ΟΡΕΙΝΟΣ

Πότε καθιερώθηκε στην Ελλάδα η ώρα «Γρηνίκης» (Greenwich)!

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Οι τεχνολογικές πρόοδοι μας απομάκρυναν από έγνοιες οι οποίες παλαιότερα απασχολούσαν και βασάνιζαν καθημερινά τον κόσμο. Πληροφορούμαστε αμέσως τον καιρό και βρίσκουμε μπροστά μας συνέχεια την ώρα. Στην τηλεόραση, στο τηλέφωνο, στο κομπιούτερ, στο αυτοκίνητο κ.α. Αλλά τέτοια πράγματα δεν θα μπορούσαν να φανταστούν οι άνθρωποι πριν από έναν περίπου αιώνα. Ήταν αδύνατον πρακτικά, μέχρι το 1914, να δημοσιοποιείται εγκαίρως μετεωρολογικό δελτίο, λόγω της αργοπορίας που έφταναν στο Αστεροσκοπείο τα τηλεγραφήματα από το εξωτερικό. Υπήρχαν προβλήματα διοικητικής φύσης, αλλά και προβλήματα με τον τηλέγραφο, ενώ δεν υπήρχαν ασύρματες τηλεφωνίες και δορυφόροι.

Χρειάσθηκε λοιπόν να συμμετάσχουν Έλληνες επιστήμονες και διοικητικοί παράγοντες στη «Διεθνή Συνδιάσκεψη της Ώρας», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο 1913, ώστε να εξευρεθεί μία αξιοπρεπής λύση. Εκεί ζητήθηκε από την Ελλάδα να μεταδίδονται από τον Σταθμό Ασύρματου Τηλεγράφου του Πύργου Άιφελ δύο φορές την ημέρα και μετεωρολογικά τηλεγραφήματα. Φτάνοντας εγκαίρως στην Αθήνα θα συμπλήρωναν την έλλειψη των καθυστερήσεων που προέκυπταν από την καλωδιακή μετάδοση. Εκεί συμφωνήθηκε να εξευρεθούν τρόποι ώστε τα τηλεγραφήματα να μην καθυστερούν υπέρμετρα. Έτσι επωφελήθηκε η Ελλάδα από επιστημονική αλλά και πρακτική άποψη.

Θερμογράφος του Αστεροσκοπείου. Σκίτσο Φωκίωνα Δημητριάδη.

Θριαμβολόγησαν μάλιστα οι ημέτεροι, διότι πέτυχαν συμφωνίες χωρίς υποχρέωση πληρωμής για υπηρεσίες, οι οποίες κόστιζαν πολλές εκατοντάδες χιλιάδες δραχμές ετησίως. Πως έφταναν όμως οι επεξεργασμένες πληροφορίες στο κοινό και ποιο ρόλο διαδραμάτιζαν οι εφημερίδες; Διότι η ιστορία της προβλέψεως του καιρού από το Αστεροσκοπείο Αθηνών και η ακριβής ώρα ήταν ζητήματα που απασχολούσαν επί πολλές δεκαετίες τους Αθηναίους αλλά και τον Τύπο. Επί πολλά χρόνια το μετεωρολογικό δελτίο εκδιδόταν απόγευμα, οπότε δημοσιευόταν αναγκαστικά την επομένη και μόνον από τις πρωινές εφημερίδες.

Ελλείψει κάθε άλλου μέσου ενημέρωσης, εννοείται πως η πληροφορία ήταν κρίσιμη για τους αναγνώστες, με αποτέλεσμα οι απογευματινές εφημερίδες να… γκρινιάζουν. Το θέμα λύθηκε επιτέλους, τον Μάρτιο 1914, όταν πλέον το δελτίο εκδιδόταν στις δύο το μεσημέρι, οπότε το περιλάμβαναν στην ύλη τους οι εφημερίδες, οι οποίες τότε ήταν πράγματι απογευματινές. Αλλά μεγάλο ζήτημα υπήρχε με την ακρίβεια της ώρας. Όσοι ήθελαν να την γνωρίζουν έπρεπε να περιμένουν την πτώση της σημαίας του Αστεροσκοπείου το μεσημέρι ή να πηγαίνουν οι ίδιοι στο Αστεροσκοπείο για να αποκτήσουν την πολύτιμη πληροφορία! Οι υπόλοιποι έπρεπε να συντονίζουν τα ρολόγια τους με τις καμπάνες των εκκλησιών. Αλλά οι τελευταίες άλλοτε ήταν συνεπείς και άλλοτε ακολουθούσαν τις… ιδιοτροπίες των ανθρώπων που ήταν επιφορτισμένοι με την εργασία αυτή. Έτσι κάθε Αθηναίος είχε τη δική του ώρα![5]

Οπότε το Αστεροσκοπείο αποφάσισε να καινοτομήσει και να προσφέρει ακρίβεια στο κοινό. Όρισε λοιπόν, ότι οι πολίτες μπορούσαν πλέον ανά πάσα στιγμή της ημέρας να βρίσκουν την ακριβή ώρα σε δύο σημεία της πρωτεύουσας. Στο επί της οδού Σταδίου Ωρολογοποιείο Ιγγλέση και στο Ωρολογοποιείο που βρισκόταν επί της οδού Ανθίμου Γαζή, στην πλατεία της (Παλαιάς) Βουλής και ανήκε στον μηχανικό του Αστεροσκοπείου Κένιχ! Τα ρολόγια είχαν τοποθετηθεί στην προθήκη των δύο καταστημάτων, ήταν ορατά σε όλους και είχαν επάνω την επιγραφή «Ώρα Αστεροσκοπείου»!

Δύο χρόνια αργότερα, πάντως, το 1916, δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το θεμελιώδες διάταγμα «Περί ορισμού νομίμου και μόνης ώρας καθ’ όλον το κράτος». Όριζε ότι «από της 4ης πρωινής ώρας της 15ης Ιουλίου 1916 ως νόμιμος και μόνη εν χρήσει ώρα καθ’ όλην την Ελλάδα έσεται η της ανατολικής Ευρώπης, υπερέχουσα κατά 25 λεπτά του μέσου χρόνου Αθηνών και κατά 2 ακριβώς ώρας της του πρώτου μεσημβρινού της Γρηνίκης (Greenwich)»! Υπήρξαν όμως και διάφορες… καινοτομίες, όπως η περίφημη «φούσκα» που «έλεγε» την ώρα στους Αθηναίους.

Από τις πιο σουρεάλ φωτό. Πέθανε το 429 π.Χ από την επιδημία της αρχαίας Αθήνας, τον γνωστό λοιμό. 2.449 χρόνια μετά είναι πάλι ύποπτος για ιό. (via Stavros Papantoniou)

28/03/2020

Γράφει ο Αναξαγόρας Πλατανιάς

Η Ελληνίδα καλλονή Νταίζη Νίκα και σε πρώτο πλάνο ο Στ. Παττακός καλύπτει το πρόσωπό του.

Ήταν το βράδυ της Δευτέρας, 25 Σεπτεμβρίου 1967, όταν άνδρες της Ασφάλειας έκαναν έφοδο στα γραφεία των φωτορεπόρτερ της εποχής και μάζεψαν όλο το υλικό, αρνητικά και τυπωμένες φωτογραφίες, που είχαν τραβηχτεί από την Γιορτή του Κρασιού. Τι είχε συμβεί. Είχε πειστεί ο Στυλιανός Παττακός που είχε αναλάβει το Υπουργείο Εσωτερικών να συμμετάσχει στην «Γιορτή του Κρασιού» που γινόταν στο Δαφνί διότι η παρουσία του θα έδινε επίσημο χαρακτήρα και θα τόνωνε την γιορτή.

H «Μις Τουρισμός» (αριστερά) και η «Μις Μίνι Ζυπ» (δεξιά).

Επίσης θα έδειχνε το «καλό» πρόσωπο του στρατιωτικού καθεστώτος που είχε επιβληθεί από τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς. Μεταξύ άλλων είχε προγραμματιστεί να διεξαχθούν και δύο διαγωνισμοί για την εκλογή της «Μις Τουρισμός» και της «Μις Μίνι Ζυπ». Προφανώς ο Στ. Παττακός το γνώριζε, αφού τίποτε δεν ήταν δυνατόν να ξεφύγει από τους άνδρες της Ασφάλειας. Ωστόσο, ο γνωστός για τον υπερσυντηρητικό χαρακτήρα και την θρησκοληψία του ταξίαρχος των τεθωρακισμένων βρέθηκε προ απροόπτου.

Διαγωνιζόμενη ξεχάστηκε και έσκυψε λίγο περισσότερο. Η σπουδαία ηθοποιός Ελένη Χαλκούση (1901-1993) ίσως δεν αντιλήφθηκε την… αποκάλυψη και χαμογελά με την ψυχή της.

Πανέμορφες κοπέλες εμφανίστηκαν με προκλητικά μίνι και ο Στ. Παττακός δεν ήξερε που να… κρυφτεί. Ιδιαίτερα όταν εμφανίστηκαν οι φωτορεπόρτερ και τον συμπεριέλαβαν στο «κάδρο». Προσπάθησε να καλύψει το πρόσωπό του ενώ τα κορίτσια παρελαύναν στην πασαρέλα επιδεικνύοντας τα κάλλη τους. Προχωρούσαν, έσκυβαν, ακουμπούσαν και προκαλούσαν την σεμνοτυφία του Παττακού. Εν τέλει Μις Τουρισμός εκλέχθηκε μία εκπάγλου καλλονής Γαλλίδα, η Eva Beauvon και «Μις Μίνι Ζυπ» η πανέμορφη Ελληνίδα Νταίζη Νίκα που έκλεψε τις καρδιές όλων όσοι παρευρέθηκαν με την ομορφιά και το χαμόγελό της.

Η Γαλλίδα καλλονή Eva Beauvon που στέφθηκε «Μις Τουρισμός».

Ωστόσο ο Στ. Παττακός ζήτησε να «μαζευτούν» οι φωτογραφίες για να αποφευχθεί το «σκάνδαλο», παρά το γεγονός ότι φαίνεται πως χάρηκε το θέαμα αφού δεν έσπευσε να αποχωρήσει. Οι μόνες φωτογραφίες που διασώθηκαν και γνωρίζουμε έως τώρα είναι οι τέσσερις φωτογραφίες που δημοσιεύουμε και είχαν σταλεί στον ξένο Τύπο πριν από την έφοδο της Ασφάλειας. Όσο για τους διαγωνισμούς προς ανάδειξη «Μις Μίνι Ζυπ» συνεχίστηκαν με μεγάλη επιτυχία και ορισμένες από τις κοπέλες έκαναν καριέρα στο χώρο της μόδας.

Πολύ συχνά οι άνθρωποι νομίζουν ότι κάνουν κάτι για κάποιον άλλον ενώ στην πραγματικότητα το κάνουμε για τον εαυτό τους.

Όλα όσα κάνεις τα κάνεις για τον εαυτό σου. Όταν αφυπνισθείς σε αυτή την επίγνωση θα έχεις φτάσει σε μια σημαντική ανακάλυψη. Και όταν κατανοήσεις ότι αυτό ισχύει ακόμη και για το θάνατο δεν θα τον φοβηθείς ποτέ ξανά. Και όταν πάψεις να φοβάσαι το θάνατο θα πάψεις να φοβάσαι και τη ζωή. Θα την ζήσεις στο έπακρο θα την ρουφάς μέχρι την τελευταία σταγόνα, μέχρι την έσχατη στιγμή.

Ηταν ληστρικά τα δάνεια που λάβαμε από την Αγγλία;

ΝΙΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ*

Πρόσφατα, η απόδοση του 10ετούς οµολόγου του ελληνικού Δηµοσίου κατέβηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της Ελλάδος κάτω από το 1%, πράγµα που αποτελεί επίτευγµα, µετά τις περιπέτειες της τελευταίας δεκαετίας, όταν έφθασε η απόδοση των δεκαετών οµολόγων το 36,5%. Αυτό µας θυµίζει τα δάνεια της Ανεξαρτησίας, τα πρώτα που συνήφθησαν από την Ελλάδα, πριν αυτή αποτελέσει επίσηµα ελεύθερο κράτος.

Πολλοί ακαδηµαϊκοί και πολιτικοί χαρακτηρίζουν τα δάνεια αυτά από το Ηνωµένο Βασίλειο «επαχθή», ή «ληστρικά», και απόδειξη εκµετάλλευσης µιας φτωχής χώρας από ξένους τραπεζίτες. Συνιστούσαν όµως πράγµατι τα δάνεια αυτά εκµετάλλευση της χώρας µας και ήταν ανόητοι ή ανίκανοι οι εκπρόσωποι της Ελλάδας που συµφώνησαν τους όρους;

Τα δάνεια αυτά ήταν δύο:

Το πρώτο συνήφθη το 1824, για 36 έτη, µε εκδότη τους Loughnan Sons και Ο’ Brien, και είχε ονοµαστικό ύψος δανείου £800.000. Το ποσό που εκταµιεύθηκε ήταν £472.000 ή το 59% του ονοµαστικού ποσού. Το δάνειο διαπραγµατεύθηκαν από ελληνικής πλευράς οι Ορλάνδος και Λουριώτης.

Το δεύτερο δάνειο συνήφθη το 1825, για 36 έτη, µε εκδότη τους αδελφούς Ricardo και είχε ονοµαστικό ύψος δανείου £2 εκατ. Το ποσό που εκταµιεύθηκε ήταν £1,1 εκατ. ή το 55,5% του ονοµαστικού ποσού.

Και τα δύο δάνεια ήταν οµολογιακά, µε επιτόκιο 5% και ετήσιο χρεολύσιο 1% (αµφότερα επί του ονοµαστικού ποσού). Και στα δύο προεισπράχθηκαν τα τοκοχρεολύσια των δύο πρώτων ετών. Η σύµβαση του δευτέρου δανείου προέβλεπε τη διάθεση £250.000 για προεξόφληση οµολόγων του πρώτου δανείου, µε σκοπό τη στήριξη της τιµής τους στη δευτερογενή αγορά.

Το ομόλογο του δεύτερου δανείου, Συλλογή Εταιρείας για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό (ΕΕΦ).

Οι όροι τότε και τώρα

Θα συγκρίνουµε τους όρους των δανείων αυτών µε όσα ισχύουν σήµερα µε τα δάνεια του ελληνικού ∆ηµοσίου.

Για την αποπληρωµή του κεφαλαίου, και οι δύο συµβάσεις προέβλεπαν την καταβολή 1% του ονοµαστικού κεφαλαίου ετησίως επί 36 έτη. Φυσικά, το άθροισµα όλων αυτών των χρεολυσίων φθάνει το 36% του κεφαλαίου, πλην όµως (θεωρητικά) αν το χρεολύσιο αυτό κατετίθετο κάθε χρόνο σε λογαριασµό µε ένα ασφαλές επιτόκιο µε τα δεδοµένα της αγοράς (5%), η κατάθεση αυτή θα έφθανε στο τέλος των 36 ετών το 100% του κεφαλαίου.

Λόρδος Βύρων. Πορτρέτο 19ου αιώνα. Λάδι σε καμβά. Συλλογή ΕΕΦ.

Αυτή η µέθοδος υπολογισµού της τελικής αξίας σε ένα λογαριασµό (sinking fund) ενός ποσού X επί Ψ έτη, όπου το ποσό ανατοκίζεται κάθε χρόνο µε ένα ασφαλές επιτόκιο (safe interest rate), ισχύει µέχρι σήµερα. Η µόνη διαφορά είναι ότι σήµερα το ασφαλές επιτόκιο (π.χ. το επιτόκιo της Bundesbank ή των US bonds), είναι περίπου 3% ή µικρότερο, ενώ τότε ήταν 5%.

Τα επιτόκια δανεισµού εκείνης της εποχής, τα οποία κυµαίνονταν βέβαια ανάλογα µε το ρίσκο της κάθε επένδυσης, ήταν σχεδόν διπλάσια από ό,τι σήμερα. Αυτό προκύπτει και από τη σχετική βιβλιογραφία.

Πορτρέτο του Τζορτζ Κάνινγκ, του Τόμας Λόρενς. Συλλογή ΕΕΦ.

Εκείνο που ξενίζει τους σηµερινούς αναγνώστες είναι η περικοπή του κεφαλαίου που τελικά εισέπραξε η επαναστατική κυβέρνηση των Ελλήνων, µε αποτέλεσµα αντί του ονοµαστικού ύψους (£800.000), να λάβει µόνο 59% (£472.000). Πολλοί νοµίζουν ότι η διαφορά κατακρατήθηκε καταχρηστικά και εποµένως τα δάνεια ήταν «ληστρικά». Επεσαν, λοιπόν, οι ξεσηκωµένοι Ελληνες θύµατα ξένων Σάιλοκ (όπως ο Εµπορος της Βενετίας);

Οχι βέβαια. Απλώς, οι όροι του δανείου διαµορφώθηκαν ανάλογα µε το ρίσκο.

Σήµερα, η διαµόρφωση των όρων ενός δανείου ανάλογα µε το ρίσκο γίνεται µέσω του επιτοκίου. Οσο µεγαλύτερα το ρίσκο και η διάρκεια αποπληρωµής, τόσο υψηλότερο το επιτόκιο δανεισµού. Εκείνα τα χρόνια, όµως, ακολουθούσαν µια διαφορετική πρακτική. Η δανειακή σύµβαση προέβλεπε ένα «ασφαλές» επιτόκιο (5%) και η προσαρµογή ανάλογα µε το ρίσκο γινόταν µε την αγορά των οµολόγων σε τιµή κατώτερη της ονοµαστικής. Η πρακτική αυτή χρησιµοποιείται µερικώς και σήµερα. Γινόταν δηλαδή αυτό που γίνεται και σήµερα στη δευτερογενή αγορά οµολόγων, και το επιτόκιο που εισέπραττε ο δανειστής ήταν η «απόδοση» του οµολόγου. Στην πράξη, το πραγµατικό επιτόκιο για το πρώτο δάνειο δεν ήταν το ονοµαστικό 5%, αλλά περίπου 8,47% (5/0,59).

Ο ναύαρχος Κόδρινγκτον, λιθογραφία. Συλλογή ΕΕΦ.

Ακόµη, σύµφωνα µε τους όρους των δανείων, το ελληνικό κράτος πλήρωνε ετησίως 1% για χρεολύσια, ενώ θα έπρεπε να πληρώνει µόνο 0,59% για να ξεπληρώσει το ποσό που πραγµατικά είχε εισπράξει ως δάνειο.

Ως διόρθωση γι’ αυτή την επιβάρυνση των τοκοχρεολυσίων, που έφθανε το 0,70% επί του πραγµατικού κεφαλαίου, µπορούµε να την προσθέσουµε στο επιτόκιο 8,47%, και να προκύψει έτσι τελικά το πραγµατικό επιτόκιο που ήταν 9,17%.

Αντιστοίχως, στην περίπτωση του δεύτερου δανείου το πραγµατικό επιτόκιο ήταν 9,80%.

Σταυρός του Σωτήρος, το μετάλλιο που απένειμε ο Οθων το 1838 στον γιο του Τζορτζ  Κάνινγκ, Τσαρλς Τζον Κάνινγκ, Συλλογή ΕΕΦ.

Συµπερασµατικά, διαπιστώνουµε ότι:

• Το πρώτο δάνειο ήταν οµολογιακό 36ετούς διάρκειας, ύψους £472.000 µε επιτόκιο 9,17%. Δεν ήταν δηλαδή ύψους £800.000 (µε τη σηµερινή ορολογία), µε τη διαφορά των £328.000 να κατακρατήθηκε καταχρηστικά.

• Το δεύτερο δάνειο ήταν επίσης οµολογιακό 36ετούς διάρκειας, συνολικού ύψους £1,1 εκατ. µε επιτόκιο 9,80%. Δεν ήταν δηλαδή ύψους £2 εκατ., και εποµένως και εδώ ισχύουν τα ίδια για τη διαφορά των £900.000.

Οι όροι αυτοί, και κυρίως το πραγµατικό επιτόκιο, δεν είναι καθόλου «ληστρικοί». Ειδικά αν συνεκτιµήσουµε τα ακόλουθα:

(α) Τα εχέγγυα που παρουσίαζαν οι δανειζόµενοι:

Οι επίδοξοι δανειολήπτες δεν ήταν καν ένα αναγνωρισµένο κράτος, αλλά απλώς οι εκπρόσωποι ενός επαναστατηµένου έθνους που φιλοδοξούσαν να συγκροτηθούν εν καιρώ σε κράτος, και οι οποίοι έπειτα από κάποιες αρχικές επιτυχίες είχαν µάλιστα εµπλακεί σε εµφύλιο πόλεµο. Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η Οθωµανική Αυτοκρατορία αποκαλούσε το επαναστατηµένο αυτό έθνος «τροµοκράτες», ενώ η Ιερά Συµµαχία το έβλεπε ως σοβαρή απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη.

(β) Οτι το επίπεδο των επιτοκίων εκείνη την εποχή ήταν διεθνώς υψηλότερο από σήµερα, όπως προκύπτει από το γεγονός ότι το «ασφαλές» επιτόκιο ήταν 5%, ενώ σήµερα είναι περίπου στο µισό αυτής της τιµής.

Εποµένως, το (πραγµατικό) επιτόκιο της τάξεως του 9,5%, µε το οποίο επιβαρυνόταν η Ελλάδα, αντιστοιχεί σε ένα επιτόκιο της τάξεως του 5,5%-6% µε τα σηµερινά δεδοµένα. Οι όροι αυτοί είναι πολύ ευνοϊκοί, τουλάχιστον σύµφωνα µε αυτά που ισχύουν σήµερα, και µάλιστα όταν πρόκειται για 36ετή οµόλογα.

Gazette de France 10/3/1827. «Ο Τζορτζ Κάνινγκ έστειλε ένα νέο επίσημο υπόμνημα στον σουλτάνο για την ειρήνευση στην Ελλάδα. Ζήτησε την άμεση παύση των εχθροπραξιών στην ξηρά και στη θάλασσα και διαπραγματεύσεις για μια διπλωματική λύση στο ελληνικό πρόβλημα. Φαίνεται ότι η Αγγλία και η Ρωσία θα έκαναν οτιδήποτε για να σταματήσουν τον πόλεμο». Συλλογή ΕΕΦ.

Ζηµία για δανειστές

Η καλύτερη όµως απόδειξη ότι τα δάνεια αυτά δεν ήταν επαχθή, αλλά το αντίθετο, είναι η εξής: Ενας από τους όρους του δεύτερου δανείου ήταν να προεξοφληθούν οµόλογα του πρώτου, συνολικής ονοµαστικής αξίας £250.000. Αυτό έγινε και το αντίτιµο της εξαγοράς ήταν σε πρώτη φάση £113.200, δηλαδή £45,3 για κάθε οµόλογο ονοµαστικής αξίας £100.

Ανεξαρτήτως από το εάν η εξαγορά αυτή ήταν σκόπιµη, διαπιστώνουµε ότι έναν χρόνο µετά την έκδοσή τους, η τιµή των οµολόγων του πρώτου δανείου στην ελεύθερη (ή δευτερογενή) αγορά είχε πέσει από £59 στις £45,4 (είχαν υποτιµηθεί κατά 23%) και αντίστοιχα η «απόδοση» των οµολόγων από 9,5% είχε ανεβεί στο 11,9%. Αρα, οι «αγορές» είχαν κρίνει ότι τα οµόλογα ήταν υπερτιµηµένα και ότι η πραγµατική τους αξία, η ανταποκρινόµενη στο ρίσκο που παρουσίαζαν, ήταν £45,4 και όχι £59.

Εποµένως, ζηµιωµένοι από το πρώτο δάνειο ήταν οι δανειστές, οι αρχικοί αγοραστές των οµολογιών και όχι οι δανειζόµενοι. Μάλιστα, οι πραγµατικοί δανειστές δεν ήταν οι «κακοί» τραπεζίτες, οι οποίοι είναι λογικό να ήθελαν να βγάλουν κάποια προµήθεια, αλλά οι οµολογιούχοι που κατά µεγάλο µέρος ήταν φιλέλληνες (οι περισσότεροι απλοί πολίτες), οι οποίοι ήθελαν να βοηθήσουν τους επαναστατηµένους Ελληνες και να τιµήσουν τη µνήµη και τον αγώνα του λόρδου Βύρωνος.

Αξίζει, επίσης, να σηµειώσουµε ότι όλα τα δάνεια που έλαβαν χώρες της Λατινικής Αµερικής από αγγλικές τράπεζες την περίοδο 1822 έως 1825 είχαν αντίστοιχη δοµή. Σε γενικές γραµµές, τα δάνεια προς την Ελλάδα είχαν καλύτερους όρους. Ενδεικτικά αναφέρουµε ότι όλα τα δάνεια (µε εξαίρεση το πρώτο δάνειο που έλαβε το Μεξικό) είχαν αρχικό επιτόκιο 6%, αντί του 5% που είχε η Ελλάδα και µεγάλες προµήθειες.

Για παράδειγµα, για το πρώτο δάνειο αρχικής αξίας £3,2 εκατ. που έλαβε το Μεξικό από την τράπεζα B.A. Goldsmith & Co, το 1824, ίσχυαν τα εξής: Η τιµή για την αγορά ενός οµολόγου £100, ήταν £58. Το επιτόκιο ήταν 5%. Από την πώληση εισπράχθηκαν £1,85 εκατ. Από αυτά, όµως, αφαιρέθηκαν προµήθειες £750.000. Ετσι το Μεξικό έλαβε εντέλει £1,1 εκατ. Η σύγκριση µε τους όρους του ελληνικού δανείου είναι καθαρή. Να υπενθυµίσουµε ότι µετά την Επανάσταση που ξεκίνησε το 1810, το Μεξικό ήταν ήδη από τις 24 Αυγούστου 1821, ανεξάρτητο κράτος.

Το τελικό συµπέρασµα είναι ότι τα περίφηµα δάνεια της Αγγλίας δεν ήταν καθόλου ληστρικά και αυτοί που τα διαπραγµατεύθηκαν δεν ήταν ούτε προδότες ούτε ανόητοι, ενώ είχαν τη βοήθεια άξιων φιλελλήνων οικονοµικών συµβούλων. Μπορεί η µετέπειτα διαχείριση των δανεικών να µην ήταν η ενδεδειγµένη, και όπως φαίνεται, συνέβησαν διάφορα παρατράγουδα, όµως τα ίδια τα δάνεια είχαν συναφθεί µε πολύ λογικούς όρους, αν λάβουµε υπόψη όλες τις παραµέτρους. Το πρόβληµα µε τα δάνεια αυτά δεν ήταν λοιπόν οι όροι τους, αλλά η αδυναµία της χώρας µας πρώτα να τα αξιοποιήσει υπέρ του Αγώνα της και στη συνέχεια να τα εξυπηρετήσει µέσω χρηστής οικονοµικής διαχείρισης στα χρόνια που ακολούθησαν.

Αξίζει, όµως, να σηµειώσουµε και µερικές άλλες παραµέτρους σχετικές µε τα δάνεια. Πέραν της οικονοµικής πτυχής, τα δάνεια αποτελούσαν τις ισχυρότερες πολιτικές πράξεις επίσηµης αναγνώρισης των Ελλήνων και της προοπτικής τους να συστήσουν στο µέλλον ανεξάρτητο κράτος.

Η σύναψη των δανείων έγινε εφικτή όταν ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών στο Ηνωµένο Βασίλειο ο µεγάλος Βρετανός πολιτικός και φιλέλλην Τζορτζ Κάνινγκ, ο οποίος άλλαξε δραστικά την πολιτική του προκατόχου του Κάσλρεϊ. Αναγνώρισε στην Ελλάδα καθεστώς εµπόλεµης χώρας και άναψε το πράσινο φως στο Σίτι του Λονδίνου για τη σύναψη των δανείων.

Ακόµη, όµως, και εάν οι Ελληνες είχαν κάνει την καλύτερη δυνατή χρήση των δανείων, η Ιστορία απέδειξε ότι η απελευθέρωση της Ελλάδος χρειάστηκε τη Ναυµαχία στο Ναυαρίνο.

Η στήριξη των συµµάχων

Στη Ναυµαχία αυτή έλαβαν µέρος 29 από τα καλύτερα πλοία των τριών συµµάχων µε το πλέον έµπειρο προσωπικό και διοικητή τον σπουδαίο Βρετανό ναύαρχο Κόδριγκτον, που διέλυσαν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο των 90 πλοίων.

Παρ’ όλα αυτά, για να πεισθεί ο Ιµπραήµ να αποχωρήσει από την Ελλάδα, χρειάστηκαν άλλοι 10 µήνες και η παρουσία τακτικού στρατού 15.000 ανδρών υπό τον στρατηγό Μαιζών. Και παράλληλα, σκληρές διαπραγµατεύσεις µεταξύ του Κόδριγκτον και των Αιγυπτίων που κατέληξαν σε συµφωνία µόλις τον Ιούλιο του 1828.

Εχει υπολογίσει ποτέ κανείς την αξία της στήριξης αυτής που έλαβε η Ελλάδα από τους συµµάχους της, µε πρώτο το Ηνωµένο Βασίλειο; Πόσα δάνεια ακόµη θα έπρεπε να λάβει η Ελλάδα και ποιο φόρο σε αίµα θα έπρεπε να καταβάλει µόνη της για να αποκτήσει την ελευθερία της;

Εάν συνυπολογιστούν όλα αυτά, τότε καταλήγουµε στο συµπέρασµα ότι τα εν λόγω δάνεια ήταν σχεδόν χαριστικά και ότι η βοήθεια και η υποστήριξη που εντέλει έλαβε η Ελλάδα ήταν τότε, όπως είναι και σήµερα, πρωτοφανής στα διεθνή χρονικά.

Τη βοήθεια αυτή την οφείλουµε στον φιλελληνισµό, στον θαυµασµό του δυτικού κόσµου προς τον ελληνικό πολιτισµό και την κληρονοµιά µας, την οποία ακτινοβολούν διαµέσου των αιώνων τα µάρµαρα της Ακρόπολης των Αθηνών.

* Ο κ. Νίκος Αποστολίδης, τ. καθηγητής ΕΜΠ και ο κ. Κωνσταντίνος Βελέντζας είναι μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής της ΕΕΦ (www.eefshp.org).

Photo από το προσωπικό αρχείο Β Καλτσά

Συνωστισμός στα γενέθλια !

Χρόνια πολλά!!!

Η απάντηση Γλέζου σε Σουλτς στα Λατινικά: Να φοβάσαι τον άνθρωπο του ενός βιβλίου.

Η τελευταία παρέμβαση του Μανώλη Γλέζου στο Ευρωκοινοβούλιο είχε πολλαπλά μηνύματα τόσο προς τον Πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ όσο και προς τον Πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς προσωπικά, μετά και τις τελευταίες προκλητικές δηλώσεις του.

Το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς χρησιμοποίησε δύο ρητά, ένα στα αρχαία ελληνικά και ένα στα λατινικά.

Το πρώτο ήταν ένα απόσπασμα απ’ την τραγωδία του Ευρυπίδη “Ικέτιδες”, το σημείο όπου καταφθάνει στην Αθήνα ένας Θηβαίος κήρυκας που ζητάει τον τύραννον της χώρας προκειμένου να του ανακοινώσει μήνυμα του Κρέοντα. Ο Θησέας τον διορθώνει λέγοντας ότι δεν υπάρχει τύραννος σ᾽ αυτή την πόλη που είναι ελεύθερη:

«Ψευδῶς, ξένε, ζητῶν τύραννον ἐνθάδ᾽· οὐ γὰρ ἄρχεται ἑνὸς πρὸς ἀνδρὸς ἀλλ᾽ ἐλευθέρα πόλις, δῆμος δ᾽ ἀνάσσει διαδοχαῖσιν ἐν μέρει ἐνιαυσίαισιν, οὐχὶ τῷ πλούτῳ διδοὺς τὸ πλεῖστον ἀλλὰ χὠ πένης ἔχων ἴσον».

Σύμφωνα με τη νεοελληνική μετάφραση: «Ξένε, άρχισες το λόγο σου μ᾽ ένα λάθος· η πόλη αυτή δεν εξουσιάζεται από έναν άνδρα, είναι ελεύθερη, εδώ κυβερνούν οι πολλοί που εναλλάσσονται στα αξιώματα χρόνο το χρόνο· δεν δίνουν πιο πολλά στον πλούτο, και ο φτωχός έχει τα ίδια».

Ο κ. Γλέζος επέλεξε επίσης από τα λατινικά ένα “σημείο, που πιστεύω ότι γνωρίζει πολύ καλά ο πρόεδρος μας ο Μάρτιν Σουλτς: Ο Θωμάς ο Ακινάτης είπε: “Timeo hominem unius libri;”».

Ελληνιστί: «Να φοβάσαι τον άνθρωπο του ενός βιβλίου».

Σημειώνεται ότι τη φράση αυτή έγραψε ο Άγιος Θωμάς ο Ακινάτης, θέλοντας να δείξει πόσο επικίνδυνο πράγμα είναι η πνευματι­κή μονομέρεια. Όποιος δηλαδή αντλεί τις γνώσεις του από μια και μόνη πνευματική πηγή και αγνοεί ή περιφρονεί τις άλλες και μοιραία θα οδηγηθεί στην προκατάληψη, η οποία θα τον σπρώξει σταδιακά στο φανατισμό και στη μισαλλοδοξία.

Το κελάρι Το κελάρι συνήθως είναι ένας υπόγειος χώρος κάτω από το σπίτι. Μπορεί όμως να είναι και μια αποθήκη κοντά στο σπίτι. Ένας χώρος κατά κύριο λόγω υπόγειος, σκοτεινός και δροσερός.

Το κελάρι είναι μια παραδοσιακή τεχνική όπου οι άνθρωποι από την αρχαιότητα ως σήμερα αποθηκεύουν την παραγωγή τους ή την τροφή τους για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ή ωριμάζουν το κρασί τους, τα τυριά τους κ.λ.π.Από την άνοιξη ξεκινάμε να αποθηκεύουμε τρόφιμα στο κελάρι μας ως το τέλος του φθινοπώρου. Στο κελάρι μας μπορούμε να βάλουμε βότανα, που θα μαζέψουμε και θα ξεράνουμε, μπορούμε να βάλουμε τις συγκομιδές μας σε σπόρους: σιτάρι, κριθάρι, πατάτες, κρεμμύδια, το λάδι μας, τις ελιές μας, τα γλυκά μας, το κρασί μας, το τσίπουρο κ.λ.π. ότι έχει να κάνει με τη διατροφή μας.

Μέσα από την αναζήτηση μου για παραδοσιακούς σπόρους είχα την τύχη να δω πολλά κελάρια σε πολλές διαφορετικές οικογένειες στην Ελλάδα και να έχω και εγώ το δικό μου κελάρι. Το διάστημα που ζούσα στα πομάκικα χωριά της Ροδόπης, στο Σουμάκ (1999-2001) όπου δεν υπήρχαν κοντά καταστήματα, δεν είχα αυτοκίνητο και δεν είχα ψυγείο και ηλεκτρικό ρεύμα, είχα οργανώσει ένα κελάρι. Δεν στεναχωριόμουν αν έξω είχε κρύο και χιόνι, τροφή να φάω είχα.

Στη συνέχεια παραθέτω μια σειρά από βασικά είδη διατροφής και τις ποσότητες που αναλογούν περίπου σε έναν ενήλικα για ένα διάστημα ενός χρόνου.

Στο κελάρι μας είναι καλό να έχουμε:

Αλάτι, 5 κιλά. Το αλάτι μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε για να νοστιμίσουμε το φαγητό αλλά και να συντηρήσουμε τρόφιμα.

Ρύζι, 15 κιλά. Το ρύζι είναι μια από τις βασικές μας τροφές.

Σιτάρι, 100 κιλά. Το σιτάρι είναι το βασικό δημητριακό του δικού μας πολιτισμού. Μπορούμε να το κάνουμε αλεύρι, να το μουσκέψουμε και να το μαγειρέψουμε αλλά και να το φυτρώσουμε και να έχουμε φρέσκια τροφή.

Καλαμπόκι, 15 κιλά. Το καλαμπόκι επίσης είναι μια πολύ καλή τροφή που μπορούμε να το αλέσουμε και να το φάμε ως αλεύρι αλλά μπορούμε και να μαγειρέψουμε τους σπόρους του καλαμποκιού αφού τους μουσκέψουμε ή να κάνουμε στατ-πατ.

Βρώμη, 10 κιλά. Τη βρώμη μπορούμε να τη φάμε ως αλεύρι, ως νιφάδες κ.λ.π.

Λάδι, 50 λίτρα. Το λάδι αποτελεί τη βάση της διατροφής μας στην Ελλάδα. Μπορεί να σας φαίνονται πολλά τα 50 λίτρα, «Αν δεν περισσέψει, δεν θα φτάσει» λέει ο λαός. Αν έχετε προϊόντα σε κάποιες ποσότητες που είναι μεγάλες μπορείτε να τις ανταλλάξετε με άλλους φίλους σας με άλλα πράγματα που εσείς μπορεί να μην έχετε.

Γάλα σε σκόνη 10 κιλά, είναι μια καλή τροφή που μπορεί να χρειαστεί κυρίως σε οικογένειες που έχουν μικρά παιδιά.

Ζάχαρη, 20 κιλά. Η ζάχαρη είναι ένα καλό συντηρητικό τροφίμων όπως: γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες κ.α

Μέλι, 20 κιλά. Στην αρχαιότητα το μέλι εκτός από τροφή ήταν και μέσο συντήρησης τροφίμων.

Ζυμαρικά, φασόλια, ρεβίθια, φακές, παξιμάδια, 10 κιλά για κάθε ενήλικα /χρόνο.

Πατάτες και κρεμμύδια.

Φρούτα και Λαχανικά σε κονσέρβες, κομπόστες, αποξηραμένα κ.α.

Κρέας σε κονσέρβες, καπνιστά, λουκάνικα κ.α.

Μαρμελάδες και Γλυκά του κουταλιού

Λικέρ, κρασί, τσίπουρο.

Ελιές,

Τυρί,

Τουρσί

Βότανα: ρίγανη, θυμάρι, φασκόμηλα, λεβάντα, φλαμούρι.

Το κελάρι αντιπροσωπεύει τον χαρακτήρα των ανθρώπων που το φτιάχνουν και τις διατροφικές τους συνήθειες. Είναι μια πολύ προσωπική υπόθεση. Εδώ σας δίνω μια γενική ιδέα για ένα κελάρι. Εσείς θα το διαμορφώσετε με βάση τις δικές σας ανάγκες και διατροφικές συνήθειες.

Καλή επιτυχία!!!

Πηγή: http://yiorgosthalassis.blogspot.com

Ο Μωάμεθ έπεισε τους ανθρώπους ότι θα έκανε ένα βουνό να πάει να τον προσκυνήσει . Ο κόσμος μαζεύτηκε να δει . Ο Μωάμεθ κάλεσε το βουνό να έλθει να προσκυνήσει , το βουνό όμως έμεινε ακίνητο . Τότε ο Μωάμεθ χωρίς κανένα δισταγμό είπε : αφού δεν έρχεται το βουνό στον Μωάμεθ θα πάει ο Μωάμεθ στο βουνό !

«Το έθνος είναι μια μεγάλη αλληλεγγύη, αποτελούμενη από το αίσθημα των θυσιών που έχουν γίνει κι εκείνων που είναι ακόμα διατεθειμένοι να κάνουν όσοι ανήκουν σε αυτή την κοινότητα. Προϋποθέτει κάποιο παρελθόν, αλλά συνοψίζεται και στο παρόν χάρη σε ένα χειροπιαστό γεγονός: τη συγκατάθεση, την καθαρά εκφρασμένη επιθυμία συνέχισης της κοινής ζωής. Η ύπαρξη ενός έθνους είναι ένα καθημερινό δημοψήφισμα» έγραφε ο Ernest Renan στο διαχρονικό δοκίμιό του «Τι είναι Έθνος;».

Δασκαλάκης : «Θεωρία της ανοησίας της αγέλης» η εναλλακτική δράση για τον κοροναϊό

Ο διάσημος Έλληνας καθηγητής του ΜΙΤ εξηγεί πώς λειτουργεί ο κοροναϊός και σε τι μπορούμε να ελπίζουμε για την πορεία της επιδημίας

Επιθετική αύξηση

Ξεκινήσαμε τη συζήτησή μας με τον κ. Δασκαλάκη μιλώντας για τις εκθετικές αυξήσεις και το πώς αυτές λειτουργούν.

«Υπάρχουν πολλές εκθετικές αυξήσεις, άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο επιθετικές. Αν ξεκινήσει μια εκθετική αύξηση τελικά θα καταλάβει όσο χώρο μπορέσει. Το ζήτημα είναι πόσος χρόνος θα χρειαστεί έως ότου η εκθετική αύξηση φθάσει στην κορύφωσή της. Στην περίπτωση του νέου κορωνοϊού, αυτό που καθορίζει την επιθετικότητα της εκθετικής αύξησης είναι το πόσο γρήγορα και σε πόσα άτομα κατά μέσο όρο μεταδίδει τη νόσο ένα άτομο που είναι μολυσμένο με SARS-CoV-2.

»Εκτιμάται – με βάση έναν συνδυασμό μελετών που έχουν δημοσιευθεί – ότι κάθε μολυσμένο άτομο μεταδίδει τη νόσο σε 2 με 3 άλλα άτομα, αριθμός βέβαια που εξαρτάται από τον τρόπο ζωής, τις κοινωνικές συνήθειες, την ηλικιακή διαστρωμάτωση του πληθυσμού, τον καιρό και πολλές άλλες παραμέτρους. Οπως και να έχει, ένας πολλαπλασιαστής μετάδοσης μεταξύ 2 και 3 είναι πολύ κακός. Για να ανακοπεί η πορεία του ιού, για να σταματήσει δηλαδή η εκθετική αύξηση των κρουσμάτων και να εξαφανιστεί τελικά ο ιός, θα πρέπει ο αριθμός αυτός να πέσει κάτω από το 1 – κοινώς, το κάθε μολυσμένο άτομο πρέπει να μεταδίδει τον ιό σε λιγότερα από ένα άλλα άτομα κατά μέσο όρο».

Ο χρόνος μετάδοσης

Μια άλλη σημαντική παράμετρος, σημείωσε ο καθηγητής, είναι σε πόσο χρόνο θα γίνει η μετάδοση του ιού από έναν άνθρωπο σε άλλους.

«Αν αυτό συνέβαινε σε διάστημα ενός έτους τότε η εκθετική αύξηση θα ήταν τόσο αργή ώστε τα συστήματα υγείας θα ήταν σε θέση να αντεπεξέλθουν στον αριθμό κρουσμάτων που χρήζουν νοσηλείας και θα υπήρχε έτσι αρκετός χρόνος για την ανάπτυξη θεραπειών και εμβολίων.

Το πρόβλημα στην περίπτωσή μας είναι ότι η μετάδοση του ιού από το ένα άτομο στο άλλο γίνεται σε λίγες ημέρες, με αποτέλεσμα ο αριθμός πραγματικών κρουσμάτων να διπλασιάζεται κάθε πέντε ημέρες ή και λιγότερο. Ας πούμε ότι ο διπλασιασμός χρειάζεται 5 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι αν μια δεδομένη χρονική στιγμή ο αριθμός των πραγματικών κρουσμάτων του ιού είναι 100 και αφήσουμε ανεξέλεγκτη τη μετάδοσή του, τότε σε 10 ημέρες θα έχουμε 400 κρούσματα, σε 20 ημέρες 1.600 κρούσματα, σε έναν μήνα 6.400 κρούσματα και σε δύο μήνες περί τα 400.000 κρούσματα».

< «Χρωματίζοντας» τη μετάδοση

Πώς μπορεί να μπει «φρένο» σε μια τέτοια επιθετική αύξηση; Ιδού, άκρως περιγραφική, διά στόματος του κ. Δασκαλάκη, η απάντηση:

«Φανταστείτε ότι βρίσκομαι σε ένα τεράστιο γήπεδο με άλλους 10.000.000 Ελληνες. Ας πούμε ότι εγώ έχω κόκκινο χρώμα και όλοι οι άλλοι έχουν μπλε. Στο σενάριό μας, κόκκινο χρώμα έχει κάποιος που έχει τον ιό αυτή τη στιγμή ή τον είχε κάποτε στο παρελθόν. Αρχικώς έχουμε έναν ασθενή, εμένα. Στα χέρια μου έχω δύο κόκκινα μπαλάκια που αντιπροσωπεύουν σε πόσους θα μεταδώσω τον ιό. Οπως είπαμε πριν, σύμφωνα με τις επικρατέστερες εκτιμήσεις κάθε ασθενής μεταδίδει τον ιό σε 2 με 3 άλλους ανθρώπους – ας πούμε σε 2 στο συγκεκριμένο παράδειγμα.

»Πετάω λοιπόν τα δύο μου μπαλάκια σε τυχαίους ανθρώπους μέσα στο γήπεδο. Αυτοί είναι οι δύο τυχαίοι, άτυχοι συμπολίτες μου που πήραν τον ιό από εμένα. Καθένας από αυτούς αυτομάτως μολύνεται με τον νέο κορωνοϊό και από μπλε γίνεται κόκκινος. Επίσης, το μπαλάκι που έπιασε, κλωνοποιείται και έχει τώρα στα χέρια του δύο μπαλάκια να πετάξει, δηλαδή δύο ανθρώπους να μολύνει με τη σειρά του.

»Στον επόμενο γύρο, οι δύο κόκκινοι άνθρωποι που «δημιουργήθηκαν» από τα μπαλάκια μου πετάνε τα δικά τους μπαλάκια σε τυχαίες κατευθύνσεις. Τώρα πετάγονται τέσσερα μπαλάκια συνολικά. Οσοι τα πιάνουν μολύνονται και αυτοί και αποκτούν και εκείνοι δύο μπαλάκια ο καθένας να πετάξουν στον μεθεπόμενο γύρο, και ούτω καθεξής. Σε κάθε γύρο, όταν ένα μπαλάκι πέφτει σε μπλε άνθρωπο τον κάνει κόκκινο, και εκείνος παίρνει δύο μπαλάκια για να μολύνει με τη σειρά του άλλους δύο στον επόμενο γύρο. Ενα μπαλάκι όμως που πέφτει σε κόκκινο άνθρωπο χάνεται. Δεν έχει κανένα αποτέλεσμα γιατί ο κόκκινος άνθρωπος έχει ήδη περάσει τον κορωνοϊό και έχει ανοσία.

»Οσο ο αριθμός των κόκκινων ανθρώπων, των μολυσμένων ήδη δηλαδή, είναι αρκετά μικρότερος από εκείνον των μπλε, των μη μολυσμένων, τα κόκκινα μπαλάκια θα πέφτουν με τεράστια πιθανότητα σε μπλε ανθρώπους και θα δημιουργούν καινούργια κρούσματα. Οταν οι κόκκινοι άνθρωποι αυξηθούν αρκετά, και γίνουν για παράδειγμα ένα εκατομμύριο, τότε η πιθανότητα ένα μπαλάκι να πέσει σε μπλε άνθρωπο θα γίνει 9 στα 10. Οταν οι κόκκινοι γίνουν δύο εκατομμύρια, τότε η πιθανότητα ένα μπαλάκι να πέσει σε μπλε άνθρωπο θα γίνει 8 στα 10. Οταν φθάσουμε να έχουμε στο γήπεδο περισσότερα κόκκινα από μπλε άτομα τότε κάθε νέος κόκκινος άνθρωπος που πετάει τα δύο μπαλάκια του αναμένεται να χτυπήσει λιγότερους από έναν μπλε ανθρώπους κατά μέσο όρο.

»Εκεί πέφτει ο ρυθμός αναπαραγωγής του ιού κάτω από το σημαντικό κατώφλι της μονάδας και η εκθετική αύξηση αρχίζει να ανακόπτεται! Το συμπέρασμα της ιστορίας είναι το εξής: Αν κάθε ασθενής δίνει τον κορωνοϊό σε άλλους δύο, τότε πρέπει να αρρωστήσει πάνω από το 50% του πληθυσμού πριν αρχίσει το φρένο στην εκθετική εξάπλωση του ιού. Αν κάθε ασθενής δίνει τον ιό σε τρεις άλλους, τότε, με παρόμοιους υπολογισμούς, προκύπτει ότι πρέπει να νοσήσει πάνω από το 67% του πληθυσμού πριν αρχίσει να μπαίνει φρένο στην εκθετική».

Απροστάτευτη αγέλη

Αυτή είναι και η λογική της ανοσίας της αγέλης, η οποία όμως συνδέεται με πολύ σοβαρά προβλήματα, όπως εξήγησε ο καθηγητής του ΜΙΤ.

«Από τα ποσοστά θνησιμότητας που έχουν υπολογιστεί για τον ιό προκύπτει ότι πεθαίνει περίπου το 1% με 2% όσων νοσούν, για μια χώρα σαν την Ελλάδα που έχει αρκετά γηρασμένο πληθυσμό.

»Ωστόσο, αν για παράδειγμα αφηνόταν να νοσήσει ένα 70% του συνολικού πληθυσμού, στην πραγματικότητα το ποσοστό θνησιμότητας θα ανερχόταν ίσως και στο 5%, που αντιπροσωπεύει το ποσοστό των ασθενών που χρήζουν νοσηλείας. Και αυτό θα συνέβαινε διότι θα βλέπαμε τεράστιο αριθμό ασθενών που θα έπρεπε να νοσηλευθούν ταυτόχρονα, έναν αριθμό πολλές φορές μεγαλύτερο από αυτόν που το σύστημα υγείας μας θα μπορούσε να περιθάλψει.

»Θα αναγκαζόμασταν τότε να μπούμε σε μια λογική διαχωρισμού των βαριά ασθενών σε αυτούς που θα τύγχαναν νοσηλείας και σε εκείνους που θα αφήνονταν στην τύχη τους, όπως βλέπουμε ήδη να συμβαίνει στην Ιταλία». 

Σε τι θα μεταφράζονταν αυτά τα ποσοστά αν στη χώρα μας αφήναμε τα πράγματα στην τύχη τους; Με απλούς υπολογισμούς, αν αφήναμε να μολυνθούν έξι με επτά εκατομμύρια Ελληνες για να επιτευχθεί ανοσία της αγέλης, τα θύματα που θα άφηνε ο ιός πίσω του θα ήταν εκατοντάδες χιλιάδες!

Σεβασμός στα μέτρα

Για τον λόγο αυτόν και είναι σημαντικό οι χώρες να λαμβάνουν αυστηρά μέτρα, υπογράμμισε ο κ. Δασκαλάκης.

«Μόνο τα μέτρα μπορούν να βάλουν φρένο στην εκθετική αύξηση των κρουσμάτων προτού να είναι πολύ αργά. Ο σκοπός τους είναι να μειώσουν τον αριθμό νέων ασθενών που κατά μέσο όρο δημιουργεί κάθε ασθενής, σε κάτι λιγότερο του χρυσού κατωφλίου που είναι 1. Τα αυστηρά μέτρα που έλαβε η  Ελλάδα είναι σωστά και πρέπει να γίνουν σεβαστά από τον πληθυσμό. Για αυτόν τον λόγο πρέπει κάθε πολίτης να δείξει υπευθυνότητα.

»Δεν αρκεί να προσποιούμαστε ότι τηρούμε τα μέτρα που αφορούν την κυκλοφορία στους δρόμους αλλά με διάφορα τεχνάσματα να βρισκόμαστε με άλλους πέντε φίλους στην πολυκατοικία μας ή στη γειτονιά μας. Διότι μπορεί και αυτοί να βλέπουν άλλους πέντε φίλους και ούτω καθεξής δημιουργώντας έτσι έναν κοινωνικό ιστό που είναι ικανός να λειτουργήσει ως καταλύτης εξάπλωσης του ιού. Η κοινωνική αποστασιοποίηση είναι άκρως σημαντική σε αυτή τη φάση. Γι’ αυτό και βλέπουμε να αυστηροποιούνται τα μέτρα όσο δεν τηρούνται».

</>Απομόνωση, δύσκολη αλλά αναγκαία

Και μπορεί η απομόνωση να φαίνεται δύσκολη – και είναι -, ωστόσο αν τηρήσουμε τα μέτρα κατά γράμμα, τα πράγματα θα είναι, αρκετά σύντομα, αισιόδοξα, κατά τον καθηγητή.

«Ακόμα και αν τα αυστηρά αυτά μέτρα τηρηθούν από όλους ανεξαιρέτως, τα κρούσματα θα συνεχίσουν περιέργως να ανεβαίνουν για ένα διάστημα. Και αυτό διότι αρκετά άτομα είχαν ήδη μολυνθεί και βρίσκονταν στο στάδιο της επώασης – η οποία διαρκεί από δύο ως 14 ημέρες και με μέσο όρο τις 5 ημέρες με βάση τα όσα γνωρίζουμε – πριν από τη λήψη των μέτρων.

»Επίσης τα άτομα που θα μείνουν σπίτι και θα έχουν μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζουν θα μεταδώσουν τον ιό στους οικείους τους και πρέπει να περάσει και το στάδιο της δικής τους επώασης της νόσου μέχρι να εμφανίσουν συμπτώματα και να αποτελέσουν νέα κρούσματα.

»Λαμβάνοντας όλα αυτά υπόψη, εκτιμώ ότι σε δεκαπέντε με είκοσι ημέρες από τη στιγμή της λήψης και της τήρησης των αυστηρών μέτρων η καμπύλη των κρουσμάτων θα μπορούσε να φθάσει στην κορύφωσή της και να αρχίσει σταδιακά να πέφτει – και ίσως σε έναν μήνα δούμε τα καινούργια κρούσματα να έχουν μειωθεί σημαντικά. Με απλά λόγια, αν μείνουμε μέσα, τότε τα κόκκινα μπαλάκια που έχουν οι ήδη ασθενείς δεν θα βρουν αποδέκτες και έτσι ο ιός θα εξαφανιστεί από τη χώρα, αν βέβαια δεν υπάρξουν καινούργιες είσοδοί του από αλλού».

Η Ελλάδα έδρασε γρήγορα

Η Ελλάδα έδρασε γρήγορα ώστε να μειωθούν αυτά τα…  κόκκινα μπαλάκια που «θρέφουν» την επιδημία του νέου κορωνοϊού;

«Η απόκριση απέναντι στην ιογενή απειλή ήταν εντυπωσιακά ταχύτερη σε σύγκριση με άλλες χώρες. Τα μέτρα μπορεί να βγάζουν τον πληθυσμό από τη βολή του, ωστόσο δεν φαίνεται να υπάρχει ετούτη τη στιγμή άλλη λύση. Με αυτόν τον τρόπο κερδίζουμε χρόνο μην αφήνοντας την εκθετική αύξηση να καλπάζει έως ότου βρεθούν θεραπείες που θα σώζουν βαριά ασθενείς και τελικώς το προληπτικό εμβόλιο ενάντια στον ιό».

Αγώνας αντοχής, όχι ταχύτητας

Κλείνοντας ο κ. Δασκαλάκης θέλησε να στείλει ένα μήνυμα προς όλους μας:

«Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο αγώνας που έχουμε μπροστά μας είναι αντοχής και όχι ταχύτητας. Και πρέπει να βρούμε τα ψυχικά αποθέματα για να «τρέξουμε» αυτόν τον μαραθώνιο. Διότι αν δεν συμμορφωθούμε με τα μέτρα, σίγουρα ο πόνος της απώλειας θα είναι πολύ μεγαλύτερος από το να μείνουμε σπίτι». Ας μείνουμε (σπίτι) με αυτά τα λόγια στο μυαλό μας…

Η βρετανική «ανο(η)σία της αγέλης» και η αμερικανική αργοπορία

Η θεωρία της «ανοσίας της αγέλης», η οποία εξετάστηκε αρχικώς από τη Βρετανία, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «θεωρία της ανοησίας της αγέλης», μας είπε ο κ. Δασκαλάκης.

«Πρόκειται για μια θεωρία που ήταν εξαρχής λανθασμένη και για τον λόγο αυτόν έγινε ήδη στροφή – αν και καθυστερημένη – στη Βρετανία προς αυστηρά μέτρα».

Λάθη και καθυστερήσεις έχουν γίνει και στις ΗΠΑ όπου ζει ο Έλληνας καθηγητής, σύμφωνα με τα λεγόμενά του.

«Υπήρξε πολιτική ολιγωρία και απαράδεκτη καθυστέρηση στη λήψη μέτρων. Ωστόσο με αποφάσεις Πολιτειών, Δήμων και εργοδοτών πολλοί εργάζονται πλέον από τα σπίτια τους εδώ και περίπου δύο εβδομάδες. Τα πανεπιστήμια έχουν κλείσει και τα μαθήματα γίνονται διαδικτυακά μέχρι το τέλος του εξαμήνου. Επίσης ακυρώνονται ή μεταφέρονται στο Internet το ένα μετά το άλλο επιστημονικά συνέδρια που ήταν προγραμματισμένα ακόμη και για τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο».

Ο ίδιος φοβάται τον νέο κορωνοϊό;

«Εκείνο που με φοβίζει περισσότερο είναι η απραξία. Οταν βλέπω να λαμβάνονται εγκαίρως μέτρα που είναι λογικά αισθάνομαι εμπιστοσύνη στο σύστημα. Οταν βλέπω κυβερνήσεις να κρύβουν τα πραγματικά νούμερα, να μη λαμβάνουν μέτρα, να μη διεξάγουν τεστ και να μην έχουν μάσκες ακόμη και για τους γιατρούς, όπως συμβαίνει στις ΗΠΑ, φοβάμαι και εξαγριώνομαι. Πρέπει να διαχειριστούμε αυτή τη δύσκολη κατάσταση με επιστημονικό τρόπο και με σοβαρότητα, χωρίς να καταφεύγουμε σε θεωρίες συνωμοσίας και χωρίς να εθελοτυφλούμε».  

***

Πηγή: in