Πειραματικες προσπαθειες στο κτήμα Αυτάρκεια
Σε αυτό το πυθάρι θα ωριμάσει ερυθρός οίνος από τους αμπελώνες του κτήματος ….
Φθινοπωρίνες αγροτικές εργασίες
Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’
Ένα νέο βιβλίο συγκεντρώνει κείμενα για μια περίοδο της χώρας που βρίθουν από «ασήμαντες» λεπτομέρειες. Ίσως αυτός να είναι ο μοναδικός τρόπος να μάθουμε κάποιες «αλήθειες» που εκούσια ή ακούσια η ιστορική έρευνα αντιπαρέρχεται ή αποσιωπά.
Χρόνος ανάγνωσης:
7
‘
Αναμνηστική φωτογραφία σε γήπεδο τένις. Αθήνα, περίπου 1900. [Ευταξίας, Αρχείο Μπενάκη]
Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου 2017
Πόσα γνωρίζουµε πραγµατικά για τη Νεότερη Ελληνική Ιστορία; Οι ιστορικοί δίνουν συνήθως έµφαση σε πολέµους, σε µεγάλα κατορθώµατα σπουδαίων ανδρών, στους πολιτικούς και κοινωνικούς ανταγωνισµούς. Όµως, πολλά από τα «παραλειπόµενα» της Ιστορίας είναι το ίδιο, αν όχι περισσότερο, ενδιαφέροντα. Αντλώντας από πλήθος πηγών, το νέο βιβλίο Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’ των ιστορικών Ιωάννη Γρυντάκη, Γεώργιου Δάλκου, Άγγελου Χόρτη και Έκτορα Χόρτη προσεγγίζει την Ιστορία μέσα από ένα διαφορετικό κάτοπτρο και αναδεικνύει την άγνωστη πλευρά της περιόδου 1828-1913. Οι συγγραφείςεστιάζουν στις ιστορικές µορφές που τη σηµάδεψαν (Καποδίστριας, Όθωνας, Αµαλία, Κολοκοτρώνης, Μαυροκορδάτος κ.ά.) ζωντανεύοντας τον χαρακτήρα, το ήθος και τη δράση τους. Φωτίζουν επίσης το κλίµα της εποχής, τα καθηµερινά προβλήµατα των απλών ανθρώπων, τον τρόπο που ζούσαν, που σκέπτονταν, τον αγώνα τους για επιβίωση. Πολλά έχουν ενδιαφέρον ιστορικό, καθώς φωτίζουν τα ιστορικά γεγονότα, άλλα μας ξαφνιάζουν για την παραδοξότητά τους, άλλα ανατρέπουν την «επίσημη» άποψη για μεγάλες προσωπικότητες, άλλα απλώς προκαλούν θυμηδία.
Καποδίστριας
Βγήκε από τα… ρούχα του
Αμέσως μετά την άφιξή του στην Ελλάδα, ο Καποδίστριας άρχισε τις περιοδείες στην Πελοπόννησο. Στην πρώτη από αυτές, κοντά στην Κόρινθο, προηγούνταν ο ταχυδρομικός διανομέας Καρδαράς, ντυμένος επίσημα, με βελούδινη, χρυσοκέντητη στολή. Ακολουθούσε έφιππος ο Καποδίστριας, ντυμένος πολύ απλά και κάτισχνος από την ταλαιπωρία και την κακή διατροφή. Ο λαός, που είχε συγκεντρωθεί αυθόρμητα, νομίζοντας ότι ο κυβερνήτης ήταν ο λαμπροφορεμένος διανομέας, τον χειροκροτούσε και εκδήλωνε σε αυτόν την αγάπη και τον θαυμασμό του. Στην αρχή όλοι διασκέδασαν. Όμως στη συνέχεια ο Κολοκοτρώνης δεν το άντεξε. Πλησίασε τον Καποδίστρια και του είπε ότι ο λαός είχε δικαίωμα να γνωρίσει τον κυβερνήτη του. «Και τι θέλεις να κάμνω, Θεοδωράκη;» απάντησε ο Καποδίστριας.«Η υπερεξοχότης σου να ενδυθεί την κυβερνητική του στολή».Έτσι, ο Καποδίστριας οδηγήθηκε σε ένα κοντινό χάνι και φόρεσε τη στολή του, η οποία όμως ήταν πολύ κατώτερη από αυτήν του ταχυδρομικού διανομέα![Α. Ντε Βαλόν, Αι Αθήναι και τα γεγονότα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, σ. 70.]
Από το κακό στο χειρότερο
Ο γέρος του Μοριά, που είχε την ικανότητα να βλέπει ξεκάθαρα τα γεγονότα, σχολίασε τη δολοφονία του φίλου του και κυβερνήτη της Ελλάδας Καποδίστρια με τον ακόλουθο μύθο:«Κάποτε τα γαϊδούρια πήραν την απόφαση να σκοτώσουν τον σαμαρά, για να γλιτώσουν από τα σαμάρια και τα φορτία που έβαζαν πάνω τους οι άνθρωποι. Με τα πολλά το κατόρθωσαν. Αμέσως μετά ανέλαβαν την κατασκευή των σαμαριών οι βοηθοί του μάστορα, που δεν ήξεραν να κάνουν καλά τη δουλειά τους. Έτσι, τα κακοφτιαγμένα σαμάρια πλήγωναν την πλάτη των δυστυχισμένων γαϊδουριών, που δεν άργησαν να καταλάβουν ότι με την ανόητη πράξη τους έπεσαν από το κακό στο χειρότερο…».[Γ. Τερτσέτης, Κολοκοτρώνη απομνημονεύματα, σ. 229]
dolofonia-kapodistria-ekthema.jpg
Χαράλαμπος Παχής, Δολοφονία του Ι. Καποδίστρια, 1872, 101,5 x 77εκ., Μουσείο Καποδίστρια-Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών, Κέρκυρα. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, καθώς εισερχόταν στον Ι.Ν. Αγίου Σπυρίδωνος στο Ναύπλιο, ο Ιωάννης Καποδίστριας δέχθηκε επίθεση με πιστόλι και μαχαίρι από τους Γεώργιο και Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη.Ο Κυβερνήτης τραυματίστηκε θανάσιμα και υπέκυψε στα τραύματά του μερικές ώρες αργότερα.
Αντιβασιλεία
Για ψύλλου πήδημα
Ο νόμος για τις εφημερίδες ήταν τόσο αυστηρός στην περίοδο της Αντιβασιλείας, ώστε οι πιθανότητες να κυκλοφορούν για μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν ελάχιστες. Η πιο αυστηρή διάταξη ήταν αυτή που όριζε ότι πρώτα απ’ όλα ο υπεύθυνος συντάκτης μιας εφημερίδας έπρεπε να καταβάλλει ως εγγύηση 5.000 δραχμές, ποσό πολύ μεγάλο για την εποχή. Από την εγγύηση αυτή το κράτος έπαιρνε ποσά για τα πρόστιμα και τις αποζημιώσεις από ενδεχόμενες καταδίκες της εφημερίδας, που αποφασίζονταν από τους αντιβασιλείς για ψύλλου πήδημα. Όταν το ποσό μηδενιζόταν, έπρεπε να ανανεωθεί άμεσα στο σύνολό του. Έτσι, εντός ολίγου εξαφανίστηκαν όλες οι αντιπολιτευόμενες εφημερίδες…[Γ. Κρέμος, Νεωτάτη γενική ιστορία, σ. 1035]
helios_newspaper.jpg
Ο Ήλιος εκδιδόταν το 1833 στο Ναύπλιο, την τότε πρωτεύουσα του νεοσύστατου Βασιλείου της Ελλάδας. Συντασσόταν από τους αδελφούς Αλέξανδρο και Παναγιώτη Σούτσο και εκδότης της ήταν ο Α. Αγγελίδης. Από τον Ιούνιο του 1833 μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου ήταν πολιτική εφημερίδα, ενώ μέχρι τον Δεκέμβριο, οπότε έκλεισε, είχε φιλολογικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι οι νόμοι που είχε θεσπίσει το Σεπτέμβριο η κυβέρνηση για τις πολιτικές εφημερίδες ήταν ιδιαίτερα περιοριστικοί με πιθανές οικονομικές επιπτώσεις για τους εκδότες.
Όθωνας
Φιλελληνισμός στην πράξη…
Όταν ξέσπασε η μεγάλη κρητική επανάσταση (1866-69), ο Σπύρος Καραϊσκάκης, παλιός συνεργάτης του Όθωνα, πήγε στη Ρωσία, προκειμένου να κάνει έρανο για την επανάσταση. Στην επιστροφή του επισκέφθηκε και τον έκπτωτο βασιλιά στη Βαυαρία. Όταν αυτός άκουσε τον σκοπό του ταξιδιού του, έγραψε ένα γράμμα, το σφράγισε και του είπε να πάει στο Μόναχο και να το δώσει στον αδερφό του, τον βαυαρό βασιλιά. Ο βασιλιάς δέχτηκε τον Καραϊσκάκη και διάβασε το γράμμα. Μόλις τέλειωσε το διάβασμα, του είπε γεμάτος απορία και έκπληξη:«Μα αυτός ο άνθρωπος δεν θα αλλάξει ποτέ; Ξέρετε τι μου γράφει; Να σας δώσω 100.000 φιορίνια. Το ποσό αυτό είναι όλη η ετήσια χορηγία που παίρνει από το βαυαρικό στέμμα».Πήρε, λοιπόν, ο Καραϊσκάκης τα χρήματα και αποχώρησε, αφού ορκίστηκε ότι δεν θα έλεγε σε κανέναν την πηγή της προέλευσής τους όσο ζούσε ο Όθων, σύμφωνα με την επιθυμία του.[Α. Κλεομένης, Περί των πρώτων της Ελλάδος βασιλέων Όθωνος και Αμαλίας, σ. 113]
pho00083.jpg
Ο βασιλιάς Όθωνας το 1864, στην Βαυαρία. [Joseph Albert/Wikimedia Commons]
Dancing with the stars
Στις επίσημες τελετές της βασιλικής αυλής είχε επικρατήσει η συνήθεια να προηγούνται των υπουργών οι πρεσβευτές. Την άτυπη αυτή συνήθεια την κατάργησε ο Κωλέττης. Θέσπισε μάλιστα από τους δύο προέδρους των νομοθετικών σωμάτων, της Βουλής και της Γερουσίας, να προηγείται ο της Βουλής. Ο πρέσβης της Αγγλίας Λάιονς δυσαρεστήθηκε, τελικά όμως υποχώρησε, αλλά ο πρόεδρος της Γερουσίας δεν δεχόταν επ’ ουδενί την απόφαση του πρωθυπουργού. Έτσι, στις 3 Φεβρουαρίου του 1845, που δόθηκε χορός στα ανάκτορα, η Αμαλία χόρεψε πρώτα με τον πρόεδρο της Γερουσίας, γεγονός που έκανε τον πρόεδρο της Βουλής Κανέλλο Δεληγιάννη να εκραγεί και να αποχωρήσει απ’ τον χορό. Κι όταν η βασίλισσα τον ζήτησε για χορό και δεν τον βρήκε, εξοργίστηκε. Το γεγονός αυτό έγινε μείζον πολιτικό ζήτημα και συζητήθηκε στη Βουλή, που αποφάσισε να συγκροτηθεί επιτροπή και να μεταβεί στα ανάκτορα, για να ζητήσει συγγνώμη από τη βασίλισσα για την πράξη του προέδρου. Έπειτα από λίγες μέρες της ζήτησε συγγνώμη και ο Δεληγιάννης αυτοπροσώπως.[Τ. Ευαγγελίδης, Ιστορία του Όθωνος, σ. 339]
Το κέρατο της Αμαλ(θε)ίας
Στην Πλάκα ένας αμόρφωτος μπακάλης, θέλοντας να εντυπωσιάσει, αφού συζήτησε με έναν μορφωμένο δάσκαλο, κατέληξε να ονομάσει το μπακάλικό του Το κέρας της Αμαλθείας. Δυστυχώς γι’ αυτόν, ο κατασκευαστής της επιγραφής, από άγνοια ή αβλεψία, έγραψε: Παντοπωλείον το κέρας της Αμαλίας. Το γεγονός εκλήφθηκε ως προσβολή για τη βασίλισσα και πολλοί οπαδοί της συγκεντρώθηκαν έξω από το παντοπωλείο με άγριες διαθέσεις. Το κακό για τον άτυχο παντοπώλη δεν σταμάτησε εδώ. Οι ροπαλοφόροι αστυνομικοί που έσπευσαν για να προλάβουν τα επεισόδια είχαν επικεφαλής κάποιον που η γυναίκα του λεγόταν Αμαλία… Μέσα σε λίγη ώρα το μπακάλικο είχε διαλυθεί και ο μπακάλης είχε φάει της χρονιάς του. Τον έδερναν βασιλικοί και αστυνομικοί μαζί.[Θ. Σιταράς, Η παλιά Αθήνα ζει, γλεντά και γεύεται (1834-1938), σ. 263]
agnostoy_syntrofia_se_kafeneio_c._1900_arheio_n._tompazi.jpg
Αγνώστου, Συντροφιά σε καφενείο, περίπου 1900, αρχείο Ν. Τομπάζη.
Γουρνίζεις απ’ αυτούνα;
Κάποια μέρα, έξω απ’ την εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, σταμάτησε τον βασιλιά Γεώργιο, που είχε αναμειχθεί με τον κόσμο, ένας αρειμάνιος φουστανελοφόρος Ακαρνάνας, που δεν τον γνώριζε.«Μι το παρντόν, αφεντ’κό» του είπε με την ιδιάζουσα προφορά του.
«Στις διαταγές σου, παλικαρά μου. Τι προστάζεις;»«Του λόγου σου φαίνεται πως γουρνίζεις απ’ αυτούνα». Και αμέσως έβγαλε από τον κόρφο του ένα αρχαίο νόμισμα λέγοντας:
«Τούτο για, αφεντ’κό, γένεται δηλαδή λεφτά;»
«Γιατί όχι;»
«Κι σαν πόσα απάνου κάτ’;»
«Όσα θέλεις».
«Τι λιες, ουρέ; Μίλα καλά, γιατί θα ντα στείλω για τα πουλεμ’κά μας».Ο βασιλιάς κατάλαβε περί τίνος επρόκειτο και απάντησε:
«Εγώ σου δίνω χίλιες δραχμές».
«Χαλάλι σου, μα του Σταυρό, χαλάλι σου…»
Ο βασιλιάς τού μέτρησε τις χίλιες δραχμές κι εκείνος πήγε αμέσως και τις κατέθεσε ως συνδρομή στην Επιτροπή των Εράνων.Την επομένη ο βασιλιάς του επέστρεψε το αρχαίο νόμισμα μαζί με ένα επαινετικό μήνυμα για τη φιλοπατρία του. Ο Ακαρνάνας πέταξε απ’ τη χαρά του και, απευθυνόμενος σε όσους βρέθηκαν κοντά του, είπε:
«Ουρέ, και να μην του ηννουήσου που βρέθηκα καρσί μι τουν βασ’λιά!»
«Και τι θα έκανες τάχα;» τον ρώτησαν.
«Θα του γύρευα κι άλλα».
«Και θα σου έδινε;»
«Εξάπαντος. Ξιέρεις, ουρέ, τι πιδί είναι τού’;»[Δευτέρα σειρά των ανεκδότων του βασιλέως Γεωργίου του Α’, σ. 15-16]
george-king-of-greece-bain-news-service-.jpg
Ο βασιλιάς Γεώργιος A’. [Bain News Service/Library of Congress]
Συμπτώσεις!
Στα τέλη του 1893, την εποχή που ο Χ. Τρικούπης είπε «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν», το εξωτερικό δημόσιο χρέος της Ελλάδας ανερχόταν συνολικά σε 643.000.000 χρυσά γαλλικά φράγκα και αντιπροσώπευε περίπου το 150% του ετήσιου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος. Περίπου σαράντα χρόνια αργότερα, το 1932, κατά τραγική ειρωνεία, το σύνολο των δανείων της Ελλάδας ανερχόταν σε 1.022.000.000 χρυσά φράγκα, που επίσης αντιπροσώπευε περίπου το 150% του ΑΕΠ της χώρας![Ν. Σοϊλεντάκης, Δυστυχώς επτωχεύσαμεν, σ. 96-97]
Φύλλο συκής
Ο μεγάλος αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν, που είχε αποκαλύψει με τις ανασκαφές του τους θησαυρούς της Τροίας, αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Αγόρασε, λοιπόν, ένα οικόπεδο στην οδό Πανεπιστημίου, κοντά στην πλατεία Συντάγματος, και ανέθεσε στον διάσημο αρχιτέκτονα Τσίλερ να κάνει τα σχέδια. Η κατοικία, που ο Σλήμαν ονόμασε «Ιλίου μέλαθρον», με νεοκλασικά χαρακτηριστικά και αρχαιοπρεπείς ζωγραφικές συνθέσεις, ένα πραγματικό αριστούργημα, ολοκληρώθηκε το 1880. Στην ταράτσα του οικήματος ο ελληνολάτρης αρχαιολόγος τοποθέτησε πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων, τα πρωτότυπα των οποίων βρίσκονταν σε μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία. Μεγάλη όμως ήταν η έκπληξή του όταν η ελληνική κυβέρνηση του παρήγγειλε ότι τα αγάλματα ήταν προκλητικά, επειδή προσέβαλλαν τη δημόσια αιδώ με τη γυμνότητά τους. Ο Σλήμαν, αντιδρώντας, έδωσε εντολή και τα έντυσαν με υφάσματα. Όταν είδαν το θέαμα οι Αθηναίοι, δεν μπορούσαν να κρατήσουν τα γέλια τους, γελοιοποιώντας έτσι τους εμπνευστές της παρέμβασης. Ωστόσο, τα αγάλματα αφαιρέθηκαν πολύ αργότερα από τον φόβο ατυχήματος.[Γ. Καιροφύλας, Η ρομαντική Αθήνα, σ. 169-171]
Ιστορία με την οκά
Κάποια μέρα του 1893 οι αθηναϊκές εφημερίδες είχαν γράψει την είδηση ότι ο Τιμολέων Φιλήμων είχε ανακαλύψει σε μια μάντρα, κοντά στην Ομόνοια, έγγραφα της Ελληνικής Επανάστασης, τα οποία οι μπακάληδες της εποχής αγόραζαν για να τυλίγουν με αυτά τυριά και παστές σαρδέλες. Ένα χρόνο αργότερα ο τότε φοιτητής Γιάννης Βλαχογιάννης, λογοτέχνης και ιστοριοδίφης, ανακάλυψε σε δύο παντοπωλεία πολύτιμα έγγραφα της Εθνεγερσίας, που χρησιμοποιούνταν για τον ίδιο σκοπό. Όπως μάλιστα αφηγείται ο ίδιος, όταν ζήτησε από τον έναν καταστηματάρχη να αγοράσει τα «χαρτιά», εκείνος τον κοίταξε παραξενεμένος, του είπε ότι ήταν άχρηστα και μπροστά στην επιμονή του του τα πούλησε για ένα ευτελές ποσό.[Γ. Καιροφύλας, Η ρομαντική Αθήνα, σ. 203]
arc-dhadrien.jpg
Félix Βοnfils, Πύλη του Αδριανού, 19ος αιώνας. [gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France]
Το βιβλίο Όσα δεν γνωρίζατε για τα χρόνια του Καποδίστρια, του Όθωνα και του Γεωργίου του Α’ κυκλοφορεί από το Μεταίχμιο.
The Bright Side of the Road
Για ποιο λόγο κάποιος να περιμένει να δει μουσικούς ή ένα συγκρότημα που θα μπορούσαν να είναι οι γονείς του ή, ακόμη καλύτερα, οι παππούδες του; Και να έχει και αγωνία γι’ αυτό; Για ποιο λόγο κοιτάζω κάθε μέρα τις λίστες με τα τραγούδια των 12 μόλις ευρωπαϊκών συναυλιών των Rolling Stones στο setlist.com για να ανακαλύψω ποιο θα είναι το αγαπημένο-έκπληξη της κάθε συναυλίας τους, αφού η φετινή περιοδεία του 55χρονου γκρουπ περιλαμβάνει εκτός από τα πολύ πολύ κλασικά, και τραγούδια που έχουν να παίξουν από το ’60 ή το ’70; Εντέλει, η γενιά της δεκαετίας του ’60, δηλαδή αυτή που γεννήθηκε επάνω στο Μεγάλο Πόλεμο, αποχωρεί και φεύγει με μεγάλη αξιοπρέπεια, δημιουργική διάθεση, αλλά και απέραντο σεβασμό στο εκρηκτικό παρελθόν της. Κοιτάζοντας λοιπόν τον Mick Jagger, καταλαβαίνω ότι έκανε πραγματικότητα τον στίχο των The Who “I hope I die before I get old” – δεν τον έχω αυτό τον άνθρωπο να γερνάει! Ως τότε, και περιμένοντας να δω αύριο, Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου, ζωντανά τους Rolling Stones στο συννεφιασμένο και βροχερό Άμστερνταμ, ακούω για άλλη μια φορά αυτό!
|
|
 |
Θα οδηγούν καλά οι Σαουδαράβισσες;από sarant |
Την είδηση θα την έχετε ήδη ακούσει, χτες ή προχτές. Σύμφωνα με βασιλικό διάταγμα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση της χώρας, οι γυναίκες στη Σαουδική Αραβία θα μπορούν πλέον να αποκτούν άδειες οδήγησης και να οδηγούν αυτοκίνητο -ως τώρα το συντηρητικό βασίλειο ήταν η μοναδική χώρα στον κόσμο που δεν αναγνώριζε στις γυναίκες αυτό το δικαίωμα.
Η ακτιβίστρια Μανάλ αλ-Σαρίφ φωτογραφίζεται να οδηγεί στο Ντουμπάι. Φυλακίστηκε γι’ αυτή τη φωτογραφία.
Ή μάλλον, που εξακολουθεί προς το παρόν να μην τους το αναγνωρίζει, αφού η σχετική απόφαση που επιτρέπει κάτι τέτοιο θα τεθεί σε ισχύ τον Ιούνιο του 2018. Αν και ομολογώ ότι δεν μπόρεσα να βρω στοιχεία για το θέμα, υποθέτω ότι οι περισσότερες χώρες, οι ευρωπαϊκές τουλάχιστον, δεν αντιμετώπισαν διαφορετικά τους άντρες από τις γυναίκες στο θέμα των αδειών οδήγησης -ενώ διαφορές υπήρχαν, όπως ξέρουμε, και στα θέματα του δικαίου, και στο δικαίωμα ψήφου αλλά και στην πρόσβαση στην εκπαίδευση.Κι έτσι στις περισσότερες άλλες χώρες οι γυναίκες μπορούσαν να οδηγούν πολλές δεκαετίες πριν αποκτήσουν π.χ. το δικαίωμα ψήφου. Για παράδειγμα, στη Γαλλία η δούκισσα του Ουζές, πάμπλουτη αριστοκράτισσα φεμινίστρια, ήταν η πρώτη γυναίκα που έβγαλε άδεια οδήγησης το 1898 (και η πρώτη που πήρε κλήση, λίγους μήνες αργότερα, επειδή έτρεχε στο Δάσος της Βουλώνης με την ιλιγγιώδη ταχύτητα των 15 χλμ την ώρα -το όριο ήταν 12). Ωστόσο, οι Γαλλίδες ψήφισαν για πρώτη φορά μόλις το 1945 (οι Ελληνίδες το 1930 σε δημοτικές εκλογές -αν και με περιορισμούς- και το 1952 σε βουλευτικές).Αντίθετα, στη Σαουδική Αραβία οι γυναίκες πρώτα απέκτησαν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, πριν από μερικά χρόνια, ενώ το δικαίωμα να οδηγούν αυτοκίνητο μόλις τώρα. Βέβαια, προκειμένου για μια απόλυτη μοναρχία και για ένα κράτος που αποτελεί ουσιαστικά ιδιοκτησία μιας οικογένειας, το δικαίωμα ψήφου, γυναικών όπως και αντρών, είναι πολύ σχετικό: αφορά μόνο τις δημοτικές εκλογές, αφού κοινοβούλιο δεν υφίσταται στη χώρα, μονάχα ένα σώμα με συμβουλευτικές αρμοδιότητες. Ο βασιλιάς Αμπντουλάχ ανακοίνωσε το 2013 ότι στο εξής το 20% τουλάχιστον των μελών του Συμβουλίου αυτού θα είναι γυναίκες -δεδομένου δε ότι τα μέλη τα διορίζει ο ίδιος, η απόφασή του ουσιαστικά είναι υπόμνηση προς τον εαυτό του, σαν τα σημειώματα που βάζουμε πάνω στο ψυγείο εμείς οι κοινοί θνητοί με τις δουλειές που δεν πρέπει να ξεχάσουμε.Ωστόσο, δεν πρέπει να δημιουργηθεί η εντύπωση πως η απαγόρευση της οδήγησης ήταν το τελευταίο προπύργιο της σαουδικής ανδροκρατίας και ότι στο εξής οι Σαουδαράβισσες είναι θεωρητικά ίσες ή σχεδόν ίσες με τους Σαουδάραβες -κάθε άλλο. Οι γυναίκες εξακολουθούν να στερούνται πολλά και πολύ πιο σημαντικά από την άδεια οδήγησης. Άλλωστε, η παραχώρηση του δικαιώματος δεν υπαγορεύτηκε (μόνο) από την επιθυμία εκσυγχρονισμού που διακατέχει τους ιθύνοντες της σαουδικής μοναρχίας, αλλά και (κυρίως, ίσως) από την οικονομική κρίση που περνάει η χώρα (κλαίνε οι χήρες, κλαίνε κι οι παντρεμένες) εξαιτίας της πτώσης της τιμής του πετρελαίου: ως τώρα, χρειάζονταν περίπλοκοι και δαπανηροί διακανονισμοί για να μπορέσει μια γυναίκα να μετακινηθεί με ιδιωτικό αυτοκίνητο.
Με νέα συμβόλαια και ιδέες μπορεί να «φύγει» η αγορά
Του Γιάννη Βερμισσώ
Τη βέβαιη άνοδο της ασφαλιστικής αγοράς διαβλέπει ο κύριος Κώστας Μπερτσιάς, θέτοντας όμως προϋποθέσεις για το πώς αυτή θα επιτευχθεί, και με ποιες διαδικασίες οι ασφαλιστές θα την στηρίξουν αποκομίζοντας οφέλη. Συμβόλαια διαφορετικά από το παρελθόν και προώθηση μιας νέας «ιδέας» θα συντελέσουν στην «έκρηξη» της αγοράς.
Η αγορά θα φύγει με δυναμική εκτιμά ο κ. Μπερτσιάς αλλά θα πρέπει να δημιουργηθούν άλλης «λογικής» ασφαλιστικά συμβόλαια στα οποία θα μπορέσει να ενταχθούν περισσότεροι πολίτες απ΄ότι σήμερα. Με βάση την πολύχρονη εμπειρία του, και την ουσιαστική συμμετοχή του στην εξέλιξη της ελληνικής ιδιωτικής ασφάλισης από θέσεις θεσμικές ή της διοικητικής ιεραρχίας ασφαλιστικών εταιρειών, θεωρεί ως κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη, τον γρήγορο, μετασχηματισμό του ασφαλιστικού προϊόντος.
Είναι, τονίζει, απαραίτητο να δημιουργηθούν συμβόλαια που θα αντιστοιχούν στα εισοδήματα που έχουν διαμορφωθεί. Το νέο οικονομικό περιβάλλον επιτάσσει αναθεώρηση αυτών των στοιχείων που θεωρούσαμε ως δεδομένα στο παρελθόν, μεταξύ των οποίων είναι και τα κόστη των συμβολαίων, οι καλύψεις, οι όροι, ο τρόπος προώθησης, κ.α. Ταυτόχρονα θα πρέπει να είναι και απλά, πιο κατανοητά στον μέσο πολίτη.
Σήμερα, κατά την εκτίμησή του, είναι άλλες οι ανάγκες που πρέπει και μπορεί να καλυφθούν και σε αυτές θα πρέπει να προσαρμοστούν και οι ασφαλιστές.
Ίσως, συνεχίζει, «να χρειαστεί να μάθουμε να πουλάμε συμβόλαια με άλλο τρόπο και διαδικασίες, διαφορετικές από αυτό που γνωρίζουμε έως σήμερα. Και σε αυτό η αγορά και όλοι οι εργαζόμενοι οφείλουν να είναι ευέλικτοι και να ανταποκριθούν».
Επίσης ουσιαστική ανάπτυξη της αγοράς, σύμφωνα με τον κ. Μπερτσιά, μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την οργανωμένη προσέγγιση «ομάδων» με κοινά χαρακτηριστικά. Μπορούμε να δώσουμε λύσεις, να δημιουργήσουμε ειδικά προϊόντα και να βοηθήσουμε αυτές τις ομάδες παρέχοντάς τους στήριξη σε βασικούς τομείς όπως είναι η Υγεία, η Σύνταξη, η περιουσία.
Το πλαίσιο αυτό ανάπτυξης εργασιών, επισημαίνει ο κ. Μπερτσιάς, θέλει δουλειά και από τον ασφαλιστή. Αυτός επιτελεί σήμερα νέο ρόλο, απευθύνεται σε διαφορετικές ανάγκες και σε διαφορετικό από το παρελθόν κοινό. Καλείται εκ των πραγμάτων να είναι διαφορετικός, να σκέπτεται διαφορετικά και να καλλιεργήσει μια νέα ιδέα για την ιδιωτική ασφάλιση. Και η ασφαλιστική αγορά στο σύνολό της σύμφωνα με τον κ. Μπερτσιά, «πρέπει να περάσει την ιδέα της κοινωνικής προσέγγισης προκειμένου να κερδίσει μια υψηλότερη θέση που της αξίζει στην συνείδηση των πολιτών».
Συμπερασματικά πιστεύει ότι οι ασφαλιστικές πρέπει να «μιλήσουν» στον πολίτη με διαφορετικό ύφος, και να δώσουν με νέα σχεδιασμένα προϊόντα λύσεις καίριες και στοχευμένες σε αυτό που έχει ανάγκη το κοινωνικό σύνολο. Να δουν τι και πώς πρέπει να καλύψουν ώστε να είναι χρήσιμες και υποστηρικτικές σε πραγματικές, καθημερινές, ουσιαστικές και ρεαλιστικές ανάγκες των καταναλωτών.
Τη βέβαιη άνοδο της ασφαλιστικής αγοράς διαβλέπει ο κύριος Κώστας Μπερτσιάς, θέτοντας όμως προϋποθέσεις για το πώς αυτή θα επιτευχθεί, και με ποιες διαδικασίες οι ασφαλιστές θα την στηρίξουν αποκομίζοντας οφέλη. Συμβόλαια διαφορετικά από το παρελθόν και προώθηση μιας νέας «ιδέας» θα συντελέσουν στην «έκρηξη» της αγοράς.
Η αγορά θα φύγει με δυναμική εκτιμά ο κ. Μπερτσιάς αλλά θα πρέπει να δημιουργηθούν άλλης «λογικής» ασφαλιστικά συμβόλαια στα οποία θα μπορέσει να ενταχθούν περισσότεροι πολίτες απ΄ότι σήμερα. Με βάση την πολύχρονη εμπειρία του, και την ουσιαστική συμμετοχή του στην εξέλιξη της ελληνικής ιδιωτικής ασφάλισης από θέσεις θεσμικές ή της διοικητικής ιεραρχίας ασφαλιστικών εταιρειών, θεωρεί ως κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη, τον γρήγορο, μετασχηματισμό του ασφαλιστικού προϊόντος.
Είναι, τονίζει, απαραίτητο να δημιουργηθούν συμβόλαια που θα αντιστοιχούν στα εισοδήματα που έχουν διαμορφωθεί. Το νέο οικονομικό περιβάλλον επιτάσσει αναθεώρηση αυτών των στοιχείων που θεωρούσαμε ως δεδομένα στο παρελθόν, μεταξύ των οποίων είναι και τα κόστη των συμβολαίων, οι καλύψεις, οι όροι, ο τρόπος προώθησης, κ.α. Ταυτόχρονα θα πρέπει να είναι και απλά, πιο κατανοητά στον μέσο πολίτη.
Σήμερα, κατά την εκτίμησή του, είναι άλλες οι ανάγκες που πρέπει και μπορεί να καλυφθούν και σε αυτές θα πρέπει να προσαρμοστούν και οι ασφαλιστές.
Ίσως, συνεχίζει, «να χρειαστεί να μάθουμε να πουλάμε συμβόλαια με άλλο τρόπο και διαδικασίες, διαφορετικές από αυτό που γνωρίζουμε έως σήμερα. Και σε αυτό η αγορά και όλοι οι εργαζόμενοι οφείλουν να είναι ευέλικτοι και να ανταποκριθούν».
Επίσης ουσιαστική ανάπτυξη της αγοράς, σύμφωνα με τον κ. Μπερτσιά, μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την οργανωμένη προσέγγιση «ομάδων» με κοινά χαρακτηριστικά. Μπορούμε να δώσουμε λύσεις, να δημιουργήσουμε ειδικά προϊόντα και να βοηθήσουμε αυτές τις ομάδες παρέχοντάς τους στήριξη σε βασικούς τομείς όπως είναι η Υγεία, η Σύνταξη, η περιουσία.
Το πλαίσιο αυτό ανάπτυξης εργασιών, επισημαίνει ο κ. Μπερτσιάς, θέλει δουλειά και από τον ασφαλιστή. Αυτός επιτελεί σήμερα νέο ρόλο, απευθύνεται σε διαφορετικές ανάγκες και σε διαφορετικό από το παρελθόν κοινό. Καλείται εκ των πραγμάτων να είναι διαφορετικός, να σκέπτεται διαφορετικά και να καλλιεργήσει μια νέα ιδέα για την ιδιωτική ασφάλιση. Και η ασφαλιστική αγορά στο σύνολό της σύμφωνα με τον κ. Μπερτσιά, «πρέπει να περάσει την ιδέα της κοινωνικής προσέγγισης προκειμένου να κερδίσει μια υψηλότερη θέση που της αξίζει στην συνείδηση των πολιτών».
Συμπερασματικά πιστεύει ότι οι ασφαλιστικές πρέπει να «μιλήσουν» στον πολίτη με διαφορετικό ύφος, και να δώσουν με νέα σχεδιασμένα προϊόντα λύσεις καίριες και στοχευμένες σε αυτό που έχει ανάγκη το κοινωνικό σύνολο. Να δουν τι και πώς πρέπει να καλύψουν ώστε να είναι χρήσιμες και υποστηρικτικές σε πραγματικές, καθημερινές, ουσιαστικές και ρεαλιστικές ανάγκες των καταναλωτών.
Πρώτη είδηση σε δεκάδες διεθνή μέσα ενημέρωσης, έγινε ο θάνατος του Χιου Χέφνερ. Ο θρυλικός ιδρυτής του «Playboy», πέθανε στην έπαυλή του στο Λος Άντζελες, σε ηλικία 91 ετών.
Τον Χιου Χέφνερ, ο οποίος θα ταφεί δίπλα στην Μέριλιν Μονρόε, «αποχαιρέτησε» και ο Αρκάς, με ένα ευρηματικό σκίτσο! Ένα από αυτά που δεν χρειάζονται… καν λόγια!
Δείχνει έναν από τους συνηθέστερους «πρωταγνιστές» στα σκίτσα του. Που δεν είναι κανένας άλλος από τον… Χάρο! Που είναι η «σύνδεση» με τον Χιου Χέφνερ; Μα στο ότι ο ίδιος ο Χάρος φορά… ροζ αυτιά και ασορτί παπιγιόν! Κάτι που παραπέμπει φυσικά στα… κουνελάκια που κοσμούσαν επί δεκαετίες τα εξώφυλλα του Playboy
Γεννημένος στο Σικάγο, ο Χιού Χέφνερ ξεκίνησε την καριέρα του ως πολεμικός ανταποκριτής από το 1944 ως το 1946. Η μεγάλη ανατροπή ήρθε όταν με 8.000 δολάρια ξεκίνησε την έκδοση του Playboy τον Δεκέμβριο του 1953.
Στις σελίδες του… γδύθηκαν οι διασημότερες γυναίκες του κόσμου, ωστόσο ο τίτλος δεν είχε να κάνει μόνο με το γυμνό. Ήδη το 1972 είχε κερδίσει το ανδρικό κοινό και το Playboy πωλούσε πάνω από επτά εκατομμύρια αντίτυπα.
Είναι κάτι παραπάνω από χαρακτηριστικό αυτό που αναφερόταν για τους νεαρούς άνδρες στην Αμερική. Ο ένας στους τέσσερις σπουδαστές στο κολέγιο ήταν είτε συνδρομιτής είτε αγόραζε το Playboy.
Το περιοδικό γρήγορα απέκτησε ξένες εκδόσεις σχεδόν σε όλες τις χώρες του δυτικού κόσμου. Τα καλλιστεία ήταν… θεσμός κάθε χρόνο και τα “κουνελάκια” οι κυρίες που φιλοξενούνταν στις σελίδες τους γίνονταν διάσημες μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.
Η νέα εποχή
Η μεγάλη ανατροπή ήρθε το 2016. Το Playboy του Χιού Χέφνερ ανακοίνωσε ότι σταματούσε να φιλοξενεί στις σελίδες του γυμνές φωτογραφίες γυναικών…Η απόφαση αυτή ωστόσο κόστισε πολύ σε πωλήσεις και έτσι το γυμνό επέστρεψε…
Digital Nomads: Δουλεύοντας με ένα λάπτοπ και 4G
Η νέα γενιά εργαζομένων δεν έχει γραφείο, ούτε αυστηρό ωράριο, συχνά ούτε προϊσταμένους. Ταξιδεύει ανά τον κόσμο παρέχοντας υπηρεσίες μέσω Διαδικτύου και δουλεύοντας από καφέ, co-working χώρους ή από το σπίτι.
Χρόνος ανάγνωσης:
9
‘
Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2017
«Δούλεψε τίμια και εξαντλητικά, βγάλε χρήματα, αγόρασε σπίτι, φόρτωσέ το με έπιπλα και τρόφιμα, πάρκαρε στον κήπο τo τζιπ σου, αγόρασε φιρμάτα ρούχα και αξεσουάρ, πήγαινε δέκα μέρες διακοπές τον χρόνο και τον υπόλοιπο δείχνε τις φωτογραφίες κι όλα θα πάνε καλά». Λίγο πριν το μιλένιουμ, ο Κέβιν Σπέισι ως Λέστερ Μπέρνχαμ στο American Beauty του Σαμ Μέντες γύρισε την πλάτη στο αμερικάνικο όνειρο επιλέγοντας να γυρίζει μπιφτέκια σε φαστφουντάδικο παρά να επιστρέψει στον χώρο της διαφήμισης· το αμερικανικό όνειρο ήδη ψυχορραγούσε. Χρειάστηκε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 και έπειτα η μόνιμη ύφεση, εκατομμύρια απολύσεις και ανεργία για να αναρωτηθεί κανείς πόση ασφάλεια παρέχει αυτό το μοντέλο και αν μπορεί να επενδύσει κανείς τη ζωή του σε αυτό.
Εκείνη την περίοδο άρχισαν να ξεπηδούν startup και νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες που πρότειναν ένα νέο εργασιακό μοντέλο με περισσότερες ελευθερίες για τους εργαζόμενους. Εξάλλου ο κόσμος, μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, έχει αρχίσει να λαμβάνει υπ’ όψιν στις επιλογές του και άλλες αξίες, όπως η ελευθερία κινήσεων και η απόκτηση εμπειριών εκτός από την «ασφάλεια» ενός μισθού, που γνωρίζουμε όλοι πόσο σχετική είναι πλέον. Οι εναλλακτικές μορφές εργασίας προσφέρονται κυρίως στον τομέα παροχής υπηρεσιών και μπορούν πλέον να υλοποιηθούν με τη βοήθεια της τεχνολογίας.
Αυτόν τον νέο τρόπο ζωής επιλέγουν και οι digital nomads, άνθρωποι που παρέχουν κυρίως υπηρεσίες συνεργαζόμενοι με εταιρείες ή τρέχοντας τις δικές τους, ενώ παράλληλα ταξιδεύουν ανά τον κόσμο αναζητώντας εμπειρίες και καλό Wi-fi. Κοινότητες ψηφιακών νομάδων ξεπηδούν σε κάθε γωνιά του κόσμου. Mπαλί, Ταϊλάνδη, Σιγκαπούρη, Φιλιππίνες, Βιετνάμ, Λισαβόνα, Βερολίνο, Σαν Ντιέγκο και Κόστα Ρίκα διεκδικούν την προτίμηση των entrepreneurs και των ψηφιακών νομάδων για να τονώσουν την οικονομία τους (η Εσθονία, η Ταϊλάνδη και η Κολομβία ήδη παρέχουν νέου τύπου visa για αυτού του τύπου τους εργαζόμενους).
«Leap of faith» ονομάζεται η βουτιά σ’ αυτόν τον νέο τρόπο ζωής που δεν παρέχει ασφαλώς εχέγγυα, ίσως όμως προσφέρει ευκαιρίες. «Ο φόβος θέλει μικρά πράγματα στην αρχή, να δοκιμάσει κανείς στην αρχή για έναν μήνα π.χ. πηγαίνοντας στη Ρόδο» μας λέει ο Δαμιανός Βαβάνος, που δραστηριοποιείται στον χώρο του digital marketing. «Πρέπει να είναι κανείς ανοιχτός και να έχει θετική στάση, να είναι αυτό που λέμε “yes man”. Προσωπικά ταξίδευα από μικρός, είναι μεγάλη μου αγάπη τα ταξίδια με μηχανή. Στο Βιετνάμ έκανα ένα σημαντικότατο ραντεβού με 4G μες τη ζούγκλα σχεδόν και έλεγα “συγγνώμη μπορεί να έχουμε λίγο θόρυβο στο background”».
Για να ζήσει ο Δαμιανός το όνειρό του, προκειμένου να εξοικονομήσει χρήματα, δεν δίστασε να εργαστεί ως οδηγός νταλίκας για 9 μήνες στην Αγγλία, ζώντας μέσα σε αυτή, ενώ επιμορφωνόταν μέσω podcasts για να αναβαθμίσει τις γνώσεις του στην τεχνολογία. «Ταξίδεψα στην Αίγυπτο, την Ταϊλάνδη, τη Μιανμάρ, την Καμπότζη, το Βιετνάμ δουλεύοντας για την εταιρεία μου. Πήρα μαζί μου βέβαια μικροσυστήματα, υπολογιστές, κάρτες, τηλέφωνα, ό,τι θα μπορούσα να χρειαστώ. Πολύ καιρό πριν, είχα αρχίσει να εκπαιδεύω τους πελάτες μου σε νέους τρόπους επικοινωνίας, π.χ. μέσω skype αντί να κάνουμε συναντήσεις από κοντά. Κι όμως, όταν είδαν ότι θα ταξιδέψω μακριά, κάποιοι υπαναχώρησαν. Έχασα έναν πελάτη που ένιωθε την ανάγκη να δουλέψει με κάποιον που βρισκόταν στη χώρα. Όμως πλέον αυτό πια δεν είναι απαραίτητο σε όλες δουλειές».
Το digital marketing, ο προγραμματισμός, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες, το ντιζάιν και η γραφιστική, η συγγραφή κειμένων και το copywriting, μαθήματα αγγλικών ή άλλου τύπου μαθημάτων και πολλά άλλα μπορούν να προσφέρονται μέσω skype χωρίς να διαφοροποιείται το επίπεδο τους. «Το μόνο σίγουρο είναι πως η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει το Hub της Ευρώπης» λέει ο Δαμιανός που τώρα στήνει με την ομάδα του το Social Hackers Academy, μια ΜΚΟ που στοχεύει να εκπαιδεύσει μετανάστες στον τομέα του coding.
Στην Ελλάδα υπάρχει μια μικρή κοινότητα entrepreneurs, Ελλήνων και ξένων, που ζουν στη χώρα και εργάζονται ως digital nomads και remote workers (εργαζόμενοι που δουλεύουν από μακριά, αλλά έχουν σταθερή σχέση εργασίας με κάποια εταιρεία). «Θα έλεγα πως υπάρχει ένας πυρήνας 50 ατόμων που δουλεύει σταθερά με αυτό τον τρόπο. Το καλοκαίρι αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός καθώς έρχονται νομάδες για να περάσουν στην Ελλάδα το καλοκαίρι συνδυάζοντας τις διακοπές τους» μας λέει η Εύη Μίσσα, η οποία πήρε την πρωτοβουλία να φτιάξει το fb group Digital Nomads Athensενώνοντας τους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στην πρωτεύουσα.
Η Εύη, η οποία επίσης εργάζεται στον χώρο του digital marketing, έχει ζήσει κι εργαστεί στο Γιβραλτάρ, την Αγγλία, το Βερολίνο και την Ισπανία. «Ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο της ζωής των digital nomads είναι ασφαλώς τα ταξίδια. Είναι εμπειρία ζωής να ζήσει κανείς στο εξωτερικό για κάποιο διάστημα, ανοίγει πραγματικά τους ορίζοντες».
«Ένα από τα βασικά ζητήματα που μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει ως digital nomad είναι η απομόνωση, γι’ αυτό και έχουμε οργανώσει μία κοινωνική συνάντηση κάθε μήνα ώστε να έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν οι άνθρωποι μεταξύ τους», λέει η Εύη. Μικρά κέντρα ψηφιακών νομάδων υπάρχουν και στη Ρόδο και το Ηράκλειο, όπου υπάρχουν φιλικά προς τους νομάδες καφέ ή co-working spaces, κοινόχρηστοι χώροι εργασίας που προσφέρουν τις δυνατότητες που θα έβρισκε κανείς σ’ ένα γραφείο και μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει για κάποιες μέρες ή μεγαλύτερο διάστημα έναντι κάποιου αντιτίμου.
Μία πόλη που έλκει ψηφιακούς νομάδες (το Nomad Listαξιολογεί πόλεις ανάλογα με τον καθαρό αέρα, αν οι ντόπιοι είναι φιλικοί, πόσο ασφαλής είναι για γυναίκες κ.ο.κ.) είναι το Chiang Mai στην Ταϊλάνδη. «Είναι ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα για τους digital nomads» μας εξηγεί ο Δανός Anders Trasborg Thomsen που πέρσι εγκατέλειψε τον κόσμο των επιχειρήσεων για να δοκιμάσει έναν νέο τρόπο ζωής.
«Yπάρχει μια περιοχή στο Chiang Mai, το Nimman, που είναι ζωντανό και νεανικό, σαν το Κουκάκι. Εκεί, στους πολύβουους δρόμους και τα υπαίθρια μαγαζάκια με street food ξεπροβάλλουν καφέ που μοιάζουν με αυτά της Νέας Υόρκης. Είναι μια πόλη με καλό ίντερνετ που φιλοξενεί μια κοινότητα 200 περίπου νομάδων, ενώ εκεί πραγματοποιείται και ένα σημαντικό ετήσιο συνέδριο» λέει ο Anders που στήνει ένα travel & food blog και ένα κατάστημα e-commerce. «Ο βασικός μου στόχος φέτος ήταν να φτιάξω το δίκτυό μου και γι’ αυτό δεν ταξίδεψα πολύ. Όσον αφορά τη σχέση του τοπικού πληθυσμού με τους νομάδες είναι και ζήτημα προσωπικό. Ο λαός της Ταϊλάνδης είναι ανοιχτός, εξάλλου είναι και επιχειρηματίες, προφανώς όλο αυτό το κύμα έχει και επιχειρηματικά οφέλη για τους ίδιους». Μέσα από τις γνωριμίες που έκανε ο Anders εκεί, έφτασε και στην Αθήνα όπου ζει τον τελευταίο μήνα. «Κάθε πόλη την αγαπάς για διαφορετικούς λόγους. Η Αθήνα μου αρέσει πολύ όταν λούζεται με το απογευματινό φως».
Tη δική της συναρπαστική ιστορία μας αφηγείται και η Μόνικα Μπάνι μέσω facetime που αυτόν τον καιρό ζει στο Βιετνάμ. H πολωνικής καταγωγής Μόνικα ζούσε στην Ελλάδα έχοντας το δικό της λογιστικό γραφείο. Η κρίση στάθηκε αφορμή να πάρει τη μεγάλη απόφαση και να δουλέψει από μακριά. Ήταν το 2012 όταν αγόρασε ένα εισιτήριο τρένου από τη Μόσχα για τη Μογγολία και έπειτα την Κίνα, ταξίδι που ξεκίνησε χωρίς καν να μιλάει αγγλικά. Έκτοτε ταξιδεύει, πέντε χρόνια τώρα, στην Ασία. «Στην αρχή κρατούσαν οι συνεργάτες μου το λογιστικό μου γραφείο και εγώ εργαζόμουν από το λάπτοπ. Για παράδειγμα την περίοδο των φορολογικών δηλώσεων φρόντιζα να είμαι σε πόλεις με πολύ καλό ίντερνετ και επισκέφτηκα τις Φιλιππίνες ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο».
Ένα ζήτημα που αντιμετωπίζουν οι digital nomads είναι η προσαρμογή στα διαφορετικά time zones. H Μόνικα όσο ζούσε στην Κίνα έπρεπε να εργάζεται από τις 8 μ.μ. έως τις 2 π.μ. ώστε να συντονίζεται με την Ελλάδα.
«Για μένα έχει πολύ μεγάλη σημασία το ταξίδι. Δεν ήμουν από εκείνους που απλώς άλλαζαν χώρα και κλείνονταν ατελείωτες ώρες στο δωμάτιο ή σε ένα καφέ. Έχει σημασία η επαφή με τον κόσμο, το να δίνεις χρόνο σε μια χώρα, να την γνωρίσεις πραγματικά ώστε να έρθεις όσο πιο κοντά στην κουλτούρα της». Πώς αποφάσισε να αλλάξει τη ζωή της; «Έπειτα από πολλά χρόνια σκληρής δουλειάς είπα “όχι, δεν μπορεί να συνεχιστεί έτσι η ζωή, δεν μπορώ να ζω μες τη μιζέρια, έχουμε μια ζωή”. Είχα κάνει κάποιες οικονομίες, μην φανταστείτε πολλά, και ξεκίνησα. Όλοι μπορούμε να το κάνουμε».
Όταν οι πελάτες άρχισαν να λιγοστεύουν στο γραφείο, νοίκιασε το σπίτι της στην Αθήνα μέσω airbnb, και τελικά έκλεισε και το γραφείο. Σήμερα, σε όποια χώρα ζει, νοικιάζει μεγάλα σπίτια και επινοικιάζει δωμάτιά του μέσω airbnb, ώστε να καλύπτει τα έξοδά της. «Στο Βιετνάμ μπορείς να βρεις σπίτι με 200 ευρώ, και τα καθημερινά σου έξοδα να είναι 4 ευρώ. Εξαρτάται βέβαια από τις ανάγκες του καθενός, όμως πιστεύω πραγματικά πως ποτέ δεν είναι αργά. Για κανέναν. Έχω δει τόσες χώρες, έχω γνωρίσει τόσους ωραίους ανθρώπους και καταστάσεις. Αυτή η εμπειρία με έχει κάνει τελικά πιο ευτυχισμένη».
Θα είναι αυτό το εργασιακό μοντέλο του μέλλοντος;
Δημοσίευμα του Guardian προβλέπει ότι 4 εκατομμύρια άνθρωποι θα δουλεύουν το 2020 σε co-working γραφεία, έναντι 1 εκατομμυρίου το 2016. «Υπάρχει πάντα μια διαφορά φάσης ανάμεσα στην οργάνωση της κοινωνίας και τις ανάγκες της και το νομικό και θεσμικό πλαίσιο. Ήδη αυτό το νέο κύμα στο επιχειρείν έχει ξεκινήσει, νέα μοντέλα εταιρειών έχουν πετύχει, όπως π.χ το Beat, η Uber, το airbnb» μας λέει ο Κωνσταντίνος Μιλλεούνης.
«Νιώσαμε από τους πρώτους την κρίση και θέλησα να βρω έναν νέο δρόμο, να μάθω νέα πράγματα. Η ζωή και η εργασία γίνονται ένα όταν ακολουθεί κανείς αυτόν τον τρόπο ζωής. Η συνολική ποιότητα ζωής, η ισορροπία, η συναισθηματική ικανοποίηση μετράνε πολύ, όμως χάνει κανείς την ασφάλεια ενός δεδομένου μισθού, συχνά τα οικονομικά μπορεί να είναι δύσκολα» εξηγεί ο Κωσταντίνος που έχει ασχοληθεί με websites και πλατφόρμες για τον τουρισμό και την υγεία.
«Δεν έχουν όλοι τις δεξιότητες ή την προσωπικότητα για να ακολουθήσουν αυτόν τον τρόπο ζωής. Οι θέσεις θα είναι πεπερασμένες κάποτε, αλλά δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε πόσες θα είναι στο μέλλον. Συνήθως οι digital nomads και οι remote workers είναι άνθρωποι δημιουργικοί που επιλέγουν να αυτονομηθούν και καταβάλουν μεγάλη προσπάθεια, γεγονός που παρακινεί κι εσένα. Στις πολυεθνικές ισχύει ακόμα το σύστημα καρότο-μαστίγιο και όλοι ξέρουμε ποιο χρησιμοποιείται συχνότερα. Το σύστημα φοβάμαι ότι θα είναι το τελευταίο που θα αλλάξει. Όμως υπάρχουν πια επιχειρηματίες με ανοιχτό μυαλό».
Ο Νοτιοαφρικανός Simon Lewis έχει ταξιδέψει σε 21 χώρες τον τελευταίο χρόνο καιπλέον έχει ζει μεταξύ Αθήνας και Καλαμάτας. Πιστεύει πως «δεν είναι το μέλλον, είναι το παρόν. Όταν ξεκίνησα τη δική μου εταιρεία μάρκετινγκ πριν δέκα χρόνια, όλα αυτά ήταν πολύ καινούργια στη Νότιο Αφρική. Όμως είμαι σίγουρος ότι τα παλιά μοντέλα εργασίας δεν θα υπάρχουν στο μέλλον». Όχι ότι η ζωή των nomads είναι σπαρμένη με ρόδα. Πρέπει να διαχειρίζεσαι πολύ καλά τον χρόνο του. «Όταν δουλεύεις για τον εαυτό σου θα πρέπει να είσαι άκρως αποτελεσματικός. Προσωπικά ανοίγω τον υπολογιστή μου μόνο όταν πρέπει να δουλέψω» ομολογεί ο Simon. Τίθενται ζητήματα όπως η ιατροφαρμακευτική κάλυψη και ο τόπος που φορολογείται κανείς, ενώ έπειτα από κάποια χρόνια μπορεί κάποιος να κουραστεί από τα ταξίδια.
Για τον Simon η Ελλάδα αποτελεί πολύ καλό προορισμό για έναν νομά καθώς «προσφέρει αυτό το εκπληκτικό κλίμα, καλά ενοίκια και εύκολη πρόσβαση στα μεγάλα κέντρα της Ευρώπης, όπως το Λονδίνο, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο». O ίδιος διοργανώνει στην Ελλάδα και το εξωτερικό co-working days, ημέρες που οι digital nomads συγκεντρώνονται σε έναν χώρο για να δουλέψουν μαζί, να συζητήσουν, να δικτυωθούν. Από τη συναναστροφή μπορεί να προκύψουν νέες ιδέες ή συνεργασίες ή μπορεί κανείς απλώς να δουλέψει πάνω στο δικό του πρότζεκτ έχοντας παρέα. Στην Ελλάδα co-working days γίνονται από τον Ιανουάριο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ ένα pop up event θα γίνει και στην Καβάλα στις 12 Οκτωβρίου.
Στο εξωτερικό δεν υπάρχουν μόνο co-working days και co-working γραφεία, αλλά και co-living spaces, δηλαδή χώροι όπου μπορεί κανείς και να ζήσει για κάποιο διάστημα με “ομοϊδεάτες”. Ανά τον κόσμο ξεπηδούν ξενώνες, boutique ξενοδοχεία, κρουαζιέρες και τουριστικά γραφεία, ακόμα και dating apps για τους digital nomads. Eταιρείες όπως η Unsettled προσφέρει οργανωμένη διαμονή στο Μπαλί, τη Βαρκελώνη, τη Λίμα και άλλους προορισμούς για έναν μήνα καλύπτοντας βασικές ανάγκες των ψηφιακών νομάδων έναντι κατά μέσο όρο 2.000 δολαρίων. Aλυσίδα ξενώνων έχει και η εταιρεία Roam και πολλές ακόμη. «Το τι θέλει ο καθένας στη ζωή του είναι προσωπικό ζήτημα» λέει ο Simon. «Πλέον προσφέρονται πολλές επιλογές, εναπόκειται σε εμάς τι θα επιλέξουμε ανάλογα με την προσωπικότητα και τις ανάγκες μας».
Συνεργάζεται με περιοδικά γράφοντας κυρίως για πολιτιστικά, γαστρονομία και ταξίδια. Διδάσκει δημοσιογραφία στο ANT1 Media Lab και στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
Γεννήθηκε (1977) στην Ελευσίνα. Σπούδασε φωτογραφία στη Focus. Οι φωτογραφίες του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικές και διεθνείς εκδόσεις (Spiegel, Die Zeit, Rolling Stones Magazine, Le Monde, Washington Post, International NY Times). Έχει κάνει αποστολές σε πολλές χώρες.
πηγή, inside story
Καλημέρα σε όλους τους Έλληνες !!
Ο παραλογισμός του Μωσαϊκού Νόμου: Μπορείς να σκοτώσεις μια ψείρα ή να της κόψεις μόνο τα πόδια!
Ο Νόμος, εβραϊκά Τορά, που δόθηκε στον Μωϋσή στο όρος Σινά από τον Θεό, ήταν η συμφωνία (διαθήκη) μεταξύ Θεού και Ισραηλιτών, για να ρυθμίζει τις σχέσεις των Ισραηλιτών με τον Θεό και μεταξύ τους, καθώς επίσης και για να τους βοηθήσει να παραμείνουν πιστοί σ’ αυτή τη συμφωνία (διαθήκη). Η σχέση αυτή πέρασε για αιώνες από «σαράντα κύματα», αφού κάθε τόσο οι Ισραηλίτες αθετούσαν την συμφωνία, παρόλο που ο Θεός έμεινε πιστός σ’ αυτή και συγχωρούσε πάντα τους Ισραηλίτες για την παραβίασή της…
Μετά όμως από την αιχμαλωσία τους από τους Βαβυλώνιους (584 π.Χ.) και την πικρή πείρα της εξορίας τους, όταν επέστρεψαν πάλι στα πάτρια εδάφη, αποφάσισαν ως κοινότητα πως θα τηρούσαν πιστά το Νόμο, αφού θεώρησαν την αιχμαλωσία τους ως τιμωρία από τον Θεό, επειδή δεν τήρησαν την διαθήκη του.
Παράλληλα όμως με τις διατάξεις του Νόμου που βρίσκονταν στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης και προϊόντος του χρόνου, δημιουργήθηκε σταδιακά μια πλούσια παράδοση από ερμηνείες και διατάξεις, που με τον καιρό απόκτησε ίση σχεδόν αξία με τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, το γραπτό δηλαδή λόγο του Θεού. Οι ερμηνείες αυτές και οι διατάξεις ρύθμιζαν την ζωή των Ιουδαίων ως την τελευταία λεπτομέρεια. Η αυστηρή τήρηση του Νόμου έδωσε μεν την δυνατότητα στους Ισραηλίτες να διατηρήσουν τις πνευματικές τους παραδόσεις και την εθνική τους συνείδηση, αλλά είχε και αρνητικές συνέπειες αφού ο Νόμος κατέστη με την υπερύθμιση, ένα πραγματικά δυσβάστακτο φορτίο. Ενδεικτικά να αναφέρουμε, πως μόνο για την τήρηση της αργίας του Σαββάτου, υπήρχαν 39 απαγορεύσεις!
Ορισμένοι μάλιστα Φαρισαίοι, ερμηνεύοντας την απαγόρευση κάθε εργασίας την ημέρα του Σαββάτου, έφτασαν στο σημείο να περιπλακούν οι ίδιοι, αλλά να περιπλέξουν και το λαό σε γελοίες λεπτομέρειες. Λόγου χάρη: Επιτρεπόταν να φάει κανείς ένα αυγό την τάδε μέρα, αφού η κότα που το γέννησε είχε παραβεί το Νόμοδουλεύοντας; Απαγορευόταν να σφάζουν ζώα αλλά αν ήταν ψείρα μπορούσαν να την σκοτώσουν; Οι αυστηροί διδάσκαλοι ήταν αντίθετοι σ’ αυτή τη φοβερή βεβήλωση της ημέρας του Κυρίου˙ οι πιο ελαστικοί, ωστόσο, έλεγαν ότι μπορούσαν να της κόβουν τα πόδια!
Η ίδια λεπτολογία εκδηλωνόταν και σε ό,τι αφορούσε τις διάφορες προσφορές καθώς επίσης και τις πράξεις εξαγνισμού και κάθαρσης. Ο χωρικός, που είχε ακουμπήσει σε μια σιταποθήκη στάρι προσφοράς, είχε το δικαίωμα να φυλάξει σ’ αυτήν «βέβηλο» στάρι; Πόσα χτυπήματα μπορούσε να δώσει με το σκουπόξυλο, σύμφωνα με το Νόμο; Κάποιος άλλος, που καθώς κουβαλούσε σπαράγγια για τη δεκάτη (το ένα δέκατο των γεωργικών προϊόντων που αφιερώνονταν στο Ναό), του έπεσαν μερικά κάτω στο χώμα, είχε το δικαίωμα να φάει αυτά που θα βλάσταιναν; Ο ευσεβής Ναζηραίος(Ιουδαίος ασκητής, που ήταν αφιερωμένος στο Θεό), που είχε τάξει να μη βάλει στο στόμα του ζωμό, είχε το δικαίωμα να φάει τα κρεμμύδια που θα είχε ζουλήξει από απροσεξία;
Ήταν τόση μεγάλη η τυπολατρία και η προσκόλληση στο Νόμο, ώστε να χρειάζονται διατάξεις για τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε οι Ισραηλίτες να ασκούν το έργο της φιλανθρωπίας. Ο παρακάτω πίνακας που δημοσιεύουμε, είναι απόσπασμα από το Ταλμούδ (συλλογή με γνώμες των ραββίνων) και περιέχει διατάξεις για το πόσο έπρεπε να απλώσει το χέρι του ο πιστός Ισραηλίτης για να δώσει ελεημοσύνη στον φτωχό την ημέρα του Σαββάτου:
Οι μεταφορές κατά το Σάββατο είναι δύο, δηλαδή τέσσερις μέσα στο σπίτι και δύο, δηλαδή τέσσερις έξω από το σπίτι. Πως συμβαίνει αυτό;
Ο φτωχός στέκεται έξω και ο οικοδεσπότης μέσα στο σπίτι.
1. Αν ο φτωχός απλώσει το χέρι του μέσα (στο σπίτι) και τοποθετήσει ένα αντικείμενο μέσα στο χέρι του οικοδεσπότη ή αν ο φτωχός πάρει ένα αντικείμενο από το χέρι του οικοδεσπότη και το φέρει έξω, τότε ο φτωχός είναι ένοχος και ο οικοδεσπότης δεν είναι ένοχος.
2. Αν ο οικοδεσπότης απλώσει το χέρι του έξω από το σπίτι και τοποθετήσει ένα αντικείμενο μέσα στο χέρι του φτωχού ή αν πάρει ένα αντικείμενο από εκεί και το μεταφέρει μέσα, ο οικοδεσπότης είναι ένοχος και ο φτωχός δεν είναι ένοχος.
3. Αν ο φτωχός απλώσει το χέρι του μέσα στο σπίτι και ο οικοδεσπότης πάρει ένα αντικείμενο ή τοποθετήσει ένα αντικείμενο μέσα στο χέρι του φτωχού και το μεταφέρει έξω κανένας δεν είναι ένοχος.
4. Αν ο οικοδεσπότης απλώσει το χέρι του έξω από το σπίτι και ο φτωχός πάρει ένα αντικείμενο από το χέρι του πλουσίου ή τοποθετήσει ένα αντικείμενο μέσα στο χέρι του πλουσίου και το μεταφέρει μέσα κανένας δεν είναι ένοχος.
Όλος αυτός ο παραλογισμός από εντολές και απαγορεύσεις, ανάγκαζε τους πιστούς, ακόμα και Ραβίνους να στρεψοδικούν, εφευρίσκοντας και χρησιμοποιώντας διάφορα τεχνάσματα. Λέγεται, πως ο ξακουστός Ραβίνος Ιλλέλ, για να παρακάμψει την εντολή που έλεγε να χαρίζονται τα χρέη κάθε επτά χρόνια κατά τη διάρκεια του λεγόμενουΣαββατικού έτους, επινόησε το προσμπάλ, ένα έγγραφο που εξασφάλιζε την πληρωμή κάθε πίστωσης. Αλλά και ο απλός λαός δεν πήγαινε βέβαια πίσω. Για παράδειγμα, αφού το Σάββατο δεν έπρεπε να περπατούν πιο μακριά από τη «σαββατική οδό», δηλαδή έξι στάδια (1110,9 μέτρα), έφτιαχναν από μόνοι τους μια φανταστική κατοικία, το ερουβά, από το οποίο μπορούσαν σύμφωνα με το Νόμο, να ξεκινούν πάλι για να διανύσουν τα έξι στάδια.
Έχοντας όλα τα παραπάνω υπόψη, δεν είναι παράξενο πως σχεδόν όλοι οι Ιουδαίοι, δεν τηρούσαν όλες αυτές τις παράλογες διατάξεις και τις παράβαιναν, κάτι που ομολογεί ευθαρσώς και ο απόστολος Πέτρος κατά την διάρκεια της Αποστολικής συνόδου, ονομάζοντας όλη αυτή την κατάσταση ζυγό: «Τώρα λοιπόν, γιατί πειράζετε τον Θεό βάζοντες ζυγό στον τράχηλο των μαθητών, τον οποίον ούτε οι πατέρες μας ούτε εμείς μπορέσαμε να βαστάξουμε;» Πράξεις των αποστόλων 15:10.
Αλλά και ο Χριστός ερχόμενος στον κόσμο, κατάλαβε πολύ καλά, πως με την υπερβολική προσήλωση στο Νόμο έτσι όπως είχε καταντήσει, κινδύνευε ο ψυχικός κόσμος των Ιουδαίων, γι’ αυτό και εξήγγειλε το περίφημο, «πως το Σάββατο έγινε για τον άνθρωπο και όχι άνθρωπος για το Σάββατο» Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο 2:28. Αλλά και οι συνεχιστές του έργου του, οι μαθητές του και οι Απόστολοι, όταν ο Χριστιανισμός κινδύνεψε να καταστεί μία ακόμη Ιουδαϊκή αίρεση, συγκάλεσαν το 47 – 48 μ.Χ. στα Ιεροσόλυμα, την Αποστολική Σύνοδο, στην οποία αποφάσισαν, πως για να γίνει κάποιος Χριστιανός δεν χρειάζεται να τηρεί τον Νόμο, ελευθερώνοντας έτσι τον άνθρωπο από τον παραλογισμό του.
Δυστυχώς όμως, με το πέρασμα των χρόνων ο φορμαλισμός που κατήγγειλε ο Χριστός και οι μαθητές του, δηλαδή η προσκόλληση στην εθιμοτυπία και η τήρηση κάποιων εντολών παραβλέποντας την ουσία που είναι η αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, εισχώρησε στον Χριστιανισμό. Το νομικό πνεύμα για μια ακόμη φορά έχει νικήσει, λες και ο άνθρωπος κινούμενος από μαζοχισμό απεμπολεί την ελευθερία που του χάρισε ο Χριστός και υποτάσσεται σε νεκρές φόρμες και σχήματα. Για μια ακόμη φορά οι πιστοί βλέπουν το δέντρο και χάνουν το δάσος ή έχουν πάθει, αυτό που έχει πει έξοχα ο Κινέζος σοφός Κομφούκιος:
«Όταν το δάχτυλο δείχνει το φεγγάρι, ο ηλίθιος κοιτά το δάχτυλο!»
Το βελανίδι
(του Γερ. Ηρ. Παπατρέχα)
Ο Αύγουστος, με το παλιό ημερολόγιο βέβαια, δηλ. το χρονικό διάστημα από 14 Αυγούστου μέχρι 14 Σεπτεμβρίου σήμερα, ήταν για τα χωριά μας, όπως και για όλα τα χωριά της Ελλάδας, ο καλότυχος μήνας. Η σοδειά για το ψωμί της χρονιάς και την «ταή» των ζωντανών, είχε καλά κυβερνηθεί στ’ αμπάρια, αν βέβαια είχε πάει καλά ο Μάης.
Οι μύλοι δούλευαν νυχτοήμερα, τα φουρνάρια μοσκοβολούσαν από το νιο ψωμί. Ο νοικοκύρης που εξασφάλιζε το ψωμί του σπιτιού, τη «φαούρα» του, ένιωθε ευτυχής ωσάν να είχε λύσει όλα του τα προβλήματα. Το ψωμί της φαμελιάς ήταν το σπουδαιότερο, το βασικό,όλα τ’ άλλα, κάπως θα τα βόλευε. Και τα βόλευε καλά και παρακαλά τις χρονιές που «έπιανε» βελανίδι ο μεγάλος βελανιδιώνας, κύριο χαρακτηριστικό της ξηρομερίτικης ενδοχώρας.
Απ’ τη βουνοσειρά του Πεταλά, που αποτελεί και το φυσικό όριο Ξηρομέρου και Βάλτου, πιο σωστά απ’ τα Σαρδίνινα, μέχρι κάτω χαμηλά στον Τρίκαρδο, κυρίαρχο στοιχείο είναι οι σκληροτράχηλες και συχνά υψικάρηνες, αιωνόβιες βελανιδιές. Ήταν κάποτε ο μεγαλύτερος βελανιδιώνας των Βαλκανίων και λέω κάποτε, γιατί στον αιώνα μας δοκιμάστηκε πολύ από τη φωτιά και το τσεκούρι.
Θαυμάζει κανείς τούτο το δέντρο που ριζώνει, «αξαίνει και πλαταίνει» στις αιχμηρές και «ηλίβατες» βουνοσειρές του τόπου μας και καταφέρνει με την ελάχιστη ικμάδα να στέκεται περήφανο και συχνά πελώριο. Σε πολλά, που έτυχε να ριζώσουν σε «ψαχνό», μόνο το επίθετο γιγαντιαίο ταιριάζει. Είναι πραγματικές βασιλικές δρυς.
Ως τις αρχές του αιώνα μας στη Βελαώρα του Μαχαλά ύψωνε το απίστευτο ανάστημα της η περιβόητη «Κάλπη», οπωσδήποτε η μεγαλύτερη βελανιδιά της Βαλκανικής. Όταν κάποτε ζήτησα από ένα σεβάσμιο γέροντα, σκληροτράχηλο όπως η βελανιδιά, να μου περιγράψει εκείνον το γίγαντα, μου απάντησε χαρακτηριστικά: «Ήταν ένα έρπιτου!». Και είναι γνωστό ότι στο Ξηρόμερο με τη λέξη «έρπετο» (όχι ερπετό), χαρακτηρίζουμε κάτι γιγαντιαίο, τερατώδες. Ήταν τόσο μεγάλη, λοιπόν, εκείνη η βελανιδιά, που της είχαν δώσει και το τόσο περίεργο όνομα «Κάλπη», ώστε όταν έπιανε βελανίδι, κληρονόταν ως «τεμάχι» σε τέσσερες – πέντε οικογένειες.
Θα φανεί απίστευτο κι όμως είναι αληθινό. Οι τιναχτάδες, που περπατούσαν πάνω στα κλωνάρια της, κατέβαζαν με τα λουριά τους εξήντα(!) και συχνά περισσότερα φορτώματα, δηλ. 120 τσουβάλια γεμάτα ως απάνω – απάνω, «σωπανιαστά» που λέμε.
Μα κάποτε, όπως συμβαίνει δα μ’ όλα τα ζωντανά της πλάσης, ήρθε η μοιραία στιγμή, ήρθε το τέλος και γι’ αυτή τη βασίλισσα του μεγάλου δάσους. Φορτωμένη, ποιος ξέρει με πόσους αιώνες, ξεριζώθηκε, έπεσε, συντρίφτηκε με μέγα πάταγο και τότε έγινε ό,τι λέει η αρχαία παροιμία: «Δρυός πεσούσης…». Στην περίπτωση ετούτη, πάντες οι Μαχαλιώται εξυλεύθησαν!
Τούτος, λοιπόν, ο απέραντος βελανιδιώνας ήταν από τα πανάρχαια χρόνια πόρος ζωής, στήριγμα, πηγή πλούτου θα έλεγα για τους Ακαρνάνες της ενδοχώρας. Ακόμα και του Οδυσσέα τα κοπάδια, «συών σοβόσια», «αγέλαι βοών» και «πόεα οιών», εδώ έτρωγαν «βάλανον μετοικέα». Ίσως ήταν προίκα της Πηνελόπης, της κόρης του Ικάριου, αυτό το πλουτοφόρο δάσος. Το δάσος που από πανάρχαιες εποχές εκτός από την άφθονη τροφή στα κοπάδια, έδινε πολύτιμη, μοναδική δεψική και βαφική ύλη. Αναμφισβήτητα έπαιξε σπουδαίο ρόλο στη ζωή των Ακαρνάνων και στους αιώνες που ακολούθησαν, δηλ. κατά την ιστορική π.Χ. εποχή και κατά τους βυζαντινούς χρόνους.
Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε «προνομία» της βαλιντέ σουλτάνας (βασιλομήτορας) με πληρεξούσιο τον εκάστοτε Καπουδάν ποσά, δηλ. τον αρχιναύαρχο. Κι ο Βλαχογιάννης μας δίνει την πληροφορία ότι ο Αλή Πασάς νοίκιασε τον βελανιδιώνα από τον Καπουδάν Πασά, ποιος ξέρει με πόσα πουγγιά μπαξίσι. Ο ίδιος μεγάλος ιστορικός ερευνητής, αποκαλεί το Ξηρόμερο «καλότυχη επαρχία» για τα προνόμια που είχε λάβει κατά καιρούς.
Μετά την απελευθέρωση χαρακτηρίστηκε εθνικό κτήμα και επιζεί ως τις μέρες μας η παράδοση ότι χάρη στον αγώνα του Θοδωράκη Γρίβα δόθηκε το δικαίωμα της νομής του βελανιδόκαρπου στα χωριά του Ξηρομέρου και μοιράστηκε το δάσος, ώστε να ‘χει κάθε χωριό το «τεμάχι» του.
Όταν γεννήθηκε ο διάδοχος Κωνσταντίνος, στα 1868, η ανακτορική καμαρίλα, οι αιώνιοι γλειψιματίες εισηγήθηκαν να γίνει το δάσος «μαντωλάδα», δηλ. να γίνει βασιλική προνομία, όπως η Μανωλάδα της Ηλείας. Ο ξεσηκωμός των Ξηρομεριτών ματαίωσε τα ανίερα εκείνα σχέδια. Ολόκληρη μονογραφία αξίζει τούτο το ευλογημένο δάσος, έχει μεγάλη ιστορία.
Αλλά καιρός για τα λαογραφικά μας. Όπως προανάφερα, οι χρονιές που ο βέλανιδιώνας «έπιανε καρπό», ήταν χαράς ευαγγέλια για όλα τα χωριά που είχαν «τεμάχι». Βέβαια, προνομιούχα ήταν τα χωριά που έτυχαν κοντά και μέσα ακόμα στο βελανιδιώνα, γιατί εκτός που είχαν πολλές, πάμπολλες, «χωραφίσιες» βελανιδιές, στοιχειωμένα, μεγαλόπρεπα δέντρα, που κατέβαζαν και τον πολύ καρπό, μάζευαν και τη «χαμάδα» πολύ πριν αρχίσει η συγκομιδή. Εδώ πρέπει να πούμε ότι υπήρχαν τρεις ποιότητες βελανιδιού και λέμε υπήρχαν, γιατί τώρα πια αυτό το άλλοτε πολύτιμο προϊόν ανήκει στα αζήτητα.
Η πρώτη ποιότητα, λοιπόν, ήταν η «χαμάδα», ο άγουρος ακόμα και φυσικά μικρός σε μέγεθος καρπός, που έπεφτε από το δέντρο, «έρευε» από τα μέσα Ιουλίου. Το ίδιο το δέντρο έκανε το ξεδιάλεμα, κανόνιζε πόσο καρπό θα κρατήσει και πόσο θ’ απορρίψει.
Αυτή τη χαμάδα, λιγοστή οπωσδήποτε σε ποσότητα, την αγόραζαν οι έμποροι με καλύτερη τιμή, γι’ αυτό και οι γυναίκες των κοντινών στα βελανιδοτόπια χωριών ξεχύνονταν με τα σακούλια. Με τη χαμάδα μπάλωναν ένα σωρό τρύπες του νοικοκυριού.
Το ώριμο βελανίδι ήταν το κύριο προϊόν της συγκομιδής, ήταν το «μάτερο», ήταν αυτό που γέμιζε τις αποθήκες και σε χρονιές μεγάλης καρποφορίας, «ξυλοκαρπίας», όπως τόσο πετυχημένα λέμε στον τόπο μας, έφτανε και ξεπερνούσε τα πέντε και έξι εκατομμύρια οκάδες, δηλ. 7.500 τόνους περίπου. Κάθε χωριό, λοιπόν, από τις αρχές Αυγούστου φρόντιζε να βάλει δραγάτη στο τεμάχι του, ώστε να φυλαχτεί ακόμα και η χαμάδα. Τα «Καραγκούνικα» χωριά, σχεδόν όλα στην καρδιά του μεγάλου βελανιδιώνα, όχι μόνο δεν είχαν δικαιώματα στη νομή, αλλά ούτε ν’ απλώσουν το χέρι τους κάτω από βελανιδιά. Και τούτο γιατί μέχρι τα μέσα του περασμένου αιώνα ήταν ακόμα σκηνίτες και τους πολεμούσε κι ο Θοδωράκης Γρίβας.
Αρειμάνιοι ντουλαμοφόροι, από κείνους τους χαρακτηριστικούς τύπους του Ξηρομέρου, τους «περισσότερο φίλους της κίνησης παρά της εργασίας», οπλισμένοι με το σασεπώ κι αργότερα με το θρυλικό γκρα, φρόντιζαν να κάνουν πολύ αισθητή την παρουσία τους.
Κατά τα μέσα του Σεπτέμβρη, όταν πια ο καρπός ήταν ώριμος για συγκομιδή, εγιόμιζαν οι στράτες από τα καραβάνια- πραγματική μετοικεσία, ξεσηκωμός. Καραβάνια από τα Ριζοβούνια (Βούστρι, Άχυρα, Κομποτή) από το δήμο Σουλίου (τα χωριά Ζάβιτσα, Μερδενίκου, Βάρνακας, Κανδήλα, Μύτικας) και του Εχίνου (τα χωριά γύρω απ’ την Κατούνα ως Μαχαλά) κινούσαν για τη Μάνινα. Η απόσταση μεγάλη, μια ολόκληρη μέρα στη στράτα και βάλε, από το χάραμα μέχρι το θάμπωμα. Κάθε φαμελιά με την κουμπάνια της σε τρόφιμα και τα «σέα» της φορτωμένα στ’ αλογομούλαρα και στα γαϊδούρια. Ψωμί για μέρες, όσπρια, τραχανά, το λαδάκι το βλογημένο αλλά και το ξύδι για τη ζούπα. Τα εφόδια συμπληρώνονταν με τα «λούρια», που χωρίς αυτά δεν ξεκινούσε κανείς. Πώς θα μπορούσε αλλιώς να τινάξει τον καρπό; Γι’ αυτό και φρόντιζαν μέρες πριν, πάντα παρέες, να μπουν σε παλιουριώνες και να κόψουν τα λούρια. Ξάνοιγαν τον τόπο με τα φαλκίδια και διάλεγαν τα πιο ψηλά και πιο εύρωστα, τα καθάριζαν και στη συνέχεια άναβαν φωτιές για να τα «κάψουν» και στη συνέχεια να τα ισιώσουν. Σε τούτη την περίπτωση είχε κυριολεκτική εφαρμογή η γνωστή παροιμία «το στραβό το ξύλο η φωτιά το σιάζει». Ο λούρος ήταν το όπλο, το μοναδικό εργαλείο των τιναχτάδων.
Σαν έφταναν κατάκοποι στη Μάνινα, κάθε χωριό στο «τεμάχι» του, πρώτη φροντίδα ήταν η εγκατάσταση, καθένας να στήσει το «γορδί» του. Πόσες και πόσες γενιές δεν έστησαν τη φρατζέτα τους στον ίδιο τόπο και δεν αντιμετώπισαν τα ίδια προβλήματα. Όλα δύσκολα και πάνω απ’ όλα το νεράκι του θεού.
Ανάλογα με τις φαμελιές που συγκεντρώνονταν σε κάθε τεμάχι, ήταν και τα μερίδια που κληρώνονταν.
Με το χάραμα άρχιζε η συγκομιδή με πρωταγωνιστές τους «τιναχτάδες» και τα «λούρια» τους, βέβαια.
Ο τιναχτής έπρεπε να είναι ψύχραιμος, προσεχτικός, να έχει την ικανότητα να «σκαλώνει» και στις πιο δύσκολες βελανιδιές και να καταφέρνει να ισορροπεί, ώστε να έχει ελεύθερα τα χέρια του, για να χειρίζεται το λούρο.
Πολλές βελανιδιές ήταν «καλανέβατες», ενώ επίσης πολλές ήταν δύσκολες, «γκρίτζαλες», όπως λέμε. Ο κορμός τους τιναζόταν κατακόρυφος, τα σταυρώματα βρίσκονταν ψηλά. Συχνά χρειαζόταν να πετάξουν τριχιά και με τη βοήθεια της να σκαρφαλώσουν και τι να πει κανείς για δέντρα που ήταν σε «ρόβολο», σε γκρεμίλα.
Τα ατυχήματα ποτέ δεν έλειψαν και αρκετά υπήρξαν θανατηφόρα. Σκληρή η δουλειά για όλους μέσα στο λιοπύρι, στ’ αγκάθια, στα λιθάρια, στους σκορπιούς και στα φίδια. Εισόδημα πληρωμένο με πολύ ιδρώτα και με αίμα ακόμα.
Με το βασίλεμα του ήλιου το γορδί ζωντάνευε- ξεφόρτωναν το βελανίδι της ημέρας, τ’ απλώνανε στ’ αλώνια, ενώ οι γυναίκες άναβαν τη φωτιά στις «φωτογωνιές», για να ετοιμάσουν το βραδινό, να φάνε κάτι με το κουτάλι και ν’ απλώσουν μετά το κατάκοπο κορμί τους. Οι μεσίτες των εμπόρων του Αστακού δεν αργούσαν να εμφανιστούν με τα καντάρια τους. Το πιο σπουδαίο προτέρημα τους ήταν η τέχνη τους να «τσακίζουν» το καντάρι, ώστε να κλέβουν δύο – τρεις οκάδες σε κάθε ζύγι. Ήταν μια αυτοπριμοδότηση που συμπλήρωνε το μεσιτικό τους.
Αλλά και μια υποτυπώδης αγορά δεν έλειπε από τα «γόρδια»· λείπει μαθές ποτέ το αλισβερίσι; Μαγαζιά του Αστακού ή και του Αντελικού ακόμα, έστηναν παραρτήματα. πρόχειρες καλύβες με λίγα ψώνια, όπως πανικά, ψιλικά, κεφαλομάντηλα, κάλτσες κ.ά. ανταλλάσσονταν με βελανίδι.
Τέλος, πώς μπορούσε να λείψει ο καφετζής; Μια μπουκάλα ούζο, ένα κουτί λουκούμια, κάνα δυο μπρίκια για καφέ, μια φωτογωνιά κι ένα ασκί με νερό ήταν όλα κι όλα τα καπιτάλια του καφενέ.
Οι μέρες περνούσαν με μόχθο πολύ, με στέρηση αλλά και με τραγούδια και με χορούς ακόμα. Αν το βελανίδι είχε βγάλει τη βελάνα του, δηλ. αν η βελάνα έβγαινε από το κύπελλο, έπρεπε η φαμελιά να καθίσει σταυροπόδι γύρω απ’ το σωρό, να παραμερίσει κούραση και νύστα, για να «ξεβελανιάσει».
Μετά την πώληση γινόταν το «σάκιασμα» σε τσουβάλια που έφερναν οι έμποροι, το ζύγισμα και η πληρωμή και στη συνέχεια η μεταφορά στις αποθήκες. Τη μεταφορά έκαναν τα παλιά χρόνια Πραμαντιώτες και Καραγκούνηδες αγωγιάτες. Φάλαγγες τ’ αλογομούλαρα, φορτωμένα με το προϊόν του μόχθου των χωριών του Ξηρομέρου, έπαιρναν το δρόμο για τις αποθήκες…
Πηγή: «ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ», Φεβρ 1994
Ζητώ συγνώμη Μιχάλη Λιάπη
Τετάρτη 27 Σεπτεμβρίου 2017, 00:01
Ομολογώ! Πετροβόλησα τον Μιχάλη Λιάπη επειδή προσπάθησε με πλαστές πινακίδες να αποφύγει τα τέλη κυκλοφορίας. Απαίτησα Δικαιοσύνη, όταν δημοσίευμα ισχυρίστηκε ότι ο μακαρίτης ο Μαγγίνας απασχολούσε στο κτήμα του πακιστανό εργάτη δίχως ένσημα. Ζήτησα το κεφάλι του Τσιτουρίδη, όταν συμμετείχε στο μέγα σκάνδαλο της μετεγγραφής του υιού του σε Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Ζητώ συγνώμη απ’ όσους Δεξιούς, Πασόκους, Αναρχοφιλελεύθερους και λοιπούς συμπατριώτες «σταύρωσα» όλα αυτά τα χρόνια στο όνομα μιας υποτιθέμενης επίθεσης σε βάρος των εγκλημάτων που διεπράχθησαν σε βάρος της ηθικής του ελληνικού λαού. Και λέω υποτιθέμενης, διότι πιστεύαμε τότε ότι εμείς μαζί με άλλους ηθικολόγους είχαμε συγκροτήσει κάποιο άτυπο κίνημα ηθικής, το οποίο τελικά αποδείχτηκε ότι δεν υπήρξε. Εκείνο που πραγματικά υπήρξε ήταν η δημιουργία ενός τεράστιου ψέματος από την Αριστερά, σε μία προσπάθεια να αποδυναμώσουν ηθικά την Κεντροδεξιά και να αποκτήσουν κάποια στιγμή την εξουσία. Οι υπόλοιποι απλά πιαστήκαμε… κότσοι! Και την πήρανε την εξουσία. Κι έκαναν κυβέρνηση με τον Καμμένο και τα άλλα παιδιά. Και είδαμε επί των ημερών σημεία και τέρατα. Δεν βρέθηκε ένας βουλευτής προχτές να πει στον κ. Καμμένο ότι δεν είναι χαρούμενος που συγκυβερνά μαζί του. Ούτε ένας να ζητήσει την παραίτηση του απίθανου Κουρουμπλή. Να μας συγχωρέσουν οι αναγνώστες, αλλά κάθε ημέρα όλο και κάποιος από δαύτους δίνει αφορμή για να του ζητηθεί η παραίτηση. Είναι τόσες πολλές οι αφορμές που τις θεωρούμε πλέον ένα αναπόσπαστο κομμάτι της σημερινής… κανονικότητας. Γι αυτό και θυμόμαστε πιο εύκολα τις δύο τελευταίες, του Καμμένου και του Κουρουμπλή. Μέχρι να έρθει η επόμενη και να ξεχάσουμε κι αυτές. Φίλοι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Θα έχετε αύριο τα άντερα να πείτε κάτι αν υπουργός της μελλοντικής κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας συμπεριφερθεί με ανάρμοστο τρόπο και να ζητήσετε τότε την παραίτησή του; Θα μπορείτε να το κάνετε, όταν έχετε ανεχτεί και καλύψει τόσα και τόσα; Προσωπικά πιστεύω πως ναι! Ότι δεν θα έχετε το παραμικρό πρόβλημα. Ούτε και τώρα έχετε… Η χώρα αυτή μπορεί να ανέχεται και ψεύτες και κλέφτες. Είναι μία ιδιαίτερη χώρα και μπορεί να εκπλήξει τον καθέναν. Προσωπικά δεν με ξενίζει το γεγονός ότι επικρατεί μούγκα στην στρούγκα. Θα με εξέπληττε οτιδήποτε άλλο. Ζήτησα συγνώμη από τον Μιχάλη Λιάπη. Επειδή αυτά που έκαναν αυτοί και για τα οποία «τιμωρήθηκαν» ήταν πταίσματα σε σχέση με αυτά που γίνονται σήμερα. Αλλά αν ο χρόνος μπορούσε να γυρίσει πίσω, και πάλι θα τον πετροβολούσα! Επειδή ήμουν και εξακολουθώ να είμαι οπαδός της λογικής ότι οι πολιτικοί άνδρες θα πρέπει να είναι παράδειγμα προς μίμηση και όχι προς αποφυγή. Κι αν στο μέλλον υπάρξουν Δεξιοί ή Κεντρώοι με ανάλογες συμπεριφορές, θα κάνω και πάλι το ίδιο. Εκείνοι που δεν θα δικαιούνται να ομιλούν είναι αυτοί που σήμερα καταπίνουν αμάσητη την ρουλέτα του Λονδίνου και παρακολουθούν εκστασιασμένοι τις ζεϊμπεκιές του Κουρουμπλή. Θανάσης Μαυρίδηςthanasis.mavridis@liberal.gr
Λίμνη Μόρνου στα χρόνια της μεγάλης ξηρασίας ( 1992 )
