ecstase.jpg

Το 1933 παντρεύτηκε τον τρίτο πλουσιότερο άνδρα της Αυστρίας, τον βιομήχανο πυρομαχικών Φριτζ Μαντλ, ο οποίος από ζήλια, αλλά και προκειμένου να προστατέψει το όνομά του, ξόδεψε μια περιουσία αγοράζοντας και καταστρέφοντας κόπιες του Ecstasy ελπίζοντας να τις εξαφανίσει τελείως (δεν τα κατάφερε). Εκτιμούσε όμως το κοφτερό της μυαλό και την συμβουλευόταν συχνά για επαγγελματικά ζητήματα. Η Λαμάρ παρευρισκόταν σε πολλά επαγγελματικά ραντεβού και δείπνα και σιγά σιγά απέκτησε γνώσεις γύρω από την τεχνολογία των ραδιοκυμάτων. Στην αυτοβιογραφίαΣτο amazon της, η Λαμάρ γράφει ότι στις μεγάλες δεξιώσεις που έδιναν στο σπίτι, συχνά έδιναν το παρών ο Μπενίτο Μουσολίνι και ο Αδόλφος Χίτλερ.
Λίγο πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Λαμάρ αποφάσισε να εγκαταλείψει τον αυταρχικό σύζυγό της, εν μέρει επειδή έκανε δουλειές με τους Ναζί. Προσέλαβε μια καμαριέρα που της έμοιαζε, τη νάρκωσε και το έσκασε από το παράθυρο φορώντας την στολή της. Μαζί της πήρε όσα περισσότερα κοσμήματα μπορούσε και έφυγε για το Παρίσι, όπου κατέθεσε αίτηση διαζυγίου.

life.jpg

Oι Εβραίοι ηθοποιοί της Ευρώπης που προσπαθούσαν να γλιτώσουν από τους Ναζί ήταν πολλοί και ο Λούις Μπ. Μάγιερ βρισκόταν στο Λονδίνο προκειμένου να κλείσει συμβόλαια για την MGM σε τιμή ευκαιρίας. Συνάντησε τη Χέντι Λαμάρ και της πρότεινε μισθό 125 δολαρίων την εβδομάδα, τον οποίο εκείνη βρήκε πολύ μικρό απέρριψε αμέσως. Δεν ήθελε όμως να χάσει την ευκαιρία της, κι έτσι έκλεισε εισιτήριο για τις ΗΠΑ με το ίδιο υπερωκεάνιο που θα έπαιρνε ο Μάγιερ. Στο ταξίδι, φόρεσε το πιο κολακευτικό της φόρεμα και τα καλύτερα κοσμήματα της και εμφανίστηκε στο εστιατόριο, φροντίζοντας να περάσει μπροστά από το τραπέζι του Μάγιερ. Πριν φτάσουν στη Νέα Υόρκη είχε υπογράψει συμβόλαιο μαζί του. «Δεν ξέρω πώς, αλλά ξαφνικά έπαιρνα 500 δολάρια την εβδομάδα», είπε αργότερα η ίδια. Εκείνος επινόησε και το νέο της όνομα.

full2b.jpg

Η ταινία Πληγωμένος ΑετόςAlgiers (film) την έκανε σταρ, αλλά οι ρόλοι που της προτείνονταν δεν ήταν πάντα οι καλύτεροι. «Η ομορφιά της αναπληρώνει ό,τι της λείπει σε υποκριτική ικανότητα», είχε σχολιάσει ο Κινγκ Βιντορ που την σκηνοθέτησε δύο φορές. Έπαιξε δίπλα στον Σπένσερ Τρέισι, την Τζούντι Γκάρλαντ, τον Κλαρκ Γκέιμπλ και άλλους μεγάλους της εποχής, αλλά οι ταινίες της δεν κατάφεραν να συγκινήσουν το κοινό (με εξαίρεση το υπέρ-επιτυχημένο Σαμψών και ΔαλιδάSamson and Delilah #Box office, πολύ αργότερα, το 1949). Το όμορφο πρόσωπό της έγινε όμως έμπνευση για τη Χιονάτη του Ντίσνεϊ, αλλά και της Catwoman. Η MGM την πίεζε υπερβολικά. Όπως και στην Γκάρλαντ, της έδιναν χάπια για να κοιμάται και χάπια για να ξυπνά και να πηγαίνει στη δουλειά και αυτός ο εθισμός της κράτησε πολλά χρόνια.

camhi-hedy-lamarr-doc.jpg

Όμως η Χέντι Λαμάρ δεν ενδιαφερόταν μόνο για τη μεγάλη οθόνη. Το μυαλό της πάντα έτρεχε. Αν και αρκετά κοινωνική, προτιμούσε να περνά τα βράδια στο σπίτι της μελετώντας και σχεδιάζοντας δικές της επινοήσεις. Όπως έλεγε, «οι εφευρέσεις της έρχονταν εύκολα». Είχε δώσει στον τότε φίλο της, Χάουαρντ Χιουζ, σχέδια για να βελτιώσει την αεροδυναμικότητα των αεροπλάνων του, μετά από εκτενή παρατήρηση των πουλιών και των ψαριών.

Όταν ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Λαμάρ, που γνώριζε πολλά για τις τεχνολογίες των Ναζί, αποφάσισε ότι θα έκανε ό,τι μπορούσε για να βοηθήσει τους Συμμάχους. Διαισθανόμενη ότι το Πεντάγωνο δεν θα δεχόταν ποτέ συναλλαγές με μια στάρλετ του Χόλιγουντ, στράφηκε στο Εθνικό Συμβούλιο Εφευρετών που προωθούσε τυχόν ενδιαφέρουσες εφευρέσεις στο στρατό.
Η ιδέα της ήταν μια συσκευή αναπήδησης συχνοτήτων, έτσι ώστε οι τορπίλες των αμερικάνικων υποβρυχίων να κατευθύνονται ασύρματα και να βρίσκουν τον στόχο τους αποφεύγοντας τις παρεμβολές των γερμανικών u-boats. «Ήταν τόσο προφανές», είπε η Λαμάρ αργότερα. «Έριχναν τορπίλες προς όλες τις κατευθύνσεις που δεν πετύχαιναν ποτέ τον στόχο, οπότε εφηύρα κάτι που τα κατάφερνε». H Xέντι είχε την ιδέα. Απευθύνθηκε στον ριζοσπαστικό συνθέτη Τζορτζ ΆνταϊλGeorge Antheil που ήταν γνωστός για το έργο του Ballet MécaniqueBallet Mécanique για 15 αυτοματοποιημένα πιάνα. Μαζί επινόησαν μια συσκευή που χρησιμοποιούσε κύλινδρο αυτόματου πιάνου για να εναλλάσσει ένα σήμα μεταξύ 88 συχνοτήτων. Η ιδέα τους του frequency hopping είναι σήμερα η βάση για τη σύγχρονη τεχνολογία διασποράς φάσματος που χρησιμοποιείται σε τηλεπικοινωνίες, ευρυζωνικές συνδέσεις και αλλού, πιο διάσημα στο Wi Fi.

hedylamarrphotomontage.gif

Το 1942 η Λαμάρ και ο Άνταϊλ έλαβαν δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το «Σύστημα Κρυφής Επικοινωνίας» τους, αλλά το Πολεμικό Ναυτικό, στο οποίο πατριωτικά παραχώρησαν τα δικαιώματα, δεν το αξιοποίησε, κρίνοντάς το πολύπλοκο. Ο στρατός κράτησε την πατέντα απόρρητη και την έβαλε στο ράφι μέχρι το 1962, όταν την εφάρμοσε στην κρίση του Κόλπου των ΧοίρωνΚρίση των πυραύλων της Κούβας με την Κούβα. Η Λαμάρ είχε υπογράψει την πατέντα με το επώνυμο του τότε συζύγου της, οπότε κανείς δεν ήξερε ότι η εφευρέτης ήταν η σταρ του σινεμά, ενώ και η ίδια δεν έμαθε πότε ότι τελικά χρησιμοποιήθηκε η εφεύρεσή της.
Η Χέντι Λαμάρ ποτέ δεν έλαβε την αναγνώριση που μια τόσο σημαντική εφεύρεση λογικά συνεπάγεται. Κατά τη διάρκεια του πολέμου δε, προσπάθησε να γίνει μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εφευρετών, αλλά της αρνήθηκαν, προτείνοντάς της καλύτερα να πουλήσει πολεμικά ομόλογα,. Η Χέντι πούλησε ομόλογα αξίας 25 εκατ. δολαρίων μέσα σε δέκα μέρες.

hedylamarr_war.jpg

Η Λαμάρ συνολικά παντρεύτηκε έξι φορές (συνήθως για δύο χρόνια) και απέκτησε τρία παιδιά, δύο βιολογικά και ένα υιοθετημένο, ο οποίος όμως στα 12 του δόθηκε σε άλλη οικογένεια. Η σχέση της με τα παιδιά της δεν ήταν πάντα καλές. Ο υιοθετημένος της γιος δεν συμπεριλαμβανόταν στη διαθήκη της και μετά από αγωγή, συμβιβάστηκε με 50.000 δολάρια.

john-loder2.jpg

Με τον τρίτο σύζυγό της, ηθοποιό Τζον Λόντερ, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά.

Αν και η Λαμάρ είχε δηλώσει πως η ομορφιά της είναι η κατάρα της, μεγαλώνοντας προχώρησε σε πολλές πλαστικές επεμβάσεις, με καταστροφικά μάλλον αποτελέσματα. Ο γιος της από τον τρίτο της γάμο, Άντονι, μιλώντας γι] αυτό, είπε ότι η μητέρα του «έκανε προσθετική στήθους, ανόρθωση ζυγωματικών, μεγάλωσε τα χείλη της και πολλά, πολλά άλλα. Έκανε πλαστικές πιστεύοντας ότι θα ξαναβρεί την εμφάνιση και την καριέρα της, αλλά γύρισε μπούμερανγκ και κατέστρεψε την ομορφιά της». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Χέντι ήταν εθισμένη σε χάπια, ενώ υπήρχαν φήμες ότι ήταν κλεπτομανής. Το 1966 συνελήφθη σε ένα πολυκατάστημα έχοντας βάλει στην τσάντα της μικροαντικείμενα αξίας 84 δολαρίων («μερικά μαγαζιά με αφήνουν να το κάνω», είπε στον φύλακα) και το 1991 προσπάθησε να φύγει από ένα φαρμακείο έχοντας κλέψει καθαρτικά και ένα κολλύριο. Και τις δυο φορές οι ένορκοι την αθώωσαν, τη δεύτερη φορά με τον όρο να μην ξαναπαραβεί τον νόμο για ένα χρόνο. Τα πρωτοσέλιδα που την αφορούσαν δεν ήταν πάντα θετικά. Στην εκδίκαση του δεύτερου διαζυγίου της, καθώς ο γιος της είχε πάθει ένα σοβαρό τροχαίο, έστειλε τη ντουμπλέρ της να καταθέσει ως εκείνη στο δικαστήριο –ο δικαστής θύμωσε τόσο που μείωσε την αποζημίωσή της κατά 50%.
Σε μεγαλύτερη ηλικία, κάποιοι πιστεύουν ότι έγινε δικομανής, έκτος σύζυγός της ήταν ο δικηγόρος της. Μήνυσε τον ghostwriter και τον εκδότη της αυτοβιογραφίας της για συκοφαντική δυσφήμιση, τον Μελ Μπρουκς επειδή χρησιμοποίησε το όνομά της σε ένα αστείο στην ταινία Blazing Saddles και ένα κατάστημα που την κατηγόρησε για μικροκλοπή.

collage.jpg

Για την σπουδαία της εφεύρεση, δεν πληρώθηκε ποτέ –σήμερα, μια τέτοια τεχνολογική εφεύρεση με τόσο ευρεία εφαρμογή εκτιμάται στα 30 δισ. δολάρια. Ο χαρακτηρισμός ως απόρρητης της αρχικής της πατέντας και ο πανταχού παρών σεξισμός που τυποποιεί και αδικεί τις –ωραίες ειδικά–γυναίκες, έπαιξαν το ρόλο τους στο να μην τύχει η Λαμάρ της αναγνώρισης που της άξιζε, όπως και το γεγονός ότι ήταν αυτοδίδακτη και δεν είχε ακαδημαϊκή κατάρτιση. Όταν το 1967 έμαθε ότι τα σχέδιά της χρησιμοποιούνταν από το Ναυτικό, το χρονικό παράθυρο για να κινηθεί νομικά είχε κλείσει. Στην αρχή της δεκαετίας του ’90, άρχισε να συζητείται έντονα η επίσημη αναγνώριση της συμβολής της Χέντι Λαμάρ στην επιστήμη.
Το 1997, σε ηλικία 82 ετών έλαβε το Βραβείο Ηλεκτρονικής ΠρωτοπορίαςEFF Pioneer Award –δεν μπορούσε πια λόγω υγείας να το παραλάβει προσωπικά, αλλά σήμαινε πολλά για εκείνη. Έζησε τα τελευταία της χρόνια στη Φλόριντα απομονωμένη, προτιμώντας να μιλά ακόμα και με τα παιδιά της τηλεφωνικά και πέθανε το 2000. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, η Λαμάρ και ο Άνταϊλ έγιναν μετά θάνατον μέλη του National Inventors Hall of Fame. Ο Άντονι δήλωσε ότι «θα της άρεσε πολύ να τη θυμούνται ως κάποια που συνεισέφερε θετικά στην ανθρωπότητα». Ένα χρόνο πριν πεθάνει, η Λαμάρ έδωσε την τελευταία της συνέντευξη, απαντώντας στο ερωτηματολόγιοTurbo Proust! | VF του Προυστ στην τελευταία σελίδα του Vanity FairThe Proustian bargain | VF. Στην ερώτηση ποιο είναι το αγαπημένο της μότο, απάντησε, «Μην παίρνεις τα πράγματα πολύ σοβαρά».

Την ιστορία της Χέντι Λαμάρ, μοιραίας σταρ και εφευρέτη, αφηγείται το ντοκιμαντέρ Bombshell: The Hedy Lamarr StoryΗ ιστοσελίδα της ταινίας, συμπαραγωγή της Σούζαν Σαράντον.

Υπάρχει πράγματι η πιθανότητα ανακάλυψης πετρελαίου ή φυσικού αερίου στην Ελλάδα; Η απάντηση στο ερώτημα είναι σαφώς θετική. Και θα αναρωτηθεί κανείς: ήρθε τελικά η ώρα να ψωνίζουμε Valentino, Gucci και Dior και να περνάμε τον χρόνο μας σε πολυτελή θέρετρα, σαν απόγονοι γαλαζοαίματων εμίρηδων;

Οι επιστήμονες συνιστούν ψυχραιμία καθώς, όπως λένε, το παραμύθι κρύβει και δράκους. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και οι πλέον αισιόδοξοι μιλούν για «πετρελαιοπιθανές» περιοχές, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι η λιγότερο ερευνημένη περιοχή της Μεσογείου. Το είπε και ο πρόεδρος των ΕΛΠΕ, Ευστάθιος Τσοτσορός, στην ομιλία του κατά την πανηγυρική τελετή υπογραφήςTο δελτίο τύπου των ΕΛΠΕ για την τελετή υπογραφής της σύμβασης Σύμβασης Μίσθωσης ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και την κοινοπραξία της γαλλικής TotalΗ ιστοσελίδα (operator), της ιταλικής EdisonΗ ιστοσελίδα και των ΕΛΠΕ, για την παραχώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης στο θαλάσσιο «Μπλοκ 2» του Ιονίου Πελάγους (δυτικά της Κέρκυρας).

block_2.jpg

To Μπλοκ 2.

Όπως είπε ο κ. Τσοτσορός, η χώρα «για να περάσει η χώρα από τον μύθο και τις προσδοκίες γενεών στην πραγματικότητα των υφιστάμενων αποθεμάτων και της τεχνοοικονομικής δυνατότητας εκμετάλλευσής των», έχει ακόμη μακρύ δρόμο.
Γεωλογικές ενδείξεις υπάρχουν εδώ και τουλάχιστον έναν αιώνα. Σε ορισμένες περιοχές οι πιθανότητες ανακάλυψης υδρογονανθράκων είναι μεγάλες, σε κάποιες μικρότερες και σε άλλες απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να αναζητηθεί εάν υπάρχουν πιθανότητες. Τι μας εμποδίζει να τις κάνουμε;
Οι γνωστές παθογένειες της ελληνικής διοίκησης εντοπίζονται και σε αυτόν τον τομέα. Ποτέ δεν υπήρξε κεντρικός σχεδιασμός, οι έρευνες γίνονταν αποσπασματικά και με μεγάλα διαλείμματα, ενώ υπήρχαν πολλά νομικά κενά που έπρεπε να καλυφθούν, καθώς και έλλειψη σύγχρονης τεχνολογίας και εμπειρίας.
Επιπλέον, για πολύ καιρό η ενεργειακή πολιτική –ειδικά στα χρόνια των παχιών αγελάδων– στηριζόταν στον λιγνίτη και τις εισαγωγές πετρελαίου και αερίου, με τους αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου να μπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι τις τελευταίες δεκαετίες. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν οι έρευνες εντατικοποιήθηκαν, κατά τη δεκαετία του ’70, ανακαλύφθηκαν τα πρώτα εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα στη θαλάσσια περιοχή της Θάσου (πετρελαίου στον Πρίνο και φυσικού αερίου στη Νότια Καβάλα) και αργότερα άλλα δύο κοιτάσματα που κρίθηκαν οριακά εκμεταλλεύσιμα, της Επανομής και του Κατακόλου Ηλείας.

fouskes.jpg

Διαρροή φυσικού αερίου, Κατάκολο Ηλείας. [energean.com]

Μάλιστα, όπως ανέφερε και ο κ. Τσοτσορός κατά την υπογραφή της σύμβασης για το Μπλοκ 2, η συγκεκριμένη περιοχή του Ιονίου «θα αποτελέσει μετά βεβαιότητας αντικείμενο μελέτης των οικονομικών ιστορικών, ως αντιπροσωπευτικό παράδειγμα των παθογενειών του πολιτικοοικονομικού συστήματος της χώρας, αφού χρειάστηκαν περισσότερα από 30 χρόνια από την ανακάλυψη της πολλά υποσχόμενης γεωλογικής δομής για να φτάσουμε στην υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης».

Την τελευταία διετία το ζήτημα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων μπήκε και πάλι σε προτεραιότητα, στην ατζέντα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Όπως ανέφερε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, σε συνέντευξήΓιώργος Σταθάκης: Με μοντέλο Κύπρου τα ενεργειακά της Ελλάδας | Η Καθημερινή (Κύπρος) του στην Καθημερινή της Κύπρου, το διεθνές ενδιαφέρον για έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα αναζωπυρώθηκε μετά τις ανακαλύψεις κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και την Αίγυπτο. «Άρα, δεν είναι τυχαίο το ενδιαφέρον ξένων πετρελαϊκών κολοσσών όπως η Exxon MobilΗ ιστοσελίδα και η Total. Ανταποκριθήκαμε άμεσα […] και προκηρύξαμε δυο νέες περιοχές, στο Ιόνιο και νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης», επεσήμανε ο υπουργός, εκτιμώντας ότι οι έρευνες θα ξεκινήσουν εντός του 2018.
Η επόμενη τριετία, σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥΗ ιστοσελίδα), Γιάννη Μπασιά, θα είναι κρίσιμη. Στο συγκεκριμένο διάστημα οι πετρελαϊκές εταιρείες που βρίσκονται ήδη στο παιχνίδι θα αποφασίσουν για τη συνέχιση της έρευνας στην Ελλάδα ή την αποχώρησή τους, ανάλογα με τα ευρήματα που θα προκύψουν μετά τις γεωτρήσεις. Ειδικά για το Μπλοκ 2, στελέχη των ΕΛΠΕ μιλώντας στο inside story εκτιμούν ότι η κοινοπραξία θα μπορέσει να εκτιμήσει εάν υπάρχει κοίτασμα εμπορικά εκμεταλλεύσιμο στη συγκεκριμένη περιοχή, μετά από μια τριετία.
Το είχε αναφέρει και ο αντιπρόεδρος του ομίλου Total για την Κασπία και τη Νότια Ευρώπη, Μπερνάρ Κλεμάν, κατά την τελετή υπογραφής της σύμβασης. «Η θαλάσσια περιοχή δείχνει ότι έχει καλές προοπτικές. Το έδαφος είναι παρθένο. Πρώτα πρέπει να λάβουμε περισσότερα ερευνητικά στοιχεία. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή έως ότου μπορέσουμε να κάνουμε τις πρώτες προβλέψεις».
Το ενδιαφέρον λοιπόν αυτήν την περίοδο επικεντρώνεται στη Δυτική Ελλάδα και την Κρήτη, όπου, αν όλα προχωρήσουν καλά, θα απαιτηθεί μια οκταετία για να ξεκινήσει η παραγωγή.
Το στάδιο της έρευνας διαιρείται σε τρεις φάσεις. Κατά την πρώτη τριετία προγραμματίζεται να γίνει η επεξεργασία σεισμικών δεδομένων δύο διαστάσεων (2D).

seismicsurvey-.jpg

Πώς γίνεται η σεισμική έρευνα.

Ακολουθεί μαγνητική και βαρυτική έρευνα, γεωλογικές μελέτες και ανάλυση λεκάνης, περιβαλλοντική μελέτη και σχέδιο περιβαλλοντικής δράσης. Κατά τη δεύτερη φάση γίνεται η πρώτη γεώτρηση. Ακολουθεί πετροφυσική και γεωφυσική ανάλυση, δεύτερη περιβαλλοντική μελέτη και μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Κατά την τρίτη φάση γίνεται και πάλι εκτίμηση των σεισμικών δεδομένων, ακολουθεί δεύτερη γεώτρηση και επανεξετάζονται τα γεωλογικά και γεωφυσικά δεδομένα καθώς και οι περιβαλλοντικές μελέτες.

Στα Ιωάννινα, οι σεισμικές εργασίες στο ιδιαιτέρως δύσκολο γεωμορφολογικό ορεινό περιβάλλον της περιοχής (εναλλάσσονται μαλακά με σκληρά ιζήματα και σκληρά πετρώματα) θα ξεκινήσουν το 2018. Ωστόσο, η ισπανική Repsol Exploracion Ioannina SA, η οποία είναι πλέον εντολοδόχος (της μεταβιβάστηκε το 60% του μεριδίου της Energean Oil & GasΗ ιστοσελίδα, που έλεγχε το 100% της παραχώρησηςΜε ποσοστό 100% η Energean στα Ιωάννινα – Εξαγόρασε το μερίδιο της Petra Petroleum | energypress) έχει εμπειρία σε δύσκολα ανάγλυφα, κυρίως από τη δραστηριότητά της στη Λατινική Αμερική. Η πρώτη ερευνητική γεώτρηση αναμένεται το 2021.

ioannina-oil-seeps1.jpg

Διήθηση πετρελαίου, Ιωάννινα. [energean.com]

Στο θαλάσσιο κοίτασμα του Πατραϊκού Κόλπου έχουν ολοκληρωθεί«Δεύτερο Πρίνο» στον Πατραϊκό Κόλπο δείχνουν οι νέες έρευνες των ΕΛΠΕ | Η Καθημερινή οι τρισδιάστατες (3D) σεισμικές έρευνες και η εξειδικευμένη περιβαλλοντική μελέτη. Aυτήν την περίοδο, οι εταιρείες ΕΛΠΕ και Edison αξιολογούν την κατάσταση για να περάσουν στη δεύτερη φάση ερευνών, με την πρώτη γεώτρηση να προσδιορίζεται ότι θα γίνει το 2019.
Στο Κατάκολο, η Energean Oil & Gas βρίσκεται από τον Οκτώβριο 2016 σε φάση εκμετάλλευσηςΔυτικό Κατάκολο: To δεύτερο κοίτασμα πετρελαίου στην Ελλάδα είναι γεγονός! | news247 του κοιτάσματος, το οποίο είχε ανακαλυφθεί το 1981 από την τότε Δημόσια Εταιρεία Πετρελαίου. Το σχέδιο της εταιρείας για παραγωγική γεώτρηση το 2019 έχει εγκριθεί.

mapoil.jpg

Οι περιοχές όπου γίνεται έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα.

Σε φάση επικύρωσης από τη Βουλή βρίσκονται και οι τρεις χερσαίες παραχωρήσειςΤο Δελτίο Τύπου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την υπογραφή των παραχωρήσεων σε Άρτα-Πρέβεζα (ΕΛΠΕ), Αιτωλοακαρνανία (Energean Oil & Gas) και Πελοπόννησο (ΕΛΠΕ).
Για το οικόπεδο στα βόρεια της Κέρκυρας (Μπλοκ 1) βρίσκεται σε εξέλιξη αξιολόγηση.
Για το Μπλοκ 2 (δυτικά της Κέρκυρας), όπως αναφέραμε, υπεγράφη η σύμβαση μίσθωσης με Total-ΕΛΠΕ-Edison κατόπιν έγκρισης της αίτησης από το Ελεγκτικό Συνέδριο και αναμένεται η κύρωση από τη Βουλή.
Για το Μπλοκ 10 (δυτικά της Πελοποννήσου) τα ΕΛΠΕ έχουν ανακηρυχθεί ως «επιλεγείς αιτώνΔελτίο Τύπου των ΕΛΠΕ της 06.12.2016» και η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Στον Πρίνο, τη μοναδική περιοχή της χώρας με παραγωγική δύναμη, η παραγωγή αυξήθηκε40 εκατομμύρια τα εκτιμώμενα αποθέματα πετρελαίου στον Πρίνο | Kavala Portal σε 5.000 βαρέλια ημερησίως.
Σε εξέλιξη βρίσκονται και οι διαδικασίες στο Θρακικό πέλαγος, περιοχή για την οποία υπάρχει σύμβαση παραχώρησης στην κοινοπραξία της αμερικανικής CalfracΗ ιστοσελίδα με τα ΕΛΠΕ.
Για το Βόρειο Ιόνιο πέλαγος, για το οποίο δημοσιεύθηκε ο σχετικός διαγωνισμός στην Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αναφέραμε, υπάρχει εκδήλωση ενδιαφέροντος από την Energean.

tsekouri.jpg

Πετρέλαιο μέσα σε δολομιτικό πέτρωμα, Αιτωλοακαρνανία. [energean.com]

Για το Νότιο Ιόνιο πέλαγος και για το οικόπεδο Δυτικά της Κρήτης έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από την κοινοπραξία Total-ExxonMobil-ΕΛΠΕ.
Παράλληλα με την εξέλιξη των διαδικασιών στα παραπάνω οικόπεδα, μελετώνται περιοχές στη Μακεδονία (χερσαίο τμήμα του Θερμαϊκού κόλπου και οικόπεδα σε Γρεβενά και Κιλκίς) και στη Θράκη. Ήδη ετοιμάζεται σύναψη σύμβασης με εταιρεία για την επεξεργασία παλαιών δεδομένων που είχαν γίνει από ξένες εταιρείες κατά τη δεκαετία του ’70.

Το πρόσφατο ναυάγιο του Αγία Ζώνη ΙΙ και η εξάπλωση της πετρελαϊκής ρύπανσης σε πολλές ακτές του Σαρωνικού έβαλε στο τραπέζι των συζητήσεων και την ασφάλεια όσον αφορά στις έρευνες και την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις ελληνικές θάλασσες.
Η μέριμνα για την ασφάλεια των υπεράκτιων εγκαταστάσεων και την προστασία εργαζομένων και περιβάλλοντος από τις γεωτρήσεις και τις δραστηριότητες στις πλατφόρμες εξόρυξης αποτελεί, βάσει ευρωπαϊκής οδηγίας, υποχρέωση της χώρας και έχει ανατεθεί στην ΕΔΕΥ.
Η εταιρεία, με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (European Bank for Reconstruction and Development-EBRDebrd.com) οργάνωσε διεθνή διαγωνισμό από τον οποίον πρόσφατα αναδείχτηκε ανάδοχος η νορβηγική εταιρεία DNVΗ ιστοσελίδα. Τα στελέχη της ΕΔΕΥ σε συνεργασία με τη DNV θα εκπαιδεύσουν το αναγκαίο προσωπικό και θα προτείνουν στο υπουργείο το κατάλληλο νομικό πλαίσιο.
Ειδικότερα, για το πρόγραμμα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές «Νοτιοδυτικά Κρήτης» και «Δυτικά Κρήτης», η ΕΔΕΥ έχει ξεκινήσει τις διαδικασίες για την εκπόνηση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)Η πρόσκληση υποβολής προσφορών, η οποία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός τριμήνου. Στόχος, όπως αναφέρεται στην πρόσκληση υποβολής προσφορώνΠατήστε το link με τίτλο SEIA_TENDERZ.pdf για να διαβάσετε την πρόσκληση για το έργο, είναι να «καταλήξει στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών κινδύνων και στην υιοθέτηση μέτρων αντιμετώπισης και παρακολούθησης όλων των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων λαμβάνοντας υπόψη τους αναπτυξιακούς στόχους».

creterd.jpg

Χάρτης της περιοχής που πρόκειται να λάβει άδεια για την εξερεύνηση και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην Κρήτη.

Όσον αφορά στις έρευνες, η ΕΔΕΥ επιδιώκει συνεργασία με τα ακαδημαϊκά ιδρύματα της χώρας. Ήδη τον Απρίλιο του 2017 η εταιρεία ξεκίνησε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης και προσφάτως με το Πανεπιστήμιο Πάτρας με στόχο, μεταξύ άλλων, την αξιολόγηση των κύριων ρηγμάτων και τη δημιουργία βάσης δεδομένων, την υπαίθρια έρευνα, την επεξεργασία και ομαδοποίηση της βιβλιογραφίας κ.λπ.

«Στις Περιφέρειες της χώρας όπου γίνονται έρευνες για υδρογονάνθρακες, προβλέπεται να αποδίδεται ειδικός περιφερειακός φόρος που αντιστοιχεί στο 5% των εσόδων που θα προκύψουν στη φάση της παραγωγής», ανέφερε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας κατά την ομιλία του στο 7ο Περιφερειακό Συνέδριο για την Παραγωγική Ανασυγκρότηση στην Κέρκυρα.

Ειδικά για το Μπλοκ 2 στο Ιόνιο πέλαγος, κατά την έναρξη κάθε φάσης ο ανάδοχος θα καταθέτει εγγυητικές επιστολές, όπως και σε κάθε πιθανή παράταση. Το ελληνικό Δημόσιο θα εισπράξει κατά τη φάση της έρευνας 500.000 ευρώ με την υπογραφή της σύμβασης και στρεμματικές αποζημιώσεις 1,5 εκατ. ευρώ συνολικά κατά τις τρεις φάσεις της έρευνας (στα 8 έτη), για τη γη που θα δεσμεύσουν για την έρευνα.
Ο μισθωτής υποχρεώνεται να συμβάλλει στην εκπαίδευση του ανθρωπίνου δυναμικού και στην υποστήριξη των εγκαταστάσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της ΕΔΕΥ και θα πρέπει να δαπανήσει για τα παραπάνω κατά τη διάρκεια του σταδίου των ερευνών 80.000 ευρώ ανά έτος. Επίσης από την ημερομηνία κατά την οποία ο μισθωτής δηλώσει πως μια ανακάλυψη είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμη και μέχρι να ξεκινήσει την εκμετάλλευση, θα πρέπει να καταβάλλει 100.000 τον χρόνο.
Κατά τη διάρκεια του σταδίου εκμετάλλευσης θα καταβάλλονται 140.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Επίσης, καθ΄ όλο το στάδιο εκμετάλλευσης θα αποδίδονται στο Δημόσιο μισθώματα (royalties) και επιπλέον ποσά ανάλογα με την αθροιστική παραγωγή, μετρούμενη σε βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου.

Οι έρευνες για υδρογονάνθρακες στην Ελλάδα ξεκινούν στις αρχές του 20ού αιώνα (1903), αν και υπάρχουν αναφορές για ορισμένες πρώιμες προσπάθειες κατά τη δεκαετία του 1860. Οι πρώτες γεωτρητικές εργασίες γίνονται στο Έλος Κερί Ζακύνθου, στη Βορειοδυτική Πελοπόννησο και στον Έβρο. Έως τις αρχές της δεκαετίας του ‘60 οι έρευνες είναι αποσπασματικές και εντοπίζονται κυρίως στη δυτική Ελλάδα, όπου υπάρχουν επιφανειακές ενδείξεις υδρογονανθράκων.
Ακολουθεί συστηματικότερη προσπάθεια από το ΙΓΜΕΗ ιστοσελίδα (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών), με τη συμβολή του Γαλλικού Ινστιτούτου Πετρελαίων και πραγματοποιούνται εκτεταμένες έρευνες στη χερσαία Ελλάδα και 17 γεωτρήσεις μικρού βάθους. Την ίδια περίοδο γίνονται παραχωρήσεις σε μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες όπως η BP (Αιτωλοακαρνανία), Esso (ΒΔ Πελοπόννησο, Ζάκυνθο, Παξοί), Hunt (Θεσσαλονίκη), Texaco (Θερμαϊκός), Chevron (Λήμνος), Anschutz (Θεσσαλονίκη-Επανομή) και Oceanic-Colorado (Θρακικό πέλαγος), οι οποίες πραγματοποίησαν περισσότερες από 40 γεωτρήσεις σε ξηρά και θάλασσα, με αποτελέσματα που συνέβαλαν στη γεωλογική γνώση και ενίσχυσαν την πεποίθηση για την ύπαρξη πετρελαϊκού δυναμικού στην Ελλάδα.
Αποτέλεσμα εκείνων των πρώτων συστηματικών ερευνών ήταν η ανακάλυψη από την Oceanic (1971-1974) των εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων στη θαλάσσια περιοχή της Θάσου.

neakarvali.jpg

Μονάδα επεξεργασίας και αποθήκευσης Σίγμα, Νέα Καρβάλη Καβάλας. [energean.com]

Ακολούθησαν, κατά τη δεκαετία του 1980, περισσότερες έρευνες από την Δημόσια Εταιρεία Πετρελαίου (ΔΕΠ) και τη θυγατρική της ΔΕΠ-ΕΚΥ –εκτελέστηκαν 73 ερευνητικές γεωτρήσεις βασισμένες σε σεισμικές έρευνεςΟι χάρτες με τις σεισμικές γραμμές– που οδήγησαν στην ανακάλυψη των μικρών κοιτασμάτων πετρελαίου στη θαλάσσια περιοχή του Κατακόλου (Δ. Πελοπόννησος) και φυσικού αερίου στην περιοχή της Επανομής Θεσσαλονίκης.
Ακολούθησε το διάστημα 1995-2001 νέος γύρος παραχωρήσεων (με αναμορφωμένο καθεστώς αδειοδοτήσεων βάσει του νόμου 2289/95Ο νόμος 2289/95, ο οποίος ενσωμάτωνε τη σχετική κοινοτική οδηγία 94/22/ΕCΗ κοινοτική οδηγία 94/22/EC) για έξι περιοχές σε ξένες εταιρείες.
Μετά από διεθνή διαγωνισμό τελικά παραχωρήθηκαν τέσσερις περιοχές: η Βορειοδυτική Πελοπόννησος και η Αιτωλοακαρνανία στην εταιρεία ΤritonTriton Energy καθώς και τα Ιωάννινα και ο Δυτικός Πατραϊκός κόλπος στη εταιρεία Enterprise OilEnterprise Oil. Επενδύθηκαν 85 εκατ. ευρώ σε σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις, όμως οι γεωτρήσεις δεν έφθασαν το βάθος που προέβλεπαν οι αρχικές συμφωνίες και οι έρευνες δεν απέδωσαν.
Στα Ιωάννινα εγκαταλείφτηκε η βαθιά γεώτρηση (4.000 μ.) λόγω σοβαρών τεχνικών προβλημάτων από την εταιρεία Enterprise Oil και στον Δυτικό Πατραϊκό κόλπο δεν εκτελέστηκε η προγραμματισμένη γεώτρηση διότι η εταιρεία Triton (που εξαγοράστηκε από την Amerada Hess) αποχώρησε.

energean-3d-prinos.jpg

Σεισμική έρευνα στον Πρίνο. [Energean Oil&Gas]

Μετά το 2001 δεν υπήρξε, για την επόμενη δεκαετία, περαιτέρω ερευνητική δραστηριότητα. Το 2007, με τροπολογία στον ν. 3587Κατεβάστε εδώ τον νόμο 3587/2007 (άρθρο 20) το Ελληνικό Δημόσιο ανακάλεσε όλες τις παραχωρήσεις στις ΔΕΠ, ΔΕΠ-ΕΚΥ και ΕΛΠΕ (μετά την ιδιωτικοποίησηΗ περιθωριοποίηση και η διάλυση της ΔΕΠ-ΕΚΥ | Η Καθημερινή της ΔΕΠ-ΕΚΥ και την αλλαγή της μετοχικής σύνθεσης των ΕΛΠΕ) εκτός από εκείνες στην ευρύτερη περιοχή του Πρίνου, στις οποίες συμμετέχουν τα ΕΛΠΕ.
Το νομικό πλαίσιο για τη διαδικασία αδειοδότησης στην έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων εκσυγχρονίστηκε με τον ν. 4001/2011Ο νόμος 4001/2011 (Κεφάλαιο Β), βάσει του οποίου συστήνεται και η ΕΔΕΥ, η οποία διαχειρίζεται τα αποκλειστικά δικαιώματα του Ελληνικού Δημοσίου στην αναζήτηση, έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.

viom-agkastaseis-7.jpg

Δείγματα προϊόντων αργού πετρελαίου. [Ελληνικά Πετρέλαια]

Το 2012 έγινε διαγωνισμός που αφορούσε τρία οικόπεδα στη Δυτική Ελλάδα (των Ιωαννίνων, του υπεράκτιου Δυτικού Πατραϊκού Κόλπου και του Κατακόλου). Για τρία χερσαία μπλοκ στη Δυτική Ελλάδα (Άρτα-Πρέβεζα, Αιτωλοακαρνανία, ΒΔ Πελοπόννησος) έγινε διεθνής διαγωνισμός το 2014. Τα νέα γεωφυσικά δεδομένα επέτρεψαν εκ νέου την οριοθέτηση των οικοπέδων κατά μήκος της Δυτικής Ελλάδας –από το Ιόνιο πέλαγος έως τη θάλασσα νότια της Κρήτης.
Οι ανακαλύψεις το 2015 των κοιτασμάτων ΖορΑπό το κοίτασμα Ζορ στα κοιτάσματα της Κρήτης | energypress και –ορισμένα χρόνια πριν– της ΑφροδίτηςΣτα 5 τρις κ.πόδια το κοίτασμα Φ.Α στην Αφροδίτη | Πολίτης στην Ανατολική Μεσόγειο, έστρεψαν τους προβολείς στην Ελλάδα, την ασφαλέστερη χώρα στην ευρύτερη περιοχή. Δεν είναι τυχαίο ότι τα στελέχη της ΕΔΕΥ από τις συμμετοχές τους σε συνέδρια, φόρα και εκδηλώσεις στο εξωτερικό, διαπιστώνουν αυξημένο ενδιαφέρον από πολυεθνικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς. Μένει τελικά να φανεί τα επόμενα χρόνια αν θα είναι (υδρογον-)άνθρακας ο θησαυρός.