δραστηριότητα συνεχιζόταν για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Έχοντας υποστεί ζημιές το σπίτι τους, ο Παπάζογλου πρότεινε στη γυναίκα του να πάρει τη νεογέννητη κόρη τους και να πάνε για λίγο καιρό σε συγγενείς τους στην Αμερική, μέχρι δηλαδή να μειωθεί το τρέμουλο της γης κάτω απ’ τα πόδια τους. Έτσι και έγινε.Μπαίνοντας πια στον Αύγουστο, ο Παπάζογλου δέχτηκε την πρόσκληση του Διονύση Σαββόπουλου να παραθερίσει λίγες μέρες κοντά του στο Πήλιο. Πήγε, αλλά όπως ήταν αναμενόμενο, ο Νιόνιος δεν έκανε διακοπές μόνος του. Περιστοιχιζόταν από την οικογένεια του και νεαρά άτομα, αγόρια και κορίτσια.Σύντομα το πάθος του Παπάζογλου φούντωσε για ένα νεαρό όμορφο κορίτσι. Έλξη απ’ αυτές τις ακατανίκητες που φέρνει ο Αύγουστος, η κάψα του ήλιου και η αλμύρα της θάλασσας! Τι θα έκανε ο καλλιτέχνης; Θα απατούσε τη γυναίκα του που έφυγε προσωρινά για να γλιτώσει το στρες των μετασεισμών; Σκεφτόταν και την κόρη του που μόλις είχε έρθει στον κόσμο…Η ιστορία λέει πως ο Παπάζογλου δεν άντεξε άλλο το μαρτύριο ενός μοιραία ανικανοποίητου έρωτα. Μπήκε στο αυτοκίνητο του, αποφασισμένος να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη. Στη διαδρομή η μελαγχολία και οι σκέψεις του χτύπησαν κόκκινο. Ο ”Αύγουστος” μόλις είχε συλληφθεί στο μυαλό του, στιχουργικά και μουσικά:
Η ”Φυλακή”! Αυτή ”η άτιμη η φυλακή”, έλεγε ο Παπάζογλου, που μας αναγκάζει να είμαστε ”νομιμόφρονες”, ήταν υπαίτια τελικά για ένα από τα ομορφότερα και πλέον διαχρονικά ερωτικά ελληνικά τραγούδια. Ήταν η πρώτη φορά επίσης, πάντα σύμφωνα με τον δημιουργό, που του βγήκε μια μουσική λόγια, κλασικίζουσα, ανεξάρτητη από τις rock ή τις λαϊκότροπες καταβολές του παρελθόντος και του τότε παρόντος του.Το τραγούδι γράφτηκε για κιθάρα – φωνή και ο Παπάζογλου συνήθιζε να το παρουσιάζει σε φίλους του, δειλά – δειλά στην αρχή. Αργότερα προστέθηκαν τα μέρη των εγχόρδων, που το εμπλούτισαν ενορχηστρωτικά με ένα συγκλονιστικό τρόπο, έτσι όπως μάθαμε τον ”Αύγουστο” από το άλμπουμ ”Χαράτσι” του 1984. Έπρεπε να περάσουν δηλαδή έξι χρόνια για να δισκογραφηθεί στο πρώτο προσωπικό άλμπουμ του τραγουδοποιού πια Νίκου Παπάζογλου και όχι απλά του ερμηνευτή του Ρασούλη, του Ξυδάκη, του Νικολόπουλου και των άλλων συνθετών.
Τον ”Αύγουστο” του Νίκου Παπάζογλου ηχογράφησαν τα επόμενα χρόνια από συναυλίες τους οι μεγαλύτεροι Έλληνες τραγουδιστές: Η Χάρις Αλεξίου, ο Γιώργος Νταλάρας και η Ελευθερία Αρβανιτάκη. Καμία όμως εκτέλεση δεν έφτασε σε αισθητική και συγκινησιακή πληρότητα αυτήν του δημιουργού του τραγουδιού. Ίσως γιατί δεν επρόκειτο για ακόμη ένα τραγούδι που αγαπήθηκε από τον κόσμο και έγινε κτήμα του.Ο ”Αύγουστος” ήταν και είναι ο αισθηματικός λυγμός του Παπάζογλου, η μελαγχολία της ηττημένης λίμπιντο και αυτό το επίπονο απωθημένο ερωτικό ένστικτο που συναντάμε στα ποιήματα του Καβάφη ή και του Χριστιανόπουλου και του Ασλάνογλου, για να θυμηθούμε δύο άλλους μεγάλους ποιητές – συντοπίτες του τραγουδοποιού. ”Ένα αριστούργημα” είχε χαρακτηρίσει τον ”Αύγουστο” από το Τρίτο Πρόγραμμα ο Μάνος Χατζιδάκις πριν ακόμη βγει ο δίσκος! Ισχύει 100%, βοηθούσης πάντα της μοναδικής αυγουστιάτικης πανσελήνου!Καλή σου ώρα εκεί που είσαι, Νίκο Παπάζογλου…______________ Πηγή: www.lifo.gr
Ορχομενός: Ξαναστήνεται το ιστορικό τρόπαιο του Ρωμαίου Σύλλα.Ηταν 6 μέτρα

Ένας δάσκαλος ικετεύει όλους τους γονείς να σταματήσουν να κάνουν αυτά τα τρία πράγματα
τα τρία απλά αιτήματα του..

Για αυτό ο Τζόνας δημοσίευσε στο Facebook μια ανάρτηση μέσα από την οποία ζητάει από τους γονείς να σταματήσουν να κάνουν τρία πολύ επικίνδυνα πράγματα. Η ανάρτηση του πολύ σύντομα κοινοποιήθηκε και μεταφράστηκε σε όλες τις γωνιές του κόσμου.
Ο Τζόνας έγραψε: «Δουλεύω με τα παιδιά σχεδόν 16 χρόνια και υπάρχουν μερικά πράγματα στα οποία έχω παρατηρήσει ότι τα παιδιά γίνονται όλο και χειρότερα. Νούμερο 1. Τα παιδιά βαριούνται πολύ δύσκολα! Έχουν ανάγκη συνεχώς να κάνουν κάτι. Παρακαλώ σταματήστε να χαλάτε τα παιδιά σας. Δεν είναι επικίνδυνο για αυτά να βαριούνται και μερικές φορές. Να μην κάνουν για λίγο απλά.. τίποτα.
Νούμερο 2. Έχω γνωρίσει πολλούς γονείς οι οποίοι είναι πολύ περήφανοι που τα παιδιά τους μπορούν να διαβάσουν και να μετράνε πριν την έναρξη της προσχολικής ηλικίας. Λοιπόν, δεν μου αρέσει που σας το χαλάω αλλά θα μάθουν να διαβάζουν και να μετράνε πολύ σύντομα. Αντί για αυτά, διδάξτε τα να παίζουν, να είναι καλοί φίλοι και να μοιράζονται».Ο Τζόνας είπε ότι έχει κουραστεί να χωρίζει μαθητές που τσακώνονται γιατί δεν θέλουν να μοιραστούν τα αντικείμενα ή τα παιχνίδια τους. Είπε επίσης ότι έχει κουραστεί να προσπαθεί να τα αναγκάσει να ασχοληθούν και με άλλες δραστηριότητες εκτός της τεχνολογίας και της ζώνης άνεσης τους!Το τελευταίο που ικετεύει τους γονείς των παιδιών, σύμφωνα με τον Τζόνας, είναι και το πιο σημαντικό. Να τα διδάξουν να εκτιμήσουν όλα τα καλά πράγματα στη ζωή τους! «Νούμερο 3. Έχω δει ότι πολλά παιδιά δυσκολεύονται να δείξουν ευγνωμοσύνη στα άλλα παιδιά αλλά και στους ενήλικες. «Μπορώ να πάρω άλλο ένα;» είναι δυστυχώς κάτι που ακούω πολύ συχνά. Τι συνέβη στο «παρακαλώ»; Στο «ευχαριστώ για το φαγητό», στο «ευχαριστώ για τη βόλτα» και ούτω καθεξής; Δεν έχω δικά μου παιδιά ακόμη, αλλά όταν αποκτήσω κάποια στιγμή στο μέλλον, θα τα διδάξω να παίζουν, να είναι καλοί φίλοι, να δείχνουν ευγνωμοσύνη και, που και που, να βαριούνται. Όταν μάθουν καλά αυτά τα πράγματα, τότε θα τα διδάξω να διαβάζουν και να μετράνε….»
Πάντα υπάρχει χρόνος, αλλά τα πιο σημαντικά πράγματα, η καλοσύνη, η ευγένεια, η φιλία, μαθαίνονται καλύτερα σε νεαρή ηλικία!Να θυμάστε τα λόγια του.Την επόμενη φορά που θα θελήσετε να επιτρέψετε στα παιδιά σας να δουν για λίγο τηλεόραση ή που δεν θα αντιδράσετε σε κάποιο άσχημο ξέσπασμά τους, σκεφτείτε τα λόγια του Τζόνας. Η μεγαλύτερη επιθυμία σας είναι να μεγαλώσετε έναν καλό άνθρωπο. Ο Τζόνας γνωρίζει πως θα το κάνετε αυτό βελτιώνοντας αυτά τα τρία απλά πράγματα.
‘
![[ARIS MESSINIS / AFP]](https://i0.wp.com/insidestory.gr/sites/default/files/styles/article-main/public/field/image/peiraiosanoigma.jpg?resize=525%2C263&ssl=1)
Ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSMWikipedia) εξετάζει για την Πειραιώς αν τα περίπου 500 εκατομμύρια της ανακεφαλαιοποίησης, που εισέρρευσαν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, ήταν πραγματικά νέα χρήματα ή παραβιάστηκαν οι σχετικοί κανόνες της ΕΚΤ. Ειδικότερα ερευνάται αν έγιναν ενέσεις κεφαλαίων από άλλες ελληνικές τράπεζες και αν χρήματα που ήρθαν από συγκεκριμένη εταιρεία του Λονδίνου είχαν ως πηγή την Πειραιώς ή ακόμα και στελέχη της διοίκησής της.
businessweek-cover.png
Αν αποδειχτεί ότι έχουν βάση οι ισχυρισμοί, τότε είναι πολύ πιθανό να απαιτηθούν εκ νέου αυτά τα κεφάλαια. Πολλοί δε εικάζουν ότι η πρόσφατη αλλαγή διοίκησης στην τράπεζα σχετίζεται με τις πρακτικές αυτές. Σε αυτή την περίπτωση, οι πρώτοι που θα κληθούν να συμβάλλουν είναι οι ήδη υπάρχοντες μέτοχοι. Όμως πολλοί λίγοι θα έχουν την όρεξη να βάλουν και πάλι το χέρι στην τσέπη. Από αυτούς τους μετόχους έχει ξεχωρίσει ο Πόλσον που κατά το πρόσφατο παρελθόν έχει εκφράσει την έντονη δυσαρέσκειά του για τα τεκταινόμενα στην τράπεζα –και ειδικότερα προς την απελθούσα διοίκηση.Το επενδυτικό όχημα του Πόλσον σίγουρα έχει τη δυνατότητα να καλύψει την τρύπα αν θέλει. Και αυτή, ίσως, να είναι η μεγάλη του ευκαιρία για να αποκτήσει τον έλεγχο της τραπέζης αν φυσικά αυτό είναι στα σχέδια του. Το ερώτημα λοιπόν είναι με ποιο αντάλλαγμα (δηλαδή σε ποια τιμή) θα μπει για να σώσει την Πειραιώς από τη διαφαινόμενη εκκαθάριση.Γιατί πλέον η εκκαθάριση ή η όπως λέγεται «εφαρμογή εργαλείου διάσωσης με ίδια μέσα» (bail-in”What is a bail-in?”, Τhe Economist) πρέπει να γίνει με τους κανονισμούς και τις διαδικασίες για την ανάκαμψη και την εξυγίανση τραπεζικών ιδρυμάτων όπως ορίζει η κοινοτική οδηγία 59 (BRRD)Οδηγία 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014 που έχει γίνει νόμος του κράτους (ν. 4334/2015Διαβάστε τον εδώ). Η φιλοσοφία του νόμου είναι να προστατεύσει τον φορολογούμενο ορίζοντας ότι οι πρώτοι στη σειρά να απορροφήσουν τις ζημίες είναι οι μέτοχοι, ακολουθούν οι ομολογιούχοι και έπειτα οι μη εγγυημένες καταθέσεις. Έτσι θα ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος να επαναληφθούν οι αμαρτίες του 2008, όταν πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναγκάστηκαν να σώσουν τράπεζες με χρήματα φορολογουμένων.Η οδηγία επιβάλλει πρώτα αποτίμηση του χαρτοφυλακίου (άρθρο 36). Εν συνεχεία, αν χρειαστεί κρατική ενίσχυση, αυτή γίνεται μόνο μετά από κούρεμα παθητικού, το λεγόμενο bail-in, μέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο 8% του συνόλου του παθητικού.Φυσικά, όλοι ελπίζουν πως δεν θα χρειαστεί ένα τόσο μεγάλο ποσό (8% είναι περίπου 7 δισεκατομμύρια για την Πειραιώς και 300 εκατομμύρια για την Αττικής). Εδώ το ερώτημα είναι, αν έχουν εκτιμηθεί σωστά οι ζημίες από τα κόκκινα δάνεια ή όχι. Επίσης, μετά την τελευταία ανακεφαλαιοποίηση υπάρχουν ελάχιστα ομόλογα της Πειραιώς για να απορροφήσουν το κούρεμα αφού μετατράπηκαν στην προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση. Έτσι, το όποιο βάρος ενδέχεται να επιβαρύνει τις μη εγγυημένες καταθέσεις (άγνωστο πόσες είναι σε σύνολο καταθέσεων 38 δισεκατομμυρίων).Να σημειώσουμε πως η εγγύηση των 100.000 είναι περίπου θεωρητική. Και αυτό γιατί το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕO ιστότοπος ) που σε αυτή την περίπτωση θα κληθεί να αποζημιώσει, ενδέχεται να μην μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του αν οι ζημίες είναι μεγαλύτερες των περίπου 3 δισεκατομμυρίων. Μια εξέλιξη που όλοι απεύχονται, και που ανησυχεί την κυβέρνηση, αλλά και την ΤτΕ, ιδίως τώρα που επιχειρείται μια επικοινωνιακή εκστρατεία για να επιστρέψουν στις τράπεζες τα χρήματα από τις θυρίδες και τα παπλώματα.
current_home_of_the_ssm_since_march_2016_the_eurotower_in_frankfurt.jpg
Στην Αττικής η κατάσταση δεν είναι καλύτερη –ή μάλλον είναι πολύ χειρότερη. Εδώ ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός ερευνά αν υπήρξαν κυβερνητικές πιέσεις σε δύο δημόσιους οργανισμούς, την ΕΥΔΑΠ και το Διεθνές Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος, προκειμένου να συμμετέχουν στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Η μεν ΕΥΔΑΠ συμμετείχε με 20 εκατομμύρια (παρά τις αντιδράσεις του Πόλσον, που είναι και εδώ μέτοχος), ενώ το Ελ. Βενιζέλος, μετά από διαμαρτυρία των Καναδών μετόχων, έβαλε τελικά 9,9 εκατομμύρια από τα 30 εκατομμύρια που αρχικά είχε υποσχεθεί. Το ΤΣΜΕΔΕ νομίμως συνέβαλε με 374 εκατομμύρια και σε αυτήν την αύξηση (είχε ήδη βάλει και χάσει 440 εκατομμύρια στην προηγούμενη), αλλά παρόλα αυτά υπάρχει ακόμα έλλειμμα 68 εκατομμυρίων που πρέπει να καλυφτεί.Εδώ λοιπόν είναι και το μεγάλο πρόβλημα. Ακόμα και αν ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός κρίνει πως τα χρήματα της ΕΥΔΑΠ και του αεροδρομίου δεν παραβιάζουν τους κανονισμούς περί κρατικής επιχορήγησης, πρέπει να βρεθούν τουλάχιστον 68 εκατομμύρια για να σωθεί η τράπεζα.Η ΤτΕ μπροστά στο (πολύ πιθανό) ενδεχόμενο να οδηγηθεί η Αττικής σε εκκαθάριση και κούρεμα καταθέσεων, ανέλαβε πρωτοβουλίες. Έτσι, πριν από μερικές μέρες αντικατέστησε (κατά άλλους εκδίωξε) τη διοίκηση της τράπεζας Αττικής”Αλλαγή Δ.Σ. έδειξε ο έλεγχος στην Αττικής”, Η Καθημερινή(άρθρο 28 BRRD) και δουλεύει πυρετωδώς μέσα στο κατακαλόκαιρο να βρει επενδυτές για να σώσουν την τράπεζα.Η υπόθεση της Αττικής θυμίζει πάρα πολύ τα γεγονότα που οδήγησαν στο κλείσιμο μιας άλλης μικρής τράπεζας, της Probank. Οι λεπτομέρειες για το τι είχε συμβεί τότε ίσως κάποτε να γραφτούν αλλά εν συντομία τα γεγονότα είχαν ως εξής: Μετά την έκθεση της Blackrock, η Probank έπρεπε να βρει 233 εκατομμύρια για να καλύψει το κεφαλαιακό της κενό. Το ΤΧΣ μπορούσε να βάλει χρήματα μόνο σε συστημικές τράπεζες και έτσι η Probank έπρεπε να βρει και τα 233 εκατομμύρια από την αγορά (όπως συμβαίνει τώρα και με τα 68 εκ. στην Αττικής). Αργότερα διορθώθηκε αυτή η ανωμαλία, αλλά η καθυστέρηση είχε ήδη κόστισε ακριβά. Είχε περάσει σχεδόν ένας χρόνος και η διοίκηση της Probank δεν είχε βρει τα χρήματα (όπως δεν τα έχει βρει και η Αττικής). Μια μέρα η ΤτΕ αντικατέστησε τη διοίκηση της και εγκατέστησε προσωρινή με μία και μόνο εντολή, να βρει το ποσό εντός 2-3 μηνών (όπως συμβαίνει τώρα και με την Αττικής). Πράγμα φυσικά σχεδόν αδύνατο αφού μια τέτοια διαδικασία είναι χρονοβόρα και κοστοβόρα ακόμα και για μεγάλες τράπεζες.Όμως η βιασύνη είχε άλλους λόγους. Έπρεπε να κλείσει η αξιολόγηση με την Τρόικα και ένα από τα προαπαιτούμενα ήταν να μην υπάρχουν ανοιχτά θέματα με τις τράπεζες (στην Αττικής δεν υπάρχει προαπαιτούμενο από την Τρόικα, όμως υπάρχει η έντονη πίεση των εποπτικών αρχών). Αν δεν τα έβρισκε, η Probank θα πήγαινε προς εκκαθάριση. Όλες οι άλλες ανακεφαλαιοποιήσεις είχαν κλείσει. Παρά το μικρό χρονικό περιθώριο, υπήρξε σχετικό ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές (το οποίο είναι ένδειξη πως η προηγούμενη διοίκηση της Probank μάλλον τα είχε θαλασσώσει). Όμως οι προσφορές τους υπολειπόντουσαν και δεν έγιναν δεκτές από την ΤτΕ. Η τράπεζα έσπασε σε καλή και κακή. Έτσι ο Έλληνας φορολογούμενος πήρε για άλλη μια φορά το κόστος της εκκαθάρισης/απορρόφησης της καλής Probank από την Εθνική τράπεζα που έφτασε τα 795.733.502 ευρώ αντί για τα 233 εκατομμύρια που έπρεπε να βρεθούν ως κεφάλαια. Τότε δεν ίσχυε ο νόμος 4334 και έτσι οι καταθέσεις δεν πειράχτηκαν. Τον λογαριασμό τον πλήρωσαν οι φορολογούμενοι αφού τα χρήματα αυτά μπήκαν στο χρέος της χώρας.Όπως λοιπόν αναφέραμε, υπάρχει μεγάλη πίεση από τον SSM να βρεθεί μέσα στον Σεπτέμβριο λύση στο πρόβλημα της Αττικής. Η εποπτική αρχή είναι γνώστης των “ιδιαιτεροτήτων” της τράπεζας. Γνωρίζουν για το παρελθόν της και την επιρροή των συνδικάτων στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων (που εν πολλοίς οδήγησαν την τράπεζα στα όρια της χρεοκοπίας). Εικάζουν επίσης πως η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επιθυμεί να σώσει την Αττικής για να την χρησιμοποιήσει ως το δικό της πελατειακό όχημα, όπως παλαιότερα έκαναν το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ με την Αγροτική, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο κ.λπ. Για αυτό και ο SSM είναι πολύ προσεκτικός και αυστηρός. Αν η τράπεζα δεν βρει “καθαρά” κεφάλαια και νέο ιδιοκτήτη, είναι προσανατολισμένοι να κλείσουν την τράπεζα με τη διαδικασία εκκαθάρισης που αναφέραμε προηγουμένως.Τα προβλήματα στην εύρεση νέων “καθαρών” μετόχων είναι κυρίως δύο. Πρώτον, δεν φτάνουν τα 68 εκατομμύρια. Και αυτό γιατί τα 68 εκατομμύρια είναι το ελάχιστο για σωθεί η τράπεζα, για να λειτουργήσει χρειάζονται τουλάχιστον διπλάσια, 140 εκατομμύρια. Μόνο έτσι έχει ο νέος ιδιοκτήτης-μέτοχος πιθανότητες να μην χάσει την επένδυση του.Το δεύτερο πρόβλημα είναι πως τα κόκκινα δάνεια της τράπεζας, σύμφωνα με πληροφορίες, ξεπερνούν το 70% του δανειακού χαρτοφυλακίου και όχι το 50% που αναφέρουν. Για να βρεθεί λοιπόν κάποιος ιδιώτης, πρέπει να του παρασχεθούν εγγυήσεις και οικονομικά κίνητρα και γλυκαντικά (sweeteners) από την ΤτΕ για να αναλάβει ένα τέτοιο ρίσκο. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ από όπου προέρχονται αρκετοί εν δυνάμει σωτήρες, έχουν συνηθίσει σε εγγυήσεις και πλαφόν έναντι επιπλέον μελλοντικών ζημιών. Και όλα αυτά πρέπει να γίνουν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, 2-3 μηνών. Αλλιώς bail-in.Φυσικά μπορεί να μην συμβεί τίποτα από τα προλεγόμενα και ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός να βρει πως δεν υπάρχει κανένα θέμα με την ανακεφαλαιοποίηση της Πειραιώς ή να κάνει τα στραβά μάτια. Μπορεί επίσης η Αττικής να βρει τα χρήματα που της χρειάζονται και νέο ιδιοκτήτη. Όμως πληροφορίες της αγοράς μιλούν για σκλήρυνση της θέσης του SSM και για τελεσίγραφα με λήξη τον Σεπτέμβριο του 2016. Σε αυτή την περίπτωση, το ενδεχόμενο εφαρμογής των κανόνων BRRD που συνεπάγεται bail-in γίνεται κυρίαρχο σενάριο και ίσως και καταλύτης πολιτικών εξελίξεων.
























