ΟΡΕΙΝΟΣ

Υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν σε κάθε συζήτηση με μοναδικό σκοπό να μιλήσουν. Δεν ακούν για να κατανοήσουν· ακούν μόνο για να απαντήσουν. Διακόπτουν, επιβάλλουν τη γνώμη τους και θεωρούν κάθε διαφορετική άποψη απειλή που πρέπει να εξουδετερωθεί.

Σε μια τέτοια συζήτηση είναι εύκολο να έχεις πάντα δίκιο. Αρκεί να μη δώσεις ποτέ τον λόγο στους άλλους. Όταν όμως η φωνή σου είναι η μόνη που ακούγεται, δεν έχεις κερδίσει μια συζήτηση· απλώς έχεις καταργήσει τον διάλογο.

Η αλήθεια σπάνια αποκαλύπτεται μέσα από μονολόγους. Γεννιέται από την ανταλλαγή ιδεών, από την προθυμία να ακούσουμε, να αμφισβητήσουμε τις βεβαιότητές μας και να παραδεχτούμε ότι ίσως ο άλλος βλέπει κάτι που εμείς αγνοούμε. Η σοφία δεν βρίσκεται μόνο στο να εκφράζεις τη γνώμη σου, αλλά και στο να δίνεις χώρο στη γνώμη των άλλων.

Οι περισσότεροι άνθρωποι θυμούνται εκείνον που τους άκουσε με προσοχή, όχι εκείνον που μίλησε περισσότερο. Γιατί η ακρόαση είναι μια μορφή σεβασμού, ενώ η αδιάκοπη ομιλία συχνά κρύβει ανασφάλεια.

Αν λοιπόν θέλεις να έχεις πάντα δίκιο, μίλα μόνο εσύ. Αν όμως θέλεις να πλησιάσεις την αλήθεια, μάθε πρώτα να ακούς. Εκεί αρχίζει κάθε ουσιαστικός διάλογος και κάθε πραγματική γνώση.

Ο νομπελίστας οικονομολόγος Milton Friedman συνήθιζε να συμπυκνώνει πολύπλοκες οικονομικές αλήθειες σε λίγες λέξεις. Μία από τις πιο γνωστές του φράσεις ήταν: «Αν αναθέσετε στην κυβέρνηση τη διαχείριση της ερήμου Σαχάρα, σε πέντε χρόνια θα υπάρχει έλλειψη άμμου».

Πίσω από την υπερβολή της διατύπωσης κρύβεται μια βαθύτερη σκέψη. Όταν εκείνος που παίρνει τις αποφάσεις δεν υφίσταται προσωπικά τις συνέπειες των λαθών του, η σπατάλη και η αναποτελεσματικότητα γίνονται σχεδόν αναπόφευκτες. Αντίθετα, όπου υπάρχει προσωπική ευθύνη, λογοδοσία και σύνδεση του κόστους με το αποτέλεσμα, οι πόροι αξιοποιούνται συνήθως με μεγαλύτερη σύνεση.

Η παρατήρηση αυτή δεν αφορά μόνο τα κράτη και τις κυβερνήσεις. Ισχύει για κάθε οργανισμό, επιχείρηση ή ακόμη και για τη δική μας καθημερινότητα. Η υπευθυνότητα δεν εγγυάται την επιτυχία, αλλά η απουσία της σχεδόν πάντα οδηγεί στη σπατάλη.

Και αυτό είναι ένα από τα πιο διαχρονικά μαθήματα διοίκησης που μας άφησε ο Φρίντμαν.

Πολλοί ηγέτες του τεχνολογικού κλάδου υποστηρίζουν, ότι, καθώς τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης γίνονται ολοένα και καλύτερα στην εκτέλεση εργασιών, η ανθρώπινη κρίση, η δημιουργικότητα και η ικανότητα λήψης αποφάσεων θα αποτελέσουν το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η συζήτηση αυτή έχει ενισχυθεί το τελευταίο διάστημα από προσωπικότητες όπως ο συνιδρυτής της Y Combinator, Πολ Γκράχαμ, και ο πρόεδρος της OpenAI, Γκρεγκ Μπρόκμαν, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πώς χτίζεται κάτι, αλλά τι αξίζει να χτιστεί.

Παρόμοια άποψη έχουν εκφράσει και ο CEO της Salesforce, Μαρκ Μπένιοφ, καθώς και ο CEO της Duolingo, Λουίς φον Αν, οι οποίοι έχουν τονίσει ότι δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η συνεργασία και η οικοδόμηση σχέσεων παραμένουν