Εργαλείο παρασκευής βουτύρου ( Καράμπα )
Πέθανε ο Γερμανός ιστορικός και φιλόσοφος Ερνστ Νόλτε. Υπάρχει αλληλεξάρτηση κομμουνισμού, φασισμού και ναζισμού;
Ο Γερμανός ιστορικός και φιλόσοφος Ερνστ Νόλτε, ένας από τους πλέον αμφιλεγόμενους ιστορικούς, γνωστός κυρίως για τις επίμαχες απόψεις του γύρω από τη γέννηση του ναζισμού, άφησε στο Βερολίνο την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 93 ετών. Ο Νόλτε, ο οποίος πέθανε την Τετάρτη έπειτα από σύντομη ασθένεια, επιχείρησε να καταδείξει την αλληλεξάρτηση του κομμουνισμού, του φασισμού και του ναζισμού. Ήταν εκείνος που πυροδότησε τον λεγόμενο «πόλεμο των ιστορικών», όταν το 1986 δημοσίευσε στη «Frankfurter Allgemeine Zeitung» το άρθρο του με τίτλο «Το παρελθόν που δεν θα περάσει» (Vergangenheit, die nicht vergehen will), στο οποίο συνόψιζε το περιεχόμενο της αμφιλεγόμενης διατριβής του ότι ο Χίτλερ και οι ναζί ήταν η λογική αντίδραση της Γερμανίας στην «υπαρξιακή απειλή» που εκπροσωπούσε η Ρωσική Επανάσταση. Στο πλούσιο έργο τού Γερμανού ιστορικού περιλαμβάνονται επίσης τα έργα «Οι τρεις όψεις του φασισμού», «Γερμανία και ο Ψυχρός Πόλεμος», καθώς επίσης «Ο Ευρωπαϊκός Εμφύλιος Πόλεμος 1917 – 1945: Ναζισμός και Μπολσεβικισμός» Γεννημένος στην πόλη Βίτεν της Βεστφαλίας, ο Νόλτε έκανε τη διδακτορική του διατριβή στον Καρλ Μαξ και δίδαξε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Τα τελευταία χρόνια είχε επικεντρωθεί στη μελέτη του ισλαμισμού και ισλαμοφασισμού. Είχε λάβει διάφορα βραβεία, μεταξύ των οποίων το Hanns Martin Schleyer και το Konrad Adenauer.
Κέρδος online 18/8/2016 17:22
Κέρδος online 18/8/2016 17:22
Καλημέρα!!!
Η παρακάτω ανάρτηση στάλθηκε από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό
Όπισθεν ολοταχώς για μια καινούργια Ευρώπη
Toυ Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη *
Τις τελευταίες μέρες επανήλθε δριμύτερο το αποκαλούμενο προσφυγικό πρόβλημα και μάλιστα με κάποιες καινούργιες παραμέτρους. Οι λόγοι όπως εμφανίζονται στο προσκήνιο των εξελίξεων, πολλοί. Ένας από τους βασικούς, η κατάσταση που δημιουργήθηκε στη γείτονα χώρα, την Τουρκία, με το γνωστό ή μάλλον «άγνωστης ταυτότητας» πραξικόπημα τα αποτελέσματα του οποίου θα χαράζουν και επηρεάζουν τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις για αρκετό χρονικό διάστημα.
Ο κίνδυνος βεβαίως για τη χώρα μας και τον εγκλωβισμό πολλών χιλιάδων προσφύγων, αρκούντως υπαρκτός, που αναμένεται, εάν αληθεύσουν κάποια σενάρια, να φέρει την Ελλάδα σε κατάσταση αλλοφροσύνης και την Ευρωπαϊκή Ένωση ξανά ενώπιον πολύ σοβαρότερων προβληματισμών. Και σαν να μην έφτανε αυτό, από την Τσεχία έρχονται περίεργα νέα. Ο Πρόεδρός της, Μίλος Ζέμαν, με περισσή φυσικότητα και παρακάμπτοντας ευρωπαϊκές αποφάσεις για το προσφυγικό ζήτημα, δήλωσε στο Κοινοβούλιο της χώρας του, να μην υποδεχθεί κανέναν πρόσφυγα ρίχνοντας ξανά λάδι στο επίμαχο ζήτημα, ‘… Η χώρα μας απλώς δεν μπορεί να διακινδυνεύσει να υποστεί τρομοκρατικές επιθέσεις, όπως αυτές που συνέβησαν στη Γαλλία και τη Γερμανία’, είπε ξεκάθαρα. ‘Η υποδοχή των μεταναστών δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για τέτοιου είδους επιθέσεις …’ , δήλωσε λίγο αργότερα κι ο εκπρόσωπος του Ζέμαν, επισημαίνοντας παράλληλα κι αυτός με τη σειρά του τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα στην Ευρώπη.
Η Κομισιόν φυσικά αμέσως δια στόματος του γερμανού Επιτρόπου αντέδρασε στην πρόταση αυτή κατηγορώντας τον ότι με αυτές τις εμπρηστικές δηλώσεις αποδυναμώνει την αρχή της κοινής ευρωπαϊκής δράσης, και φυσικά την ίδια την Ευρώπη. Βεβαίως δεν είναι κάτι που ήρθε εν αιθρία για όσους παρακολουθούν τα γεγονότα. Η Τσεχία με την Πολωνία, τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, οι αποκαλούμενες χώρες του Βίσεγκραντ, εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα υψώνουν τη φωνή τους, εκφράζοντας σοβαρές αντιρρήσεις στα δρομολογούμενα σχέδια της Ευρώπης περί ανακατανομής των προσφύγων. Ο αριθμός που αναλογεί για την Τσεχία, σημειωτέον, και τους οποίους η συγκεκριμένη χώρα καλείται να φιλοξενήσει, ανέρχεται σε λιγότερο από τρείς χιλιάδες. Οι δηλώσεις αυτές, ουσιαστικά ευθεία προτροπή και άρνηση εφαρμογής των ευρωπαϊκών αποφάσεων, λίγο καιρό μετά την απόφαση του βρεττανικού λαού περί εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργούν καινούργια δυναμική στο χώρο των ευρωσκεπτικιστών σε όλα τα μήκη και πλάτη της ηπείρου μας. Η εποχή μας σε πολλές παραμέτρους θυμίζει έντονα μεσοπόλεμο, όταν οι πολιτικές ηγεσίες των χωρών εμφανίζονταν ανίκανες να επιλύσουν τα πιεστικά προβλήματα των λαών που απαιτούσαν σοβαρές και στιβαρές λύσεις. Προβλήματα που είχαν να κάνουν με τις στάχτες που άφησε πίσω του ο Πρώτος Μεγάλος Πόλεμος, και τη δυνατότητα ανάκαμψής τους. Δυστυχώς όμως για τη συνέχεια της σκοτεινής ηπείρου μας, και εκείνες οι ηγεσίες αποδείχθηκαν κατώτερες των περιστάσεων, με αποτέλεσμα να κάνουν την εμφάνισή τους ολοκληρωτικά καθεστώτα και κάποια από αυτά, μάλιστα, με δημοκρατικό μανδύα. Στην Ιταλία ο Μουσολίνι, στην Ισπανία ο Φράνκο, ενώ ακολούθησαν κατά πόδας η Πορτογαλία, η Ελλάδα, και αρκετές ακόμα χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Οι ηγέτες τους χρησιμοποίησαν κατά κόρον τις έννοιες της ‘πατρίδας’ και του ‘λαού’. Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι αρκετά από εκείνα τα καθεστώτα είχαν τις ρίζες τους σε βαθειά αριστερές καταβολές. Οι σελίδες της ιστορίας εδώ είναι πλούσιες, πυκνές και ενδιαφέρουσες. Ίσως βέβαια στη γηραιά ήπειρο σε όλα αυτά να προστέθηκαν και οι παράπλευρες απώλειες που ήρθαν από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού με το μεγάλο κραχ του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης, οι οποίες και να επιτάχυναν μερικές από τις εξελίξεις.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, φυσικά, ότι απέχουμε πολύ ακόμα από την πλήρη πολιτική κατάρρευση που να θυμίζει μεσοπόλεμο. Είναι όμως κάτι παραπάνω από ανησυχητικό το γεγονός ότι οι ηγεσίες αρκετών χωρών να προσπαθούν να περιχαρακώσουν τη χώρα τους από την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού όμως φροντίσουν να επωφεληθούν από τη συμμετοχή τους εκεί, αδιαφορώντας προκλητικά από τις γενικότερες εξελίξεις μέσα στην Ευρώπη, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το προαναφερόμενο της Τσεχίας. Πιο δίπλα από την Τσεχία, σε άλλη μια χώρα του Βίσεγκραντ, την Ουγγαρία δρομολογείται για τον ερχόμενο Οκτώβριο δημοψήφισμα από τον Ούγγρο πρωθυπουργό ο οποίος προσφεύγει στη λαϊκή βούληση με σκοπό την συναίνεση του λαού της χώρας του στην αντιμετώπιση του προσφυγικού, με την έννοια της πλήρους επίσης άρνησης της σχετικής φιλοξενίας από την Ουγγαρία. Στο Νότο, ο πρωθυπουργός της χώρας μας σχεδιάζει φθινοπωρινή συνάντηση των χωρών της περιοχής ατενίζοντας καινούργιους ορίζοντες ή κάνοντας σαφή διαχωρισμό των προτεραιοτήτων των χωρών του Νότου από τις υπόλοιπες, κυρίως της κεντρικής Ευρώπης.
Η εικόνα που παρουσιάζει η σημερινή Ευρώπη, θυμίζει στους υποψιασμένους την Ευρώπη του Μεσοπολέμου, ή τουλάχιστον αρκετές από τις λεπτομέρειές της. Τότε το μέλλον της ηπείρου μας δόθηκε από τον επόμενο Μεγάλο Πόλεμο, ουσιαστικά τη συνέχεια του Πρώτου. Σήμερα, ξανά η ιστορία θα δείξει εάν και κατά πόσο οι ηγέτες της θα φανούν αντάξιοι των προσδοκιών των λαών με την έννοια της πολυπόθητης ευρωπαϊκής συνοχής, που για την ώρα φαντάζει όνειρο θερινής ημέρας.
* Ο Γεώργιος Σχορετσανίτης είναι χειρουργός και διευθυντής του Χειρουργικού Τομέα στο ΠΑΓΝΗ
Από Κρυονέρι Μεσολογγίου η παρακάτω εικόνα
Ανατολή Σελήνης
Βράδυ με την πανσέληνο στο πιο όμορφο οροπέδιο της Βόρειας Πάρνηθας
Σκόπελος !!!
Να μη ξεχνάμε …
Πώς φτάσαμε στο τέλος του «Μεγάλου Καναλιού»
Mega: Το τελευταίο δραματικό επεισόδιο πριν πέσει η αυλαία
Νεφέλη Λυγερού
Μετά από 27 χρόνια στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας, το Mega οδεύει στο τέλος, μετά τον οριστικό αποκλεισμό του από τη διαδικασία διεκδίκησης τηλεοπτικής άδειας
Υστερα εποχής για το πάλαι ποτέ κραταιό κανάλι σηματοδοτεί ο οριστικός αποκλεισμός του από τη διαδικασία διεκδίκησης τηλεοπτικής άδειας. O αποκλεισμός του MEGA αποτελεί ουσιαστικά και τη ληξιαρχική πράξη θανάτου ενός τηλεοπτικού σταθμού για τον οποίο οι περισσότεροι πίστευαν ότι ισχύει η φράση του Φραγκλίνου Ρούzβελτ «too big to fail».
Κανένα άλλο τηλεοπτικό δίκτυο δεν είχε ταυτιστεί τόσο πολύ με την απαρχή της ιδιωτικής τηλεόρασης, με την είσοδο της Ελλάδας στον αστερισμό μιας νέου τύπου ενημέρωσης και ψυχαγωγίας. Στις 15.00 της 20ής Νοέμβρη του 1989 το τρισδιάστατο σήμα με μουσική, λαμπερά και εντυπωσιακά γραφικά που αιωρούνταν σ’ έναν ουρανό με σύννεφα ήρθε να δηλώσει το τέλος της μονοκρατορίας του φορέα της δημόσιας τηλεόρασης. Το MEGA αποτέλεσε επί δεκαετίες για τους Ελληνες κύριο παράθυρο στον κόσμο ή, πιο σωστά, σε μια εκδοχή του κόσμου.
Της γέννησης του Mεγάλου Kαναλιού είχε προηγηθεί το σπάσιμο του κρατικού μονοπωλίου από την κυβέρνηση του Τζαννή Τζαννετάκη, η οποία και έφερε προς ψήφιση στη Βουλή τη νομιμοποίηση της ιδιωτικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης. Ετσι, λοιπόν, στις 27 Απριλίου 1989 ιδρύθηκε η Τηλέτυπος, το καταστατικό της οποίας δημοσιεύτηκε στις 2 Μαΐου της ίδιας χρονιάς. Ως σκοπός της αναγραφόταν «η παραγωγή και εμπορία τηλεοπτικών προγραμμάτων και εκπομπών, η εγκατάσταση, λειτουργία και εκμετάλλευση τηλεοπτικών σταθμών σε όλη την Ελλάδα, όταν επιτραπεί και με τις προϋποθέσεις που θα επιτραπεί».
Μεγαθήρια ένωσαν τις δυνάμεις τους για τη δημιουργία του. Η χρυσή συμμαχία του 1989 (ημερομηνία ίδρυσής του) περιελάμβανε την ελίτ του τότε εκδοτικού κατεστημένου της χώρας και την κορυφή της οικονομικής ολιγαρχίας: ο Χρήστος Λαμπράκης του ΔΟΛ, ο Κίτσος Τεγόπουλος της «Ελευθεροτυπίας», ο Αριστείδης Αλαφούζος που είχε μόλις αποκτήσει την ιστορική εφημερίδα «Καθημερινή», ο Γιώργος Μπόμπολας του «Εθνους» και ο Βαρδής Βαρδινογιάννης.
Το μετοχικό της κεφάλαιο ήταν ύψους 5 εκατ. δραχμών, καταβεβλημένο σε μετρητά και αποτελούνταν από 5.000 ονομαστικές μετοχές, αξίας 1.000 δραχμών εκάστη. Στο πρώτο διοικητικό συμβούλιο συμμετείχαν ο Χρήστος Λαμπράκης, ο Γιώργος Μπόμπολας, ο Χρήστος Τεγόπουλος, ο Σταύρος Κίμωνας Τριανταφυλλίδης που εκπροσωπούσε την πλευρά Βαρδινογιάννη και ο Αριστείδης Αλαφούζος. Και οι πέντε είχαν ισόποσα μερίδια, από 20%.
Η μετοχική σύνθεση δεν άργησε να αλλάξει εξαιτίας εσωτερικών διαφωνιών. Αποχώρησε νωρίς ο όμιλος Αλαφούζου και πολύ αργότερα ο Τεγόπουλος. Το τελικό σχήμα διοίκησης ήταν η τριανδρία Βαρδινογιάννης, Μπόμπολας και Ψυχάρης, ως διάδοχος ιδιοκτήτης του ΔΟΛ.
Η οικογένεια Βαρδινογιάννη, αν και διατήρησε όλα αυτά τα χρόνια τη συμμετοχή της στο MEGA, έστησε παράλληλα το 1993 και τη Νέα Τηλεόραση Α.Ε. Το STAR CHANNEL στόχευε στο νεότερης ηλικίας κοινό. Ειδικά μετά τον θάνατο του Θεόδωρου Βαρδινογιάννη, η οικογένεια άρχισε να μειώνει το ποσοστό της στο MEGA, με αποτέλεσμα να φτάσει κάποια στιγμή στο 6%.
Το MEGA μπήκε το 1994 στο Χρηματιστήριο και κατόρθωσε αφενός να αντλήσει επιπλέον κεφάλαια, αφετέρου να βγει αλώβητο από την περιβόητη φούσκα. Η οικονομική κρίση, όμως, δεν άφησε τίποτε αλώβητο. Ούτε το Μεγάλο Κανάλι. Την κατάσταση δεν βοήθησαν οι αλλεπάλληλες τριβές και ενίοτε οι συγκρούσεις των μεγαλομετόχων.
Εν αρχή ην το χάος
Λίγους μήνες μετά την πρεμιέρα του MEGA, εξέπεμψε για πρώτη φορά και ο ΑNT1. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν και άλλοι τηλεοπτικοί σταθμοί που ο χρόνος δικαίωσε ή αφάνισε. Είχε προηγηθεί, όμως, το κανάλι που έμελλε να κρατήσει για δεκαετίες τα σκήπτρα ταράζοντας τα λιμνάζοντα τηλεοπτικά ύδατα και εγκαινιάζοντας την εποχή των ιδιωτικών σταθμών.
Τo MEGA παρουσίασε στους τηλεθεατές του αρχικά ένα οκτάωρο πρόγραμμα. Αυτό περιελάμβανε ενημερωτικά δελτία και ξένες τηλεοπτικές σειρές, κυρίως αμερικανικές. Ξεκινούσε στις 15.00 με τη σειρά επιστημονικής φαντασίας «Διάστημα 1999» και συνέχιζε με την περιπετειώδη σειρά «Μπάτμαν».
Αμέσως μετά ακολουθούσε η μουσική εκπομπή «Mega Hit». Εκεί εμφανίζονταν διάφοροι καταξιωμένοι ηθοποιοί που παρουσίαζαν ντυμένοι με την τελευταία λέξη της μόδας όλες τις τάσεις της ξένης μουσικής: νέες κυκλοφορίες, διαγωνισμούς και βιντεοκλίπ. Το πρόγραμμα συνεχιζόταν με την αισθηματική βραζιλιάνικη σειρά «Δικαίωμα στην αγάπη». Στις 18.00 ήταν η ώρα του πρώτου δελτίου της ημέρας.
Αν και στη συνείδηση των περισσοτέρων ήταν η Λιάνα Κανέλλη που καλωσόρισε τους τηλεθεατές για πρώτη φορά στον θαυμαστό κόσμο της ενημέρωσης από ιδιωτικό κανάλι, στην πραγματικότητα το πρώτο δελτίο στην ιστορία του MEGA το εκφώνησε η δημοσιογράφος Εύα Μαυρογένη καθισμένη σ’ ένα μικρό τραπέζι, νομίζοντας ότι πρόκειται για ένα ακόμη δοκιμαστικό. Αμέσως μετά το τέλος του ρώτησε τον σκηνοθέτη αν είναι έτοιμη να βγει στον αέρα ή χρειάζεται και άλλη προετοιμασία. Η αρχή είχε γίνει και, όπως είναι γνωστό, «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός».
Στις ειδήσεις εκτός από την Εύα Μαυρογένη ήταν η Αλκηστις Κιούση και η Βίκυ Παλαιολόγου. Η Λιάνα Κανέλλη παρουσίαζε το κεντρικό δελτίο ειδήσεων των 20.30, του οποίου είχαν προηγηθεί και άλλες ξένες σειρές, αλλά και ένα τηλεπαιχνίδι με τίτλο «Γράμματα και αριθμοί», που ήταν η μεταφορά του δημοφιλούς γαλλικού «Des chiffres et des letteres». Παρουσιαστής ήταν ο Κώστας Παπαντωνόπουλος.
Η Λιάνα Κανέλλη, φορώντας μοβ σακάκι και εντυπωσιακά σκουλαρίκια, κοίταξε για πρώτη φορά την κάμερα και με ένα ελαφρύ χαμόγελο αναφώνησε: «Αρχίζουμε το εσπερινό, το μεγάλο δελτίο ειδήσεων του σταθμού μας με τους τίτλους των κυριοτέρων ειδήσεων από την Ελλάδα και το εξωτερικό».
Ο Γιάννης Πρετεντέρης ήταν ένας από τους δημοσιογράφους που την πλαισίωναν. Χωρίς τα χαρακτηριστικά γυαλιά του, με μαύρα και όχι λευκά μαλλιά, αλλά και με μια έκδηλη αμηχανία που δεν είχε ακόμη αντικατασταθεί από τη σημερινή άνεσή του κράταγε τον ρόλο του σχολιαστή. Μαζί του η Βίκυ Παλαιολόγου και ο Αιμίλιος Λιάτσος. Γενικός διευθυντής του καναλιού ήταν ο Κώστας Σκούρας και διευθυντής ειδήσεων ο Ιάσων Μοσχοβίτης.
Στις 21.00 ξεκινούσε η ελληνική ταινία, που θα διακοπτόνταν όμως μία ώρα αργότερα από το τελευταίο δελτίο ειδήσεων της ημέρας. Ομολογουμένως ήταν μια κακή συνήθεια των καναλιών που κόπηκε λίγα χρόνια αργότερα, αποτέλεσμα των χιλιάδων παραπόνων που δέχτηκαν από τους ενοχλημένους τηλεθεατές. Η ταινία που επέλεξε ο σταθμός για την πρώτη του ημέρα στον αέρα ήταν το «Θανάση, πάρε τ’ όπλο σου».
Το επόμενο πρωί όλες οι εφημερίδες είχαν χύσει τόνους μελάνι για την περιβόητη πρεμιέρα. Ως επί το πλείστον φιλοξενούσαν διθυραμβικές κριτικές, χαρακτηρίζοντας το νέο τηλεοπτικό εγχείρημα κάτι «φρέσκο, διαφορετικό και πολύ μοντέρνο». Σύμφωνα με τα στοιχεία της AGB, όπως δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 26/11/1990, η τηλεθέαση του MEGA την πρώτη μέρα εκπομπής ξεπέρασε το 30%, ενώ η τηλεθέαση της ΕΤ1 κυμαινόταν στο 26,86% και της ΕΤ2 περίπου στο 18%.
Τα σίριαλ της ζωής μας
Μέχρι την εμφάνιση του MEGA οι ελληνικές σειρές ήταν αποκλειστικό προνόμιο της δημόσιας τηλεόρασης. Το νέο κανάλι λοιπόν μπήκε δυναμικά στην παραγωγή σειρών αναπτύσσοντας την εγχώρια αγορά. Το «Πατήρ, Υιός και Πνεύμα» ήταν η πρώτη σειρά που έκανε πρεμιέρα τη δεύτερη μέρα της λειτουργίας του καναλιού. Προοριζόταν αρχικά για την ΕΤ1, αλλά λόγω κάποιων προβλημάτων της δημόσιας τηλεόρασης, κατέληξε στο MEGA.
Επί δεκαετίες το Mεγάλο Kανάλι μετέδιδε στην prime time ζώνη του σειρές που εδραίωσαν στο μεγάλο κοινό νέα ταλέντα της σεναριογραφίας, της υποκριτικής και της σκηνοθεσίας και ανέβασαν το κασέ τους στα ύψη. Οι νέοι καλλιτέχνες βρήκαν εύφορο έδαφος υιοθετώντας ένα διαφορετικό στυλ σκηνοθεσίας με πολλές κάμερες και εναλλασσόμενα πλάνα και άλλαξαν για πάντα το μέχρι τότε συμβατικό τηλεοπτικό χιούμορ.
Οι «Αυθαίρετοι» είναι η δεύτερη σειρά που έκανε πρεμιέρα στο κανάλι το βράδυ της τρίτης ημέρας λειτουργίας του. «Λίγο πριν το 1992 και ενώ όλοι οι Ελληνες αγαπημένοι και μονιασμένοι “εργάζονται πυρετωδώς” για την ενοποίηση της Ευρώπης, το MEGA CHANNEL έψαξε και βρήκε τους πρωτοπόρους». Με αυτά τα λόγια και τη μουσική επένδυση του Ακη Πετρινιώτη, το MEGA στήνει απέναντι στους τηλεθεατές του έναν καθρέφτη. Σουρεαλιστικό μεν, καθρέφτη δε. Ακόμα και σήμερα πολλοί υποστηρίζουν ότι πρόκειται για την καλύτερη μεταφορά του ελληνικού DNA στην τηλεόραση. Πρόκειται για την πρώτη σειρά που υπηρετεί το δύσκολο είδος της μαύρης κωμωδίας και απεικονίζει τη συνύπαρξη των Ελλήνων με τις ευρωπαϊκές χώρες. Ο «κοντός» Χρήστος Βαλαβανίδης, ο «χασοδίκης» Δημήτρης Πουλικάκος, η υστερική Ζανέτ και η Σουλάρα χαρίζουν αξέχαστες στιγμές τηλεοπτικής τρέλας.
Οι «Τρεις Χάριτες» είναι μία ακόμα κωμική σειρά που ταυτίστηκε με την ιστορία του Mεγάλου Kαναλιού. Προβλήθηκε στο δεύτερο μισό της πρώτης χρονιάς κερδίζοντας μεγάλη απήχηση. Πέτυχε τα πρώτα πολύ υψηλά νούμερα τηλεθέασης. Η σειρά περιέγραφε την καθημερινότητα τριών αδελφών οι οποίες αποφάσισαν να συγκατοικήσουν στο ίδιο σπίτι. Εκτός από το γεγονός ότι έφερε τους ηθοποιούς του νέου θεάτρου στη μικρή οθόνη, ανέδειξε το σεναριακό ταλέντο των Μιχάλη Ρέππα και Θανάση Παπαθανασίου.
Aπό την παρακαταθήκη που αφήνει το MEGA δεν θα μπορούσε να λείπει «Το Ρετιρέ», η σειρά που σχεδόν ταυτίστηκε με το καλοκαίρι του μέσου Ελληνα, λόγω των ετήσιων επαναπροβολών της, ειδικά μετά το 2000. Παρά το γεγονός ότι δεν αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερη θέρμη από τους τηλεκριτικούς, η σειρά που είχε τη βαριά υπογραφή του Γιάννη Δαλιανίδη αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους τηλεθεατές. Ηθογραφική και σατιρική, περιέγραφε τη μικροαστική ελληνική κοινωνία που επιχειρεί να προσαρμοστεί ευρισκόμενη τότε στο μεταίχμιο του νέου αιώνα.
Καμία σειρά, όμως, δεν ταυτίστηκε με το συγκεκριμένο κανάλι όσο οι «Απαράδεκτοι», που ανέδειξαν το συγγραφικό ταλέντο της Δήμητρας Παπαδοπούλου και μια φουρνιά πρωτοεμφανιζόμενων ηθοποιών που σήμερα θεωρούνται κορυφαίοι στο είδος τους. Η απαράδεκτη τετραμελής παρέα μπήκε στα σαλόνια της συντριπτικής πλειονότητας των Ελλήνων για δύο σεζόν (1991-1993). Ακόμα και σήμερα έχει μείνει η κλασική ατάκα του Σπύρου Παπαδόπουλου κοιτάζοντας στην κάμερα «Τι έγινε ρε παιδιά…;» ή «Εγώ πέρασα και ένα Πολυτεχνείο».
Πρόκειται για την πρώτη φορά που ένας ανοιχτά ομοφυλόφιλος χαρακτήρας έκανε την εμφάνισή του στη μικρή οθόνη. Η σειρά παραμένει σημείο αναφοράς όχι μόνο γιατί ήταν μια επιτυχημένη προσπάθεια, αλλά γιατί μετά από 25 χρόνια οι πραγματικά καλές κωμωδίες στην ελληνική τηλεόραση μετριούνται στα δάχτυλα των δύο χεριών.
Οι «Φρουροί της Αχαΐας» ήταν από τις πιο ακριβές μέχρι τότε τηλεοπτικές παραγωγές. Καθήλωσε τους τηλεθεατές το 1992, μετατρέποντας τη Μιμή Ντενίση και τον Στράτο Τζώρτζογλου στους απόλυτους πρωταγωνιστές.
Η «Αναστασία» θεωρήθηκε τηλεοπτικό φαινόμενο. Εκτός του ότι η τηλεθέαση που σημείωνε εκείνη την εποχή ξεπερνούσε το 50%-70%, η σειρά έγινε talk of the town και απασχόλησε ακόμη και αμιγώς πολιτικές-ενημερωτικές εκπομπές όπως το «Ενώπιος Ενωπίω» του Νίκου Χατζηνικολάου.
Η πρωταγωνίστρια Μυρτώ Αλικάκη είχε παράλληλη σχέση με τον πατέρα και τον γιο, γεγονός που σόκαρε, αλλά και μάγεψε το τηλεοπτικό κοινό ανεβάζοντας τις μετοχές της σεναριογράφου Μιρέλλας Παπαοικονόμου στα ύψη. Θα διαλέξει τον πατέρα ή τον γιο; Η Μυρτώ Αλικάκη στον ρόλο της Αναστασίας έγραψε τηλεοπτική ιστορία και οι Ελληνες δεν είδαν ποτέ πια με τον ίδιο τρόπο τα ερωτικά τρίγωνα. Οι νεαρές Ελληνίδες έβαλαν σκουλαρίκι στη μύτη και υιοθέτησαν τα καπέλα για να τιμήσουν την πρωτοεμφανιζόμενη τηλεοπτικά Μυρτώ!
Το «Δις Εξαμαρτείν» ήταν το δεύτερο «χτύπημα» του σεναριογραφικού διδύμου Ρέππα – Παπαθανασίου μετά τις «Τρεις Χάριτες». Η σειρά σημείωσε επιτυχία, καθώς ήταν η πρώτη που επιχείρησε να μεταφέρει στη μικρή οθόνη την κατάσταση που επικρατούσε πίσω από τις κάμερες της ελληνικής τηλεόρασης.
Μπορεί κανείς να μην παραδεχόταν εκείνη την εποχή ότι απολάμβανε να παρακολουθεί το «Λαβ Σόρρυ», αλλά η κωμική σειρά που προβλήθηκε το 1994 τρέλανε τα μηχανάκια της AGB. Για την ακρίβεια, εγκαινίασε ένα νέο είδος κωμικο-αισθηματικού trash. Ποιος δεν θυμάται, άλλωστε, τον Σάκη τον υδραυλικό;
Το «Ντόλτσε Βίτα», μια κωμική σειρά 70 επεισοδίων που άρχισε να προβάλλεται το 1995, συμπεριλαμβάνεται στις αθάνατες σειρές. Ηταν, όμως, μόνο ένα πρώτο δείγμα του τι θα ακολουθούσε. Λίγα χρόνια αργότερα οι δημιουργοί της Αλέξανδρος Ρήγας και Δημήτρης Αποστόλου παρουσίασαν τους «Δύο Ξένους», χαρίζοντας στο ελληνικό κοινό την Ντένη Μαρκορά, έναν χαρακτήρα που ζει ως σήμερα μέσα από τις ατάκες της. Την ίδια χρονιά οι «Ψίθυροι Καρδιάς» πέφτουν σαν βόμβα μεγατόνων στο τηλεοπτικό τοπίο. Η αισθηματική σειρά έφερε την υπογραφή του Μανούσου Μανουσάκη και εξιστορούσε τον αταίριαστο έρωτα ενός «μπαλαμού» αρχιτέκτονα με μια Ρομά. Από τα πρώτα ακόμη επεισόδια έσπασε το ρεκόρ τηλεθέασης στην ιστορία της ιδιωτικής τηλεόρασης, αφού ένα από αυτά που προβλήθηκαν τον Φλεβάρη του 1998 άγγιξε το 76,7%!
Η πολυαναμενόμενη επιστροφή της Δήμητρας Παπαδοπούλου μετά τους «Απαράδεκτους» με το «Σ’ αγαπώ, μ’ αγαπάς» δικαίωσε τις προσδοκίες. Η καθημερινή ζωή ενός τυπικού ελληνικού ζευγαριού της πόλης, του Θοδωρή (Θοδωρής Αθερίδης) και της Δήμητρας (Δήμητρα Παπαδοπούλου), σε όλες τις εκφάνσεις του, τη σχέση, τους τσακωμούς, τα άγχη και τις φοβίες του, γοήτευσε το κοινό. Η ατάκα «εγώ πότε θα γίνω μάνα;» πέρασε στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης.
Το «Είσαι το ταίρι μου», μια ρομαντική κομεντί του 2002, απέδειξε ότι και οι πληθωρικές γυναίκες έχουν πέραση, ενώ μετέτρεψε τη Βίκυ Σταυροπούλου, την Κατερίνα Λέχου και τον Αλέξη Γεωργούλη σε πρωτοκλασάτους πρωταγωνιστές.
Δεν θα μπορούσε κανείς να παραβλέψει το «Παρά Πέντε», τη μεγάλη επιτυχία του Γιώργου Καπουτζίδη, που έκανε τα μηχανάκια της AGB να χτυπήσουν κόκκινο. Η σειρά είχε χαρακτηριστεί μυστηρίου και περιπέτειας, αλλά είχε και πολλά κωμικά στοιχεία. Ηταν ιδιαίτερα καινοτόμα παραγωγή για την ελληνική τηλεόραση, αφού δεν είχε ξανά υπάρξει άλλη που να μπορεί να παντρεύει με τόση αρμονία και μαεστρία την κωμωδία με το δράμα.
Εξίσου ξεχωριστή ήταν και η τελευταία επιτυχία του MEGA, αυτή την οποία χαρακτηρίζουν πολλοί το κύκνειο άσμα του. Το «Κάτω Παρτάλι» κέρδισε εκατομμύρια θαυμαστές με το εμπνευσμένο σενάριο, τους ακραίους διαλόγους και τους σουρεαλιστικούς χαρακτήρες του.
Ιδιαίτερο κεφάλαιο για τις σειρές μυθοπλασίας αποτελεί ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης, οι σειρές του οποίου αποτέλεσαν ένα ιδιαίτερο είδος που πολέμιοι και θαυμαστές ονόμασαν «Παπακαλιατιάδα». Το τηλεοπτικό ντεμπούτο του έγινε το 1999, όταν ο ίδιος ήταν μόλις 24 ετών. «Η ζωή μας μια βόλτα» στέφθηκε από απόλυτη επιτυχία και δημιούργησε τηλεοπτική σχολή. Ερωτικά θρίλερ, ανατροπές, ερωτικές προδοσίες και τραβηγμένες από τα μαλλιά συμπτώσεις αποτελούν τη συνταγή επιτυχίας. Χωρίς αμφιβολία, ο Παπακαλιάτης την κατέχει καλά. Γι’ αυτό και είδε τις δουλειές του να γίνονται εθιστικές για όλους τους εφήβους ανά την ελληνική επικράτεια.
Ιδιαίτερο κεφάλαιο για τις σειρές μυθοπλασίας αποτελεί ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης, οι σειρές του οποίου αποτέλεσαν ένα ιδιαίτερο είδος που πολέμιοι και θαυμαστές ονόμασαν «Παπακαλιατιάδα». Το τηλεοπτικό ντεμπούτο του έγινε το 1999, όταν ο ίδιος ήταν μόλις 24 ετών. «Η ζωή μας μια βόλτα» στέφθηκε από απόλυτη επιτυχία και δημιούργησε τηλεοπτική σχολή. Ερωτικά θρίλερ, ανατροπές, ερωτικές προδοσίες και τραβηγμένες από τα μαλλιά συμπτώσεις αποτελούν τη συνταγή επιτυχίας. Χωρίς αμφιβολία, ο Παπακαλιάτης την κατέχει καλά. Γι’ αυτό και είδε τις δουλειές του να γίνονται εθιστικές για όλους τους εφήβους ανά την ελληνική επικράτεια.
Παρουσιαστές, τηλεπαιχνίδια και χρυσές στιγμές ψυχαγωγίας
Ποιος μπορεί να ξεχάσει τις φράσεις «Είσαι ο πιο αδύναμος κρίκος» ή «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;»; Πολλά από τα τηλεπαιχνίδια που κατάφεραν να καθηλώσουν παρέες μπροστά από τις τηλεοράσεις και να μετατραπούν σε καθημερινή συνήθεια έφεραν την υπογραφή του Μεγάλου Καναλιού. Η διοίκησή του, άλλωστε, πάντα επέλεγε ιδιαίτερα πρόσωπα που αναδείκνυαν το προϊόν με τον δικό τους μοναδικό τρόπο.
Τα πρόσωπα που έχουν αναδειχθεί μέσω του MEGA είναι πολλά. Ο Ανδρέας Μικρούτσικος ήταν μια τέτοια περίπτωση. Εκτός από την πρωινή ζώνη του καναλιού, το 1991 ο Μικρούτσικος παρουσίασε ένα από τα πιο πετυχημένα τηλεπαιχνίδια. Οι παίκτες έπρεπε να επιλέξουν ανάμεσα στην κουρτίνα και στο κουτί, με κίνδυνο να πετύχουν τον κύριο Ζονκ και όλα να τελειώσουν εκεί. «Το μεγάλο παζάρι» διατήρησε για δύο σεζόν εντυπωσιακά νούμερα.
O «Mr Τηλεπαιχνίδι» Γιώργος Πολυχρονίου, έχοντας την επιτυχία του «Τροχού της Τύχης» στο βιογραφικό του, πήρε το 1992 μεταγραφή για το MEGA, στο οποίο και παρουσίασε -τι άλλο;- τηλεπαιχνίδι. Οι παίκτες καλούνταν να απαντήσουν σωστά σε ερωτήσεις γνώσεων, ενώ για πρώτη φορά στο παιχνίδι έπαιζαν συμπληρώνοντας ένα ειδικό δελτίο και οι τηλεθεατές. Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί η παρουσία της όμορφης Ελένης Μενεγάκη σε ρόλο σιωπηλής συμπαρουσιάστριας.
Αυτό που έχει γράψει τη δική του ιστορία, όμως, είναι το παιχνίδι γνωριμιών που μέσω ερωτήσεων έφερνε κοντά ζευγάρια. Οι νικητές είχαν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν σ’ ένα μαγευτικό μέρος του κόσμου προκειμένου να δοκιμάσουν την τύχη τους. Η αρχική παρουσιάστρια του «Ραντεβού στα τυφλά» ήταν η Βάσια Τριφύλλη.
Παρότι και η Μαίρη Μηλιαρέση παρουσίασε με ιδιαίτερη επιτυχία, ιδιαίτερα στο νεανικό κοινό, το «Ρουκ Ζουκ», ο Σπύρος Παπαδόπουλος ήταν που αποδείχθηκε ιδιαίτερα ταλαντούχος παρουσιαστής. Το 1999 το MEGA έφερε στους δέκτες του μία ακόμη ιδιαίτερα δημοφιλή παραγωγή παγκοσμίως. Ενα τηλεπαιχνίδι γνώσεων που αποτελεί επίσης ένα από τα φορμάτ που άντεξαν περισσότερο στην ελληνική τηλεόραση, αφού προβαλλόταν για έξι συνεχόμενες σεζόν. Επική στιγμή, η βοήθεια του κοινού ή του τηλεφώνου που γέννησε τη μέχρι σήμερα ατάκα: «Πάρε τη βοήθεια του κοινού».
Αλλο ένα εισαγόμενο φορμάτ τηλεπαιχνιδιού από τη Βρετανία που έκανε θραύση το 2001 ήταν ο «Ο πιο αδύναμος κρίκος». Πέραν των γνώσεων που απαιτούνταν, ήταν απαραίτητη και η ταχύτητα, αλλά και η συνεργασία των παικτών, ώστε να ανεβεί όσο το δυνατόν πιο ψηλά το ποσό. Φυσικά, όλοι το παρακολουθούσαν για να ακούσουν την Ελενα Ακρίτα να λέει τη φαρμακερή ατάκα χωρίς ίχνος συμπόνιας: «Λυπάμαι, αλλά είστε ο πιο αδύναμος κρίκος».
Στον τομέα της σάτιρας ο Λάκης Λαζόπουλος φιλοξενήθηκε για σχεδόν μία δεκαετία στο κανάλι της Μεσογείων χτίζοντας την καριέρα του με τους «Δέκα Μικρούς Μήτσους». Ηταν μια κωμωδία που αποτέλεσε από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ιδιωτικής τηλεόρασης, καθώς η τηλεθέαση έχει αγγίξει μέχρι και το 50%. Εγινε ίσως η μακροβιότερη μη καθημερινή τηλεοπτική σειρά, καθώς μετά την ολοκλήρωση του βασικού κύκλου επεισοδίων (1992-1995), ο Λαζόπουλος επέστρεφε μία φορά τον χρόνο με έκτακτο επεισόδιο όπου σχολίαζε τα σημαντικότερα γεγονότα της εποχής.
Τέλος, δεν θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για τηλεοπτική ψυχαγωγία χωρίς να συμπεριλάβει τη Ρούλα Κορομηλά και τα χρυσά χρόνια της στο Μεγάλο Κανάλι. Με την εκπομπή «Μπράβο» ήρθε η απόλυτη καταξίωση για την ίδια και τα χρυσά νούμερα τηλεθέασης για τον σταθμό. Το πρωτοποριακό ιταλικού τύπου σόου δεν είχε γίνει ποτέ ξανά στην Ελλάδα. Χοροί, τραγούδια, σκηνικά, κοστούμια, διάσημοι καλεσμένοι και άλλα αποτελούσαν ένα φαντασμαγορικό τετράωρο πρόγραμμα που καθήλωνε τους τηλεθεατές.
Αλλο ένα εισαγόμενο φορμάτ τηλεπαιχνιδιού από τη Βρετανία που έκανε θραύση το 2001 ήταν ο «Ο πιο αδύναμος κρίκος». Πέραν των γνώσεων που απαιτούνταν, ήταν απαραίτητη και η ταχύτητα, αλλά και η συνεργασία των παικτών, ώστε να ανεβεί όσο το δυνατόν πιο ψηλά το ποσό. Φυσικά, όλοι το παρακολουθούσαν για να ακούσουν την Ελενα Ακρίτα να λέει τη φαρμακερή ατάκα χωρίς ίχνος συμπόνιας: «Λυπάμαι, αλλά είστε ο πιο αδύναμος κρίκος».
Στον τομέα της σάτιρας ο Λάκης Λαζόπουλος φιλοξενήθηκε για σχεδόν μία δεκαετία στο κανάλι της Μεσογείων χτίζοντας την καριέρα του με τους «Δέκα Μικρούς Μήτσους». Ηταν μια κωμωδία που αποτέλεσε από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ιδιωτικής τηλεόρασης, καθώς η τηλεθέαση έχει αγγίξει μέχρι και το 50%. Εγινε ίσως η μακροβιότερη μη καθημερινή τηλεοπτική σειρά, καθώς μετά την ολοκλήρωση του βασικού κύκλου επεισοδίων (1992-1995), ο Λαζόπουλος επέστρεφε μία φορά τον χρόνο με έκτακτο επεισόδιο όπου σχολίαζε τα σημαντικότερα γεγονότα της εποχής.
Τέλος, δεν θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για τηλεοπτική ψυχαγωγία χωρίς να συμπεριλάβει τη Ρούλα Κορομηλά και τα χρυσά χρόνια της στο Μεγάλο Κανάλι. Με την εκπομπή «Μπράβο» ήρθε η απόλυτη καταξίωση για την ίδια και τα χρυσά νούμερα τηλεθέασης για τον σταθμό. Το πρωτοποριακό ιταλικού τύπου σόου δεν είχε γίνει ποτέ ξανά στην Ελλάδα. Χοροί, τραγούδια, σκηνικά, κοστούμια, διάσημοι καλεσμένοι και άλλα αποτελούσαν ένα φαντασμαγορικό τετράωρο πρόγραμμα που καθήλωνε τους τηλεθεατές.
Τηλεοπτικοί εορτασμοί
Το MEGA πρωτοστάτησε και στους τηλεοπτικούς εορτασμούς. Την πρώτη χρονιά της λειτουργίας του αποχαιρέτησε τον παλιό χρόνο με ένα δίωρο εορταστικό επεισόδιο της κωμικής σειράς «Οι Τρεις Χάριτες» και γκεστ σταρ την Αλκηστη Πρωτοψάλτη. Λίγο μετά την είσοδο του 1991 η Κοραλία Καράντη και ο Γιάννης Βούρος, δύο από τους πρωταγωνιστές της τότε δημοφιλούς σειράς «Δίψα», παρουσίασαν ένα τρίωρο σόου με τον τίτλο «Οι επιτυχίες του 1990 και ο Καζαμίας του 1991». Η εκπομπή έκανε μια μουσική ανασκόπηση της χρονιάς που έφευγε μήνα προς μήνα. Παρουσιάστηκαν αστρολογικές προβλέψεις για το νέο έτος, ενώ γκεστ σταρ ήταν ο Βλάσσης Μπονάτσος. Τα κείμενα ήταν του Ιάσονα Τριανταφυλλίδη.
Το ίδιο συνέχισε κάθε χρονιά επιστρατεύοντας τους πιο δημοφιλείς ηθοποιούς του, οι οποίοι φορώντας τα καλά τους έστελναν ευχές. Την τιμητική τους είχαν οι εκλεκτοί καλεσμένοι, τα υπερφωτισμένα σκηνικά, τα live τραγούδια με γνωστά ονόματα της μουσικής σκηνής, οι ανταλλαγές των δώρων και τα σφιχταγκαλιάσματα συναδέλφων, αγαπημένων και μη, στο πνεύμα των ημερών.
Τηλεοπτική ιστορία, όμως, έγραψε το MEGA την Πρωτοχρονιά του 1997. Στο πλατό του «Μπράβο Ρούλα», ο Διονύσης Σχοινάς ζήτησε την εμβρόντητη Καίτη Γαρμπή σε γάμο και η Ρούλα Κορομηλά παραλίγο να γίνει η πρώτη παρουσιάστρια στην ιστορία που βρίσκει τραγικό θάνατο από πνιγμό σε ζωντανή σύνδεση εξαιτίας φονικών κίτρινων μπαλονιών που την παγίδευσαν.
Κυρίαρχο και στην ενημέρωση
Μετά τη Λιάνα Κανέλλη, τη σκυτάλη στην παρουσίαση του δελτίου πήρε για πολλά χρόνια ο Νίκος Χατζηνικολάου. «Ευχαριστούμε που μας παρακολουθήσατε και σήμερα. Εγώ και οι συνεργάτες μου στο MEGA CHANNEL σας ευχόμαστε να έχετε ένα καλό βράδυ», έλεγε καθημερινά ο κεντρικός παρουσιαστής μέσα από τους τηλεοπτικούς δέκτες. Αναδείχθηκε στον απόλυτο κυρίαρχο του δελτίου των 8, αλλά και σε ένα από τα αγαπημένα παιδιά της διοίκησης του σταθμού. Ποιος θα ξεχάσει τον αργό ρυθμό ομιλίας του, αλλά και τα εντυπωσιακά μεγάλα γυαλιά μυωπίας που λάνσαρε στα πρώτα τηλεοπτικά χρόνια του;
Ο νεαρός δημοσιογράφος, εκτός από το πρόσωπο του κεντρικού δελτίου, εγκαινίασε τα πολιτικά talk shows στην ιδιωτική τηλεόραση. Η εκπομπή «Ενώπιος Ενωπίω» διήρκεσε έως το 2002 και φιλοξένησε μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του πολιτικού και καλλιτεχνικού χώρου. Μία από τις συνεντεύξεις που θα μείνουν αξέχαστες ήταν αυτή της Αλίκης Βουγιουκλάκη, η οποία για πρώτη φορά είχε μιλήσει για την ηλικία της, τον γάμο της με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ και τις άλλες ερωτικές της σχέσεις.
Ακολούθησαν στο τιμόνι της ενημέρωσης ο Αιμίλιος Λιάτσος, ο Αντώνης Λιάρος, η Μάρα Ζαχαρέα, η Ολγα Τρέμη και μιαν ανάσα πριν το τέλος η Μαρία Σαράφογλου.
Μία ακόμη εκπομπή που πέρασε στην τηλεοπτική αθανασία είναι και η «Ανατροπή». Ο Γιάννης Πρετεντέρης μέτρησε 16 σεζόν στον αέρα με την ίδια εκπομπή που συχνά πυκνά γινόταν ρινγκ πολιτικών αντιπαραθέσεων, ενώ παράλληλα διατήρησε και τη θέση του σχολιαστή στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων.
Το MEGA επένδυσε πολλά στην ενημέρωση και για σχεδόν δύο δεκαετίες ανταμείφθηκε καταφέρνοντας να γίνει το brand name στο είδος. Αποτίναξε τον συντηρητισμό και τη σοβαροφάνεια που κυριαρχούσε μέχρι τότε στον τομέα αυτό και υιοθέτησε σταδιακά ένα αμερικανικό πρότυπο δελτίου ειδήσεων με «παράθυρα» και σχολιαστές.
Το MEGA επένδυσε ιδιαίτερα σε αυτούς, δίνοντάς τους χώρο να ξεφύγουν από τις αυστηρές τηλεοπτικές νόρμες της ενημέρωσης. Υιοθέτησε έναν άμεσο λόγο και ένα προφίλ που στη συνείδηση του κόσμου παρέμεινε για δεκαετίες σοβαρό και έγκυρο.
Η πολιτική επιρροή του ήταν μεγάλη και η αποκαθήλωσή του τα τελευταία έξι χρόνια σηματοδότησε με τον πιο γλαφυρό τρόπο το τέλος μιας εποχής. Το MEGA, εξάλλου, αναδύθηκε μέσα από μια πολύ συγκεκριμένη πολιτικά και κοινωνικά εποχή και κλείνει μέσα σε μια πολύ διαφορετική.
Τα τελευταία χρόνια έχασε την απήχησή του, ερχόμενο σε κόντρα με το κοινό αίσθημα και τα προβλήματα που αντιμετώπιζε ο ελληνικός λαός. Ενόχλησε, επίσης, και η όχι και τόσο διακριτική μάχη μεταξύ των μετόχων για την εκπαραθύρωση ή επιβολή στελεχών, με τα γνωστά αποτελέσματα στην αξιοπιστία του ενημερωτικού προϊόντος.
Ως αποτέλεσμα ήρθε η απαξίωση κερδίζοντας το προσωνύμιο του καθεστωτικού και προπαγανδιστικού δελτίου. Οι μέχρι τότε πρωτοκλασάτοι δημοσιογράφοι του, που είχαν εν τω μεταξύ μετατραπεί σε τηλεαστέρες, άρχισαν να ενοχλούν με τη λάμψη τους το ταλαιπωρημένο από την κρίση κοινό.
Η παγκόσμια ιστορία της φαρμακοδιέγερσης
Τα τελευταία τουλάχιστον 60 χρόνια οι Ολυμπιακοί αγώνες σημαδεύονται από κρούσματα ντόπινγκ. Σε κάθε χρυσή σελίδα του παγκόσμιου αθλητισμού περισσεύει κάμποσο μαύρο μελάνι που κηλιδώνει το «ιδεώδες». Όλοι γνωρίζουν· πάντα γνώριζαν την έκταση του φαινομένου, αλλά ουδείς μοιάζει ικανός ή πρόθυμος να το αντιμετωπίσει.
Χρόνος ανάγνωσης:
19
‘
Ο Vladislav Panasenkov αγωνίζεται στο Stars of 2016 στη Μόσχα, 28 Ιουλίου 2016. Η ρωσική ομοσπονδία διοργάνωσε τον αγώνα για τους αθλητές που τους απαγορεύτηκε να ταξιδέψουν στο Ρίο μετά το σκάνδαλο με το «κρατικό ντόπινγκ». [KIRILL KUDRYAVTSEV/AFP]
Πέμπτη 18 Αυγούστου 2016
Όταν στα τέλη Ιουνίου, ο ισχυρός άνδρας του παγκόσμιου στίβου, λόρδος Τζόναθαν Κόου ανακοίνωνε την αμετάκλητη απόφαση αποκλεισμού της ρωσικής ομάδας στίβου από τους Ολυμπιακούς του Ρίο, ελάχιστοι εξεπλάγησαν. Άλλωστε τα ευρήματα αναφορικά με το μεγαλύτερο σκάνδαλο ντόπινγκ με κρατικό συντονισμό”Doping in Russia”, Wikipedia φαντάζουν αδιάσειστα. Ακούστηκαν βέβαια τα συνήθη φληναφήματα περί διεθνούς συνωμοσίας με στόχο στο ξανθό γένος, αλλά δύσκολα έπειθαν ακόμη και τους ίδιους τους Ρώσους. Ο Πούτιν διοργάνωσε μια «σεμνή» τελετή στο Κρεμλίνο, κατά τη διάρκεια της οποίας η επικοντίστρια Γελένα Ισινμπάγεβα ανέπτυξε το σκεπτικό της σχετικά με τον άδικο αποκλεισμό των «καθαρών» Ρώσων από τους αγώνες: «Εγώ δεν έχω βρεθεί ποτέ θετική σε έλεγχο» είπε η 34χρονη παγκόσμια πρωταθλήτρια πριν αναλυθεί σε δάκρυα μπροστά στον πρόεδρο. Εκείνος με τη σειρά του τόνισε: «Η έννοια της συλλογικής ευθύνης είναι ασύμβατη με το αθλητικό ιδεώδες και τη δικαιοσύνη. Η Ρωσία δεν θα ανεχθεί να πέφτουν οι αθλητές της θύματα διακρίσεων».
000_dm5ww.jpg
Η Ισινμπάγεβα αναλύεται σε δάκρυα μπροστά στον πρόεδρο. [ALEXANDER ZEMLIANICHENKO / POOL / AFP]
Ακόμη όμως και μετά τον ταπεινωτικό αποκλεισμό όλων των Ρώσων από τα αγωνίσματα στίβου, η ρωσική διπλωματία (ας μη γελιόμαστε, ο ίδιος ο Πούτιν) πέτυχε μια αδιαμφισβήτητη νίκη, καθώς έπεισε τους «αθάνατους» της ΔΟΕ να μην αποκλείσουν το σύνολο των Ρώσων αθλητών από τους αγώνες του Ρίο. Οι φωνές μετά τις εκτεταμένες αποκαλύψεις για το κρατικοδίαιτο σύστημα ντόπινγκ της Ρωσίας ακούστηκαν ιδιαίτερα έντονες. Ακόμη και ο Γιουσέιν ΜπολτH σελίδα της Wikipedia για τον γρηγορότερο άνθρωπο της Γης. ζήτησε τον αποκλεισμό όλης της ρωσικής αποστολής: «Μέσω του παραδειγματισμού θα πληγεί όλο το σύστημα του ντόπινγκ». Για πολλούς η χρονική σύμπτωση των αποκαλύψεων με την προ-ολυμπιακή περίοδο συνιστούσαν μια ιδανική ευκαιρία όχι μόνο για να βγει το φίδι από την τρύπα, αλλά και να αποκεφαλιστεί. Οι ιθύνοντες της ΔΟΕ ζήτησαν από τους υπεύθυνους της εκάστοτε αθλητικής ομοσπονδίας να αντιμετωπίσουν το “φίδι” κατά βούληση. Ο Βλάντιμιρ Πούτιν είχε προλάβει να διαμηνύσει ότι ο μαζικός αποκλεισμός των αθλητών της χώρας του συνιστούσε πρωτοφανή πολιτική επίθεση, αλλά και ότι δεν θα ολοκληρωνόταν χωρίς αντιδράσεις, καθώς σκόπευε να επηρεάσει φιλικές προς της Ρωσία χώρες ώστε να μη λάβουν μέρος στους αγώνες. Είναι άγνωστο αν η πλάστιγγα υπέρ του αποκλεισμού μόνο των στιβικών έγειρε υπό το βάρος των απειλών Πούτιν ή αν έπαιξαν ρόλο και οι εμπορικές συμφωνίες και τα τηλεοπτικά δικαιώματα. Γεγονός είναι πάντως ότι στο Ρίο αγωνίζονται αρκετοί Ρώσοι –βάσει πιθανοτήτων και λογικής, όχι όλοι τους «καθαροί».Από τη λίστα των 389 αθλητών που κατέθεσαν οι Ρώσοι, η ΔΟΕ έκοψε 111, ενώ σε μια κίνηση επίδειξης δύναμης κατά τη διάρκεια των Αγώνων, απέκλεισε τη Ντάρια Κλίσινα, τη μοναδική Ρωσίδα που θα συμμετείχε σε αγώνισμα στίβου –έστω υπό την ανεξάρτητη σημαία των Ολυμπιακών Αγώνων. Η αθλήτρια που διαμένει μόνιμα στις ΗΠΑ προσέφυγε στο CAS και δικαιώθηκε, με αποτέλεσμα να αγωνιστεί κανονικά, έστω κι αν αποδοκιμάστηκε έντονα. Οι αποδοκιμασίες που ακούγονται συχνά πυκνά στα στάδια του Ρίο εναντίον Ρώσων αθλητών δείχνουν ότι αρκετοί δεν πείστηκαν για την «καθαρότητα» των συμμετεχόντων. Παράλληλα, στις 7 Αυγούστου ανακοινώθηκε ο εμφατικός αποκλεισμός όλων των Ρώσων αθλητών από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες που επίκεινται τον Σεπτέμβριο. Παρεμπιπτόντως, από τους Ολυμπιακούς αποκλείστηκε Ελληνίδα κολυμβήτρια λίγες ώρες πριν ταξιδέψει για το Ρίο και Έλληνας αθλητής των Παραολυμπιακών, το δείγμα του οποίου βρέθηκε θετικό.
| «Ντοπ» ονομαζόταν ένα διεγερτικό αλκοολούχο ρόφημα, το οποίο ήταν δημοφιλές στις θρησκευτικές τελετές της φυλής των Κάφρων στην Αφρική. Την ίδια ονομασία χρησιμοποιούσαν για αντίστοιχα ροφήματα οι Ζουλού, ενώ στον υπόλοιπο πλανήτη διαδόθηκε από τους Ολλανδούς αποίκους που μελέτησαν την δράση του και φρόντισαν να εξαγάγουν την ιδέα. |
Πράκτορες με αρμοδιότητα το ντόπινγκ
Οι πρόσφατες αποκαλύψεις του Παγκόσμιου Οργανισμού κατά του Ντόπινγκ (WADAΟ ιστότοπος) δεν αφορούσαν μόνο την ομάδα στίβου, αλλά το σύνολο σχεδόν του αθλητικού δυναμικού της χώρας. Στο πόρισμα”Report to the President of WADA by the Independent Person” που υπογράφει ο ανεξάρτητος Καναδός επιστήμονας Ρίτσαρντ ΜακΛάρεν αναδεικνύεται η εμπλοκή του ρωσικού κράτους στη συστηματική φαρμακοδιέγερση αθλητών δεκάδων σπορ.Καταθέτοντας συγκεκριμένα ευρήματα, οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι τόσο στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι το 2014, όσο και σε παλαιότερες διοργανώσεις (Ολυμπιακές και μη) το υπουργείο Αθλητισμού της χώρας οργάνωνε και εκτελούσε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ντόπινγκ. Υπογραμμίζεται μάλιστα η ενεργός συμμετοχή των μυστικών υπηρεσιών της χώρας, καθώς στα εργαστήρια ελέγχων της Μόσχας και του Σότσι είτε αλλοιώνονταν τα δείγματα είτε κάποιο «αόρατο» χέρι αντικαθιστούσε τα θετικά με καθαρά. Η διαστρέβλωση των αποτελεσμάτων των ελέγχων ήταν πλήρως ελεγχόμενη από κρατικούς φορείς και εκτελείτο από πράκτορες της διαβόητης FCB (πρώην KGB).Προκειμένου να ξετυλιχθεί το κουβάρι του μεγαλύτερου σκανδάλου οργανωμένου ντόπινγκ με κρατικό συντονισμό, χρειάστηκε ένα ρωσικό χέρι να τραβήξει την άκρη του. Aνήκε στον Γκριγκόρι Ροντσένκοφ”Who is whistleblower Grigory Rodchenkov?”, ΒΒC, πρώην διευθυντή του ρωσικού κέντρου αντι-ντόπινγκ. Ο Ροντσένκοφ αναγκάστηκε σε παραίτηση μετά τις πρώτες αποκαλύψεις, αλλά στη συνέχεια ο ίδιος φώτισε αρκετές άγνωστες πτυχές του θέματος και έδωσε πληροφορίες για την έκτασή του. Ήδη από το 2013 είχε προσεγγίσει στελέχη της ΔΟΕ, με στόχο να προχωρήσει σε αποκαλύψεις, κάτι που συνέβη εν αγνοία του (;) όταν δημοσιοποιήθηκαν οι πολύωρες συνομιλίες του με τον δημοσιογράφο Βιτάλι Σταπάνοφ. Παρότι φίλος και συνομιλητής του Ρώσου προέδρου –τον είχε άλλωστε παρασημοφορήσει με το πολυθρύλητο Βραβείο ΦιλίαςWikipedia– μετά τις αποκαλύψεις ο Ροντσένκοφ διέφυγε από τη χώρα και ζήτησε πολιτικό άσυλο στις ΗΠΑ. Όπως είπε στους Αμερικανούς αξιωματούχους, φοβόταν για τη ζωή του καθώς δύο άλλοι εμπλεκόμενοι στο σκάνδαλο είχαν αποδημήσει αδόκητα μετά τις αποκαλύψεις: ο επικεφαλής της RUSADAH ιστοσελίδα στα αγγλικά (Ρωσικού Οργανισμού Αντι-ντόπινγκ), Νικίτα Καμάγιεφ, πέθανε από καρδιακή προσβολή στα 52 του, αν και δεν διεξήχθη νεκροψία ώστε να το επιβεβαιώσει, ενώ λίγες ημέρες αργότερα μυστηριώδη θάνατο βρίσκει μέσα στο αυτοκίνητό του, ο Βιάτσεσλαβ Σινιόφ, μέλος της εκτελεστικής Ολυμπιακής επιτροπής της χώρας με αρμοδιότητα τους ελέγχους. Ο Ροντσένκοφ εξομολογήθηκε όλες τις λεπτομέρειες της υπόθεσης στους New York Times”Russian Insider Says State-Run Doping Fueled Olympic Gold”, αλλά και σε ερευνητές που συνέταξαν το πόρισμα της WADA.Ο Πούτιν αμφισβήτησε την εγκυρότητα του πορίσματος που «βασίστηκε στις συκοφαντίες ενός αποστάτη», αλλά έθεσε σε διαθεσιμότητα τους αρμόδιους υπουργούς Βιτάλι Μούτκο και Γιούρι Ναγκαρνίχ, τα ονόματα των οποίων αναφέρονται στο πόρισμα.Ο Γερμανός πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, Τόμας Μπαχ, δήλωσε: «Τα ευρήματα της αναφοράς δείχνουν μια σοκαριστική και άνευ προηγουμένου προσβολή στην ακεραιότητα του αθλητισμού και των Ολυμπιακών Αγώνων». Στις δηλώσεις αυτές προστέθηκαν δεκάδες τοποθετήσεις άλλων αξιωματούχων και ιθυνόντων. Η λέξη σοκ περίσσευε απ’ όλες. Η ΔΟΕ αποφάσισε να αποκλείσει όσους Ρώσους αθλητές έχουν βρεθεί θετικοί στο παρελθόν, ακόμη και αν έχουν εκτίσει την ποινή τους. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, Σπύρος Καπράλος, δήλωσε: «Δεν νοούνται Ολυμπιακοί Αγώνες χωρίς την Ρωσία. Όπως δεν νοούνται και χωρίς τις ΗΠΑ ή την Κίνα. Θεωρώ πως θα ήταν καλό να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερους Ρώσους αθλητές, αλλά αυτούς που θα είναι καθαροί και να έχουν περάσει τους ελέγχους όπως περνούν οι υπόλοιποι και δεν μπορούμε να αποκλείουμε Ρώσους αθλητές οι οποίοι είχαν πιαστεί κάποτε ντοπαρισμένοι και να αφήνουμε άλλους, οι οποίοι έχουν εκτίσει την ποινή τους και μπορούν να λάβουν μέρος στους αγώνες».
000_dj9lz.jpg
Ο Κροάτης τενίστας Marin Cilic, ο Ιταλός ξιφομάχος Andrea Baldini, ο Ισπανός ποδηλάτης Alejandro Valverde, ο Κινέζος κολυμβητής Sun Yang, ο Αμερικανός δρομέας Justin Gatlin και ο Κινέζος κολυμβητής Ning Zetao. Και οι έξι έχουν βρεθεί ντοπαρισμένοι στο παρελθόν, όμως τους επετράπη να πάρουν μέρος στους Ολυμπιακούς του Ρίο. [PHILIPPE LOPEZ TORU YAMANAKA MARTIN BUREAU DIMITAR DILKOFF KENZO TRIBOUILLARD HARRY HOW / AFP GETTY IMAGES NORTH AMERICA / AFP FILE SIZE/PIXELS/DPI]
Η διαχρονικά υποκριτική στάση της ΔΟΕ απέναντι σε ζητήματα ντόπινγκ παρουσιάζει στοιχεία που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν από ύποπτα έως φαρσικά. Ό,τι κι αν συμβαίνει (που προφανώς συμβαίνει) με τους Ρώσους αθλητές, φαντάζει κομματάκι φαιδρό να υποκρίνονται οι παράγοντες άλλων χωρών ότι δεν έχουν ξανακούσει για κρατικά οργανωμένο ντόπινγκ. Είναι αδύνατο να ντοπάρονται τόσο συστηματικά και μαζικά οι πρωταθλητές μιας χώρας, χωρίς η πολιτεία να το γνωρίζει. Αθλητικός παράγοντας που μας μίλησε και στο ΑΝτοπαρισμένοι Έλληνες’«Ντοπαρισμένοι Έλληνες»μέρος του ρεπορτάζ μας,Ντοπαρισμένοι Έλληνες για τους Έλληνες αθλητές, μας είπε σχετικά: «Σίγουρα κάποιοι γνώριζαν και στην Ελλάδα. Δεν μπορούν τα κυκλώματα να δρουν κάτω από τη μύτη όλων, χωρίς ούτε ένας παράγοντας, αρχιπροπονητής ή υπουργός να παίρνει χαμπάρι. Από την άλλη, δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζουν όλοι, από τον πρωθυπουργό μέχρι τον κλητήρα. Ορισμένοι άνθρωποι σε θέσεις-κλειδιά αρκούν. Στην Ελλάδα όμως το σύστημα δεν δούλεψε όπως τη Ρωσία. Το κράτος μάλλον έκανε τα στραβά μάτια, παρά ντόπαρε το ίδιο τους αθλητές». Τρόπος να αποδειχθούν ανάλογοι ισχυρισμοί δεν υπάρχουν, εκτός αν κάποιος σκοπεύει να επιτρέψει μια αντίστοιχη έρευνα. Οι ψίθυροι φυσικά δεν λείπουν. Όχι μόνο για τη χώρα μας αλλά και για οποιαδήποτε άλλη συμμετέχει στο σύστημα αυτό, ένα σύστημα με τζίρο δισεκατομμυρίων, το οποίο χτίζεται εδώ και δεκαετίες σε πολλούς παράλληλος και συχνά συγκρουόμενους άξονες.
Με σύστημα Ανατολικής Γερμανίας
Μιλώντας για κρατικά οργανωμένο ντόπινγκ, δεν μπορούμε παρά να ανακαλέσουμε την υπόθεση της Ανατολικής Γερμανίας”Doping in East Germany”, Wikipedia. Για περισσότερα από 20 χρόνια πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα στηνόταν μια άριστα ενορχηστρωμένη επιχείρηση κεντρικά οργανωμένου ντόπινγκ με αποτέλεσμα εκατοντάδες μετάλλια σε διεθνείς διοργανώσεις, πανευρωπαϊκά και παγκόσμια ρεκόρ, αλλά κυρίως μια εκρηκτική αναπτέρωση του εθνικού ιδεώδους. Όπως και στις περισσότερες περιπτώσεις μαζικού και κρατικά οργανωμένου ντόπινγκ οι φωνές των καχύποπτων ακούγονταν συχνά, αλλά πνίγονταν μέσα στις ιαχές του κοινού. Εξέλιπαν άλλωστε και οι αποδείξεις. Όταν βρέθηκαν ήταν αργά. Οι αποκαλύψεις ξεκίνησαν μετά την πτώση του Τείχους, αλλά πήραν μορφή χιονοστιβάδας όταν ανοίχτηκαν (ορισμένα από) τα αρχεία της Στάζι, γεννώντας παγκόσμιο ενδιαφέρον. Οι δίκες ολοκληρώθηκαν το 1998 και οι καταδικαστικές αποφάσεις κατά του, ενιαίου πλέον, γερμανικού κράτους ήταν βαρύτατες. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 10.000 αθλητές συμμετείχαν στο πρόγραμμα, ενώ σχεδόν διπλάσιοι πήραν έστω και μια φορά στην καριέρα τους παράνομες ουσίες. Οι επιπτώσεις αδιανόητες: πρόωροι θάνατοι, αθλητές με μακροχρόνια και ανεπανόρθωτα προβλήματα υγείας (καρδιοπάθειες, καρκινογενέσεις, τερατογενέσεις, ακούσιες στειρώσεις, «αναγκαστικές» αλλαγές φύλου) για να μην αναφερθούμε στις ελάσσονες συνέπειες όπως η τριχοφυΐα, η γυναικομαστία, τα τετράγωνα σαγόνια και οι βραχνές γυναικείες φωνές. Μια εφιαλτικών διαστάσεων δυστοπία αναπτυσσόταν επί χρόνια με χιλιάδες θύματα. Στο φόντο, η σημαία της ΛΔΓ κυμάτιζε στο ψηλότερο ιστίο.Παρόλα αυτά, αποζημιώσεις από το γερμανικό κράτος έλαβαν λιγότεροι από 300 αθλητές (περί των 10.000 ευρώ έκαστος), καθώς οι περισσότεροι είτε δεν θέλησαν να ξυπνήσουν δυσάρεστες μνήμες, είτε επιμένουν στη θεωρία του «αθώου» που ως μάντρα επαναλαμβάνουν οι περισσότεροι συλληφθέντες για φαρμακοδιέγερση. Στην περίπτωσή τους όμως οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Η Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας συμμετείχε σε πέντε θερινές Ολυμπιακές διοργανώσεις συγκεντρώνοντας 409 μετάλλια, 153 εκ των οποίων χρυσά, ενώ αν αθροίσουμε και τις διακρίσεις σε χειμερινούς Ολυμπιακούς το σύνολο ανεβαίνει στα 519. Είναι η καλύτερη συγκομιδή μεταλλίων σε αναλογία πληθυσμού.Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976 γράφτηκε μια χρυσή σελίδα για την τότε Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας. Χρυσή σελίδα, που πήρε όμως μια σέπια και αρκετά απωθητική απόχρωση μετά τις σχετικές αποκαλύψεις. Η γυναικεία εθνική ομάδα κολύμβησης σημείωνε αξιοπρόσεκτες επιδόσεις στους Αγώνες της δεκαετίας του ’60, αλλά χωρίς να θριαμβεύει. Το ίδιο συνέβη και στο Μόναχο το ’72, κάτι που εκλήφθηκε ως ήττα του καθεστώτος και είχε ως συνέπεια την ένταξη ολόκληρης της ομάδας στο πρόγραμμα φαρμακοδιέγερσης. Τα στεροειδή αναβολικά συνδυάστηκαν με ειδικές αυξητικές ορμόνες με αποτέλεσμα οι κολυμβήτριες να πετούν στις πισίνες. Σε αγώνα προπόνησης λίγο πριν η ομάδα πετάξει για το Μόντρεαλ, 6 από τις 8 αθλήτριες κολύμπησαν τα 100 μέτρα σε χρόνους κάτω από το παγκόσμιο ρεκόρ. Ακόμη και κάποιες που δεν είχαν προκριθεί. Όλα έδειχναν ότι οι «κόποι» των εκατοντάδων επιστημόνων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα θα απέδιδαν καρπούς. Πράγματι, όταν ολοκληρώθηκε η τελευταία σκυταλοδρομία, ο πίνακας των μεταλλίων ήταν «κουρσεμένος». 18 Ανατολικογερμανίδες είχαν τερματίσει στην πρώτη τριάδα, ενώ 11 από τα 13 χρυσά που δόθηκαν κρέμονταν στα στήθη τους. Ο θρίαμβος του απομονωμένου σοσιαλιστικού κράτους έναντι των πανίσχυρων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της Δύσης ήταν αναντίρρητος. Η ιστορία επαναλήφθηκε και στη Μόσχα (26 μετάλλια και 11 χρυσά), όπως και στην Σεούλ το ’88 (22 συνολικά με 10 χρυσά). Οι εκ των υστέρων αποκαλύψεις για το εκτεταμένο σκάνδαλο δεν ήταν αρκετές για να επιστραφούν τα μετάλλια και να ακυρωθούν τα ρεκόρ, αφού η ΔΟΕ για ακόμη μια φορά επέλεξε την οδό της μοιρολατρικής διπλωματίας.
000_dv582611.jpg
O Aντρέας Κρίγκερ κρατώντας τη φωτογραφία του όταν ακόμα λεγόταν Χάιντι. [JOHN MACDOUGALL / AFP]
Ένας από τους ενάγοντες στη μεγάλη δίκη ήταν ο Αντρέας ΚρίγκερWikipedia, ένα πρόσωπο που παρά τις διακρίσεις στην αθλητική του καριέρα δεν ήταν εύκολα αναγνωρίσιμο. Δεν είχε καν το ίδιο όνομα. Δεν είχε καν το ίδιο φύλο. Η Χάιντι Κρίγκερ γεννήθηκε το 1966 και από την προεφηβική της ηλικία διακρίθηκε στις ρίψεις. Από το αθλητικό γυμνάσιο βρέθηκε γρήγορα στο εθνικό πρόγραμμα εκγύμνασης (και συστηματικής φαρμακοδιέγερσης). Πριν κλείσει τα 18, οι επιδόσεις της βελτιώνονταν παράλληλα με την εκθετική αύξηση των δόσεων στεροειδών και τεστοστερόνης και τη διαμόρφωση των ανδρικών χαρακτηριστικών. Στις μελέτες των Βέρνερ Φράνκε και Μπριγκίτε Μπέρεντονκ αποκαλύπτεται ότι μόνο το 1986 η Χάιντι πήρε 2.600 μιλιγκράμ στεροειδών –διπλάσια από την ποσότητα που είχε λάβει ο Μπεν Τζόνσον. Μετά το χρυσό στη σφαιροβολία στους Πανευρωπαϊκούς της Στουτγάρδης το 1986, τα προβλήματα υγείας φρέναραν την καριέρα της. Το 1997 θα κάνει επέμβαση αλλαγή φύλου και σήμερα ζει με τη σύζυγό του, Ούτε Κράουσε, πρώην κολυμβήτρια και επίσης θύμα του κρατικού προγράμματος ντόπινγκ.
Ο Δυτικός κανόνας
Λίγες σειρές παραπάνω αναφέραμε το όνομα Μπεν Τζόνσον. Ο πρωταγωνιστής μιας υπόθεσης ντόπινγκ που χαράχτηκε στις μνήμες όλων των φιλάθλων και ξετυλίχτηκε στους Αγώνες της Σεούλ το 1988. Ο Καναδός δρομέας συλλαμβάνεται θετικός στη χρήση στανοζολόλης τρεις μέρες μετά την κατάρριψη του παγκοσμίου ρεκόρ στα 100 μέτρα και την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου με αντίπαλο τον «ανίκητο» Καρλ Λιούις. Το μετάλλιο αφαιρείται από τον Τζόνσον και καταλήγει στη συλλογή του Λιούις, από την οποία επίσης θα αφαιρεθεί όταν διαπιστωθεί ότι και εκείνος αγωνιζόταν φαρμακοδιεγερμένος. Το καταραμένο χρυσό, όπως και τα υπόλοιπα μετάλλια θα αλλάξουν πολλά χέρια καθώς 5 από τους 8 φιναλίστ θα βρεθούν θετικοί.
000_827mj.jpg
O τελικός των 100 μέτρων της Σεούλ. Έξι από τους οκτώ αθλητές θα βρεθούν ντοπαρισμένοι. [ROMEO GACAD / AFP]
Η υπόθεση αυτή διέλυσε και τις τελευταίες αμφιβολίες ότι το ντόπινγκ ήταν «κομμουνιστική αποκλειστικότητα» όπως διατεινόταν τότε η δυτική προπαγάνδα. Οι ψυχροπολεμικές παραφυάδες που ήθελαν να αποδείξουν την ανωτερότητα του εκάστοτε καθεστώτος μέσω του αθλητισμού, αναπτύσσονταν άλλωστε προς όλες τις κατευθύνσεις. Το έδαφος ήταν γόνιμο. Τα σπορ και δη οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν –και εν πολλοίς παραμένουν–ιδανικό πεδίο για να ανθίσει ο ισχυρότερος, ή έστω ο πιο πονηρός. Παρότι οι Αμερικανοί ακόμη και σήμερα κάνουν λόγο για το πρόγραμμα των Σοβιετικών, οι δικοί τους αθλητές δεν πήγαν πίσω. Το μάντρα του χώρου άλλωστε παραμένει εδώ και δεκαετίες ισχυρό: «Nτοπέ είναι μόνο όσοι πιάνονται». Από το 1968 μέχρι σήμερα στους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες έχουν διεξαχθεί 26.900 έλεγχοι και μόλις το 0,42% αφορούσε θετικά δείγματα”Doping Cases at the Olympics, 1968-2012″ (114), ενώ στους χειμερινούς αγώνες το ποσοστό είναι ακόμη μικρότερο με 22 κρούσματα σε 7.783 ελέγχους).Μήπως λοιπόν είμαστε υπερβολικοί; Κάθε άλλο. Μάλλον είμαστε υπερβολικά συγκρατημένοι. Όταν για παράδειγμα όλες αυτές τις δεκαετίες μόλις δύο Κινέζοι αθλητές έχουν πιαστεί με παράνομες ουσίες στο αίμα τους σε Ολυμπιακούς, κάτι μας λέει ότι ο τρόπος ελέγχου παρουσιάζει προβλήματα. Το εξοργιστικό είναι ότι εκτός από τη φημολογία για το κρατικά οργανωμένο ντόπινγκ στην Κίνα, υπάρχουν και δεκάδες αποδείξεις, προερχόμενες μάλιστα από κρατικά αρχεία. Το καλά οργανωμένο πρόγραμμα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και εξελίχθηκε κατά τη διάρκεια των ’90ς –πανθομολογούμενα και αργότερα. Βέβαια, οι αποκαλύψεις, που έγιναν στο πλαίσιο της «πολιτικής των ανοιχτών θυρών», αφορούν στην πρώτη περίοδο και κυρίως στην εθνική κολύμβησης της χώρας”Doping in China”, Wikipedia. Το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 οι γυναίκες κολυμβήτριες της χώρας έσπαγαν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο και σάρωναν τα μετάλλια σε ένα déjà vu Ανατολικής Γερμανίας. Όπως ομολόγησε τόσο ο αρχίατρος της κινεζικής ομάδας”Chinese doctor reveals state-sponsored doping”, όσο και ο προπονητής εθνικής γυμναστικής, η φαρμακοδιέγερση ήταν τόσο εκτεταμένη που οποιοσδήποτε από τους κορυφαίους ή Ολυμπιονίκες της χώρας ελεγχόταν, θα μπορούσε να συλληφθεί ντοπέ. Ουδείς όμως μιλά ανοιχτά για ντόπα στην Κίνα.Ένας από τους ελάχιστους αθλητές που αναφέρθηκαν δημοσίως στη φαρμακοδιέγερση ήταν ο Ιταλός Άλεξ ΣβάτσερWikipedia. Ο Ολυμπιονίκης του Πεκίνου στα 50 χιλιόμετρα βάδην αποκάλυψε ότι ο μόνος τρόπος για να παραμείνει στην κορυφή και στους επόμενους αγώνες ήταν να ντοπαριστεί. Συνεργάστηκε με την ιταλική δικαιοσύνη αποκαλύπτοντας τις μεθόδους αποφυγής των ελέγχων. Ο Σβάτσερ είπε επίσης ότι αισθάνθηκε ανακούφιση όταν βρέθηκε θετικός σε χρήση ερυθροποιητίνης και ζήτησε αυτοβούλως να επανελεγχθούν παλαιότερα δείγματά του ώστε να αποδειχθεί ότι δεν οφείλονται όλες του οι επιτυχίες στην ντόπα.
gallery_placeholder.jpg
[alexschwazer.com]
Δυστυχώς για αυτόν, και ενώ προετοιμαζόταν για τους Ολυμπιακούς του Ρίο, το Μάιο πιάστηκε πάλι ντοπέ και τιμωρήθηκε με αποκλεισμό από όλους τους αγώνες για 8 χρόνια.
Μια αιωνόβια παράδοση
Οι απαρχές του ντόπινγκ, έστω και σε πιο «φυτική» μορφή, εντοπίζονται στην αρχαιότητα, εξελίχθηκαν περαιτέρω στη Ρωμαϊκή περίοδο, ενώ οι σύγχρονες εκδοχές τους μοιάζουν συνυφασμένες με την εξάπλωση του αθλητισμού.
Ήδη από τον 19ο αιώνα είχαν αναφερθεί κρούσματα χρήσης ουσιών με σκοπό την αύξηση των επιδόσεων. Το 1865 εντοπίστηκε «ντοπαρισμένος» ένας κολυμβητής που συμμετείχε σε αγώνες στα κανάλια του Άμστερνταμ και δυο χρόνια αργότερα πολυάριθμοι Βέλγοι και Γάλλοι ποδηλάτες που συμμετείχαν στους αγώνες των 6 ημερών. Η χρήση του Vin MarianiWikipedia –λεγόμενου και «κρασιού των αθλητών»– το οποίο αποτελούταν από εκχύλισμα φύλλων κόκας και φρέσκο κρασί από τους αμπελώνες του Μπορντό ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη μεταξύ ποδηλατών και παικτών του λακρός το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.Το πρώτο κρούσμα ντόπινγκ κατά τη διάρκεια Ολυμπιακών Αγώνων καταγράφηκε το 1904 στο Σεντ Λιούις, όταν μετά τον τερματισμό του Μαραθωνίου ο νικητής κατέρρευσε. Οι γιατροί των αγώνων τον υπέβαλαν σε εξετάσεις για να διαπιστώσουν ότι είχε καταναλώσει ένα μείγμα μπράντι και στρυχνίνης, προφανώς τιμώντας το αρχαίο πνεύμα, το αθάνατο. Αναφορές για την χρήση διαφόρων ουσιών όπως η κοκαΐνη και η ηρωίνη, οι οποίες μέχρι τη δεκαετία του ’20 θεωρούνταν νόμιμες, αποτελούσαν κοινό τόπο μεταξύ αθλητών.
000_arp1833379.jpg
[ARCHIVES / AFP]
Έκτοτε, κύλησε αρκετό νερό και ακόμη περισσότερη χημεία στο αυλάκι. Η συστηματική χρήση ουσιών ξεκίνησε να καταγράφεται τη δεκαετία του ’60. Στην αυγή της μάλιστα καταγράφηκε ο πρώτος θάνατος από ντόπινγκ. Ο Ολλανδός ποδηλάτης Κνουντ Γένσεν κατέρρευσε κατά τη διάρκεια του αγώνα των 100 χιλιομέτρων και πέθανε εξαιτίας τραύματος στο κεφάλι. Η αυτοψία έδειξε ότι είχε κάνει χρήση αμφεταμινών (Ronicol). Μετά από αναφορές για εκτεταμένη χρήση αμφεταμινών, στεροειδών και άλλων χημικών «βοηθημάτων» στους Ολυμπιακούς του 1964, αλλά και τον θάνατο του ποδηλάτη Τόμι Σίμπσον”Death of Tom Simpson”, Wikipedia κατά τη διάρκεια του Tour de France του 1967 (μότο του εκλιπόντος ήταν, «αν χρειάζονται δέκα χάπια για να σε σκοτώσουν, πάρε εννιά για να νικήσεις»), η ΔΟΕ αποφασίζει να ζητήσει ιατρική βοήθεια για τον περιορισμό του φαινομένου.Τα τεστ ξεκινούν στους Ολυμπιακούς του Μεξικό το 1968, αλλά μόλις ένας Σουηδός πενταθλητής συλλαμβάνεται ντοπέ. Κατά σατανική σύμπτωση, ελέγχθηκαν άλλοι 666 αθλητές οι οποίοι βρέθηκαν καθαροί.Στους Αγώνες του Μονάχου σε σύνολο 2.079 ελέγχων βρέθηκαν 7 ντοπαρισμένοι αθλητές, ενώ στο Μόντρεαλ το 1976 (όταν στη λίστα των απαγορευμένων ουσιών προστέθηκαν και τα στεροειδή), οι χρήστες παράνομων ουσιών ήταν 11. Μεταξύ αυτών ο Πολωνός αρσιβαρίστας Καζμάρεκ και ο Βούλγαρος συναθλητής του, Κριστόφ, οι οποίοι αναγκάστηκαν να επιστρέψουν τα χρυσά τους μετάλλια. Πολλά χρόνια αργότερα θα μάθουμε ότι δεκάδες Ανατολικογερμανοί, αλλά και πολλοί άλλοι αθλητές, είχαν αγωνιστεί ντοπαρισμένοι. Στους Ολυμπιακούς της Μόσχας το 1980 δεν θα υπάρξει ούτε ένα θετικό δείγμα, κάτι που τότε έγινε δεκτό με αρκετά ειρωνικές διαθέσεις από τα δυτικά media, αλλά προβλήθηκε από τις χώρες του ανατολικού μπλοκ ως άλλη μια ένδειξη ανωτερότητας του σοσιαλιστικού καθεστώτος. Εκτός όμως από τις ενδείξεις για συστηματική φαρμακοδιέγερση αθλητών, στα τέλη της δεκαετίας του ’80 προέκυψαν και αποδείξεις. Σύμφωνα με την έρευνα του Manfred Donike, 19 αθλητές είχαν συλληφθεί θετικοί”Revealed: Secret tests expose 19 medalists at Allan Wells’ golden Olympic Games as drug cheats”, με 16 από αυτούς να έχουν κατακτήσει χρυσό. Όπως είπε ο Γερμανός επιστήμονας στο κοινοβούλιο της Αυστραλίας, το οποίο και παρήγγειλε τη μελέτη στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την κατάθεση υποψηφιότητας για τους Αγώνες του Σίδνεϊ, «δεν υπάρχει ούτε ένας νικητής μεταλλίου στους Αγώνες της Μόσχας που να μην είχε κάνει χρήση του ενός ή του άλλου είδους φαρμάκου, συνήθως συνδυασμού τους».Έκτοτε οι έλεγχοι γίνονται πιο αυστηροί, όμως και οι Αγώνες του Λος Άντζελες το 1984 στιγματίστηκαν από 12 ανακοινωθέντα κρούσματα (μεταξύ των οποίων και τα πρώτα ελληνικά: των Βερούλη, Γραμματικόπουλου) και δεκάδες που δεν ανακοινώθηκαν ποτέ. Μέλη της αμερικανικής ομάδας ποδηλασίας που κατέκτησαν 9 μετάλλια παραδέχτηκαν ότι τουλάχιστον ένας στους τρεις αγωνίστηκε μετά από μετάγγιση ερυθρών αιμοσφαιρίων και παραγώγων αίματος.
Παράλληλα, δεκάδες άλλοι αθλητές αγωνίστηκαν φαρμακοδιεγερμένοι χωρίς κανείς ποτέ να το μάθει. Στο ντοκιμαντέρ «Tainted Blood: The Untold Story of the 1984 Olympic Blood Doping ScandalΤο τρέιλερ» φωτίζονται κι άλλες πτυχές της ιστορίας. Σαν να μην έφτανε αυτό, τα αρχεία των τεστ του Λος Άντζελες «κλάπηκαν» με αποτέλεσμα να μη μπορούν να επανελεγχθούν. Η συγκάλυψη ενός ακόμη σκανδάλου αναδείχτηκε χρόνια αργότερα από τον πρώτο Πρόεδρο της WADA, Ντικ Πάουντ, ο οποίος κατηγόρησε τον τότε πρόεδρο της ΔΟΕ, Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ, και τον ισχυρό άντρα της IAAF, Πρίμο Νεμπιόλο, για συγκάλυψη κρουσμάτων ντόπινγκ προκειμένου να διαφυλαχθεί το «Ολυμπιακό ιδεώδες».
Το τέλος της αθωότητας
Στη Σεούλ το 1988 οι όποιες μάσκες έπεσαν. Το προαναφερθέν «βρώμικο 100άρι» με 5 στους 8 ντοπέ έχει περάσει στην ιστορία. Οι 10 υπόλοιποι θετικοί της διοργάνωσης (συμπεριλαμβανομένων και 2 Βουλγάρων αρσιβαριστών που είχαν κερδίσει χρυσό) θα περάσουν στα ψιλά. Αντίστοιχη θα είναι και η αντιμετώπιση των 5 κρουσμάτων της Βαρκελώνης το ’92 και των 7 στην Ατλάντα το ’96, παρά τη φημολογία περί εκτεταμένης χρήσης ουσιών. Προκειμένου να απαντήσει στις φήμες, η ΔΟΕ ανακοινώνει το 1999 την ίδρυση της WADA. Η αθλητική κοινότητα υποδέχεται τον Οργανισμό Αντι-Ντόπινγκ με θετικά σχόλια, αλλά δεν είναι λίγοι οι επιφυλακτικοί, κάνοντας λόγο για επικοινωνιακό τρικ χωρίς πρακτική χρησιμότητα. Στους πρώτους Ολυμπιακούς μετά την ίδρυσή της, η WADA αποδεικνύεται ιδιαιτέρως δραστήρια. Στο Σίδνεϊ συλλαμβάνονται 15 αθλητές και αφαιρούνται 14 μετάλλια. Τα 5 εξ αυτών είχαν κρεμαστεί στον λαιμό της Μάριον Τζόουνς. Το θετικό στο THG δείγμα της Τζόουνς είναι βέλος στη φαρέτρα των χημικών, που πλάσαραν την ουσία ως καθαρή. Πέρα από την ταπεινωτική ακύρωση των διακρίσεων, η Αμερικανή σούπερσταρ του στίβου το 2008 καταδικάστηκε σε εξάμηνη φυλάκιση λόγω ψευδών καταθέσεων σχετικά με την υπόθεση.
000_app2000092357817.jpg
[JEFF HAYNES / AFP]
Οι δεκάδες αιφνίδιοι θάνατοι αθλητών –στην πλειοψηφία τους ποδηλάτες και ποδοσφαιριστές– κρούουν ακόμη πιο δυνατά τα προειδοποιητικά καμπανάκια. Ο θάνατος της Φλόρενς Γκρίφιθ Τζόινερ σε ηλικία 38 ετών το 1998 αποδόθηκε από πολλούς σε κατάχρηση αναβολικών, χωρίς όμως να υπάρχουν αποδείξεις. Τα ακατάρριπτα παγκόσμια ρεκόρ της στα 100 και 200 μέτρα αντέχουν σχεδόν 30 χρόνια αργότερα και αυτό αν μη τι άλλο αποτελεί μια ισχυρότατη ένδειξη. Παρά τους ελέγχους τα αναβολικά διαφόρων μορφών συνεχίζουν να διαδίδονται. Το δόγμα ότι το ντόπινγκ θα είναι πάντα πιο μπροστά από το αντι-ντόπινγκ επιβεβαιώνεται παρά τις δεδηλωμένες «επιτυχίες» του αντι-ντόπινγκ. Οι χιλιάδες έλεγχοι πριν και μετά τη διάρκεια των αγώνων της Αθήνας (169.187 δείγματα εξετάστηκαν, με το 1,72% να αποδεικνύονται θετικά σε απαγορευμένες ουσίες”2004 Adverse Analytical Findings Reported by Accredited Laboratories”, WADA) έχουν ως αποτέλεσμα την αφαίρεση 15 μεταλλίων και τον αποκλεισμό δεκάδων άλλων αθλητών.Εκτός από την πολυθρύλητη υπόθεση Κεντέρη-Θάνου, οι οποίοι παρεμπιπτόντως ουδέποτε πιάστηκαν θετικοί, αίσθηση προκάλεσε η υπόθεση της Ρωσίδας σφαιροβόλου Ιρίνα Κορζανένκο, η οποία κέρδισε το χρυσό στην Αρχαία Ολυμπία και λίγες ημέρες αργότερα βρέθηκε θετική σε στανοζολόλη. Ο συμβολισμός σχεδόν επίπονος. Αντίστοιχες ήταν οι αναφορές της WADA και από το Πεκίνο: 21 αποκλεισμένοι αθλητές και 7 μετάλλια που επιστράφηκαν, ενώ κατά τη διάρκεια της Ολυμπιακής χρονιάς διενεργήθηκαν 274.615 έλεγχοι και 2.956 από τα δείγματα ήταν θετικά. Οι κακές γλώσσες πάντως επιμένουν να κάνουν λόγο για χιλιάδες «ασύλληπτους» αθλητές. Οι εντυπωσιακοί αριθμοί είναι ένας από τους ιδανικότερους τρόπους για να πεις μέρος της αλήθειας. Είναι πανθομολογούμενο ότι οι ουσίες που θεωρούνται απαγορευμένες απέχουν αρκετά από την πραγματική λίστα των χημικών που ενισχύουν την απόδοση των αθλητών. Αυτό αποδεικνύεται κάθε τόσο μέσω της παρωδίας των εκ των υστέρων αποκαλύψεων κρουσμάτων.Μόλις στα τέλη του περασμένου Ιουλίου ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα επανέλεγχων δειγμάτων που ελήφθησαν στους Αγώνες του Λονδίνου και του Πεκίνου. 45 δείγματα προστέθηκαν στη λίστα των θετικών, ανεβάζοντας τον αριθμό στα 98, σε σύνολο 1.243 επανέλεγχων. Οι νέοι μέθοδοι που διαρκώς εφαρμόζονται φαίνονται να αποδίδουν, αλλά κατ’ ουσία αποκαλύπτουν τη γύμνια της μεθοδολογίας. Οι Ολυμπιακοί του Λονδίνου, οι οποίοι είχαν διαφημιστεί ως οι πιο καθαροί όλων των εποχών (με διακηρυγμένη την απόφαση να ελεγχθούν όλοι οι Ολυμπιονίκες, αλλά και οι μισοί συμμετέχοντες) αποδείχθηκαν κίβδηλοι. Οι εκ των υστέρων αποκαλύψεις δημιουργούν νέο κύκλο ερωτηματικών, που αντί να κλείνει, διευρύνεται.Εξάλλου, οικειοθελείς ή μη αποκαλύψεις ντοπαρισμένων αθλητών, όπως αυτές του ποδηλάτη-θρύλου Λανς Άρμστρονγκ ή της τενίστριας Μαρία Σαράποβα εντείνουν τις ανησυχίες για την αδυναμία των ελεγκτικών μηχανισμών καθώς αποδεικνύουν ότι παρά το σφιχτό κλοιό που έστησε η WADA γύρω από τους επίδοξους ντοπέ αθλητές, εκατοντάδες ήταν εκείνοι που διέφυγαν. Τέσσερα χρόνια αργότερα τα θετικά δείγματα αυξάνονται και νέες απαγορευμένες ουσίες προστίθενται στην ήδη μακρά λίστα (το 2012 οι ουσίες που σήμαιναν καμπανάκι παρατυπίας έφταναν τις 240).Πριν λίγες ημέρες και με αφορμή τα σημάδια στο σώμα του Φελπς και άλλων κολυμβητών, οι Ρώσοι πέρασαν στην αντεπίθεση με το media τους να βοούν ότι οι βεντούζες σε συνδυασμό με ειδικό μασάζ προκαλούν στον οργανισμό τα συμπτώματα παράνομων ουσιών…
000_ec2kpb.jpg
O μεγαλύτερος κολυμβητής όλων των εποχών με τα σημάδια από τις βεντούζες, που οι Ρώσοι θεωρούν ύποπτες. [GABRIEL BOUYS / AFP]
«Ας πάρουν όλοι τα ίδια»
Οι αποκαλύψεις που έκανε ο Άρμστρονγκ μετά τη δημοσιοποίηση της πολυετούς του χρήσης παράνομων ουσιών είναι ενδεικτική. «Έπαιρνα ουσίες με στρατηγικό τρόπο, ώστε να είμαι διαρκώς έτοιμος για τους αγώνες, αλλά χωρίς παράλληλα να κινδυνεύω να συλληφθώ» παραδέχτηκε. Ένα ολόκληρο επιτελείο γιατρών παρακολουθούσε τα δεδομένα των εξετάσεών του, προκειμένου να διασφαλίσει ότι είναι διαρκώς σε καλή αγωνιστική κατάσταση, χωρίς όμως να κινδυνεύει να αποκαλυφθεί. Αυτή είναι μια τακτική που ακολουθούν χιλιάδες αθλητές. Επομένως το μότο από «ντοπέ είναι μόνο όσοι πιάνονται» ενδέχεται να αλλάξει σε «ντοπέ είναι μόνο οι απρόσεκτοι».
000_par2005072468793.jpg
O Λανς Άρμστρονγκ κερδίζει το 2005 για έβδομη συνεχόμενη φορά το Tour de France. [JACK GUEZ / AFP]
Στις δύο τελευταίες Ολυμπιάδες αρκετοί από τους αθλητές που αποκλείστηκαν δεν βρέθηκαν θετικοί σε απαγορευμένη ουσία. Παρατηρήθηκαν όμως «ανωμαλίες» στα στοιχεία του βιολογικού τους διαβατηρίου –πρόκειται για ένα ηλεκτρονικό αρχείο στο οποίο καταγράφονται οι αλλαγές στα βιολογικά και βιοχημικά δεδομένα του αθλητή, έτσι ώστε οι αρχές να μπορούν να εντοπίσουν αυτόματα ενδεχόμενα σκαμπανεβάσματα που συνεπάγονται χρήση ουσιών. Ακόμη όμως και τα δεδομένα του βιολογικού διαβατηρίου είναι διαβλητά, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Δισεκατομμύρια δαπανώνται ετησίως για την ανακάλυψη νέων ουσιών και άλλα τόσα για την αποκάλυψή τους
Υπάρχει λοιπόν λύση; Υπάρχει τρόπος να ανακοπεί η φρενήρης κούρσα με κέρδη δισεκατομμυρίων για όλους τους εμπλεκόμενους; Και ειδικά όταν εμπλεκόμενοι δεν είναι μόνο όσοι εντάσσονται στην ευρύτερη βιομηχανία που αναπτύσσεται γύρω από το ντόπινγκ, αλλά και όσοι ασχολούνται με το αντι-ντόπινγκ. Δισεκατομμύρια δαπανώνται ετησίως για την ανακάλυψη νέων ουσιών και άλλα τόσα για την αποκάλυψή τους. Ακόμη κι αν αφήσουμε στην άκρη την ηθικολογία, τα συμφέροντα που εξυπηρετούνται είναι τόσο ισχυρά που είναι αφελές να μιλάμε για πλήρη καταπολέμηση του φαινομένου. Κάποιοι πιο «προχωρημένοι» προτείνουν την πλήρη απελευθέρωση των ουσιών. Αφού όλοι ντοπάρονται, γιατί να υποκρινόμαστε ότι τους ελέγχουμε; Ειδικά αν δεν μπορούμε να τους πιάσουμε;Ο Χρήστος Ιακώβου έχει δηλώσει”Χρήστος Ιακώβου: Θέλω να δω στον αθλητισμό ελεγχόμενο ντόπινγκ”, sport24.gr: «Θέλετε αληθινά καθαρό αθλητισμό; Να πάρουν όλοι τα ίδια. Δεν λέω απαγορευμένα. Λέω τα ίδια. Αλλά πώς; Όπως το έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες που μαζεύονταν στην Ολυμπία ένα μήνα νωρίτερα. Αλλιώς δεν μετείχες στους Αγώνες. Όλες οι ομάδες, όλα τα κράτη κάνουν προετοιμασία με δικά τους έξοδα. Γιατί να μην γίνουν κέντρα στην Ευρώπη, την Αμερική, την Αφρική ή όπου αλλού, όπου θα πηγαίνουν όλοι οι αθλητές, θα κάνουν προπόνηση όλοι μαζί και θα τους δίνουν εκείνοι (οι της ΔΟΕ) με τους γιατρούς τους αυτά που πρέπει να πάρουν όλοι, ανάλογα με το άθλημα; Τότε θα δούμε ποιο είναι το ταλέντο και ποιος είναι ο καλύτερος. Όταν όλοι έχουν πάρει τα ίδια Δεν μπορείς να ξέρεις τι έχει βρει ο καθένας και τι κάνει στα εργαστήρια του».Ο αντίλογος προκύπτει αυτονόητα. Και τι θα γίνει με τις ανήκεστες βλάβες στην υγεία των αθλητών; Με τα σώματα που καταστρέφονται; Με τα μυαλά που καίγονται; Με τις ζωές που χάνονται πρόωρα; Στον αντίλογο απαντά αυτοβούλως ο Ιακώβου: «Δεν πεθαίνουν. Δεν θέλω να πιστέψω ότι μπορείς να πάθεις κάτι αν πάρεις αναβολικά. Δεν θέλω να το πιστέψω».Δεν θέλουμε να αμφισβητήσουμε τα πιστεύω του εθνικού μας προπονητή, αλλά μας ήρθε κατά νου μια ρήση του Γάλλου συγγραφέα Μισέλ Τουρνιέ: «Όπου δεν υπάρχει πια περιθώριο για αμφιβολία, δεν υπάρχει πια ούτε περιθώριο για πίστη». Κι εδώ υπάρχει πολύ, μα πάρα πολύ περιθώριο για αμφιβολία.
Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε ως συντάκτης, αρχισυντάκτης και διευθυντής σε περιοδικά, εφημερίδες και websites. Σήμερα ξεκινά το πρώτο του startup και τελειώνει το πρώτο του μυθιστόρημα.