Παλιά όμορφα εργαλεία !! Φωτο Β Ρέλλος
Γερμανικός Τύπος: Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τις βολές Ερντογάν κατά της Συνθήκης της Λωζάνης
Ανάλυση με τον τίτλο «Ο Ερντογάν και τα σύνορα της καρδιάς του» δημοσιεύει στη διαδικτυακή της έκδοση η Süddeutsche Zeitung του Μονάχου, μεταδίδει η Deutsche Welle.
«Ο λόγος για την επανειλημμένη το τελευταίο δίμηνο κριτική του προέδρου της Τουρκίας στη συνθήκη της Λωζάνης του 1923, βάσει της οποίας ρυθμίστηκαν όχι μόνο τα ελληνοτουρκικά σύνορα, αλλά και τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας συνολικά. Ο ιστορικός αναθεωρητισμός του Ερντογάν και των οπαδών του έχει έναν συγκεκριμένο στόχο που δεν είναι βέβαια τα ελληνικά νησιά, αλλά ο Ισμέτ Ινονού και η πολιτική του κατά της θεοκρατίας. Ο Ινονού ήταν ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας Κεμάλ Ατατούρκ και ο επικεφαλής της τουρκικής αντιπροσωπείας στη Λωζάνη. Μετά τον θάνατο του Ατατούρκ το 1938 τον διαδέχθηκε στην προεδρία. Με άλλα λόγια, ο Ερντογάν προετοιμάζει τον αποχαιρετισμό του κεμαλισμού, της κυρίαρχης μέχρι σήμερα ιδεολογίας στην Τουρκία» γράφει η Christiane Schlötzer.
Στη τρίτη δεκαετία του 20ού αιώνα ανατρέχει η Süddeutsche Zeitung για να εξηγήσει και τη σημερινή σπουδή της Τουρκίας να παίξει ρόλο στην ανακατάληψη της Μοσούλης από το Ισλαμικό Κράτος στο Βόρειο Ιράκ.
Στη Λωζάνη το καθεστώς της Μοσούλης δεν είχε διευθετηθεί, τελικά η Κοινωνία των Εθνών κατακύρωσε την περιοχή στο Ιράκ.
Η γερμανική εφημερίδα επικαλείται τον διεθνολόγο Μπασκίν Οράν από το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας, σύμφωνα με τον οποίο η κριτική του Ερντογάν για τη Συνθήκη της Λωζάνης έχει λιγότερο να κάνει με τα ελληνικά νησιά και περισσότερο με το κουρδικό και την πλούσια σε πετρελαϊκά κοιτάσματα Μοσούλη. Μάλιστα στη Λωζάνη η Τουρκία δεν είχε καν θέσει ζήτημα Δωδεκανήσου που κατοικούνταν κατά 90% από Έλληνες.
«Πολλά συνηγορούν υπέρ της ερμηνείας του Οράν», πιστεύει η Süddeutsche Zeitung. «Ο Ερντογάν κατάφερε κιόλας να μετατρέψει τη Μοσούλη με πολύ πάθος σε εσωτερικό ζήτημα της Τουρκίας. ΄Στην ιστορία της Μοσούλης ήμασταν παρόντες΄, είπε ο Τούρκος πρόεδρος, ΄φυσικά΄ σεβόμαστε τα σημερινά σύνορα, αλλά ΄δεν μπορούμε να βάλουμε σύνορα στην καρδιά μας.΄ Η Τουρκία στηρίζει τους ομοεθνείς της στη Θράκη, στην Κύπρο, στην Κριμαία και παντού… Ο Ερντογάν κάνει προφανώς τα πάντα για να επιβάλει στην τουρκική δημοκρατία ένα προεδρικό σύστημα, έστω κι χρειαστεί να συντρίψει τα θεμέλιά της. Έκανε κιόλας την αρ
«Ο λόγος για την επανειλημμένη το τελευταίο δίμηνο κριτική του προέδρου της Τουρκίας στη συνθήκη της Λωζάνης του 1923, βάσει της οποίας ρυθμίστηκαν όχι μόνο τα ελληνοτουρκικά σύνορα, αλλά και τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας συνολικά. Ο ιστορικός αναθεωρητισμός του Ερντογάν και των οπαδών του έχει έναν συγκεκριμένο στόχο που δεν είναι βέβαια τα ελληνικά νησιά, αλλά ο Ισμέτ Ινονού και η πολιτική του κατά της θεοκρατίας. Ο Ινονού ήταν ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας Κεμάλ Ατατούρκ και ο επικεφαλής της τουρκικής αντιπροσωπείας στη Λωζάνη. Μετά τον θάνατο του Ατατούρκ το 1938 τον διαδέχθηκε στην προεδρία. Με άλλα λόγια, ο Ερντογάν προετοιμάζει τον αποχαιρετισμό του κεμαλισμού, της κυρίαρχης μέχρι σήμερα ιδεολογίας στην Τουρκία» γράφει η Christiane Schlötzer.
Στη τρίτη δεκαετία του 20ού αιώνα ανατρέχει η Süddeutsche Zeitung για να εξηγήσει και τη σημερινή σπουδή της Τουρκίας να παίξει ρόλο στην ανακατάληψη της Μοσούλης από το Ισλαμικό Κράτος στο Βόρειο Ιράκ.
Στη Λωζάνη το καθεστώς της Μοσούλης δεν είχε διευθετηθεί, τελικά η Κοινωνία των Εθνών κατακύρωσε την περιοχή στο Ιράκ.
Η γερμανική εφημερίδα επικαλείται τον διεθνολόγο Μπασκίν Οράν από το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας, σύμφωνα με τον οποίο η κριτική του Ερντογάν για τη Συνθήκη της Λωζάνης έχει λιγότερο να κάνει με τα ελληνικά νησιά και περισσότερο με το κουρδικό και την πλούσια σε πετρελαϊκά κοιτάσματα Μοσούλη. Μάλιστα στη Λωζάνη η Τουρκία δεν είχε καν θέσει ζήτημα Δωδεκανήσου που κατοικούνταν κατά 90% από Έλληνες.
«Πολλά συνηγορούν υπέρ της ερμηνείας του Οράν», πιστεύει η Süddeutsche Zeitung. «Ο Ερντογάν κατάφερε κιόλας να μετατρέψει τη Μοσούλη με πολύ πάθος σε εσωτερικό ζήτημα της Τουρκίας. ΄Στην ιστορία της Μοσούλης ήμασταν παρόντες΄, είπε ο Τούρκος πρόεδρος, ΄φυσικά΄ σεβόμαστε τα σημερινά σύνορα, αλλά ΄δεν μπορούμε να βάλουμε σύνορα στην καρδιά μας.΄ Η Τουρκία στηρίζει τους ομοεθνείς της στη Θράκη, στην Κύπρο, στην Κριμαία και παντού… Ο Ερντογάν κάνει προφανώς τα πάντα για να επιβάλει στην τουρκική δημοκρατία ένα προεδρικό σύστημα, έστω κι χρειαστεί να συντρίψει τα θεμέλιά της. Έκανε κιόλας την αρ
Ομόνοια
Κατερίνα, χρόνια πολλά και πάλι!by sarant |
Σήμερα είναι της Αγίας Αικατερίνης, γιορτάζουν λοιπόν οι Κατερίνες, οπότε ευκαιρία είναι να τους κάνει το ιστολόγιο ένα δώρο, δηλαδή να αφιερώσει ένα άρθρο στο όνομά τους, που έχει και ιδιαίτερο γλωσσικό ενδιαφέρον. Αναδημοσιεύω λοιπόν το άρθρο που είχα ανεβάσει τέτοια μέρα το 2013, έχοντας πάντως κάνει κάμποσες αλλαγές, ανάμεσα στ’ άλλα ενσωματώνοντας πράγματα που είχατε πει στα σχόλια του προηγούμενου άρθρου.Η Κατερίνα είναι ένα από τα δημοφιλέστερα γυναικεία ονόματα. Από τη μελέτη του Χάρη Φουνταλή για τα ονόματα, προκύπτει ότι η Κατερίνα είναι το τρίτο συχνότερο γυναικείο όνομα. Φυσικά, το πρώτο συχνότερο όνομα είναι η Μαρία, τουλάχιστον προς το παρόν, γιατί αν κρίνω από τις συμμαθήτριες των παιδιών μου μπορεί σε πενήντα χρόνια να έχει γινει συχνότερο το Φαίδρα ή το Νεφέλη (εντάξει, υπερβάλλω). Όσο για το δεύτερο συχνότερο γυναικείο όνομα, είπα προς στιγμή να το βάλω σε κουίζ, αλλά τελικά είπα να το πάρει το ποτάμι, είναι η Ελένη.Το επίσημο όνομα είναι, βέβαια, Αικατερίνη, αλλά δεν έχω ακούσει πολλές να τις φωνάζουν έτσι -ήδη και η Κατερίνα έχει τέσσερις συλλαβές, πράγμα που κάτι θειάδες μου στην Αίγινα το θεωρούσαν άτοπο, θυμάμαι, πριν από πολλά χρόνια όμως. Υπήρχε βέβαια η Μεγάλη Αικατερίνη, η τσαρίνα της Ρωσίας, αλλά οι αυτοκράτειρες επιτρέπεται να είναι πεντασύλλαβες (Γιεκατερίνα στα ρώσικα). Έτσι, παρόλο που το Κατερίνα στέκεται και μόνο του μια χαρά και είναι συχνότατο, έχει όμως και άφθονα χαϊδευτικά -παλιότερων εποχών κυρίως, διότι στις νεότερες γενιές υπάρχει γενικά μια αντιπάθεια στα χαϊδευτικά.Να πούμε όμως πρώτα την ετυμολογία του ονόματος, η οποία είναι μάλλον περίπλοκη. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι στην αρχή βρίσκεται το γυναικείο (αμάρτυρο) όνομα *Εκατερίνα/Εκατερίνη, θηλυκό του Εκατερός/Εκάτερος που προέρχεται από την αντωνυμία εκάτερος = ο καθένας από τους δυο. Λίγο περίεργο φαίνεται να προήλθε κύριο όνομα από αντωνυμία, αυτή όμως είναι η πειστικότερη εκδοχή. Δεν φαίνεται πιθανή η πρόελευση από την Εκάτη, ενώ για το όνομα Εκατερός υπάρχουν στέρεες ελληνιστικές μαρτυρίες. Πάντως, το λεξικό Μπαμπινιώτη, που δέχεται την προέλευση αυτή, δίνει μτγν. όνομα ΑικατερίνΗ, ενώ στις πρωτογενείς πηγές εγώ βρίσκω αρχικό τύπο ΑικατερίνΑ -η Αικατερίνη θα μπορούσε να έχει προέλθει από τη γενική: η Αικατερίνα-της Αικατερίνης, απ’ όπου θα μεταπλάστηκε νέα ονομαστική. Άλλωστε, στην εικονογραφία και στα απολυτίκια επικρατεί ο τύπος “Αικατερίνα”.Πάντως, από πολύ νωρίς υπήρξε παρετυμολογική σύνδεση με τη λέξη καθαρός, και αυτός είναι ο λόγος του th που εμφανίζεται στην αγγλική και τη γαλλική μορφή του ονόματος (Catherine). Η αγία Αικατερίνη, σύμφωνα με τη δυτική παράδοση, ήταν εξαιρετικά μορφωμένη και επειδή κατατρόπωσε στη θεολογική συζήτηση πενήντα εθνικούς σοφούς, ο αυτοκράτορας Μαξιμίνος διάταξε να πεθάνει με μαρτύρια. Ωστόσο, οι πρώτες διηγήσεις για τον βίο της εμφανίζονται πολλούς αιώνες μετά, και για το λόγο αυτό η Καθολική Εκκλησία την αφαίρεσε το 1969 από τον κατάλογο των αγίων, λόγω της έλλειψης στοιχείων για την ύπαρξή της. Όμως, φαίνεται ότι οι πιέσεις από τις απανταχού του κόσμου Κατερίνες (σε διάφορες βέβαια παραλλαγές ανά τον κόσμο) ήταν μεγάλες κι έτσι την επανέφερε, κατά παραχώρηση, το 2002. Υποστηρίζεται επίσης ότι η Αικατερίνη μπορεί να είναι το χριστιανικό αντίστοιχο της Υπατίας, δηλαδή πλασμένη από τους Χριστιανούς πάνω στο πατρόν της Υπατίας αλλά με το χριστιανικό θρήσκευμα.Αυτά με την Αικατερίνη, ας επιστρέψουμε στην Κατερίνα και τα πολλά χαϊδευτικά της. Καταρχάς, Καίτη, που όταν ήμασταν στο γυμνάσιο μάς έδινε το εύκολο λογοπαίγνιο «Καίτοι η Καίτη….» (Στο “Λατέρνα φτώχεια και φιλότιμο” υπάρχει μπέρδεμα του “Καίτη” όχι μόνο με το “καίτοι” αλλά και με το “έτι και έτι” της θείας λειτουργίας).Έπειτα Κάτια. Παλιότερα, ήταν πολύ συχνό το Κατίνα, για το οποίο όμως θα μιλήσουμε πιο κάτω. Λέμε επίσης Κατερινιώ (Κατερνιώ στον Παπαδιαμάντη). Σε αστικό περιβάλλον ήταν παλιότερα πολύ συνηθισμένο το Κάκια, που σήμερα ακούγεται πολύ λιγότερο. Από την Κατίνα και η Κατίγκω, που φαντάζομαι θα το θεωρούν αφόρητα χωριάτικο πολλοί -να μην πω και το “Τίγκα” που μου λένε οτι ακούγεται στη Βέροια. Ακόμα πιο χωριάτικο, αλλά ίσως όχι πανελλήνιο, είναι η Κατέρω (π.χ. Ήπειρος, Επτάνησα, αλλά και στις Σέρρες το βρίσκω) ενώ το Κατερή πρέπει να είναι ποντιακό. Στην Κέρκυρα υπάρχει και το Κατέ, ενώ το κρητικό Καντή ζήτημα είναι αν ακούγεται ια. Χαϊδευτικό του Κατερίνα είναι και το Ρίνα, που γράφεται και Ρήνα, και Ρηνιώ και Ρηνούλα, αλλά βέβαια πάρα πολλές Ρήνες κα Ρηνούλες προέρχονται από το Ειρήνη. Έχουμε και το Κίττυ (όπως η αείμνηστη αγωνίστρια ηθοποιός Κίττυ Αρσένη) και μάλλον το Κατιάνα (όπως η Μπαλανίκα). Να σημειώσουμε επίσης και το Τίνα, που βέβαια μπορεί να αντιστοιχεί και στη Χριστίνα. Αν έχω παραλείψει καμιά τοπική παραλλαγή ή χαϊδευτικό (μάλλον βέβαιο), παρακαλώ συμπληρώστε. Βέβαια, επειδή το όνομα Κατερίνα έχει αντίστοιχά του σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, υπάρχουν πάμπολλες παραλλαγές, όπως Καταλίνα, Κατίνκα, Τρίνα, Κάρεν κτλ. Τέτοια μη συμπληρώσετε.Με βάση το γκουγκλοδιασημόμετρο, διασημότερες Κατερίνες, χτες που το κοίταξα, ήταν: η Κατερίνα Στικούδη, η Κατερίνα Γώγου και η Κατερίνα Μάρκου (πρόσκαιρη ίσως διασημότητα, αφού είναι στην επικαιρότητα επειδή αποχώρησε από το Ποτάμι). Καίτη η Γκρέι,, η Χωματά και η Γαρμπή, Κάτια η Δανδουλάκη, Κατίνα η Παξινού, διότι τα τελευταία 40 χρόνια αυτή η μορφή του ονόματος, συχνότατη κάποτε, τείνει να εκλείψει. Ο λόγος είναι, φυσικά, ότι, όπως λέει και το λεξικό, η «κατίνα» χρησιμοποιείται ως μειωτικός χαρακτηρισμός: α) γυναίκας που θεωρείται ότι υστερεί σε μόρφωση και παιδεία. β) ανθρώπου, συνήθ. γυναίκας, που σχολιάζει, κουτσομπολεύει. [Οι ορισμ0ί από το λεξικό ΛΚΝ]. Συνακόλουθα έχουμε και την κατινιά, την αναξιόπρεπη συμπεριφορά ιδίως.Πώς όμως η Κατίνα έγινε κατίνα; Το θέμα είναι πολύ ενδιαφέρον. Κατά τη γνώμη μου, και όχι μόνο τη δική μου, η κατίνα ξεκίνησε ως ταξικά χρωματισμένος χαρακτηρισμός, από τις αστές προς τις λαϊκές γυναίκες. Το Κατίνα, αν και παλιότερα το έβρισκες και στις αστές, ήταν επίσης κατεξοχήν λαϊκό όνομα, που το είχαν πάρα πολλές υπηρέτριες (ναι μεν οι περισσότερες υπηρέτριες λέγονταν Μαρίες, αλλά το Μαρία δεν έχει άλλον πολύ συχνό τύπο κι έτσι δεν χρωματίστηκε). Με την επιρροή του γαλλικού catin (παλιοθήλυκο, τσουλί), που ασφαλώς θα ήταν γνωστό στις αστές, πήρε η Κατίνα τη σημασία της κατίνας, ή ίσως η κατίνα προήλθε από το catin με επιρροή του ονόματος Κατίνα.Αυτή την προέλευση άλλωστε την υιοθετούν και τα μεγάλα λεξικά μας. Κάποιοι επισήμαναν (στο slang.gr όταν το είχαμε συζητήσει) ότι θα μπορούσε η κατίνα να προέρχεται από το τουρκικό kadin = γυναίκα, εξήγηση που φαίνεται ελκυστική. Ωστόσο, επειδή το «κατίνα» δεν φτιάχτηκε παλιά, στην ύπαιθρο και από τον απλό λαό αλλά σχετικά πρόσφατα (τον 20ό αιώνα και μάλιστα μεταπολεμικά, μάλλον) στην Αθήνα και από (μικρο)αστούς, η πιθανότητα για τουρκική προέλευση αδυνατίζει πολύ. Δεύτερον, το καντίνα = τουρκάλα (< kadin) υπήρχε παλιότερα (τρεις φορές στον Παπαδιαμάντη) χωρίς να έχει καταγραφεί, απ’ όσο ξέρω, καμιά άλλη, αποκλίνουσα ή ενδιάμεση σημασία. Οπότε, η προέλευση αυτή δεν με πείθει.Απόηχος της εποχής που η Κατίνα δεν είχε ανεπανόρθωτα στιγματιστεί είναι το κόμικς «Μήτσος και Κατινάκι» του Διογένη Καμένου που άρχισε να δημοσιεύεται στην Ελευθεροτυπία με την έκδοσή της το 1975 (και ο Μήτσος είναι ο αρχετυπικός μέσος λαϊκός Έλληνας, άλλωστε). Να θυμηθούμε και την ατάκα «Κατίνα, σαλαμάκι» του Κ. Βουτσά από την ταινία Ο γόης του Δαλιανίδη, που μου τη θύμισε ένας φίλος από το Φέισμπουκ.Υπάρχει και μια άλλη λέξη «κατίνα» ή μάλλον «κατήνα», αν όχι στα πανελλήνια ελληνικά, πάντως σε ιδιώματα -ας πούμε, στα μυτιληνιά αλλά και αλλού. Αυτή η κατήνα είναι δάνειο από τα λατινικά (catena) και σήμαινε αρχικώς αλυσίδα και μετά σπονδυλική στήλη και κατ’ επέκταση πλάτη, ράχη. Οι πόρτες του Άδου ας χαλαστούν κι ας πέσουν οι κατήνες, λέει στον μεσαιωνικό Απόκοπο, ενώ στον Φορτουνάτο βρίσκουμε τη δεύτερη σημασία: ήκοψές μου τα νεφρά κι ήσπασες την κατήνα. Όπως είπα, η λέξη υπάρχει και στη μυτιληνιά διάλεκτο, και σε ένα αντάρτικο μυτιληνιό τραγούδι ακούγεται κι ο στίχος «μα ξπάσαν τα μλάρια, πετάξαν απ’ τς κατίνις τα σαμάρια» (επαναστάτησαν τα μουλάρια, πέταξαν από τις πλάτες τα σαμάρια). Όταν κάποιος Μυτιληνιός κουραζόταν πολύ ή σήκωνε μεγάλο βάρος, συχνά δεν έλεγε «ξεθεώθηκα» ή «κοψομεσιάστηκα» αλλά «ξεκατηνιάστηκα». Το σημερινό «ξεκατινιάζομαι» που το ακούμε και το λέμε ιδίως για καβγάδες στα παράθυρα των καναλιών, είναι μετεξέλιξη του διαλεκτικού «ξεκατηνιάζομαι», υπό την επιρροή του «κατίνα» που εδώ συναντάει την κατήνα.Ας γυρίσουμε όμως στην Κατερίνα. Από την Κατερίνα, ή μάλλον την Αικατερίνη, δηλαδή από ένα εκκλησάκι της Αγίας Αικατερίνης, πήρε το όνομά της και η πόλη Κατερίνη, όπως είχαμε συζητήσει παλιότερα (και τότε, πριν από ένα χρόνο παρά τρεις μέρες, είχα υποσχεθεί στον φίλτατο Γρηγόρη να γράψω το σημερινό άρθρο -να που καμιά φορά τις τηρώ τις υποσχέσεις μου -έστω και με κάποια μικρή καθυστέρηση!). Το επώνυμο Κατερίνης πάλι, μάλλον είναι μητρωνυμικό.Να σημειώσουμε και το κοριτσίστικο περιοδικό Κατερίνα, που κυριαρχούσε στον κλάδο του πριν από αρκετές δεκαετίες -αλλά και την Κατερίνα του Μικρού Ήρωα, την αγαπημένη του Γιώργου Θαλάσση.Αλλά είπαμε πολλά και η Κατερίνα θα κουράστηκε. Ας την αποχαιρετίσουμε λοιπόν με μερικά τραγούδια. Υπάρχουν πάρα πολλά (αν και περισσότερα έχει η Άννα), αλλά αν διάλεγα ένα, όχι επειδή μ΄ αρέσει περισσότερο αλλά για ιστορικούς λόγους, θα ξεχώριζα το «Πάμε για ύπνο Κατερίνα» των Κατσαρού-Πυθαγόρα, με τον Γιάννη Πουλόπουλο:Το τραγούδι βγήκε το 1971 και θυμάμαι ότι πολλοί ήταν εκείνοι που έβρισκαν αντιδικτατορικά υπονοούμενα στους στίχους -ίσως και να είχαν δίκιο, αλλά δεν με έπειθαν.Αργότερα ξαναέγινε δημοφιλές το ρεμπέτικο «Άμαν Κατερίνα μου» του Τούντα: ενώ από τις διεθνείς Κατερίνες, θα ξεχωρίσω, για λόγους Αστερίξ, την Καταλινέτα (τσι-τσι):αλλά και την Κατιούσα -οι ρωσικοί πύραυλοι με το ίδιο όνομα είναι Κατερινούλες, δηλαδή- που πάνω στο σκοπό της έχουν ταιριαστεί οι στίχοι του ύμνου του ΕΑΜ (Τρία γράμματα μόνο φωτίζουν…)Ευχαρίστως να συμπληρώσετε με τραγούδια, ταινίες, βιβλία κτλ. για την Κατερίνα που γιορτάζει σήμερα (αλλά να βάζετε μόνο το λινκ στο γιουτουμπάκι, όχι την εικόνα, γιατί θα βαρύνει η σελίδα).Και σε όλες τις Κατερίνες του ιστολογίου, χρόνια πολλά και να τις χαίρονται που τις αγαπάνε!
Κατερίνα, χρόνια πολλά και πάλι!by sarant |
Σήμερα είναι της Αγίας Αικατερίνης, γιορτάζουν λοιπόν οι Κατερίνες, οπότε ευκαιρία είναι να τους κάνει το ιστολόγιο ένα δώρο, δηλαδή να αφιερώσει ένα άρθρο στο όνομά τους, που έχει και ιδιαίτερο γλωσσικό ενδιαφέρον. Αναδημοσιεύω λοιπόν το άρθρο που είχα ανεβάσει τέτοια μέρα το 2013, έχοντας πάντως κάνει κάμποσες αλλαγές, ανάμεσα στ’ άλλα ενσωματώνοντας πράγματα που είχατε πει στα σχόλια του προηγούμενου άρθρου.Η Κατερίνα είναι ένα από τα δημοφιλέστερα γυναικεία ονόματα. Από τη μελέτη του Χάρη Φουνταλή για τα ονόματα, προκύπτει ότι η Κατερίνα είναι το τρίτο συχνότερο γυναικείο όνομα. Φυσικά, το πρώτο συχνότερο όνομα είναι η Μαρία, τουλάχιστον προς το παρόν, γιατί αν κρίνω από τις συμμαθήτριες των παιδιών μου μπορεί σε πενήντα χρόνια να έχει γινει συχνότερο το Φαίδρα ή το Νεφέλη (εντάξει, υπερβάλλω). Όσο για το δεύτερο συχνότερο γυναικείο όνομα, είπα προς στιγμή να το βάλω σε κουίζ, αλλά τελικά είπα να το πάρει το ποτάμι, είναι η Ελένη.Το επίσημο όνομα είναι, βέβαια, Αικατερίνη, αλλά δεν έχω ακούσει πολλές να τις φωνάζουν έτσι -ήδη και η Κατερίνα έχει τέσσερις συλλαβές, πράγμα που κάτι θειάδες μου στην Αίγινα το θεωρούσαν άτοπο, θυμάμαι, πριν από πολλά χρόνια όμως. Υπήρχε βέβαια η Μεγάλη Αικατερίνη, η τσαρίνα της Ρωσίας, αλλά οι αυτοκράτειρες επιτρέπεται να είναι πεντασύλλαβες (Γιεκατερίνα στα ρώσικα). Έτσι, παρόλο που το Κατερίνα στέκεται και μόνο του μια χαρά και είναι συχνότατο, έχει όμως και άφθονα χαϊδευτικά -παλιότερων εποχών κυρίως, διότι στις νεότερες γενιές υπάρχει γενικά μια αντιπάθεια στα χαϊδευτικά.Να πούμε όμως πρώτα την ετυμολογία του ονόματος, η οποία είναι μάλλον περίπλοκη. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι στην αρχή βρίσκεται το γυναικείο (αμάρτυρο) όνομα *Εκατερίνα/Εκατερίνη, θηλυκό του Εκατερός/Εκάτερος που προέρχεται από την αντωνυμία εκάτερος = ο καθένας από τους δυο. Λίγο περίεργο φαίνεται να προήλθε κύριο όνομα από αντωνυμία, αυτή όμως είναι η πειστικότερη εκδοχή. Δεν φαίνεται πιθανή η πρόελευση από την Εκάτη, ενώ για το όνομα Εκατερός υπάρχουν στέρεες ελληνιστικές μαρτυρίες. Πάντως, το λεξικό Μπαμπινιώτη, που δέχεται την προέλευση αυτή, δίνει μτγν. όνομα ΑικατερίνΗ, ενώ στις πρωτογενείς πηγές εγώ βρίσκω αρχικό τύπο ΑικατερίνΑ -η Αικατερίνη θα μπορούσε να έχει προέλθει από τη γενική: η Αικατερίνα-της Αικατερίνης, απ’ όπου θα μεταπλάστηκε νέα ονομαστική. Άλλωστε, στην εικονογραφία και στα απολυτίκια επικρατεί ο τύπος “Αικατερίνα”.Πάντως, από πολύ νωρίς υπήρξε παρετυμολογική σύνδεση με τη λέξη καθαρός, και αυτός είναι ο λόγος του th που εμφανίζεται στην αγγλική και τη γαλλική μορφή του ονόματος (Catherine). Η αγία Αικατερίνη, σύμφωνα με τη δυτική παράδοση, ήταν εξαιρετικά μορφωμένη και επειδή κατατρόπωσε στη θεολογική συζήτηση πενήντα εθνικούς σοφούς, ο αυτοκράτορας Μαξιμίνος διάταξε να πεθάνει με μαρτύρια. Ωστόσο, οι πρώτες διηγήσεις για τον βίο της εμφανίζονται πολλούς αιώνες μετά, και για το λόγο αυτό η Καθολική Εκκλησία την αφαίρεσε το 1969 από τον κατάλογο των αγίων, λόγω της έλλειψης στοιχείων για την ύπαρξή της. Όμως, φαίνεται ότι οι πιέσεις από τις απανταχού του κόσμου Κατερίνες (σε διάφορες βέβαια παραλλαγές ανά τον κόσμο) ήταν μεγάλες κι έτσι την επανέφερε, κατά παραχώρηση, το 2002. Υποστηρίζεται επίσης ότι η Αικατερίνη μπορεί να είναι το χριστιανικό αντίστοιχο της Υπατίας, δηλαδή πλασμένη από τους Χριστιανούς πάνω στο πατρόν της Υπατίας αλλά με το χριστιανικό θρήσκευμα.Αυτά με την Αικατερίνη, ας επιστρέψουμε στην Κατερίνα και τα πολλά χαϊδευτικά της. Καταρχάς, Καίτη, που όταν ήμασταν στο γυμνάσιο μάς έδινε το εύκολο λογοπαίγνιο «Καίτοι η Καίτη….» (Στο “Λατέρνα φτώχεια και φιλότιμο” υπάρχει μπέρδεμα του “Καίτη” όχι μόνο με το “καίτοι” αλλά και με το “έτι και έτι” της θείας λειτουργίας).Έπειτα Κάτια. Παλιότερα, ήταν πολύ συχνό το Κατίνα, για το οποίο όμως θα μιλήσουμε πιο κάτω. Λέμε επίσης Κατερινιώ (Κατερνιώ στον Παπαδιαμάντη). Σε αστικό περιβάλλον ήταν παλιότερα πολύ συνηθισμένο το Κάκια, που σήμερα ακούγεται πολύ λιγότερο. Από την Κατίνα και η Κατίγκω, που φαντάζομαι θα το θεωρούν αφόρητα χωριάτικο πολλοί -να μην πω και το “Τίγκα” που μου λένε οτι ακούγεται στη Βέροια. Ακόμα πιο χωριάτικο, αλλά ίσως όχι πανελλήνιο, είναι η Κατέρω (π.χ. Ήπειρος, Επτάνησα, αλλά και στις Σέρρες το βρίσκω) ενώ το Κατερή πρέπει να είναι ποντιακό. Στην Κέρκυρα υπάρχει και το Κατέ, ενώ το κρητικό Καντή ζήτημα είναι αν ακούγεται ια. Χαϊδευτικό του Κατερίνα είναι και το Ρίνα, που γράφεται και Ρήνα, και Ρηνιώ και Ρηνούλα, αλλά βέβαια πάρα πολλές Ρήνες κα Ρηνούλες προέρχονται από το Ειρήνη. Έχουμε και το Κίττυ (όπως η αείμνηστη αγωνίστρια ηθοποιός Κίττυ Αρσένη) και μάλλον το Κατιάνα (όπως η Μπαλανίκα). Να σημειώσουμε επίσης και το Τίνα, που βέβαια μπορεί να αντιστοιχεί και στη Χριστίνα. Αν έχω παραλείψει καμιά τοπική παραλλαγή ή χαϊδευτικό (μάλλον βέβαιο), παρακαλώ συμπληρώστε. Βέβαια, επειδή το όνομα Κατερίνα έχει αντίστοιχά του σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, υπάρχουν πάμπολλες παραλλαγές, όπως Καταλίνα, Κατίνκα, Τρίνα, Κάρεν κτλ. Τέτοια μη συμπληρώσετε.Με βάση το γκουγκλοδιασημόμετρο, διασημότερες Κατερίνες, χτες που το κοίταξα, ήταν: η Κατερίνα Στικούδη, η Κατερίνα Γώγου και η Κατερίνα Μάρκου (πρόσκαιρη ίσως διασημότητα, αφού είναι στην επικαιρότητα επειδή αποχώρησε από το Ποτάμι). Καίτη η Γκρέι,, η Χωματά και η Γαρμπή, Κάτια η Δανδουλάκη, Κατίνα η Παξινού, διότι τα τελευταία 40 χρόνια αυτή η μορφή του ονόματος, συχνότατη κάποτε, τείνει να εκλείψει. Ο λόγος είναι, φυσικά, ότι, όπως λέει και το λεξικό, η «κατίνα» χρησιμοποιείται ως μειωτικός χαρακτηρισμός: α) γυναίκας που θεωρείται ότι υστερεί σε μόρφωση και παιδεία. β) ανθρώπου, συνήθ. γυναίκας, που σχολιάζει, κουτσομπολεύει. [Οι ορισμ0ί από το λεξικό ΛΚΝ]. Συνακόλουθα έχουμε και την κατινιά, την αναξιόπρεπη συμπεριφορά ιδίως.Πώς όμως η Κατίνα έγινε κατίνα; Το θέμα είναι πολύ ενδιαφέρον. Κατά τη γνώμη μου, και όχι μόνο τη δική μου, η κατίνα ξεκίνησε ως ταξικά χρωματισμένος χαρακτηρισμός, από τις αστές προς τις λαϊκές γυναίκες. Το Κατίνα, αν και παλιότερα το έβρισκες και στις αστές, ήταν επίσης κατεξοχήν λαϊκό όνομα, που το είχαν πάρα πολλές υπηρέτριες (ναι μεν οι περισσότερες υπηρέτριες λέγονταν Μαρίες, αλλά το Μαρία δεν έχει άλλον πολύ συχνό τύπο κι έτσι δεν χρωματίστηκε). Με την επιρροή του γαλλικού catin (παλιοθήλυκο, τσουλί), που ασφαλώς θα ήταν γνωστό στις αστές, πήρε η Κατίνα τη σημασία της κατίνας, ή ίσως η κατίνα προήλθε από το catin με επιρροή του ονόματος Κατίνα.Αυτή την προέλευση άλλωστε την υιοθετούν και τα μεγάλα λεξικά μας. Κάποιοι επισήμαναν (στο slang.gr όταν το είχαμε συζητήσει) ότι θα μπορούσε η κατίνα να προέρχεται από το τουρκικό kadin = γυναίκα, εξήγηση που φαίνεται ελκυστική. Ωστόσο, επειδή το «κατίνα» δεν φτιάχτηκε παλιά, στην ύπαιθρο και από τον απλό λαό αλλά σχετικά πρόσφατα (τον 20ό αιώνα και μάλιστα μεταπολεμικά, μάλλον) στην Αθήνα και από (μικρο)αστούς, η πιθανότητα για τουρκική προέλευση αδυνατίζει πολύ. Δεύτερον, το καντίνα = τουρκάλα (< kadin) υπήρχε παλιότερα (τρεις φορές στον Παπαδιαμάντη) χωρίς να έχει καταγραφεί, απ’ όσο ξέρω, καμιά άλλη, αποκλίνουσα ή ενδιάμεση σημασία. Οπότε, η προέλευση αυτή δεν με πείθει.Απόηχος της εποχής που η Κατίνα δεν είχε ανεπανόρθωτα στιγματιστεί είναι το κόμικς «Μήτσος και Κατινάκι» του Διογένη Καμένου που άρχισε να δημοσιεύεται στην Ελευθεροτυπία με την έκδοσή της το 1975 (και ο Μήτσος είναι ο αρχετυπικός μέσος λαϊκός Έλληνας, άλλωστε). Να θυμηθούμε και την ατάκα «Κατίνα, σαλαμάκι» του Κ. Βουτσά από την ταινία Ο γόης του Δαλιανίδη, που μου τη θύμισε ένας φίλος από το Φέισμπουκ.Υπάρχει και μια άλλη λέξη «κατίνα» ή μάλλον «κατήνα», αν όχι στα πανελλήνια ελληνικά, πάντως σε ιδιώματα -ας πούμε, στα μυτιληνιά αλλά και αλλού. Αυτή η κατήνα είναι δάνειο από τα λατινικά (catena) και σήμαινε αρχικώς αλυσίδα και μετά σπονδυλική στήλη και κατ’ επέκταση πλάτη, ράχη. Οι πόρτες του Άδου ας χαλαστούν κι ας πέσουν οι κατήνες, λέει στον μεσαιωνικό Απόκοπο, ενώ στον Φορτουνάτο βρίσκουμε τη δεύτερη σημασία: ήκοψές μου τα νεφρά κι ήσπασες την κατήνα. Όπως είπα, η λέξη υπάρχει και στη μυτιληνιά διάλεκτο, και σε ένα αντάρτικο μυτιληνιό τραγούδι ακούγεται κι ο στίχος «μα ξπάσαν τα μλάρια, πετάξαν απ’ τς κατίνις τα σαμάρια» (επαναστάτησαν τα μουλάρια, πέταξαν από τις πλάτες τα σαμάρια). Όταν κάποιος Μυτιληνιός κουραζόταν πολύ ή σήκωνε μεγάλο βάρος, συχνά δεν έλεγε «ξεθεώθηκα» ή «κοψομεσιάστηκα» αλλά «ξεκατηνιάστηκα». Το σημερινό «ξεκατινιάζομαι» που το ακούμε και το λέμε ιδίως για καβγάδες στα παράθυρα των καναλιών, είναι μετεξέλιξη του διαλεκτικού «ξεκατηνιάζομαι», υπό την επιρροή του «κατίνα» που εδώ συναντάει την κατήνα.Ας γυρίσουμε όμως στην Κατερίνα. Από την Κατερίνα, ή μάλλον την Αικατερίνη, δηλαδή από ένα εκκλησάκι της Αγίας Αικατερίνης, πήρε το όνομά της και η πόλη Κατερίνη, όπως είχαμε συζητήσει παλιότερα (και τότε, πριν από ένα χρόνο παρά τρεις μέρες, είχα υποσχεθεί στον φίλτατο Γρηγόρη να γράψω το σημερινό άρθρο -να που καμιά φορά τις τηρώ τις υποσχέσεις μου -έστω και με κάποια μικρή καθυστέρηση!). Το επώνυμο Κατερίνης πάλι, μάλλον είναι μητρωνυμικό.Να σημειώσουμε και το κοριτσίστικο περιοδικό Κατερίνα, που κυριαρχούσε στον κλάδο του πριν από αρκετές δεκαετίες -αλλά και την Κατερίνα του Μικρού Ήρωα, την αγαπημένη του Γιώργου Θαλάσση.Αλλά είπαμε πολλά και η Κατερίνα θα κουράστηκε. Ας την αποχαιρετίσουμε λοιπόν με μερικά τραγούδια. Υπάρχουν πάρα πολλά (αν και περισσότερα έχει η Άννα), αλλά αν διάλεγα ένα, όχι επειδή μ΄ αρέσει περισσότερο αλλά για ιστορικούς λόγους, θα ξεχώριζα το «Πάμε για ύπνο Κατερίνα» των Κατσαρού-Πυθαγόρα, με τον Γιάννη Πουλόπουλο:Το τραγούδι βγήκε το 1971 και θυμάμαι ότι πολλοί ήταν εκείνοι που έβρισκαν αντιδικτατορικά υπονοούμενα στους στίχους -ίσως και να είχαν δίκιο, αλλά δεν με έπειθαν.Αργότερα ξαναέγινε δημοφιλές το ρεμπέτικο «Άμαν Κατερίνα μου» του Τούντα: ενώ από τις διεθνείς Κατερίνες, θα ξεχωρίσω, για λόγους Αστερίξ, την Καταλινέτα (τσι-τσι):αλλά και την Κατιούσα -οι ρωσικοί πύραυλοι με το ίδιο όνομα είναι Κατερινούλες, δηλαδή- που πάνω στο σκοπό της έχουν ταιριαστεί οι στίχοι του ύμνου του ΕΑΜ (Τρία γράμματα μόνο φωτίζουν…)Ευχαρίστως να συμπληρώσετε με τραγούδια, ταινίες, βιβλία κτλ. για την Κατερίνα που γιορτάζει σήμερα (αλλά να βάζετε μόνο το λινκ στο γιουτουμπάκι, όχι την εικόνα, γιατί θα βαρύνει η σελίδα).Και σε όλες τις Κατερίνες του ιστολογίου, χρόνια πολλά και να τις χαίρονται που τις αγαπάνε!
ΠΟΤΕ ΕΓΙΝΕ ΤΙΜΙΟΣ Ο ΚΩΣΤΗΣ;
24/11/2016
•
•
Γράφει ο Ισαάκ ΔιαμαντίδηςΏρες – ώρες αναρωτιέμαι γιατί εφόσον ο Κωστής Στεφανόπουλος ήταν τόσο ηθικός και καλός όπως λένε σήμερα όλοι, δεν τον ψήφισαν όταν είχε φτιάξει το δικό του κόμμα, τη ΔΗΑΝΑ; Τι πήρε νομίζετε το κόμμα αυτό στην πρώτη του εμφάνιση στις εκλογές του 1985; Μόλις ένα τοις εκατό. Μετά βίας έβγαλε έναν βουλευτή, τον αρχηγό του, που για να είναι σίγουρος για την εκλογή του, δεν πολιτεύθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα και εκλογική του περιφέρεια, την Αχαία, αλλά στην Πρώτη Περιφέρεια Αθηνών.Δεν ήταν τίμιος τότε ο Κωστής; Έγινε ξαφνικά όταν μετακόμισε στην Ηρώδου Αττικού μετά από 10 χρόνια; Από τότε ήταν τίμιος και ευθύς. Η αγόρευση του για την ιδιωτική τηλεόραση έμεινε στην ιστορία, τον έθεσε, όμως αντιμέτωπο με τους εκδότες που έγιναν και καναλάρχες. Κι αυτό το «στίγμα» θα τον ακολουθούσε σε όλη την μετέπειτα πολιτική σταδιοδρομία του, μαζί βέβαια με την ομιλία του κατά της παραπομπής του Α. Παπανδρέου.Λόγω έλλειψης χρημάτων, η ΔΗΑΝΑ δεν κατέβηκε στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις του 1989, κατέβηκε, όμως, στις εκλογές του 1990 όταν πήρε ποσοστό 0,67% και έβγαλε έναν βουλευτή, τον Θ. Κατσίκη, που έδωσε την πλειοψηφία στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.Ο Κ. Στεφανόπουλος έμεινε εκτός Βουλής και όταν το 1994 επιχείρησε να βγεί ευρωβουλευτής απέτυχε και πάλι. Λίγους μήνες μετά, προχώρησε στη διάλυση της ΔΗΑΝΑ, επιστρέφοντας στο υπουργείο Εσωτερικών τα χρήματα της κρατικής επιδότησης που δεν είχε δαπανήσει.Ήταν ή δεν ήταν τίμιος τότε ο Κωστής; Ήταν και παραήταν. Αλλά είχε διαπράξει και άλλη μία …τιμιότητα. Δεν είχε τάξει τίποτε. Η σχέση του με την ιστορία άρχισε να αποκαθίσταται με την εκλογή του στην προεδρία της Δημοκρατίας. Χωρίς αρμοδιότητες ήταν πλέον ακίνδυνος και η ομιλία του ενώπιον του Κλίντον εκτόξευσε τη δημοτικότητα του. Ήταν ο πρώτος Έλληνας που είπε στον πλανητάρχη όσα θα ήθελαν, αλλά δεν θα έλεγαν ποτέ όλοι. Οι μεν απλοί πολίτες γιατί δεν έχουν τη δυνατότητα οι δε πολιτικοί γιατί δεν έχουν τα κότσια.
2012
Μπείτε στο ολοκαίνουργιο Μουσείο Design του Λονδίνου που ανοίγει σήμερα
Αναμένεται να διπλασιάσει τον, ήδη μεγάλο αριθμό, των 500.000 επισκεπτών το χρόνο, ενώ μεγαλώνει κατά πολύ και ο χώρος που θα φιλοξενείται η μοναδική συλλογή του. Συγκεκριμένα, το νέο εντυπωσιακό κτήριο στο Κένσινγκτον είναι τριπλάσιο σε μέγεθος σε σχέση με την παλιά αποθήκη … μπανανών όπου στεγαζόταν μέχρι πρότινος. Κάπως έτσι γίνεται η επανεκίννηση του Μουσείου Σχεδίου του Λονδίνου που ανοίγει τις πύλες του στο κοινό την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου με την προσωρινή έκθεση «Φόβος και Αγάπη: Αντιδράσεις σε έναν πολύπλοκο κόσμο». 
Με την επέκτασή του το νέο Μουσείο Σχεδίου αναμένεται να διπλασιάσει τους 500.000 επισκέπτες το χρόνο τους οποίους δέχεται. Το μουσείο είχε κλείσει για το διάστημα που χρειαζόταν για την μετεγκατάστασή του και με την επαναλειτουργία του ολοκληρώνεται το έργο ανακαίνισης ύψους 83 εκατομμυρίων στερλινών (97 εκατομμύρια ευρώ) ενός εγκαταλελειμμένου κτιρίου της δεκαετίας του 1960 στο οποίο άλλοτε στεγαζόταν το Ινστιτούτο της Κοινοπολιτείας, στην κοσμοπολίτικη γειτονιά του δυτικού Λονδίνου. Αυτή η νέα εκδοχή του Design Museum θα παρουσιάζει 1.000 αντικείμενα που καλύπτουν όλους τους τομείς του σχεδίου: Από τη μόδα με τα ψηλά τακούνια «Pigalle» του Κριστιάν Λουμπουτέν, ως την αυτοκινητοβιομηχανία με το περίφημο «Ford T» της ομώνυμης βιομηχανίας. 
Το φουαγιέ της εισόδου. (Εικόνα: Alex Morris Visualisation) Η κίνηση θα επιτρέπει στο νέο Μουσείο Σχεδίου να γίνει ένα παγκόσμιο κέντρο για το design αμαδεικνύοντας το «βρετανικό» ταλέντο στο σχέδιο και τη διεθνή του απήχηση. Πρόκειται να φέρει το Μουσείο στο πολιτιστικό «τετράγωνο» του Κένσινγκτον «συναντώντας» άλλα Μουσεία όπως τα V&A, Science Museum, Natural History Museum, Royal College of Art και Serpentine Gallery, ενώ θα ενισχύει τα δημιουργικά ταλέντα της επόμενης γενιάς, διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Μουσείου. «Φιλοδοξία μας είναι να δημιουργήσουμε έναν χώρο που να μπορεί να γίνει ένα παγκόσμιο κέντρο σχεδίου», δήλωσε ο διευθυντής του μουσείου Ντεϊάν Σουντζίκ. Το μουσείο, έργο του αρχιτέκτονα Τζον Πάουσον, συνιστά από μόνο του μια ενδιαφέρουσα εξερεύνηση της επιστήμης που θέλει να υμνήσει με μια τεράστια αίθουσα σε φωτεινά χρώματα η οποία παίζει με την επίδραση του φωτός και τη γεωμετρία. 
Ο δεύτερος όροφος. (Εικόνα: Alex Morris Visualisation). «Είναι ένας υπέροχος νέος καθεδρικός ναός του σχεδίου», δήλωσε με ικανοποίηση ο ιδρυτής του μουσείου, ο σχεδιαστής Τέρενς Κόνραν. «Θα επιτρέψει τα όνειρα και οι φιλοδοξίες μας να γίνουν πραγματικότητα», πρόσθεσε εκτιμώντας ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο του μουσείου αυτού στον κόσμο. Η έκθεση «Φόβος και Αγάπη: Αντιδράσεις σε έναν πολύπλοκο κόσμο» (24 Νοεμβρίου 2016 – 23 Απριλίου 2017) παρουσιάζει 11 εγκαταστάσεις που φιλοτέχνησαν σχεδιαστές και αρχιτέκτονες από όλο τον κόσμο, όπως ο Ιάπωνας Κένια Χάρα ή η Αμερικανο-ισραηλινή Νέρι ‘Οξμαν. Μια από τις εγκαταστάσεις αυτές ονομάζεται «The Pan European Living Room» και αποτελείται από ένα σαλόνι επιπλωμένο με κομμάτια design που προέρχονται από τα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβολίζοντας, σε αντίδραση στο Brexit, την επίδραση της συνεργασίας στη σύνθεση των εσωτερικών των κατοικιών. Για τα εγκαίνιά του, υποδέχεται από 25 έως 27 Νοεμβρίου τους επισκέπτες με εργαστήρια, εγκαταστάσεις, συζητήσεις και παραστάσεις για όλες τις ηλικίες. Με πληροφορίες από το: ΑΠΕ
Κέρδος online 24/11/2016 0:00
Με την επέκτασή του το νέο Μουσείο Σχεδίου αναμένεται να διπλασιάσει τους 500.000 επισκέπτες το χρόνο τους οποίους δέχεται. Το μουσείο είχε κλείσει για το διάστημα που χρειαζόταν για την μετεγκατάστασή του και με την επαναλειτουργία του ολοκληρώνεται το έργο ανακαίνισης ύψους 83 εκατομμυρίων στερλινών (97 εκατομμύρια ευρώ) ενός εγκαταλελειμμένου κτιρίου της δεκαετίας του 1960 στο οποίο άλλοτε στεγαζόταν το Ινστιτούτο της Κοινοπολιτείας, στην κοσμοπολίτικη γειτονιά του δυτικού Λονδίνου. Αυτή η νέα εκδοχή του Design Museum θα παρουσιάζει 1.000 αντικείμενα που καλύπτουν όλους τους τομείς του σχεδίου: Από τη μόδα με τα ψηλά τακούνια «Pigalle» του Κριστιάν Λουμπουτέν, ως την αυτοκινητοβιομηχανία με το περίφημο «Ford T» της ομώνυμης βιομηχανίας. Το φουαγιέ της εισόδου. (Εικόνα: Alex Morris Visualisation) Η κίνηση θα επιτρέπει στο νέο Μουσείο Σχεδίου να γίνει ένα παγκόσμιο κέντρο για το design αμαδεικνύοντας το «βρετανικό» ταλέντο στο σχέδιο και τη διεθνή του απήχηση. Πρόκειται να φέρει το Μουσείο στο πολιτιστικό «τετράγωνο» του Κένσινγκτον «συναντώντας» άλλα Μουσεία όπως τα V&A, Science Museum, Natural History Museum, Royal College of Art και Serpentine Gallery, ενώ θα ενισχύει τα δημιουργικά ταλέντα της επόμενης γενιάς, διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Μουσείου. «Φιλοδοξία μας είναι να δημιουργήσουμε έναν χώρο που να μπορεί να γίνει ένα παγκόσμιο κέντρο σχεδίου», δήλωσε ο διευθυντής του μουσείου Ντεϊάν Σουντζίκ. Το μουσείο, έργο του αρχιτέκτονα Τζον Πάουσον, συνιστά από μόνο του μια ενδιαφέρουσα εξερεύνηση της επιστήμης που θέλει να υμνήσει με μια τεράστια αίθουσα σε φωτεινά χρώματα η οποία παίζει με την επίδραση του φωτός και τη γεωμετρία. Ο δεύτερος όροφος. (Εικόνα: Alex Morris Visualisation). «Είναι ένας υπέροχος νέος καθεδρικός ναός του σχεδίου», δήλωσε με ικανοποίηση ο ιδρυτής του μουσείου, ο σχεδιαστής Τέρενς Κόνραν. «Θα επιτρέψει τα όνειρα και οι φιλοδοξίες μας να γίνουν πραγματικότητα», πρόσθεσε εκτιμώντας ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο του μουσείου αυτού στον κόσμο. Η έκθεση «Φόβος και Αγάπη: Αντιδράσεις σε έναν πολύπλοκο κόσμο» (24 Νοεμβρίου 2016 – 23 Απριλίου 2017) παρουσιάζει 11 εγκαταστάσεις που φιλοτέχνησαν σχεδιαστές και αρχιτέκτονες από όλο τον κόσμο, όπως ο Ιάπωνας Κένια Χάρα ή η Αμερικανο-ισραηλινή Νέρι ‘Οξμαν. Μια από τις εγκαταστάσεις αυτές ονομάζεται «The Pan European Living Room» και αποτελείται από ένα σαλόνι επιπλωμένο με κομμάτια design που προέρχονται από τα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβολίζοντας, σε αντίδραση στο Brexit, την επίδραση της συνεργασίας στη σύνθεση των εσωτερικών των κατοικιών. Για τα εγκαίνιά του, υποδέχεται από 25 έως 27 Νοεμβρίου τους επισκέπτες με εργαστήρια, εγκαταστάσεις, συζητήσεις και παραστάσεις για όλες τις ηλικίες. Με πληροφορίες από το: ΑΠΕ Κέρδος online 24/11/2016 0:00
«Αναμφίβολα, όλη η ιστορική εμπειρία επιβεβαιώνει την αλήθεια ότι ο άνθρωπος δε θα ‘χε πετύχει το εφικτό αν δεν είχε ξανά και ξανά προσπαθήσει να φτάσει το ανέφικτο»
Maximilian Carl Emil Weber
Έχει δίκιο ο Σόιμπλε !
Ξεσηκώθηκαν κάποιοι με όσα είπε ο Σόιμπλε. Ότι δηλαδή οι Έλληνες ζουμε πάνω από τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας. Άδικο έχει; Ακόμη και στην υγεία παρά τα Μνημόνια, εξακολουθούμε σε πολλές περιπτώσεις να ξοδεύουμε χρήματα χωρίς λόγο ή σχέδιο. Χρειάζεται άμεσα να αναδιοργανώσουμε το σύστημα υγείας μας με βασικό άξονα όχι πόσους θέλουμε να βολέψουμε, πόσα μηχανήματα θέλουμε να δείξουμε ότι αγοράζουμε, αλλά τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού…Μα θα αναρωτηθεί κάποιος: Είσαι καλά; Δεν βλέπεις τι γίνεται στα νοσοκομεία; Ούτε σεντόνια, κουβέρτες και γάζες δεν έχουν και αναγκάζονται οι ασθενείς να τα φέρουν από το σπίτι τους…Ναι πράγματι αυτό συμβαίνει σε πολλά νοσοκομεία. Όμως, δεν οφείλεται τόσο σε έλλειψη χρημάτων. Αλλά σε παντελή απουσία ορθολογικής οργάνωσης και διαχείρισης, που έχει ως συνέπεια σε ορισμένους τομείς να «πετάμε χρήματα» αλλά σε άλλους να εμφανίζεται πλασματική έλλειψη.Τα έχω πει χίλιες φορές: Το 2009, ξοδεύαμε περίπου 6 δις παραπάνω για την υγεία. Δεν είχαμε ελλείψεις γιατρών και νοσηλευτών; Δεν είχαμε ελλείψεις σε κλίνες εντατικής; Δεν είχαμε λίστες αναμονής; Δεν είχαμε ελλείψεις σε ασθενοφόρα;Όταν δεν υπήρχαν Μνημόνιο και οικονομική κρίση, γιατί κάναμε 2-3 χρόνια για να τελειώσουμε ένα διαγωνισμό στα νοσοκομεία; Γιατί διορίζαμε συνταξιούχους και αποτυχημένους πολιτευτές στη διοίκηση των νοσοκομείων; Γιατί το 80% των προμηθειών των νοσοκομείων γίνονταν χωρίς διαγωνισμό;Μα, θα μου πει κάποιος άλλος εύλογα: Όλες οι διεθνείς στατιστικές δείχνουν ότι δαπανούμε λιγότερα χρήματα για την υγεία από κάθε άλλη δυτική χώρα. Πράγματι, οι δημόσιες δαπάνες είναι περίπου 5,5% του ΑΕΠ. Μειώθηκαν με την κρίση σε απόλυτους αριθμούς, αλλά με την παράλληλη μείωση του ΑΕΠ ως ποσοστό παρέμειναν περίπου στα ίδια επίπεδα.Ναι οι δημόσιες δαπάνες είναι λίγες. Και χρειάζεται να αυξηθούν σημαντικά. Αυτό που ισχυρίζομαι όμως είναι ότι και αυτούς τους σχετικά λιγότερους από άλλες χώρες δημόσιους πόρους δεν τους αξιοποιούμε ορθολογικά.Δεν έχουμε τους κατάλληλους ανθρώπους, τις κατάλληλες τεχνολογίες και τις δέουσες διαδικασίες και οργάνωση, ώστε να πιάνουν τόπο τα χρήματα που ξοδεύουμε. Γι’ αυτό και το χιλιοειπωμένο αίτημα για αύξηση των δημοσίων δαπανών υγείας καταντά πρακτικά μόνο ένα λαϊκίστικο σύνθημα.Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Το ΕΣΥ είναι σαν την Πίθο των Δαναΐδων. Είναι ένα τρύπιο πιθάρι και όσα χρήματα και να ρίξεις, αυτά θα χαθούν μέσα από τις τρύπες και δεν θα βελτιωθεί ανάλογα το επίπεδο υγείας των Ελλήνων ή η λειτουργία του συστήματος υγείας.Θα γίνω ακόμη πιο ενοχλητικός. Ισχυρίζομαι ότι υπάρχει ακόμη λίπος στην υγεία. Υπάρχει περιττή σπατάλη, που δεν οφείλεται τόσο σε διαφθορά και διαπλοκή, όσο κατά κύριο λόγο στην ασχετοσύνη και στην έλλειψη σύγχρονων εργαλείων μάνατζεμεντ.Να σας δώσω δύο απλά, αλλά χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Πριν από δυο χρόνια, μέσα στην κρίση, το νοσοκομείο ΚΑΤ απέκτησε έναν υπερσύγχρονο μαγνητικό τομογράφο. Προσέξτε τώρα. Μαζί αγοράστηκε ένα πανάκριβο πηνίο αξίας περίπου 100.000 ευρώ, ώστε το σύστημα να είναι σε θέση να πραγματοποιήσει και μαγνητικές τομογραφίες μαστού. Όμως, το πηνίο είναι σε αχρηστία διότι απλώς το ΚΑΤ δεν διαθέτει τμήμα μαστού! Ασφαλώς και υπάρχουν ευθύνες πολλών «ιθυνόντων». Από εκείνους που εισηγήθηκαν την αγορά του, μέχρι αυτούς που την ενέκριναν σε όλη τη βαθμίδα της ιεραρχίας. Δεν θα μείνω όμως εκεί. Ότι και αν έγινε ο εξοπλισμός αγοράστηκε. Γιατί δεν γίνονται ενέργειες να αξιοποιηθεί από κάποιο άλλο νοσοκομείο, που διαθέτει τμήμα μαστού;
- Το ογκολογικό νοσοκομείο Άγιος Σάββας απέκτησε πρόσφατα έναν κορυφαίας τεχνολογίας αξονικό τομογράφο 64 τομών μέσω δωρεάς. Το σύστημα αυτό ενδείκνυται για τη διενέργεια αναίμακτων ψηφιακών τομογραφιών καρδιάς. Όμως, το εν λόγω νοσοκομείο δεν διαθέτει αιμοδυναμικό τμήμα και δεν κάνει στεφανιογραφίες! Δηλαδή, θα μπορούσε να καλύψει πλήρως της ανάγκες του με ένα μηχάνημα 16 ή 32 τομών, πολύ φθηνότερο. Και τι μας νοιάζει θα πει κάποιος, αφού το μηχάνημα προέρχεται από δωρεά. Δεν είναι έτσι. Διότι το μηχάνημα αυτό έχει υψηλότερο κόστος συντήρησης, το οποίο καλείται να επωμιστεί το νοσοκομείο και όχι δωρητής…
Έχω αναφέρει στο παρελθόν πιο ακραία παραδείγματα. Όπως το μαγνητικό τομογράφο στο νοσοκομείο της Κέρκυρας, που δεν λειτουργεί εδώ και χρόνια ή το σύστημα PET-CT που έμεινε ανενεργό επί δύο χρόνια στο ογκολογικό νοσοκομείο Μεταξά, ενώ το ίδιο συμβαίνει και στο Θεαγένειο Θεσσαλονίκης.Γενικότερα, λοιπόν, δεν υπάρχει αποδοτική διαχείριση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων του ΕΣΥ. Έχει επισημανθεί χρόνια τώρα ότι έχουμε άμεση ανάγκη αναδιάρθρωσης των δομών, δηλαδή, να συγχωνεύσουμε μονάδες, τμήματα ή και νοσοκομεία, αλλά καμία κυβέρνηση δεν τόλμησε.Ποιο το νόημα να έχουμε νοσοκομεία, που βρίσκονται τόσο κοντά το ένα στο άλλο; Τα παραδείγματα πολλά: Ναύπλιο-Άργος, Θήβα-Λειβαδιά, Γιαννιτσά- Έδεσσα, Κοζάνη-Πτολεμαϊδα, Πρέβεζα-Λευκάδα, Πύργος-Αμαλιάδα. Δεν μας έφτανε, δε, ότι τα νοσοκομεία Θήβας και Λειβαδιάς έχουν μόνο 40-50% κάλυψη κλινών, φτιάχνουμε νέο νοσοκομείο 220 κλινών στη Χαλκίδα!Όλα τα νοσοκομεία, που προανέφερα έχουν ελλείψεις προσωπικού, εξοπλισμού και υποδομών. Δεν θα ήταν προτιμότερο λοιπόν αντί να έχουμε δύο ή και τρία νοσοκομεία με ελλείψεις, αυτά να συγχωνευτούν ώστε να έχουμε ένα αλλά πλήρες νοσοκομείο;Πρέπει επιτέλους να αντιληφθούμε ότι δεν υπάρχουν πόροι για να καλυφθούν οι μισθοί και τα λειτουργικά έξοδα όλων αυτών των νοσοκομείων. Ούτε είναι δυνατόν κάθε πόλη να έχει νοσοκομείο. Αυτό λέει και ο Σόιμπλε.Μπορούμε επίσης να έχουμε και άλλου είδους συγχωνεύσεις. Π.χ. να μην έχει κάθε νοσοκομείο εργαστήριο, αλλά να φτιαχτεί ένα μεγάλο εργαστήριο. Είναι προφανές ότι έτσι μειώνεται σημαντικά το κόστος και διασφαλίζεται η ποιότητα και αξιοπιστία, εφόσον έχεις να ελέγξεις και να πιστοποιήσεις μόνο ένα εργαστήριο.Αυτό έχουν κάνει άλλες χώρες, όπως η Σουηδία. Σε ολόκληρη τη Στοκχόλμη υπάρχει ένα κεντρικό εργαστήριο! Τα αποτελέσματα των εξετάσεων μεταφέρονται ηλεκτρονικά… Κάποιες χώρες μάλιστα έχουν προχωρήσει σε συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα. Δηλαδή, έχουν αναθέσει τη διενέργεια των εξετάσεων σε μεγάλα, ιδιωτικά εργαστήρια.Λύσεις υπάρχουν και έχουν δοκιμαστεί με επιτυχία στο εξωτερικό. Καμία όμως δεν μπορεί να περπατήσει στη χώρα μας, όσο διορίζουμε κομματικούς διοικητές στα νοσοκομεία, όσο έχουμε πλήρη και αποκλειστική απασχόληση και μονιμότητα για όλους, όσο προσλαμβάνουμε μέσω ΑΣΕΠ, όσο…Η ίδια η κυβέρνηση πανηγυρίζει ότι κατάφερε να θέσει σε λειτουργία μέσα σε λίγους μήνες το νοσοκομείο Σαντορίνης, το οποίο επί χρόνια αράχνιαζε. Και μπράβο της. Το επίτευγμά της όμως οφείλεται στο ότι οι προσλήψεις και η λειτουργία του έγινε μέσω της Ανώνυμης Εταιρείας Μονάδων Υγείας (ΑΕΜΥ), μίας κρατικής ανώνυμης εταιρείας που ίδρυσε ο Νικήτας Κακλαμάνης, ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων.Τέτοια, ευέλικτα και σύγχρονα μοντέλα λειτουργίας και διοίκησης έχουμε ανάγκη για να πάμε μπροστά. Να προσλάβουμε ικανά διοικητικά στελέχη και να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες. Μόνον έτσι θα αποστομώσουμε τύπους σαν το Σόιμπλε…
Πρόωρος θάνατος: Το γρήγορο τεστ που δείχνει αν κινδυνεύετε
Η αρτηριακή πίεση, η χοληστερίνη και το σωματικό βάρος αποτελούν παραδοσιακά δείκτες «πρόβλεψης» της μελλοντικής υγείας και σοβαρών επεισοδίων που ενδέχεται να κόψουν πρόωρα το νήμα της ζωής. Σύμφωνα όμως με τα νέα δεδομένα, πρέπει να λαμβάνουμε επίσης υπόψη άλλον έναν σημαντικό δείκτη, τη φυσική κατάσταση.
Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Mayo Clinic Proceedings, δείχνει ότι η φυσική κατάσταση –η οποία μπορεί να υπολογιστεί πολύ εύκολα, ακόμη και με τη χρήση εφαρμογής στο κινητό– ακόμη και μεμονωμένα, χωρίς να συνυπολογιστούν άλλοι δείκτες, είναι δυνατό να προβλέψει με ακρίβεια τις πιθανότητες πρόωρου θανάτου από καρδιαγγειακά ή άλλα αίτια.
«Με την αύξηση που παρατηρείται παγκοσμίως σε ασθένειες λόγω ανθυγιεινού τρόπου ζωής, ο υπολογισμός της φυσικής κατάστασης μπορεί να αποτελέσει μια εύκολη και οικονομικά αποδοτική μέθοδο ώστε οι επαγγελματίες υγείας να αναγνωρίζουν τις ομάδες υψηλού κινδύνου» αναφέρει ο Καρλ Λαβί, καθηγητής ιατρικής στο Ινστιτούτο Τζον Όκσνερ της Νέας Ορλεάνης.
Μεταβλητές που σχετίζονται με τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας συνήθως δεν χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση του κινδύνου καρδιοπάθειας και άλλων σοβαρών παθήσεων, αν και η κακή φυσική κατάσταση αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για επιπλοκές στην υγεία. Αυτό συμβαίνει πιθανώς επειδή η αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης περιλαμβάνει χρονοβόρες εξετάσεις, συχνά με χρήση ειδικού εξοπλισμού, όπως το τεστ κοπώσεως. Ωστόσο, ο Δρ Λαβί και οι συνάδελφοί του διαπίστωσαν ότι η φυσική κατάσταση είναι δυνατό να υπολογιστεί εύκολα με βάση πληροφορίες όπως η ηλικία, το ύψος, το βάρος, η περίμετρος της μέσης και ο αριθμός των παλμών της καρδιάς.
Στο πλαίσιο της μελέτης τους, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία για 38.480 άνδρες και γυναίκες, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν έως και για 16 έτη. Κατά το διάστημα αυτό, 3.863 συμμετέχοντες έχασαν τη ζωή τους, εκ των οποίων 1.133 λόγω καρδιαγγειακής νόσου. Όταν οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε ομάδες βάσει της εκτιμώμενης φυσικής τους κατάστασης, διαπίστωσαν ότι όσοι δεν ήταν σε καλή φόρμα είχαν 50% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από καρδιά αλλά και περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία κατά τη διάρκεια της μελέτης σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν σε καλύτερη φυσική κατάσταση.
Οι ερευνητές στη συνέχεια συνυπολόγισαν και άλλους, παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση και η αυξημένη χοληστερόλη, για να εκτιμήσουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου και είδαν ότι οι μεταβλητές αυτές δεν οδήγησαν σε πιο αξιόπιστα αποτελέσματα από στατιστικής πλευράς, σε σύγκριση με αυτά που είχαν προκύψει βάσει της φυσικής κατάστασης και μόνο.
Πώς μπορείτε λοιπόν να υπολογίσετε κι εσείς τη φυσική σας κατάσταση εύκολα και γρήγορα;
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα δωρεάν εργαλείο, διαθέσιμο διαδικτυακά ή μέσω εφαρμογής για κινητά (ονομάζεται World Fitness Level). Με λίγα κλικ μπορείτε να υπολογίσετε τη φυσική σας κατάσταση και να δείτε εάν τα αποτελέσματά σας είναι φυσιολογικά σε σύγκριση με άλλα άτομα της ίδιας ηλικίας και του ίδιου φύλου.
Οι πληροφορίες που θα πρέπει να καταχωρίσετε περιλαμβάνουν την ηλικία, το ύψος και το βάρος σας, καθώς και τους μέγιστους παλμούς της καρδιάς σας, την περίμετρο της μέσης σας και τη συχνότητα με την οποία γυμνάζεστε.
Πατήστε επάνω στην εικόνα για να κάνετε το τεστ διαδικτυακά ή κατεβάστε την εφαρμογή στο κινητό σας. 
Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Mayo Clinic Proceedings, δείχνει ότι η φυσική κατάσταση –η οποία μπορεί να υπολογιστεί πολύ εύκολα, ακόμη και με τη χρήση εφαρμογής στο κινητό– ακόμη και μεμονωμένα, χωρίς να συνυπολογιστούν άλλοι δείκτες, είναι δυνατό να προβλέψει με ακρίβεια τις πιθανότητες πρόωρου θανάτου από καρδιαγγειακά ή άλλα αίτια.
«Με την αύξηση που παρατηρείται παγκοσμίως σε ασθένειες λόγω ανθυγιεινού τρόπου ζωής, ο υπολογισμός της φυσικής κατάστασης μπορεί να αποτελέσει μια εύκολη και οικονομικά αποδοτική μέθοδο ώστε οι επαγγελματίες υγείας να αναγνωρίζουν τις ομάδες υψηλού κινδύνου» αναφέρει ο Καρλ Λαβί, καθηγητής ιατρικής στο Ινστιτούτο Τζον Όκσνερ της Νέας Ορλεάνης.
Μεταβλητές που σχετίζονται με τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας συνήθως δεν χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση του κινδύνου καρδιοπάθειας και άλλων σοβαρών παθήσεων, αν και η κακή φυσική κατάσταση αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για επιπλοκές στην υγεία. Αυτό συμβαίνει πιθανώς επειδή η αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης περιλαμβάνει χρονοβόρες εξετάσεις, συχνά με χρήση ειδικού εξοπλισμού, όπως το τεστ κοπώσεως. Ωστόσο, ο Δρ Λαβί και οι συνάδελφοί του διαπίστωσαν ότι η φυσική κατάσταση είναι δυνατό να υπολογιστεί εύκολα με βάση πληροφορίες όπως η ηλικία, το ύψος, το βάρος, η περίμετρος της μέσης και ο αριθμός των παλμών της καρδιάς.
Στο πλαίσιο της μελέτης τους, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία για 38.480 άνδρες και γυναίκες, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν έως και για 16 έτη. Κατά το διάστημα αυτό, 3.863 συμμετέχοντες έχασαν τη ζωή τους, εκ των οποίων 1.133 λόγω καρδιαγγειακής νόσου. Όταν οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε ομάδες βάσει της εκτιμώμενης φυσικής τους κατάστασης, διαπίστωσαν ότι όσοι δεν ήταν σε καλή φόρμα είχαν 50% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από καρδιά αλλά και περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία κατά τη διάρκεια της μελέτης σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν σε καλύτερη φυσική κατάσταση.
Οι ερευνητές στη συνέχεια συνυπολόγισαν και άλλους, παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου, όπως η υπέρταση και η αυξημένη χοληστερόλη, για να εκτιμήσουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου και είδαν ότι οι μεταβλητές αυτές δεν οδήγησαν σε πιο αξιόπιστα αποτελέσματα από στατιστικής πλευράς, σε σύγκριση με αυτά που είχαν προκύψει βάσει της φυσικής κατάστασης και μόνο.
Πώς μπορείτε λοιπόν να υπολογίσετε κι εσείς τη φυσική σας κατάσταση εύκολα και γρήγορα;
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα δωρεάν εργαλείο, διαθέσιμο διαδικτυακά ή μέσω εφαρμογής για κινητά (ονομάζεται World Fitness Level). Με λίγα κλικ μπορείτε να υπολογίσετε τη φυσική σας κατάσταση και να δείτε εάν τα αποτελέσματά σας είναι φυσιολογικά σε σύγκριση με άλλα άτομα της ίδιας ηλικίας και του ίδιου φύλου.
Οι πληροφορίες που θα πρέπει να καταχωρίσετε περιλαμβάνουν την ηλικία, το ύψος και το βάρος σας, καθώς και τους μέγιστους παλμούς της καρδιάς σας, την περίμετρο της μέσης σας και τη συχνότητα με την οποία γυμνάζεστε.
Πατήστε επάνω στην εικόνα για να κάνετε το τεστ διαδικτυακά ή κατεβάστε την εφαρμογή στο κινητό σας.
Κέρδος online 23/11/2016 0:00
Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε !!!
Ο Μήτρογλου και η θεωρία της υπεραξίας
Από το Θ Τζήμερο
Ο γλύπτης Σφυρίδων Καλέμης αγόρασε ένα μεγάλο κομμάτι μάρμαρο που του κόστισε 2000 ευρώ. Αφού το σκάλιζε επί 6 μήνες, δουλεύοντας 6 ώρες κάθε μέρα, 5 μέρες την εβδομάδα, έφτιαξε ένα γλυπτό. Πόσο θα πουληθεί;
Η απάντηση οποιουδήποτε που διαθέτει πέντε δράμια μυαλό είναι: δεν ξέρουμε! Μπορεί ο Καλέμης να είναι ένας ατάλαντος που δεν τον ξέρει ούτε η μάνα του και το γλυπτό να μην το παίρνουν ούτε για μπάζο. Μπορεί να είναι ένας διάσημος (ταλαντούχος ή μη, είναι άλλη ιστορία…) και το γλυπτό του να πουληθεί ακριβότερα από τα 141,28 εκατομμύρια δολάρια που έπιασε πέρυσι «Ο άνδρας που δείχνει» του Τζιακομέτι.Διαφωνεί κανένας; Μα και βέβαια, ο μαρξιστής! Ο οποίος απαντάει ως εξής: 2000 ευρώ το υλικό, συν τόσες ώρες εργασία, επί τόσα ευρώ η ώρα, συν τρία καλέμια και ένα σφυρί που χάλασε αυτούς τους 6 μήνες, συν το κόστος χρήσης του εργαστηρίου, συν οι καφέδες που έπινε, μείον 3 μέρες που δεν δούλεψε γιατί ήταν με πυρετό, ίσον 8275 ευρώ. Τόσο πρέπει να πουληθεί το έργο! Κι επειδή σε βλέπει που τον κοιτάς με το σαγόνι πεσμένο, συμπληρώνει: αυτό δεν σημαίνει ότι θα πουληθεί τόσο. Αυτή όμως είναι η φυσική του αξία!Όπως παρατηρήσατε, δεν είπε η φυσική του τιμή, αλλά η φυσική του αξία, συνεχίζοντας μια παρεξήγηση που την ξεκίνησε ο… Αριστοτέλης. Ο μεγάλος φιλόσοφος που έψαχνε απάντηση ακόμα και στο γιατί βλέπουμε αστεράκια όταν τρίβουμε τα μάτια (Μικρά Φυσικά, Περί αισθήσεως και αισθητών, Κεφάλαιο Β’) αναγνώρισε δύο αξίες σε κάθε αντικείμενο: τη χρηστική (οικείαν χρήσιν) και την ανταλλακτική (αλλαγής ένεκεν). Ένα κρεβάτι δηλαδή, είτε το χρησιμοποιείς για να κοιμάσαι, είτε το δίνεις μαζί με άλλα τέσσερα κρεβάτια και παίρνεις ένα σπίτι. («Κλίναι πέντε αντί οικίας.» Ενδιαφέρουσα πληροφορία ότι στην εποχή του Αριστοτέλη ένα σπίτι κόστιζε όσο 5 κρεβάτια!) Ναι, αλλά πώς έφτασε στα χέρια σου το κρεβάτι; Αν το παρήγαγες εσύ, κάποιους συντελεστές παραγωγής χρησιμοποίησες, άρα ήδη το αντάλλαξες με χρόνο και χρήμα τα οποία θα μπορούσες να χρησιμοποιήσεις για την παραγωγή ενός άλλου αγαθού. Αν το πήρες από άλλον δίνοντας π.χ. δύο πιθάρια λάδι, έχουμε τη «συμμετρία»: 1 σπίτι = 5 κρεβάτια = 10 πιθάρια λάδι η οποία γίνεται μια ατελείωτη αλυσίδα, αν ψάξουμε πώς παρήχθη το λάδι. Ποιος καθορίζει αυτές τις ισοτιμίες; Με ποιον μηχανισμό ανόμοια πράγματα αποκτούν ίδια τιμή; Απάντηση δεν μπόρεσε να δώσει ο Αριστοτέλης. Το μπέρδεμα έγινε μεγαλύτερο, καθώς τη χρηστική αξία τη συσχετίζει με την επιβίωση: το νερό έχει μεγάλη χρηστική αξία αλλά μηδέν ανταλλακτική, ενώ το διαμάντι έχει μηδέν χρηστική αλλά μεγάλη ανταλλακτική. Και ψάχνει να βρει, χωρίς αποτέλεσμα, γιατί υπάρχει αυτή η αφύσικη απόκλιση. Ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης δεν είχε ακόμα ανακαλυφθεί σε μια κοινωνία με ελάχιστους «κωδικούς» προϊόντων, που ικανοποιούσαν κυρίως βασικές ανάγκες (τροφή, ένδυση, στέγαση) και όπου η ανταλλακτική οικονομία κατείχε ακόμα μεγάλο μερίδιο της αγοράς. Έτσι έκανε το θεμελιώδες λάθος να αναζητά την απάντηση στον τρόπο που κατασκευάζεται κάτι, και όχι στην ένταση με την οποία ζητιέται.Κι επειδή η σκέψη του Αριστοτέλη ήταν θέσφατο τουλάχιστον μέχρι την Αναγέννηση, οι πρώτοι διανοητές που μπορούν να χαρακτηρισθούν οικονομολόγοι, ο Άνταμ Σμιθ και ο Ντέιβιντ Ρικάρντο, ξεκίνησαν να μελετούν την οικονομική υπόσταση ενός αντικειμένου βασισμένοι στην αριστοτελική έννοια της αξίας.Πώς αποκτάει αξία ένα προϊόν; Από τους συντελεστές που χρειάστηκαν για την παραγωγή του, σκέφτηκαν. Ανάμεσα στους οποίους ο πιο σημαντικός είναι η εργασία. Γράφει ο Άνταμ Σμιθ στην κλασική πραγματεία του που είναι γνωστή ως «Ο Πλούτος των Εθνών»: «Το αγαθό που είναι προϊόν δύο ημερών ή δύο ωρών εργασίας θα πρέπει να αξίζει το διπλάσιο ενός αγαθού που η παραγωγή του απαιτεί εργασία μιας ημέρας ή μιας ώρας». Κι επειδή η επόμενη ερώτηση είναι «πώς αποτιμάται η αξία μιας ώρας εργασίας σε ανθρώπους με διαφορετικές δεξιότητες;» οι πρώιμοι οικονομολόγοι κατασκεύασαν μια ολόκληρη θεωρία, την “Εργασιακή Θεωρία της Αξίας”, και παιδευόντουσαν χρόνια ολόκληρα να υπολογίσουν με ακρίβεια την εργασία που ενσωματώνεται σε μια λίμπρα σιτάρι, σε ένα ζευγάρι παπούτσια ή σε 10 πήχεις ύφασμα.Το προφανές αδιέξοδο αυτής της μεθόδου έγινε βατερλώ όταν προσπάθησαν να αντιστοιχίσουν αξία και τιμή. Άντε να βρεις γιατί από χέρι σε χέρι αλλάζει η τιμή ενός προϊόντος, προς τα πάνω ή προς τα κάτω, ενώ δεν έχει αλλάξει τίποτε στην εργασία που το παρήγαγε.Μέχρι που ένας ξύπνιος άνθρωπος (και πολύ ενδιαφέρουσα γενικότερα προσωπικότητα), που στην Ελλάδα δεν τον πολυξέρουμε, ο Σάμιουελ Μπέιλυ εξήγησε τα αυτονόητα. Ότι, δηλαδή, δεν πα’ να έχεις ρίξει τη δουλειά της αρκούδας, πρέπει να βρεθεί κάποιος που θα πει για το προϊόν σου “το θέλω και πληρώνω τόσα”. Αλλιώς δεν έχει καμμία αξία. Δεν υπάρχει αντικειμενική αξία σε κανένα προϊόν, ούτε στο νερό ούτε στο διαμάντι, παρά μόνο υποκειμενική, που αλλάζει από άνθρωπο σε άνθρωπο, από τόπο σε τόπο, κι από στιγμή σε στιγμή. Και υπάρχει ένας μόνο τρόπος αποτίμησης της αξίας: η τιμή. Αν βρεθεί λοιπόν κάποιος να πληρώσει 141 εκατομμύρια για το γλυπτό του Τζιακομέτι ή του Καλέμη, αυτή είναι και η αξία του. Τόσο απλά. Και χρήση ενός προϊόντος δεν κάνεις μόνο όταν το τρως. Κάνεις κι όταν καμαρώνεις ανάμεσα σε άλλους εκατομμυριούχους του τζετ σετ για τον “Τζιακομέτι σου”, τον οποίο πολύ πιθανόν ούτε θα γυρνούσες να κοιτάξεις, αν έκανε μόνο 141 ευρώ. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου, άβυσσος και οι ανάγκες που δημιουργεί.Πότε δημοσίευσε αυτή τη θέση ο Μπέιλυ; (A Critical Dissertation on the Nature, Measures and Causes of Value: Chiefly in Reference to the Writings of Mr. Ricardo and His Followers.) To 1825, όταν ο Μαρξ ήταν 7 ετών. Μέχρι το 1860, όταν έγραφε το Κεφάλαιο, κανένας σοβαρός οικονομολόγος δεν επέμενε στην γεμάτη αντιφάσεις και αδιέξοδα προβλήματα «Εργασιακή Θεωρία της Αξίας». Όμως ο Μαρξ τη χρειαζόταν και τη χρησιμοποίησε ως βάση όλου του σουρεαλιστικού κατασκευάσματός του. Γιατί; Διότι του έδινε την ευκαιρία να στηρίξει εκεί τη θεωρία – κλειδί του κομμουνισμού: την εκμετάλλευση της υπεραξίας και όλο το γαϊτανάκι αυθαιρεσιών που ξεκινάνε από αυτή. Και πώς αντέκρουσε την άποψη του Μπέιλυ; Την ονόμασε «χυδαία Πολιτική Οικονομία» και ξεμπέρδεψε.Η μαρξιστική θεωρία της υπεραξίας, λοιπόν, λέει πως όταν κάποιος στήνει μια δουλειά, δηλαδή βάζει το κεφάλαιο, την ιδέα, οργανώνει την παραγωγή, βρίσκει πελάτες, φροντίζει ένα κάρο λεπτομέρειες και φυσικά παίρνει το ρίσκο να τα χάσει όλα, το όποιο κέρδος που του μένει, αν του μείνει, από την πώληση του προϊόντος, δεν είναι δικό του. Είναι του εργάτη στη γραμμή παραγωγής ο οποίος «ενσωματώνει» στο προϊόν μια αξία Χ, αλλά πληρώνεται λιγότερο. Το ποια είναι η «δίκαιη» αμοιβή του εργάτη, ο Μαρξ το κρατάει κρυφό. Ούτε καν προσπάθησε να προτείνει έναν τρόπο υπολογισμού. Το γιατί, είναι προφανές: όσο και να τον πλήρωνε ο επιχειρηματίας, θα έπρεπε να τον πληρώνει περισσότερο! Άρα τον κλέβει! Όταν θες, με το στανιό, να επινοήσεις επανάσταση, είναι «λογικό» να ξεκινάς από έναν τόσο τερατώδη παραλογισμό, διότι πρέπει, με το στανιό, να επινοήσεις αντιπάλους. Και τι αντίπαλοι θα ήταν αν ο ένας δεν έκλεβε τον άλλον; Επομένως: αξία + υπεραξία = τιμή. Την τιμή την ξέρουμε. Την αξία την ξέρουμε; Είναι η αμοιβή της γης, του κεφαλαιουχικού εξοπλισμού και της εργασίας, λέει ο Μάρξ. Μόνο; Μόνο! Δηλαδή, σε ένα εργοστάσιο που φτιάχνει γραβάτες, το αν είναι μοντέρνες ή ντεμοντέ έχει κάποια σημασία Κάρολε; Καμμία! Το αν ο διευθυντής πωλήσεων είναι γλυκομίλητος ή μουντρούχος; Καμμία! Και ποια είναι η δίκαιη αμοιβή των συντελεστών της αξίας; Δεν ξέρουμε, λέει ο Μαρξ! Τότε, πώς θα υπολογίσουμε την υπεραξία;Ερωτήματα λογικά για έναν που έχει πέντε δράμια μυαλό. Αλλά, είπαμε, εδώ μιλάμε για μαρξισμό. Ουδεμία σχέση με λογική ή με μυαλό. Είσαι επιχειρηματίας; Κλέβεις τον εργαζόμενο, τέλος. Την υπεραξία την τσεπώνεις κι έχεις τον εργαζόμενο ως «μισθωτό σκλάβο». Ας είσαι στην πρώτη θέση των Best Workplaces κι ας σε έχουν ψηφίσει εκεί οι ίδιοι οι εργαζόμενοι. Ας είσαι η Google κι ας κάνουν ουρές στην πόρτα σου οι υποψήφιοι «μισθωτοί σκλάβοι». Ας έχεις ξεκινήσει με μηδέν κεφάλαιο, αλλά με μια ιδέα που άλλαξε τον κόσμο. Είσαι κλέφτης του ιδρώτα του εργαζόμενου, τι δεν καταλαβαίνεις;Δείτε ένα σύγχρονο (τρόπος του λέγειν) παράδειγμα. Γράφει ο Μπογιόπουλος ένα βιβλίο, απευθυνόμενος, με έναν εύστοχο τίτλο, στους συντρόφους του. Το αναλαμβάνει ένας εκδοτικός οίκος και το προωθεί στα βιβλιοπωλεία, που το πουλάνε π.χ. 17 ευρώ. Από αυτά, ας πούμε ότι τα 12 πάνε σε κόστος στοιχειοθεσίας, εκτύπωσης, βιβλιοδεσίας, μεταφορικών, κέρδος εκδοτικού οίκου και κέρδος βιβλιοπωλείου, και τα υπόλοιπα 5 τα βάζει στην τσέπη ο συγγραφέας. Όχι, λέει Μαρξ. Αυτά τα 5 ευρώ δεν τα δικαιούται ο Μπογιόπουλος. Διότι σε συνεργασία με τον εκδότη τα έκλεψαν από τον προλετάριο εργαζόμενο, που παρήγαγε το βιβλίο. Ποιον εργαζόμενο; Του τυπογραφείου; Του βιβλιοδετείου; Ή του βιβλιοπωλείου; Δεν το διευκρινίζει. Τα έκλεψε και τα 5 ευρώ ή πρέπει κι αυτός ο έρμος να βγάλει το κάτιτίς του, για να μην αναγκάζεται να είναι στη δούλεψη του αφεντικού, κομμουνιστής πράμα; Ούτε αυτό το διευκρινίζει ο Μαρξ.Μετά από λίγο καιρό ο εκδοτικός οίκος διαπιστώνει ότι κανένας δεν αγοράζει το βιβλίο και το βάζει σε προσφορά: 5 ευρώ φτηνότερα. Τώρα πώς διαμορφώνεται η αξία της ενσωματωμένης εργασίας και πώς η υπεραξία; Και μια που οπωσδήποτε κάποιος πρέπει να εκμεταλλεύεται κάποιον, ποιος είναι ο ένας και ποιος ο άλλος; Εκμεταλλεύτηκε ο Μπογιόπουλος τον εργάτη ή ο εργάτης τον Μπογιόπουλο, αφού πληρώθηκε το μεροκάματο στο τυπογραφείο, χωρίς ακόμα να ξέρουμε αν το βιβλίο θα πουληθεί; Βέβαια τα λεφτά εδώ τα βάζει ο εκδότης, αυτός είναι ο καπιταλιστής. Αλλά ήταν ο Μπογιόπουλος που πήγε και τον βρήκε. Κανένας δεν τον υποχρέωσε να πάει. Θα μπορούσε να το τυπώσει μόνος του ή να το διακινήσει με χειρόγραφα! Εκδότης όμως χωρίς συγγραφέα τι θα εξέδιδε; Αλλά και συγγραφέας χωρίς εκδότη τι θα πούλαγε; Κι όταν, εκτός από τα 5-10 αντίτυπα που αγόρασε το κόμμα για να μελετούν στην ΚΝΕ οι Τσίπρες του μέλλοντος, τα υπόλοιπα πάνε για πολτοποίηση, ποιος πληρώνει τη χασούρα; Ο πραγματικός ιδιοκτήτης, που σύμφωνα με τον Μαρξ είναι ο εργάτης στο τυπογραφείο ή ο ανάλγητος κεφαλαιοκράτης που σύμφωνα με τον Μπογιόπουλο είναι… ο εκδότης;Θα αναρωτιέστε τι σχέση έχει ο Μήτρογλου με όλα αυτά. Έχει, διότι τον χρησιμοποίησα ως παράδειγμα αντίστοιχο του Μπογιόπουλου, (άλλωστε και οι δύο είναι της ίδιας κλάσης παίκτες, ο καθένας στο γήπεδό του) σε μια παλαιότερη ανάρτησή μου στα social media, όταν ο Μήτρογλου πήγε από τον Ολυμπιακό στη Φούλαμ. Τυπικός προλετάριος είναι ο Μήτρογλου, αφού δεν κατέχει καπιταλιστικό κεφάλαιο για τη δουλειά του και το μόνο που «πουλάει» είναι, αντί τα χέρια του, τα πόδια του. Δεν μας χαλάει τη θεωρία η αντιστροφή των άκρων, σύντροφοι, έτσι δεν είναι;Γιατί την έκανα αυτή την ανάρτηση; Για τον ίδιο λόγο που γράφω αυτή τη σειρά κειμένων «μαρξιστικής ανάλυσης». Αν αντιμετωπίζαμε τη μαρξιστική θεωρία ως έκθεμα του μουσείου πρωτόγονων αντιλήψεων, δίπλα στην άποψη ότι η γη είναι το κέντρο του σύμπαντος, δεν θα χαλάλιζα ούτε μια αράδα. Αλλά είμαστε, μαζί με την Βόρεια Κορέα και τη Βενεζουέλα (μέχρι κι ο Κάστρο κατάλαβε το λάθος του), ένα από τα τρία κράτη στον πλανήτη που τη θεωρούμε «εργαλείο» κατανόησης και φυσικά επίλυσης των προβλημάτων του 21ου αιώνα. Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι ο μαρξισμός δεν είναι μια καλή ιδέα που εφαρμόστηκε με λάθος τρόπο. Είναι μια ηλίθια ιδέα, γεμάτη εσωτερικές αντιφάσεις, αοριστίες, αυθαιρεσίες, ιδεοληψίες, βαρβαρότητα, απανθρωπιά, φασισμό, χωρίς ίχνος επιστημονικής μεθοδολογίας.Και το χειρότερο: διδάσκει το μίσος. Δεν βλέπει την παραγωγική διαδικασία ως συνεργασία (και με συγκρουσιακά στοιχεία, που υπάρχουν σε κάθε συνεργασία) όπου ο καθένας επωμίζεται ένα ποσοστό της ευθύνης και του ρίσκου κι ανάλογα μοιράζεται το κέρδος ή τη χασούρα. Ο Μαρξ ήθελε, ντε και καλά, να καταλήξει στην επανάσταση και στη φυσική εξόντωση των φανταστικών εχθρών του. Γιατί; Για θεωρητικό άλλοθι στο ότι ουδέποτε εργάστηκε; Για να εκδικηθεί τον πεθερό του, βαρώνο φον Βεστφάλεν, που τον «έφτυσε» αφού δεν πήγε ούτε στο γάμο του; Για να πετύχει σε κάτι, αφού τις δύο, όλες κι όλες, φορές πού αποπειράθηκε να δουλέψει στη ζωή του, ως αρχισυντάκτης σε εφημερίδες, τις οδήγησε στο κλείσιμο λίγους μήνες μετά; Για να βρει μεταθανάτια αναγνώριση καθώς σε όλη τη ζωή του ήταν ένας παρακμιακός ζήτουλας; Ας το ψάξουν οι ειδικοί. Γεγονός είναι πως ολόκληρη η μαρξιστική θεωρία κατασκευάστηκε για να κουμπώσει σε προϋπάρχον συμπέρασμα. Κι επειδή ούτε ο ίδιος ο Μαρξ δεν κατάφερε να γεφυρώσει τα χαώδη κενά της, το ανέλαβε ο κολλητός του ο Ένγκελς, ένας άλλος άεργος σουλατσαδόρος, με παιδική, κωμική «σκέψη», που έτρωγε τα λεφτά του καπιταλιστή μπαμπά, μαχόμενος τον καπιταλισμό. Αν η ιστορία του κόσμου μπορούσε να διαβαστεί ψυχαναλυτικά, μέσα από τα συμπλέγματα, τις εμμονές και τις ψυχώσεις των πρωταγωνιστών της, θα ήμασταν σοφότεροι.Να τι έλεγα λοιπόν για τον Μήτρογλου:«15 εκατομμύρια δίνει η Φούλαμ για τον Μήτρογλου. Ερώτηση προς μαρξιστές: ο Μήτρογλου είναι ένας εργαζόμενος έστω και υψηλά αμοιβόμενος. Η Φούλαμ είναι η εργοδοσία, δηλαδή το κεφάλαιο. Πώς εκμεταλλεύεται την υπεραξία του Μήτρογλου; Ποια είναι ακριβώς η αξία του; Όσο διάστημα έμεινε στον Ολυμπιακό, ήταν ο Ολυμπιακός που εκμεταλλεύτηκε την υπεραξία του ή ο Μήτρογλου που εκμεταλλεύτηκε την υπεραξία του Ολυμπιακού που του έδωσε τη δυνατότητα μετά από δύο χρόνια αναπληρωματικός να παίξει στη βασική ενδεκάδα, να βγει στην Ευρώπη, και να τον προσέξουν οι Άγγλοι;»Η ανάρτηση προκάλεσε… ταξικό πόλεμο στα social media. Ήταν η εποχή που η Κουμουνδούρου πλήρωνε αδρά. Και μαύρα. Δεκάδες γιαλαντζί opinion leaders εξέδιδαν επί χρήμασι διαδικτυακά… πορτάλια (αλήθεια, δεν έχει βρεθεί ούτε ένας εισαγγελέας να διατάξει έρευνα για τις παράνομες πράξεις που αποκαλύπτει, ο συμπαθής κατά τα άλλα, Δαβαράκης;) και εκατοντάδες τρολ και κουτοί της Πανδώρας είχαν τον Τζήμερο ως προσφιλή στόχο με τα μόνιμα όπλα των φανατικών και των απατεώνων: απειλές, βρίσιμο, διαστρέβλωση και χοντροκομμένη, ανορθόγραφη πάντα, ειρωνεία. Στα συγκεκριμένα ρωτήματα κανένας δεν απάντησε.Την επόμενη μέρα επανήλθα με ένα άλλο παράδειγμα: του Γιώργου Κολιόπουλου ο οποίος συσκεύασε και πούλησε στις ΗΠΑ ελληνικό λάδι προς 150 ευρώ το λίτρο. (Από αυτό που δίναμε χύμα στους Ιταλούς για 2 ευρώ.)Έγραφα:«Λάδι, 150 ευρώ το λίτρο. Βρίσκεις extra παρθένο ελαιόλαδο στην αγορά με 4 ευρώ. Ας πούμε ότι το συγκεκριμένο είναι η πιο καλή ποιότητα της Ελλάδας και θα το αγόραζες ακριβότερα π.χ. 10 ευρώ το λίτρο. Σ΄ αυτά τα 10 ευρώ είναι ενσωματωμένη η αμοιβή των συντελεστών παραγωγής (και η μαρξιστική υπεραξία). Από τα 10 ευρώ μέχρι τα 150 η απόσταση είναι πολύ μεγάλη. Ποιο στοιχείο την πήγε εκεί; Η ευρηματικότητα, η έμπνευση, το επιχειρηματικό ρίσκο, το design, η γνώση των αγορών, η διαφήμιση, η καινοτομία ενός ανθρώπου που είχε αυτή την ιδέα και την υλοποίησε. Πουλάει αέρα, θα πει ένας ακραιφνής μαρξιστής. Και λοιπόν; Από τη στιγμή που υπάρχει αγοραστής που, ακόμα κι από ματαιοδοξία, αλλά οικειοθελώς δίνει τα 150 ευρώ, η τιμή του προϊόντος είναι αυτή: 150 ευρώ. Άλλωστε και όταν γράφεις ένα βιβλίο (όπως το Κεφάλαιο), αέρα πουλάς, δηλαδή άυλη αξία, η οποία έχει την τιμή που κάποιος είναι διατεθειμένος να πληρώσει γι’ αυτή. Τι καταλαβαίνουμε από το παράδειγμα, αγαπητά μαρξιστόπουλα; Ότι από την “εξίσωση” με την οποία ο Μαρξ προσδιόρισε κατ’ αρχήν την αξία ενός προϊόντος για να καταλήξει στην υπεραξία, λείπουν πάρα πολλοί, μα πάρα πολλοί συντελεστές».Ως συνήθως, το κατά συρροήν βρισίδι συνεχίστηκε για μέρες. Από μια άποψη, τους κατανοώ. Όταν “εργάζεσαι” πυρετωδώς στις καφετέριες για την προετοιμασία της παγκόσμιας επανάστασης δεν έχεις χρόνο να αντικρούσεις κάτι αντιδραστικούς του καπιταλισμού, σαν κι εμένα. Οραματίζεσαι μια ανώτερη κοινωνία. Κι ένα ανώτερο και δίκαιο ποδόσφαιρο στο οποίο, σύμφωνα με τις εμπνεύσεις του Μαρξ, κάθε παίχτης, είτε είναι ο Μήτρογλου, είτε ο Ρονάλντο είτε ο τελευταίος αναπληρωματικός στον πάγκο τού Κεραυνού Άνω Ραχούλας θα παίρνει τα ίδια. Και όχι σε χρήμα, που είναι καπιταλιστικό εργαλείο υποδούλωσης των μαζών, αλλά σε είδος: ένα δωμάτιο 2Χ3 σε σοσιαλιστικό κοινόβιο με κοινή τουαλέτα για 7 οικογένειες, λάδι με το δελτίο, και ίσως ένα αυτοκινητάκι Trabant μετά από 10 χρόνια στη λίστα αναμονής. Δεν έχει όμως σημασία, αρκεί που κανένας δεν θα καρπώνεται την υπεραξία του και την υπεραξία του Μήτρογλου!Βέβαια, με τέτοια κίνητρα, όχι Τσάμπιονς Λιγκ δεν κερδίζεις αλλά δεν παίζεις ούτε στο τοπικό ερασιτεχνικό. Οι Σοβιετικοί το έμαθαν, μολονότι τους πήρε εβδομήντα χρόνια. Εμείς, μέχρι να φτάσουμε στο κοινόβιο και στο δελτίο τροφίμων (γιατί και η παραγωγή Trabant σε μια χώρα που δεν φτιάχνει ούτε ποδήλατα, είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας) έχουμε δρόμο ακόμα. Κι όχι εβδομήντα χρόνια δεν περάσαμε με τους μαρξιστές στην εξουσία, αλλά ούτε δύο. Όμως βλέπουμε το ματς σε fast forward. Tόση συμπυκνωμένη καταστροφή, τέτοιος παγκόσμιος εξευτελισμός, τέτοιος κυνισμός της εξουσίας, τόση απαξίωση της ηθικής σε τόσο λίγο χρόνο, ούτε δέκα κομμούνες του Παρισιού δεν θα κατάφερναν. Κι αν ισχύει η άποψη ότι το καλύτερο μάθημα είναι το βιωματικό, η ιστορία μάς κάνει ταχύρυθμο φροντιστήριο στην κομμουνιστική παράνοια. Το λες και εύνοια της τύχης. Γκολ στις καθυστερήσεις, που θα έλεγαν και οι περί τα τηλεοπτικά θεάματα “ειδήμοι” του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος. Μόνο που φοβάμαι ότι δεν θα τον γλυτώσουμε τον αποκλεισμό.
