ΟΡΕΙΝΟΣ

Κάτι δεν γίνεται καλά εκεί στην Επιτροπή ή στη σύνδεση κυβέρνησης – Επιτροπής και το πράγμα πάει από στραβοτιμονιά σε παρατιμονιά. Δεν γίνεται την Τετάρτη να λένε ότι το άνοιγμα του λιανεμπορίου βοηθά και την Παρασκευή ότι καταστρέφει και σε κάθε περίπτωση οι όροι μπαίνουν από πριν και όχι εκ των υστέρων

Δημήτρης Ευθυμάκης/protagon

Σύμφωνα με τον μύθο οι αρχαίοι Σπαρτιάτες πετούσαν τα ασθενικά τους παιδιά στον Καιάδα. Αυτό όμως που επιβεβαιώνεται από την έρευνα, είναι ότι στον Καιάδα οι Σπαρτιάτες δεν έριχναν τα προβληματικά παιδιά. Εκεί εκτελούσαν τους καταδικασμένους σε θάνατο, τους επίορκους, τους προδότες, τους εγκληματίες και τους αιχμάλωτους πολέμου.

Στον Καιάδα κατέληξε ο ήρωας του Β΄ Πελοποννησιακού πολέμου Αριστομένης ο Ανδανιεύς, μαζί με 50 αιχμάλωτους Μεσσηνίους, αλλά εκεί επρόκειτο να πετάξουν και τον βασιλιά Παυσανία που είχε καταδικαστεί σε θάνατο ως προδότης.

Ο Καιάδας, το σπηλαιοβάραθρο του «τρόμου», βρίσκεται κοντά στο χωριό Τρύπη, 10 χλμ. από τη Σπάρτη, δίπλα στο δημόσιο δρόμο Σπάρτης – Καλαμάτας. Η ύπαρξη βαράθρου με ανθρώπινα οστά στην Τρύπη ήταν για πολλά χρόνια γνωστή, αλλά η πρώτη επίσημη επιτόπια έρευνα έγινε το 1983. Τα περισσότερα οστά ήταν όντως ανθρώπινα. Οστά βρέθηκαν και σε φυσικές σχισμές και σε εσοχές ψηλότερα από το σημερινό δάπεδο.

Η ανατροπή του μύθου

Σύμφωνα με την ανθρωπολογική μελέτη πρόκειται για σκελετούς που ανήκουν σε άνδρες και λίγοι σκελετοί προέρχονται από γυναίκες. Άρα καταρρίπτεται ο μύθος για νεογέννητα που δήθεν πετούσαν εκεί λόγω αναπηρίας. Άλλωστε πολλοί διακεκριμμένοι Σπαρτιάτες δεν ήταν αρτιμελείς όπως ο ποιητής Τυρταίος που ήταν τυφλός κι ο βασιλιάς Αγησίλαος που ήταν χωλός.

Προφανώς, το σπηλαιοβάραθρο χρησιμοποιήθηκε από τους Σπαρτιάτες κυρίως στη διάρκεια των Μεσσηνιακών πολέμων για την καταδίκη σε θάνατο των εχθρών της Σπάρτης ή των προδοτών. Στον Καιάδα μάλιστα είχε αποφασιστεί να πεταχτεί και το πτώμα του καταδικασμένου σε θάνατο, προδότη βασιλιά της Σπάρτης, Παυσανία, κάτι που τελικά δεν έγινε.

Μαζί με τα οστά στον Καιάδα βρέθηκαν και αιχμές από βέλη και δόρατα. Ένα θραύσμα κρανίου είχε καρφωμένη πάνω του την αιχμή βέλους. Βρέθηκαν επίσης, λύχνοι και σιδερένιοι χαλκάδες-δεσμά. Άρα επιβεβαιώνεται και η θεωρία ότι εκτελούσαν εκεί φυλακισμένους ή αιχμαλώτους. Ο κατακρημνισμός ήταν ένας ατιμωτικός θάνατος, γιατί αφορούσε εγκληματίες και επειδή το σώμα έμενε άταφο άρα η ψυχή του εγκληματία δεν θα έβρισκε ποτέ γαλήνη. Ήταν η αιώνια τιμωρία.

Η αρχή του μύθου

Ο μύθος με τα ασθενικά παιδιά ξεκίνησε από τον Πλάτωνα, ο οποίος στην «Πολιτεία» έκανε λόγω για θανάτωση ασθενικών βρεφών σε βάραθρο. Βέβαια ο Πλάτωνας αναφερόταν στην κλασική Αθήνα και όχι στη Σπάρτη. Ίσως ο μύθος λοιπόν να ταυτίστηκε με μια αναφορά του Πλουτάρχου στον βίο του Λυκούργου για τους «Αποθέτες». Σύμφωνα μ” αυτή οι Σπαρτιάτες οδηγούσαν τα νεογέννητα σε μια επιτροπή γερόντων. Αν το πόρισμα της επιτροπής ήταν αρνητικό σήμαινε ότι το παιδί δεν θα ήταν ικανός πολίτης για τη Σπάρτη.

Τότε το οδηγούσαν στους «Αποθέτες», ένα βάραθρο κάπου στον Ταΰγετο, έτσι ώστε το ασθενές βρέφος να πεθάνει μεν, αλλά ο θάνατός του να μη βαρύνει την πολιτεία. Η έρευνα υποστηρίζει ότι σ΄ αυτή την περίπτωση υπήρχαν εξακριβωμένες βαριές δυσμορφίες και όχι ελαφρές αναπηρίες. Προφανώς αυτό ίσχυε και για τα παιδιά εκτός γάμου.

Οι εκτελέσεις των αιχμαλώτων

Ο Ηρόδοτος κάνει λόγο για εκτελέσεις αιχμαλώτων που γίνονταν πάντα νύχτα αλλά στη φυλακή. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στον Καιάδα. Ίσως εκεί να ρίχνονταν τα σώματα μετά την εκτέλεση. Υπάρχουν ελάχιστες μαρτυρίες για ανθρωποκτονίες στη Σπάρτη και ακόμη λιγότερες για τις ποινές που επιβάλλονταν. Γενικότερα, στην αρχαιότητα οι αναφορές είναι περιορισμένες.

Από φίλο αναγνώστη του ορεινού οι παρακάτω ανάρτηση

Καλημέρα σας,

Παρόμοιο με το άρθρο σας για τον μηχανικό:

Ζήτησαν απο τον Αρχιμήδη να τους φτειαξει ένα μηχάνημα.Ο Αρχιμήδη σε μια ώρα το είχε έτοιμο και τους ζήτησε για αμοιβή ένα πολυ μεγάλο ποσό.Μα του είπανε για μισή ώρα δουλειάς ζητάς τόσα χρήματα.Εκείνος στωικά απάντησε ότι δεν έκανε μόνο μισή ώρα αλλά συν 70 χρονια όση δηλαδή ήταν η ηλικία του και οι γνώσεις και εμπειριες μιας ζωής.

Ευχαριστώ

Νίκος Γιαν.

Από τον φίλο τον Μανόλη η πιο κάτω ανάρτηση:

Η μεγαλύτερη μηχανή του πλοίου χάλασε. Οι ιδιοκτήτες του πλοίου στην προσπάθεια τους να την επισκευάσουν φώναξαν τους καλύτερους τεχνικούς του λιμανιού. Ο ένας μετά τον άλλον απέτυχαν να την βάλουν σε λειτουργία. Στο τέλος έφτασε ένας ηλικιωμένος άνθρωπος που επισκεύαζε πλοία από τότε που ήτανε μικρό παιδί.

Κουβαλούσε μια μεγάλη τσάντα με εργαλεία μαζί του και στρώθηκε αμέσως στη δουλειά. Δύο από τους ιδιοκτήτες του πλοίου τον παρακολουθούσαν την ώρα που επιθεωρούσε την μηχανή, ελπίζοντας να γνωρίζει τι ακριβώς πρέπει να κάνει.

Αφού εξέτασε την μηχανή για αρκετή ώρα ο γέρος άνθρωπος, άνοιξε την τσάντα του και έβγαλε ένα μικρό σφυρί. Με μεγάλη προσοχή χτύπησε απαλά τη μηχανή σε ένα σημείο. Η μηχανή άρχισε να λειτουργεί!

Μια εβδομάδα αργότερα, οι ιδιοκτήτες έλαβαν από τον γέρο τεχνίτη ένα τιμολόγιο για την επισκευή, αξίας δέκα χιλιάδων ευρώ. «Τι πράγμα;» διαμαρτυρήθηκαν αυτοί. «Σχεδόν δεν έκανε τίποτα!»

Έτσι του έγραψαν ένα γράμμα που έλεγε:

«Παρακαλούμε αποστείλετέ μας αναλυτικό λογαριασμό.»

Ο γέρος τους έστειλε έναν λογαριασμό που έγραφε:

Ελαφρύ χτύπημα με σφυρί …………………….€ 2,00

Γνώση που ακριβώς να χτυπήσεις ……………..€ 9.998,00

Δραπετεύω: «Θεωρώ πως είμαστε από γεννησιμιού μας δραπέτες. Γεννιόμαστε δραπετεύοντας από τη μήτρα της μάνας μας και ζούμε δραπετεύοντας από τον θάνατο. Σκανταλιάρηδες και σκασιάρχες εκ προοιμίου, λοιπόν. Από μικρός, λοιπόν, είχα μεγάλο σεβασμό και αγάπη για τους περιθωριακούς, όχι για κάτι νούμερα που περιφέρονται ως τέτοιοι, αλλά για τους αυθεντικούς, οι οποίοι, λόγω ιδεολογίας, ενσυνείδητα, δεν επιθυμούν να βρίσκονται στο κέντρο των πραγμάτων αλλά δημιουργούν και υπάρχουν στις παρυφές της κοινωνίας. Μιλάω για μεγάλους καλλιτέχνες και λογοτέχνες, που έζησαν ως δραπέτες της κοινωνίας. Γι’ αυτό, το ‘δραπετεύω’ μου ασκεί διαχρονικά μια μαγεία και έλξη».

Ν.Νανόπουλος αστροφυσικός /ακαδημαϊκός

Βεβαιότητες: «Το χαρακτηριστικό της μοντέρνας φυσικής είναι η αβεβαιότητα. Η φυσική μας λέει ότι τα πάντα είναι αβέβαια. Και όπως θα πω και στην ομιλία μου στο Εθνικό Θέατρο, αν δεν υπήρχε αυτή η αρχή της αβεβαιότητας, δεν θα είμαστε εδώ σήμερα. Παρόλο, όμως, που είμαι υπερασπιστής του παραλόγου και της κβαντικής αβεβαιότητας, στην καθημερινή μας ζωή πρέπει να έχουμε κάποιες βεβαιότητες, κάποιες σταθερές, γιατί αν είναι όλα ρευστά και αβέβαια, πάμε στο χάος και χαθήκαμε. Τώρα, αν έχω μία βεβαιότητα, αυτή είναι ότι αγαπώ τη ζωή και ότι η φυσική είναι η ζωή μου. Νομίζω πως όταν έρθει η ώρα μου, μέχρι την τελευταία μου ανάσα, το χέρι μου όλο και κάποια εξίσωση ή παρατήρηση θα γράφει. Επίσης, μια και μιλάμε για βεβαιότητες, οι Αμερικανοί λένε: ‘Δύο πράγματα είναι βέβαια στη ζωή: ο θάνατος και η εφορία’».

Νίκος Νανόπουλος/αστροφυσικός