H συζήτηση για την τύχη της περιουσίας ενός μοναχού ξεκίνησε με αφορμή την επιθυμία ενός γνωστού με θρησκευτικές ανησυχίες, ο οποίος θέλει να αποκτήσει μοναχική κουρά και να απαρνηθεί τα εγκόσμια.  Αποφασισμένος ότι δεν  θα παντρευτεί και ότι δεν θα κάνει παιδιά, επιθυμία του ήταν να γίνει μοναχός. Μιλώντας για τα διαδικαστικά του πράγματος, με έκπληξη μου μετέφερε την υποχρέωση που επιβάλλει το θρησκευτικό δίκαιο σε όσους αποφασίζουν να γίνουν μοναχοί.  «Με την κουρά ο μοναχός χάνει την περιουσία του, η οποία περιέρχεται αυτοδίκαια στη μονή της μετανοίας του», ήταν η δήλωσή του η οποία προκάλεσε την έκπληξή μου.  Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ο μοναχός είναι υποχρεωμένος να παραδώσει το σύνολο της περιουσίας του στο μοναστήρι, στο οποίο πρόκειται να διαμείνει για τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του.  Όποιος γίνει μοναχός είναι σαν να έχει πεθάνει Σε επικοινωνία του με δικηγόρο, ο οποίος γνωρίζει με λεπτομέρεια τα ζητήματα μοναστικού βίου, διευκρινίζει ότι όποιος γίνει μοναχός θεωρείται ότι έχει απαρνηθεί τη ζωή του και είναι σαν να έχει πεθάνει.  Όπως αναφέρεται σχετικά σε άρθρα του νόμου ΓΥΙΔ/1909 «Περί Γενικού Εκκλησιαστικού Ταμείου και Διοικήσεως Μοναστηριών»: «Ο καρείς μοναχός τεθνηκώς το βίω λογίζεται και για το λόγο αυτό κληρονομείται δις, ήτοι αφενός από, και δια, της κουράς και αφετέρου από του πραγματικού θανάτου τους». Επομένως η μονή κληρονομεί δύο φορές την περιουσία του μοναχού, ο οποίος εγκαταβιώνει σε αυτή. Μία μετά την κουρά και μία μετά το φυσικό του θάνατό.  Εξαιρέσεις πριν την κουρά Παρόλ’ αυτά, πριν την κουρά υπάρχουν και περιπτώσεις, στις οποίες ένας μοναχός δεν είναι υποχρεωμένος να παραχωρήσει το σύνολο της περιουσίας του στο μοναστήρι. Σύμφωνα με το άρθρο 101 εδάφιο α’ του καταστατικού χάρτη του Αγίου Όρους η ακίνητη περιουσία του μοναχού περνάει στα χέρια της μονής μόνο εάν εκείνος τη διαθέσει εγγράφως σε αυτή, ενώ η μεταβίβαση της κινητής περιουσίας του στη μονή γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο. Επί της ουσίας, ένας μοναχός δεν είναι υποχρεωμένος να παραδώσει την περιουσία του στη μονή. Προϋπόθεση είναι να έχει συντάξει διαθήκη πριν την κουρά. Πρέπει επίσης να είναι έγκυρη και να μην έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις του αναγκαστικού δικαίου.  Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να την παραχωρεί στους συγγενείς πρώτου βαθμού, οι οποίοι έχουν νόμιμο δικαίωμα στην περιουσία, όπως ορίζει ο νόμος. Το σκεπτικό της διάθεσης της περιουσίας ενός μοναχού στη μονή βασίζεται στο γεγονός ότι όλα τα μοναστήρια είναι κοινόβια από το 1992 και ύστερα και επομένως τα πάντα είναι κοινά: στέγη, εργασία, φαγητό και προσευχή.  Τι συμβαίνει όταν κάποιος εγγραφεί στα μοναχολόγια ενός μοναστηριού Χαρακτηριστικό είναι ότι από τη στιγμή που ένας μοναχός γράφεται στα μοναχολόγια κάποιας μονής, οι λεγόμενοι αναγκαίοι κληρονόμοι, όπως είναι οι γονείς, η σύζυγος, τα παιδιά και τα αδέρφια χάνουν το δικαίωμα στην κληρονομιά, η οποία είναι αμέσως απαιτητή και καθορίζεται με βάση τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα. Περιπτώσεις κληρονομιάς, γονικής παροχής ή δωρεάς Επίσης, εάν ένας μοναχός μετά την είσοδό του στη μονή αποκτήσει κληρονομιά ή άλλο περιουσιακό στοιχείο με δωρεά και σε αυτή την περίπτωση ανήκουν στη μονή.  Σε αυτή την περίπτωση, ο μοναχός διατηρεί μόνο το δικαίωμα της επικαρπίας στη μισή περιουσία που περιέρχεται στη μονή. Πρακτικά το μοναστήρι διατηρεί την κυριότητα, ενώ ο μοναχός έχει περιορισμένη πρόσβαση στην περιουσία χωρίς να μπορεί να την εκμεταλλευτεί. Η επικαρπία έχει περιορισμένη χρονική ισχύ, για παράδειγμα για όσα χρόνια βρίσκεται στη ζωή ο μοναχός.  Ωστόσο εάν ο μοναχός αποκτήσει περιουσία με δωρεά ή γονική παροχή, αφού χριστεί μοναχός (μετά την κουρά), η περιουσία περιέρχεται στον ίδιο, ο οποίος μπορεί να τη διαθέσει, αλλά όχι με τη μορφή δωρεάς. Δηλαδή εάν πουλήσει ένα ακίνητο θα πρέπει να λάβει χρήματα από τη συγκεκριμένη διαδικασία. Εάν δεν τη διαθέσει, η περιουσία αυτή μετά το θάνατο του περιέρχεται η μισή στη μονή και η υπόλοιπη μισή στην Εκκλησία της Ελλάδος.  Πώς γίνεται κάποιος μοναχός Για να γίνει κάποιος μοναχός περνάει από τη διαδικασία της «κουράς». Κατά τη συγκεκριμένη τελετουργία κουρεύεται σταυρωτά το μαλλί του νέου μοναχού, γεγονός που σηματοδοτεί την είσοδό του στο σώμα της Εκκλησίας.  Η διαδικασία της κουράς, γίνεται στη μονή της μετανοίας, εκεί δηλαδή που πρόκειται να παραμείνει στο εξής ο υποψήφιος μοναχός. Κατά τη διάρκεια της κουράς, ο μοναχός δίνει τις υποσχέσεις της σαρκικής εγκράτειας, της υπακοής και της ακτημοσύνης, παρουσία του Γέροντα (Ηγούμενου) του μοναστηριού.  Πριν την κουρά προηγούνται τρία χρόνια δοκιμασίας στη μονή στην οποία πρόκειται να μονάσει ο υποψήφιος μοναχός για το υπόλοιπο της ζωής του. Για την είσοδο κάποιου στο στάδιο των δοκίμων και την έγγραφή του στον κατάλογο των δοκίμων της Μονής, απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις:  

1. Να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.
2. Να έχει υποβάλλει σχετική αίτηση στον Ηγούμενο της Μονής στην οποία επιθυμεί να μονάσει.
3. Να υπάρχει σχετική προηγούμενη απόφαση του Συμβουλίου της Μονής.
4. Έγκριση του Οργανισμού Διοίκησης Μοναστηριακής Περιουσίας.

 Επίσης η υπηρεσία κοντά σε αρχιερέα θεωρείται ως αντίστοιχη δοκιμασία κι έτσι ο δόκιμος μπορεί να εισαχθεί στη μονή ύστερα από πρόταση του αρχιερέα.  Η κουρά αποδεικνύεται με έγγραφη βεβαίωση του οικείου μητροπολίτη που στηρίζεται σε υπεύθυνη δήλωση του ηγουμενοσυμβουλίου ότι ο συγκεκριμένος μοναχός είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο των μοναχών της μονής. Ωστόσο αυτό δεν αποκλείει ότι μπορεί κάποιος να αποδείξει ότι είναι μοναχός με άλλο τρόπο.  Πηγή: newsdbeast.gr
Κέρδος online   17/7/2017 8:00

Είναι Κυριακή και το θερμόμετρο έχει σκαρφαλώσει στους 43 βαθμούς Κελσίου. Σε εκκλησία στην Αγία Παρασκευή ένα αγοράκι μόλις ενός έτους ετοιμάζεται να περάσει δροσερότερες στιγμές από εμάς και να πάρει το όνομα Κωνσταντίνος.

  Μετά από μερικά δευτερόλεπτα αμήχανης σιωπής και παρά τις προσπάθειες της να εξηγήσει στον παπά ότι διαθέτει αυτά τα χρήματα, ενώ όλοι οι Έλληνες -και η ίδια- στενάζουν από τις μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, εκείνος παίρνει τα χρήματα, αφού πρώτα ζητάει από τον πατέρα του παιδιού να καταβάλλει στον ίδιο άλλα 30 ευρώ για να επιτρέψει στους φωτογράφους να τραβήξουν βίντεο το μυστήριο!  Όσοι ακούμε τι έχει προηγηθεί του μυστηρίου της βάπτισης, αν και δεν πέφτουμε από τα σύννεφα, καθώς σε όλους μας έχει συμβεί κάτι παρόμοιο, θυμώνουμε και στην κουβέντα επικρατεί ένα και κυρίαρχο ερώτημα: είναι παράνομο να ζητάνε οι παπάδες χρήματα για να τελέσουν μια βάφτιση ή ένα γάμο;Φως στην απορία μας έρχεται να ρίξει ο ιερέας Ιγνάτιος Μόσχος, διευθυντής του Γραφείου Γάμων και Διαζυγίων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, ο οποίος μας διαβεβαιώνει γι’ αυτό που όλοι μας υποψιαζόμασταν: είναι παράνομο να ζητούν οι ιερείς χρήματα για να πράξουν ένα από τα ιερά μυστήρια.  Επιλέγει, μάλιστα, τη λέξη «εκτροπή» για να χαρακτηρίσει την πρακτική των ιερωμένων, που συχνά φέρνει σε δύσκολη θέση γονείς και κουμπάρους. Και αν από κάπου πηγάζει αυτή η συμπεριφορά είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτέλεσμα της εξουσίας, του τρόπου διαχείρισής της και του εγωισμού των παπάδων. «Στο παρελθόν έχουν υπάρξει εγκύκλιοι που λένε ότι τα χρήματα που δίνει ο κουμπάρος είναι κατά προαίρεση. Ό,τι δύναται ο καθένας, δεν καθορίζεται από τον ιερέα πλαφόν. Αυτό είναι λάθος και εκτροπή των ιερέων να ζητάνε, δεν είναι σωστό. Η Εκκλησία μάς έχει δώσει οδηγίες για το πώς πρέπει να ενεργεί ο ιερέας. Αλλά η εξουσία πολλές φορές, η έπαρση, ο εγωισμός τον κάνει να απαιτεί από τον άλλο. Αυτό φεύγει της αποστολής του» λέει στο newsbeast.gr. Υπάρχει άραγε τρόπος, αναρωτιέμαι, να διασφαλίσεις ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά, αν αρνηθείς οποιαδήποτε πληρωμή σου ζητηθεί; Γιατί, για να είμαστε ειλικρινείς, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε δώσει στον ιερέα χρήματα, ακόμα και όταν θεωρήσαμε υψηλό το τίμημα, καθώς η αμηχανία που νιώσαμε εκείνη τη στιγμή δεν μας επέτρεψε άλλης μορφής αντίδραση. Ο πάτερ Ιγνάτιος μου τονίζει -και παράλληλα με προτρέπει- να μην φοβάμαι να καταγγέλλω τέτοιους είδους περιστατικά στην Αρχιεπισκοπή, ώστε ο Πρωτοσύγκελος να καλεί τον ιερέα και να κρίνει πώς να αξιοποιήσει το θέμα που προκύπτει. «Γίνονται σε εμάς καταγγελίες. Υπάρχουν ποινές, αλλά αραιά και πού» επισημαίνει. Όσο για την απαίτηση της καταβολής 30 ευρώ για το βίντεο μέσα στο ναό ο πάτερ Ιγνάτιος διευκρινίζει ότι επί Χριστόδουλου είχε βγει εγκύκλιος για την καταβολή ενός ποσού από τον φωτογράφο, κυρίως για το ρεύμα που χρησιμοποιεί μέσα στο ναό. «5 ή 10 ευρώ, όχι 30. Ζουρλαμάρες, τι να πω» τονίζει με έμφαση.  «Θεωρείτε ότι στην Ελλάδα της κρίσης μπορεί να νιώσει ο πιστός κοντά στο Θεό όταν η Θεία Χάρη φαίνεται να έχει τίμημα;» τον ρωτώ και διαπιστώνω στη φωνή του μια δυσαρέσκεια, συγκεχυμένη με λύπη. «Όπως ένας γιατρός σου ζητάει φακελάκι και βρίσκεις έναν καλύτερο, έτσι θα κάνεις και με τον ιερέα. Αυτά είναι δικά μας ατοπήματα. Μην μπερδεύεις τη λατρεία στο Θεό, που μας καλεί να γίνουμε ένα Σώμα με αυτόν, με τις κινήσεις των διαφόρων ιερέων που δεν στέκονται στο ύψος τους. Αυτά είναι απαράδεκτα, λυπάμαι που τα ακούω» λέει. Του τονίζω ότι υπάρχει μερίδα νέων ανθρώπων που βλέποντας τι γίνεται στους κόλπους της Εκκλησίας στρέφονται προς τον πολιτικό γάμο, θέλοντας να αποφύγουν την επαφή με τη θρησκεία και τους εκπροσώπους της. «Σε αυτό συμβάλλει πολύς κόσμος. Όταν ακούν τέτοια περιστατικά αντί να πουν το σωστό ή να φρονηματίσουν τον ιερέα -να του πουν ότι αυτό που κάνει δεν είναι σωστό ή να πάνε στην Αρχιεπισκοπή να τον βάλουμε στη θέση του- καταφεύγουν σε άλλες διόδους. Θα μου πεις το να κάνουν τον πολιτικό γάμο δεν είναι μια εναλλακτική λύση; Δεν είναι το θέμα της εναλλακτικής λύσης. Εδώ παίρνουν την ευλογία του μυστηρίου, τη χάρη του Αγίου Πνεύματος για το γάμο τους, μετέχουν μυστηρίου ζωής, της Θείας Κοινωνίας. Ένας ιερέας που έχει κάνει μια παρεκτροπή κοιτάμε να τον επαναφέρουμε στην τάξη και να ζητήσει και συγγνώμη. Και αυτός θα έχει ωφέλεια και εσείς μετά» απαντά.  

Δεν θα μπορούσα φυσικά να μην ρωτήσω τον πάτερα Ιγνάτιο Μόσχο για την Εκκλησία, η οποία δεν επιθυμεί να μετέχουν του μυστηρίου της βάπτισης νονοί που έχουν παντρευτεί με πολιτικό γάμο. Αναρωτιέμαι αν οι κανόνες έχουν γίνει αυστηρότεροι λόγω της τεταμένης σχέσης που έχει η Εκκλησία με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, μετά και την ψήφιση του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια. «Καμία σχέση οι αυστηρότεροι κανόνες με τον Τσίπρα. Αυτός που θέλει να είναι μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας, να είναι μέλος του Χριστού, σημαίνει ότι μετέχει στη Θεία Κοινωνία, στη λειτουργία δηλαδή εξομολογείται, βαπτίζεται. Ένας αβάπτιστος μπορεί να είναι χρυσός και καλός άνθρωπος, αφού είναι όμως αβάπτιστος δεν μπορούμε να τον βάλουμε μέσα στη Θεία Κοινωνία» απαντά.  «Δεν είναι άξιος ένας νονός να γίνει πνευματικός πατέρας αν έχει παντρευτεί με πολιτικό;» τον ρωτώ και εκείνος μου διευκρινίζει: «Πρέπει να κάνει θρησκευτικό γάμο, να πάρει τη χάρη, είναι χωρίς χάρη αυτός ο άνθρωπος. Γιατί είναι δύσκολο; Θα πει του παπά, πχ “εγώ, κοίταξε, είμαι φτωχός, δεν έχω τίποτα να πληρώσω”. Να έρθει μια καθημερινή, με τα ρούχα της καθημερινής ζωής. Έλα να σου διαβάσω το μυστήριο, τι τα θέλουμε όλα τα άλλα. Το μυστήριο να γίνει. Πώς θα κατηχήσει αυτός ο άνθρωπος το παιδάκι; Γιατί πολλοί κουμπάροι σήμερα είναι άσχετοι. Ποιοι κουμπάροι αναγάγουν τα παιδιά στην Εκκλησία να μετέχουν του μυστηρίου; Μόνα τους βαπτίζονται. Πού είναι οι κουμπάροι, δεν υπάρχουν κουμπάροι, είναι ανύπαρκτοι. Ο κουμπάρος υπόσχεται ενώπιον Θεού και ανθρώπων ότι θα αποτάξει τα έργα του διαβόλου και θα συνταχθεί με το Χριστό. Καμία σύνταξη, κανένα ενδιαφέρον» προσθέτει.Πηγή: newsbeast.gr
Κέρδος online   16/7/2017 8:00