Άρθρα

Δημοσιεύτηκε στισ

ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ ΤΟ ΒΟΡΙΝΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Μερικά από τα παρακάτω κείμενα και φωτογραφίες έχουν δημοσιευτεί στο in2life.gr , υπήρξαν και συμπληρώσεις από το blog  ΟΡΕΙΝΟΣ (orinadervenoxoria.com ) , οι περισσότερες  πληροφορίες αντλήθηκαν από τα βιβλίο του Β ΜΙΧΑ πρώην κοινοτάρχη των ΣΚΟΥΡΤΩΝ με τίτλο ΤΑ ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΑ ΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

Για όσους ένα σωστό τρωγοπίνειν θεωρείται εμπειρία – για όλους μας δηλαδή – μια ανάσα από την Πάρνηθα, πέντε χωριουδάκια φωλιασμένα σε ένα οροπέδιο φημίζονται για το κοντοσούβλι στις ταβέρνες τους, αλλά και για τις υπόλοιπες κρεατο-νοστιμιές που ψήνουν σε σχάρα και σούβλα. Πιάστε τραπεζάκι, για κοκορέτσι και κοντοσούβλι χάρμα… ουρανίσκου, ντόπια αρνιά και κατσικάκια στη σούβλα, αρνίσια παϊδάκια και ζουμερά χωριάτικα λουκάνικα  ντόπια κρέατα στη σχάρα, σε γενναιόδωρες μερίδες. Για τη… χώνεψη θα βολτάρετε στα γραφικά δρομάκια και τα καταπράσινα τοπία των Δερβενοχωρίων –λεπτομέρειες και φωτογραφίες για να σας ανοίξει η όρεξη, πιο κάτω!!

Η προσέγγιση στα Δερβενοχώρια γίνεται ως εξης:

1) Μέσω Αττικής Οδού με κατεύθυνση από Ελευσίνα προς Ε.Ο. Αθηνών Κορίνθου, βγαίνουμε στην έξοδο 2 για Θριάσιο-Μαγούλα και αμέσως στην ανηφόρα της εξόδου αριστερά για το εργοστάσιο των τσιμέντων ΤΙΤΑΝ (λεωφόρος Δερβενοχωρίων). Μετά προχωρούμε όπως μας πάει ο δρόμος και φτάνουμε μέσω στροφών σε Στεφάνη – Σκούρτα – Πύλη (χωριά του συμπλέγματος Δερβενοχωρίων),

2) Μέσω Αγίων Αναργύρων  ( η μέσω αττικής οδού έξοδος 6 ) ,φτάνουμε Χασιά (Φυλή) και προχωρούμε ευθεία τον κεντρικό δρόμο με κατεύθυνση προς Μονή Κλειστών. Στη διασταύρωση κάνουμε αριστερά (δεξιά πηγαίνει για τη Μονή Κλειστών) και μέσω ωραίων στροφών και καταπληκτικής διαδρομής (αποτελούσε ε.δ. του Αττικού Ράλυ) φτάνουμε στη διασταύρωση που δεξιά πηγαίνει για Σκούρτα , ευθεία για Πύλη και αριστερά για Στεφάνη.

3) Μέσω Σχηματαρίου. Ερχόμενοι από Σχηματάρι στρίβουμε δεξιά  προς Οινόη, κατόπιν περνάμε τα χωριά Αγ.Θωμάς και Κλειδί (περιφερειακά) και συνεχίζουμε ευθεία απολαμβάνοντας την όμορφη διαδρομή μέσα στο πράσινο . Το πρώτο χωριό που θα συναντήσετε ακολουθώντας αυτή την διαδρομή είναι τα Σκούρτα.

4) Μέσω Θήβας φτάνουμε στο χωριό Ερυθραί (Κριεκούκι) και πριν μπούμε στο χωριό στρίβουμε αριστερά προς Δάφνη. Μετά την Δάφνη διανύουμε μια όμορφη διαδρομή και το πρώτο χωριό που συναντάμε είναι η Πύλη.

Λίγα λόγια για τα Δερβενοχώρια

Τα Δερβενοχώρια, είναι ένα σύνολο πέντε χωριών που εκτείνονται  δυτικά της Πάρνηθας και  ανήκουν στην  διοικητική και πληθυσμιακή δομή του νομού  Βοιωτίας . Βρίσκονται ακροβολισμένα σε ένα γραφικό και  γεμάτο  έντονα χρώματα  οροπέδιο, σε υψόμετρο περίπου 530  έως 570 μέτρων , καταλαμβάνοντας έκταση περίπου 40 χιλιάδων στεμμάτων. Το οροπέδιο περικλείεται κυκλικά από βουνοκορφές, ανατολικά εκτείνεται  ο ορεινός όγκος της Πάρνηθας  ως τα όρια του Δρυμού της , σε υψόμετρο  1415 μέτρα , ανατολικά βρίσκεται η προέκταση του όρους Κιθαιρώνα με το  όρος Πάστρα στα 1100 μέτρα, νότια το μεγάλο βουνό με 890 μέτρα και βόρεια το Ρόκανι και η  κορυφή μάλια Μουλίθι με 700 μέτρα περίπου.

Οι πέντε οικισμοί που συγκροτούν και συνθέτουν το πλέγμα των Δερβενοχωρίων είναι η Πύλη , τα Σκούρτα , η Στεφάνη , η Πάνακτος και το Πράσινο,  που  μαζί και με την Δάφνη, που βρίσκεται δυτικά του οροπεδίου συστάθηκαν σε Δήμο με τον Ν 2539/97. Ο πληθυσμός τους  δεν ξεπερνά τους  3000 κατοίκους και ανήκουν σήμερα Διοικητικά στον  Δήμο Τανάγρας. To οροπέδιο των Δερβενοχωριων ήταν το σημαντικότερο και μοναδικό πέρασμα κατά τους πανάρχαιους και προεπαναστατικούς χρόνους από την Πελοπόννησο και την Αττική, στην  υπόλοιπη Ελλάδα. Η απόσταση των χωριών αυτών, από την Αθήνα, είναι 45 χλμ περίπου και συνδέονται με αυτήν, δια μέσου του δρόμου που οδηγεί στην Φυλή (18 χλμ). Ακόμη ισαπέχουν  από  την  Ελευσίνα   και  το Σχηματάρι, στα 25 χλμ.

Σε αυτό το οροπέδιο περνούσαν και κατά την αρχαιότητα οι συντομότεροι δρόμοι για την Αθήνα , ο πρώτος που οδηγούσε από Φυλή και Δερβενοχωρια  στην Θήβα και ο δεύτερος,  που συνέδεε δια μέσου Κοκκινιού ,  τον  Ισθμό και την Ελευσίνα ,  με την Τανάγρα και  την Εύβοια . Αυτό το διάβα ,  αυτό  ακριβώς το Πέρασμα (Δερβένι), κλήθηκαν οι Δερβενοχωρίτες, να κατοικήσουν και να  υπερασπίσουν σε όλες τις χρονικές στιγμές της αρχαιότητας, έχοντας μάλιστα ως μοναδικό προνόμιο, καθεστώς αυτονομίας και αυτοδιοίκησης κατά την διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής. Το οροπέδιο κατοικήθηκε αδιαλείπτως σε όλες τις χρονικές φάσεις της αρχαιότητας ως σήμερα . Στα Γεωγραφικά μας όρια , βρισκόταν το ομηρικό πόλισμα Ετεωνός , η Σκάρφη, ο Σκώλος, η Ευνοστιδες, η Μελαινές και η αρχαία Πανακτία. Επίσης τόπος με πλούσια χριστιανική παράδοση και πλήθος μνημείων που μαρτυρούν το πέρασμα από εδώ, Αγίων όπως ο Όσιος Μελέτιος, ο Όσιος  Νίκων ο “Μετανοείτε”, ο Αι Γιάννης ο Καλοκτένης  και ο Όσιος Κλήμης ο εν Σαγματά.

 

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ  ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΩΝ

Ερχόμενος  κάποιος σήμερα  στα χωριά μας , Αξίζει  να επισκεφθεί το Ιστορικό κάστρου της Πανάκτου , την φρυκτωρία  Πυργάρι  στα Σκούρτα , τον  Ενετικό πύργο στην Πύλη , την Βυζαντινή Ιστορική μονή της Ζωοδόχου Πηγής , κτισμένη στα ερείπια Ναού Ρωμαϊκών χρόνων, την οποία η παράδοση θέλει να ανεγέρθηκε από τον ίδιο τον όσιο Μελέτιο και  όπως αναφέρεται από Ιστορικούς επισκέφθηκε και χρηματοδότησε  ο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου Αλέξιος Κομνηνός  ,τον βυζαντινό ναό του 12 αιώνα   της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Πύλη, την σκήτη του Οσίου Μελετίου στις Πόρτες Πύλης, τον βυζαντινό Ναό ( 11ου αιώνα ) του Αγίου Γεωργίου στην Δάφνη ,  το εκκλησάκι της Ευαγγελίστριας με τον ερειπωμένο ναό πλησίον αυτής στην Μαζαρέκα Σκούρτων , Το ναιδριο του Αγίου Γεωργίου στα Σκούρτα   του 12 αιώνα , την Ιερά μονή Ανάληψης του Σωτήρος , τον ανδριάντα του Στρατηγού Αθανάσιου Σκουρτανιώτη έργο του Γλύπτη  Γ. Μέγκουλα στην Πλατεία Σκούρτων , το μνημείο του Στέφα Μαλιάτση στις Πόρτες , τον πανέμορφο  οικισμό Τσιγγουράτι οπού είναι η την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής και το εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής και της Αγίας Αναστασίας ( στο πρόαυλειο χώρο είναι το θεατράκι του Τσούμα Πούσι ) , την γέφυρα Γκέλη του 1600, την γέφυρα μητροπολίτη του 1370 , το ταμπούρι του Στρατηγού Σκουρνατιώτη στην Πύλη και πολλά άλλα μνημεία. Ακόμη ο επισκέπτης θα απολαύσει την θέα του οροπεδίου από το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, στην κορυφή Μάλια Μουλιθι  Σκούρτων.

Μπορεί ακόμη  να χαρεί όλες τις υπέροχες και μαγευτικές διαδρομές  και τα πανέμορφα  τοπία,  με τα πόδια η το αυτοκίνητο,  μέσα στο απέραντο πευκόφυτο δάσος που απλώνεται,  με την πλούσια πανίδα και χλωρίδα, να διαβεί μέσα σε υπέροχες ορεινές  χωμάτινες διαδρομές και χαράδρες και να δει τα διάφορα σπηλαιο- βάραθρα της περιοχής μας.

Επίσης στα χωριά μας  ο επισκέπτης σήμερα ,  θα εντυπωσιαστεί  από τις πολλές ταβέρνες με τους πλούσιους ντόπιους  μεζέδες ,τα  παραδοσιακά εδέσματα  και  τα εγχώρια  προϊόντα  που πωλούνται στο  παζάρι που γίνεται κάθε Κυριακή.

Στην περιοχή μας διεξάγονται αγώνες ταχύτητας αυτοκίνητου (ειδική χωμάτινη διαδρομή μήκους 24 χλμ στο πανελλήνιο πρωτάθλημα), Πανελλήνιοι αγώνες ποδηλασίας, αγώνες μότο κρος, αγώνες 4*4, αλεξίπτωτου πλαγίας, διαθέτει πίστα -Αερολέσχη, μοντελισμού αεροπτερισμού, γήπεδα  πέντε επί πέντε, σύγχρονο γήπεδο με χλοοτάπητα, παιδικές χαρές, κλπ.Την περιοχή μας ακόμη επισκέπτονται πολλοί ορειβατικοί σύλλογοι και υπάρχουν παιδικές Κατασκηνώσεις.

Χιλιομετρικές αποστάσεις

Από Αθήνα:

1) Μέσω ΕΟ Ελευσίνας – Θηβών 58,6 χλμ.

2) Μέσω Επαρ.Οδ. Νεοχωρακίου-Φυλής 51 χλμ.

Από Θήβα:

1) Επαρ.Οδ. Θεσπίων-Ερυθρών 50 χλμ.

2) Επαρ.Οδ. Οινόης – Πάνακτου 69,2 χλμ.

Από Σχηματάρι: 30,2 χλμ.

Ταινίες που έχουν γυριστεί στα Δερβενοχώρια

– Μια φορά και ένα μωρό

– Ένας κι ένας

– Το κλάμα βγήκε απ’τον Παράδεισο

Φωτό από Τσιγκουράτι Σκούρτων

Δημοσιεύτηκε στισ

Ντροπή

Η ντροπή είναι πρώτα κοινωνικό και κατόπιν ψυχολογικό μέγεθος.
Στοιχείο του φιλότιμου και το εγωισμό μας.
Στην αιδώ κρυβόμαστε (+αιδοία ).
Δεν έχω μάτια για τον κόσμο σημαίνει έκανα κάτι που με ατιμάζει, με εκθέτει.
Ίσως γι’ αυτό η δημόσια ομολογία σβήνει την τροπή.
Ντρεπόμαστε αντί να μας λυπεί ενεργητικά μια αστοχία.
Πλήττεται η φήμη, η αξία μας, το φιλότιμο μας .
Τυχαία μήπως οι επιχειρηματίες κάνουν το όνομα τους τίτλο της επιχείρησης και όχι το ίδιο το αντικείμενο των εργασιών τους;

Στέλιος Ράμφος

Δημοσιεύτηκε στισ

ΔΙΑΛΛΕΙΜΑΤΙΚΗ ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΦΥΓΗ ΝΟΣΩΝ

Η «διαλλειμματική» νηστεία «στραγγαλίζει» τα καρκινικά κύτταρα

in.gr

Γράφει: Βάσω Μιχοπούλου

Για μερικούς ανθρώπους και μόνο η συμβουλή από τον γιατρό τους να «κόψουν το φαγητό» φαντάζει από βασανιστική έως ακατόρθωτη. Και όμως καινούργιες έρευνες έρχονται να ενισχύσουν προηγούμενες που υποστηρίζουν πως η σκόπιμη αποχή από την τροφή για κάποιες ώρες της ημέρας ή για κάποιες ημέρες την εβδομάδα, μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή ή καταστολή σημαντικών σήμερα νόσων με πρώτο τον καρκίνο. Ουσιαστικά, σύμφωνα με αυτές, περισσότερο το χρονοδιάγραμμα της διατροφής και λιγότερο το περιεχόμενό της είναι αυτό που επηρεάζει την πορεία της υγείας μας.

Ειδικότερα, η σκόπιμη στέρηση της τροφής για μικρά διαστήματα, που αποκαλείται “διαλειμματική” νηστεία (intermittent fasting -IF), φαίνεται ότι μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό «όπλο» εναντίον του καρκίνου, καθώς  σύμφωνα με το πιο πρόσφατο άρθρο του επιστημονικού περιοδικού Nature [1] «στραγγαλίζει» και σκοτώνει από ασιτία μόνο τα καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται υπό χημειοθεραπεία και όχι τα φυσιολογικά. «Η “διαλειμματική”‘ νηστεία, σε βιοχημικό επίπεδο, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που ονομάζεται περιορισμός θερμίδων σε ημερήσια βάση κατά 20-30%.

Αυτή η ηθελημένη νηστεία, μπορεί να μη συγκρίνεται με την στέρηση της τροφής που βίωναν οι άνθρωποι στο παρελθόν λόγω της ανεπάρκειάς της, αλλά ακολουθεί ακριβώς τους ίδιους βιοχημικούς δρόμους, δηλαδή την μιμείται. Η περίσσεια τροφής οδηγεί σε  αναερόβια καύση που ενεργειακά είναι ασύμφορη. Όταν υπάρχει έλλειψη , τότε ο οργανισμός προχωράει σε αερόβιες διαδικασίες που συμφέρουν ενεργειακά. Αυτή η πολύ σημαντική αλλαγή, που με όρους Βιολογίας αποκαλείται “μεταβολική αλλαγή” (metabolic shift), προκαλεί σημαντικά γεγονότα  στον οργανισμό του ανθρώπου», εξηγεί ο διευθυντής του εργαστηρίου Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών-Τοξικολογίας,  του Τμήματος Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Καθηγητής Δημήτρης Κουρέτας.

Δημοσιεύτηκε στισ

in memorial

Μετά από δέκα εξι χρόνια ήλθε η ώρα να τεθεί τέλος σε αυτό που ονομάζουμε ζωή .

Από μια άβυσσο ερχόμαστε σε μια άβυσσο καταλήγουμε , το ενδιάμεσο διάστημα αποκαλούμε ζωή , λέει ο Καζαντζάκης στην Ασκητική .

Να ισχύει το ίδιο και για τα ζώα ;

 

Έχουν τα ζώα ψυχή ;

Γράφει ο Γρηγόριος ο Παλαμάς κάτι καταπληκτικό, ότι η ψυχή του ανθρώπου έχει ουσία και ενέργεια. Μην μπλέκεστε με τις ορολογίες. Ενέργεια είναι ό,τι βλέπουμε να εκφράζεται: τα αισθήματα, τα συναισθήματα είναι ενεργήματα της ουσίας που δεν την προσεγγίζουμε, μια ουσία που δεν μπορούμε να την προσεγγίσουμε. Ενέργεια είναι όλα αυτά με τα οποία εκφέρεται η συμπεριφορά μας. Ουσία και ενέργεια. 

Λέει ο Γρηγόριος ο Παλαμάς, η ψυχή των ζώων (προσέξτε, λέει ότι τα ζώα έχουν ψυχή, αλλά τι ψυχή) είναι η ζωή του σώματός τους. Δεν υπάρχει όμως ουσία της ψυχής, είναι μόνο ενέργεια. Πεινούν, πηδούν, χορεύουν, γιατί δεν έχουν τίποτα άλλο εκτός από τα ενεργούμενα μέσω του σώματος, γι΄ αυτό και όταν διαλύεται το σώμα, συνδιαλύεται και αυτή η ενέργεια μαζί. Είναι μια ενέργεια αυτό. Το λέει και η Αγία Γραφή.
Λέει «το αίμα του ζώου ψυχή αυτού εστί». Δεν είναι αυτή η ψυχή που λέμε εμείς, η κατ΄ εικόνα, αλλά είναι μια ενέργεια. Άρα βλέπετε, έχουμε ουσία και ενέργεια στην ψυχή μας. Μόνο ο άνθρωπος έχει την ουσία. Τα ενεργήματα είναι κάποιες κινήσεις ζωικές. 

Δεν είναι μόνο σάρκα το ζώο, έχει μία κίνηση, ο Δημιουργός την έδωσε, αλλά είναι μόνο ενέργειες, όχι ουσία. Λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής : «η ψυχή του ανθρώπου κινείται, είναι θρεπτική και αυξητική». (Αυξάνει, κινείται, θρέφεται, αυτό είναι η ενέργεια της ψυχής). Είναι λέει και «ορμητική». Βλέπετε τα ζώα είναι ορμητικά (έχουν και ορμές) και αυτό είναι ενέργεια, αλλά είναι λέει και λογική, έλλογος˙ πάνω στην ψυχή έρχεται και εγκαθιδρύεται η Χάρις του Θεού. Αυτή είναι η ουσία του Θεού.

Τα ζώα έχουν το αυξητικό, έχουν το ορμητικό, αλλά δεν έχουν το έλλογο, γι΄ αυτό λέει πάρα πολύ ωραία ο Βασίλειος Καισαρείας: «επειδή τα ζώα δεν έχουν αυτήν την ουσία της ψυχής, ο Θεός αναπλήρωσε την έλλειψη του λογικού με την υπεροχή των αισθητηρίων». Βλέπετε, τα ζώα πηδάνε πιο πολύ από εμάς, τρέχουν πιο γρήγορα από εμάς, κάνουν πράγματα που δεν τα κάνουμε εμείς, γιατί δεν έχουν αυτήν την ουσία της ψυχής, όπου εδράζεται το λογικό, και είναι μόνο το ορμητικό και το θρεπτικό. Αν αγνοήσω την ουσία της ψυχής, όλα τ΄ άλλα τι είναι; Ζωώδεις εκφράσεις: θυμός, νεύρα, ταχύτητα, αγωνία, πεινώ, δεν πεινώ, έχω ανάγκες. 

από ομιλία του π. Κωνσταντινου στην Αγία Παρασκευή Αθηνών

Δημοσιεύτηκε στισ

Ριζοσπάστης αριστερός

Ο ριζοσπάστης αριστερός είναι παράφορα ερωτευμένος με  τον εαυτό του. Πρόκειται για ναρκισσισμό που αποτραβιέται από τον εξωτερικό κόσμο και μεταφέρεται παιδικά στο Εγώ. Εξού και πολύ συχνά συνδυάζεται με μεγαλομανιακό παραλήρημα, ( Αλλάζουμε την Ευρώπη ). Υπερεκτίμηση  της δύναμης των  επιθυμιών και ψυχικών ενεργειών, πίστη στην παντοδυναμία των ιδεών- ιδεολογιών αλλά και στην μεθυστική μαγεία το λέξεων. Τον νάρκισσο χαρακτηρίζει η φαντασιώδης σχέση του εξιδανικευμένου του εαυτού με πρόσωπα και πράγματα και ταυτόχρονα η παθητικότης  όσον αφορά τους πρακτικούς σκοπούς.

Στέλιος Ράμφος

Δημοσιεύτηκε στισ

Σπύρος Παπαλουκάς · Βασίλης Θεοχαράκης: ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ |

Σπύρος Παπαλουκάς · Βασίλης Θεοχαράκης: ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ | Συλλογή Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

Σπύρος Παπαλουκάς · Βασίλης Θεοχαράκης: ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ | Συλλογή Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

Την Κυριακή, 14 Απριλίου 2019 στις 12.00μ.μ. εγκαινιάζεται από τον Δήμαρχο Καλαμάτας, κύριο Παναγιώτη Νίκα, η έκθεση «Σπύρος Παπαλουκάς • Βασίλης Θεοχαράκης. ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ. Συλλογή Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη» στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας, με πολύτιμα έργα των δύο σπουδαίων ζωγράφων.

Αντιπροσωπευτικοί πίνακες του Σπύρου Παπαλουκά όπως η «Άποψη των Καρυών» και τα κορυφαία του έργα «Αρσανάς Μεγίστης Λαύρας», «Αρσανάς Μονής Παντοκράτορος», «Καυσοκαλίβια, το Κυριακό», «Μονή Διονύσου», «Μονή Παντοκράτορος», «Μονή Σταυρονικίτα», οι μοναδικές εικόνες από την Τράπεζα Μεγίστης Λαύρας, «ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς», «ο Αγιος Εφραίμ ο Σύρος» και «ο Άγιος Ιωαννίκιος» μαζί με τα έργα του μαθητή του Βασίλη Θεοχαράκη, όπως η «Μονή Ιβύρων», «ο Αρσανάς της Μονής Βατοπεδίου», τα μυστηριώδη δάση του, έργα που πρόσφατα παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες μαζί με τη «Μονή της Αγίας Άννα», τη «Μονή Βατοπεδίου» και άλλα παρουσιάζονται στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας.

Ο επιμελητής της έκθεσης και Διευθυντής εικαστικού προγράμματος του Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη, Τάκης Μαυρωτάς, τονίζει για το έργο των δύο δημιουργών: «Η ζωγραφική για τον Παπαλουκά απαιτούσε μια βιωμένη σχέση. Δεν τον ενδιέφερε η στιγμιαία αποτύπωση ενός χώρου-τοπίου, αλλά η βαθύτερη σημειολογική του διάσταση. Τα μοναστήρια και τα τοπία του Αγίου Όρους εμφορούνται από την ανάγκη μιας βαθιάς επικοινωνίας με το θείο. Αυτή την «αγιοσύνη» και γαλήνη συναντάμε και στα τοπία του. Κάθε πίνακας αντανακλά την ευαισθησία του, που μας απευθύνεται σαν ένας διάλογος με μουσική αντίστιξη. Ταυτόχρονα, το αίσθημα της συνοχής και της αρμονίας του ρυθμού είναι κυρίαρχο, ορίζοντας πάντα ένα χώρο ανοιχτό. Ο χώρος στο έργο του είναι συνυφασμένος με το χρόνο, δίνοντας αξία στη κάθε χρονική στιγμή, έτσι ώστε να μη χάνεται αυτή η δημιουργική στιγμή στην απεραντοσύνη του χρόνου. Το Άγιον Όρος τον απασχόλησε και τα επόμενα χρόνια, περίπου από το 1929 έως και το 1935.» Ο μεγάλος απών της ελληνικής ζωγραφικής, Γιάννης Τσαρούχης, έχει επισημάνει για το έργο του: «Από όλους τους Έλληνες ζωγράφους της γενιάς του, της γενιάς που αντέδρασε στον εμπρεσιονισμό, ο Σπύρος Παπαλουκάς μένει ο πιο ζωγραφικός. Η ζωγραφικότης, το φυσικό πάθος του ζωγράφου για το χρώμα και το φως, τον έσωσε από τους σκοπέλους του γραφισμού, που πάντα θα συναντήσει ένας ζωγράφος όταν θέλει ν’ αναθέσει στο σχέδιο παραπάνω βάρη απ’ αυτά που μπορεί να σηκώσει το σχέδιο μόνο του. Πίσω από τις χαράξεις του και τις αναλύσεις του, που ήταν περισσότερο ερμητικές και μυστικές παρά ορθολογιστικές, υπήρχε μια ανθρώπινη καρδιά γεμάτη ενθουσιασμό και μια όραση μεστή. Αν σ’ αυτές τις βασικές αρετές του Παπαλουκά προσθέσουμε τη θερμή ευλαβικότητα του χεριού του, θα καταλάβουμε γιατί το έργο του όλο και θα κερδίζει όσο περνά ο καιρός.

Οι ευφάνταστοι πίνακες του Θεοχάρακη από τη Μονή Βατοπεδίου, τη Μονή Ιβήρων, τη Μονή Παντοκράτορος, τη Μονή Μεγίστης Λαύρας, τη Μονή Δοχειαρίου ή τη Σκήτη της Αγίας Άννας μεταξύ των άλλων αποκαλύπτουν την αμεσότητά του, στο να προσεγγίζει με το ζωγραφικό του ιδίωμα αυτή, την ίδια την πνευματικότητα των χώρων – τοπίων του…Ο Βασίλης Θεοχαράκης ασκεί το βλέμμα του στην κατάκτηση μιας λιτής ζωγραφικής έκφρασης και καταφέρνει να αποτυπώσει με ευλάβεια τις ανεπανάληπτες στιγμές του φωτός, δημιουργώντας εικόνες μοναδικής μέθεξης και απόλαυσης, με τον δικό του εκφραστικό τρόπο, για την προσέγγιση και την απόδοση της φύσης. Τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, μαζί με τα πρόσφατα αδιάβατα «Δάση», αποκαλύπτουν τα προσφιλή θέματα του οραματικού του κόσμου. Εκείνο που τον ενδιαφέρει περισσότερο είναι η ποιητική απόδοση του χώρου-τοπίου παρά η αυστηρή του αποτύπωση, δίνοντας έμφαση στην ποιητική και πολλές φορές μυστηριακή τους υπόσταση. Γνωρίζει σε βάθος ότι δεν κάνει το θέμα τη ζωγραφική, αλλά η ζωγραφική το θέμα. Έτσι, περίπου πενήντα χρόνια επιστρέφει συνεχώς στην Αθωνική Πολιτεία, θαρρείς σαν να έχει κατακτήσει έναν ατέρμονο διάλογο.»

Ο Σπύρος Παπαλουκάς γεννήθηκε το 1892 στη ΔεσφίναΠαρνασσίδας. Φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και κατά τη διάρκεια των σπουδών του κέρδισε επτά πρώτα βραβεία. Συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, στις Σχολές Grande Chaumière και École Julian. Το 1921-22 πήρε μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία ως πολεμικός ζωγράφος. Πραγματοποίησε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό. Το 1956 Εκλέχθηκε καθηγητής του εργαστηρίου ζωγραφικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Το 1957 άφησε την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 65 ετών.Το 2007 το Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη οργάνωσε μεγάλη αναδρομική του έκθεση στην Αθήνα και στη συνέχεια το 2008 στο Σισμανόγλειο Μέγαρο Κωνσταντινούπολης και στο Κέντρο Πολιτισμού Δήμου Θεσσαλονίκης, το 2010 στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας-Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα και το 2012 στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανιών, ενώ, παράλληλα, δύο ακόμα εκθέσεις  έχουν πραγματοποιηθεί στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, το 2009 με τίτλο «Σπύρος Παπαλουκάς: Αγιογραφίες, Σχέδια, Μακέτες» και το 2016 με τίτλο «Σπύρος Παπαλουκάς. SYNOPSIS».

Ο Βασίλης Θεοχαράκης γεννήθηκε στον Πειραιά. Παράλληλα με τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου και αποφοίτησε το 1957, παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής κοντά στον σπουδαίο ζωγράφο Σπύρο Παπαλουκά, καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών.Ο Θεοχαράκης παρουσίασε έργα του για πρώτη φορά το 1957, στο Διεθνές Φεστιβάλ Νέων στη Μόσχα, καθώς και στην 5η Πανελλήνια Έκθεση Ζωγραφικής στο Ζάππειο Μέγαρο. Έχει πραγματοποιήσει πολλές ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επίσης, έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τις Η.Π.Α. Έργα του βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα (Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Μουσείο Βορρέ, Πινακοθήκη Πιερίδη, Πινακοθήκη Ρόδου, Πινακοθήκη Κυκλάδων, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Υπουργείο Πολιτισμού, Υπουργείο Εξωτερικών, Εθνική Τράπεζα, Εμπορική Τράπεζα και Alpha Bank) και στο εξωτερικό.Το ζωγραφικό έργο του έχει επανειλημμένα αποσπάσει τις ευμενέστερες κριτικές τεχνοκριτικών και ιστορικών της τέχνης. Ζει και ζωγραφίζει στην Αθήνα και είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας.Έχει τιμηθεί από τη Γαλλική Κυβέρνηση με τη διάκριση του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής, έχει ανακηρυχθεί Μέγας Χαρτουλάριος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και έχει λάβει το βραβείο Order of the Rising Sun with Neck Ribbon από τον Αυτοκράτορα της Ιαπωνίας. Το 2007 ίδρυσε το κοινωφελές Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη, το οποίο στεγάζεται στο πολυώροφο κτίριο της οδού Βασιλίσσης Σοφίας 9, στην Αθήνα.

Με την ευκαιρία της έκθεσης κυκλοφορεί πολύπτυχο με χαιρετισμούς του Δημάρχου Καλαμάτας, Παναγιώτη Νίκα, του Διευθυντή Εικαστικού Τομέα Δήμου Καλαμάτας, Παναγιώτη Λαμπρινίδη και του Διευθυντή Εικαστικού Προγράμματος Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη, Τάκη Μαυρωτά.

 

Διάρκεια έκθεσης: 14 Απριλίου 2019 – 2 Μαΐου 2019

Επιμέλεια έκθεσης: Τάκης Μαυρωτάς