Τεχνητή νοημοσύνη: μην ξεχνάμε του θεμελιωτές*

Η Πληροφορία ως Στρατηγικό Κεφάλαιο: Shannon, Wiener και Floridi και η γένεση της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Είναι η φυσική συνέχεια του διαδικτύου – μιας πλατφόρμας που τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει μετατραπεί στον κεντρικό άξονα της οικονομικής δραστηριότητας, της επικοινωνίας και της εταιρικής λειτουργίας. Πίσω από αυτή τη μετάβαση βρίσκονται τρεις θεμελιωτές της σύγχρονης σκέψης για την πληροφορία:

ο Shannon, ο Wiener και ο Floridi. Το έργο τους αποτελεί το «intellectual infrastructure» πάνω στο οποίο χτίστηκαν τα σημερινά συστήματα AI.

Ο Claude Shannon προσέφερε το πρώτο μεγάλο άλμα: μετέτρεψε την πληροφορία σε μετρήσιμο πόρο. Το bit έγινε το κοινό νόμισμα όλων των επικοινωνιών. Αυτό δεν ήταν απλώς επιστημονικό επίτευγμα· ήταν η απαρχή κάθε σύγχρονης ψηφιακής πλατφόρμας, από τα ERP και τα CRM μέχρι τις εφαρμογές big data και analytics. Ο Shannon μάς δίδαξε ότι ό,τι μπορεί να μετρηθεί, μπορεί να μεταδοθεί, να αποθηκευτεί και να βελτιστοποιηθεί. Αυτή είναι η βάση της σημερινής επιχειρησιακής αξιοποίησης δεδομένων.

Ο Norbert Wiener, με την Κυβερνητική, έδειξε ότι η πληροφορία δεν είναι μόνο αποθήκευση, αλλά μηχανισμός ελέγχου και προσαρμογής. Το feedback – η αρχή της συνεχούς βελτίωσης – έγινε κοινή λογική τόσο στις μηχανές όσο και στις οργανώσεις. Σήμερα κάθε σύγχρονο επιχειρησιακό μοντέλο λειτουργεί με τη λογική του Wiener: KPI, feedback loops, προγνωστικά μοντέλα, συστήματα αυτοματοποίησης και machine learning βασίζονται στη δική του θεώρηση της πληροφορίας ως εργαλείου διοίκησης.

Στον δικό μας αιώνα, ο Luciano Floridi εισάγει την πιο κρίσιμη διάσταση για τις επιχειρήσεις: την ηθική και στρατηγική διαχείριση της πληροφορίας. Με την έννοια της infosphere, περιγράφει ένα περιβάλλον όπου ο οργανισμός, ο πελάτης και η τεχνολογία συνδέονται αδιάκοπα. Η πληροφορία δεν είναι πλέον απλό asset· είναι οικοσύστημα αξίας. Οι αρχές του Floridi βρίσκονται στον πυρήνα της συζήτησης για την εταιρική ευθύνη, τη διαφάνεια των αλγορίθμων, την προστασία δεδομένων και την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Μαζί, οι Shannon, Wiener και Floridi αποτυπώνουν την εξελικτική διαδρομή της πληροφορίας ως στρατηγικού κεφαλαίου:

πρώτα ως μετρήσιμο δεδομένο, έπειτα ως εργαλείο δυναμικής λήψης αποφάσεων, και τέλος ως περιβάλλον λειτουργίας και ηθικής δέσμευσης.

Αυτό το τρίπτυχο εξηγεί γιατί η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί σήμερα όχι απλώς τεχνολογική καινοτομία, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Οι οργανισμοί που κατανοούν τη διαδρομή αυτή – από τη μαθηματική ακρίβεια του Shannon, στη λειτουργική προσαρμοστικότητα του Wiener και στη φιλοσοφική ηγεσία του Floridi – είναι εκείνοι που θα μπορούν να αξιοποιήσουν την AI με τρόπο παραγωγικό, ανταγωνιστικό και κοινωνικά υπεύθυνο.

*

Από την συλλογή δοκιμίων του Κ. Μπερτσιά με τίτλο:
Σκέψεις για τις επιχειρήσεις, τους ανθρώπους και το χρόνο.

Η ιστορία ενός δίσκου 78 στροφών με τίτλο : ο Παντελής

Ιστορικό του Δίσκου “Ο Παντελής” (Odeon 78 rpm)

Ο δίσκος που έχεις στα χέρια σου είναι ένας αυθεντικός δίσκος Odeon 78 στροφών, ελληνικής παραγωγής, από τη χρυσή εποχή του λαϊκού και ρεμπέτικου τραγουδιού (δεκαετίες 1930–1950). Η εταιρεία Odeon υπήρξε από τους σημαντικότερους δισκογραφικούς οίκους της Ευρώπης και στην Ελλάδα λειτούργησε με μεγάλη παραγωγή μέσω της ΑΕΓΕ (Ελληνική Εταιρεία Γραμμοφώνων).

Τίτλος

Ο Παντελής – Ζεϊμπέκικο

Ερμηνευτές

Τόλης Χάρμας

Λίζα Χάρμα

(ζευγάρι στη ζωή και στη δισκογραφία, από τους ιδιαίτερους λαϊκούς καλλιτέχνες της μεταπολεμικής περιόδου)

Συνοδεία

Λαϊκή Ορχήστρα

Στην εποχή εκείνη, η λαϊκή ορχήστρα που συνόδευε τέτοιους δίσκους συνήθως περιλάμβανε μπουζούκι, κιθάρα, ακορντεόν ή βιολί. Πιθανότατα πρόκειται για ζωντανή μονοφωνική ηχογράφηση σε στούντιο Odeon στην Αθήνα.

Χρονολόγηση

Με βάση την αρίθμηση καταλόγου (GA 7366 / OG 5384), καθώς και το ύφος της ετικέτας, η ηχογράφηση τοποθετείται περίπου σε περίοδο 1948–1953. Είναι η εποχή που η Odeon ηχογραφεί πλήθος λαϊκών και δημοτικών κομματιών για την αγορά του γραμμοφώνου.

Η αξία του

Αυτοί οι δίσκοι είναι σήμερα μικροί θησαυροί — όχι απαραίτητα μεγάλης χρηματικής αξίας, αλλά ** τεράστιας ιστορικής και συλλεκτικής αξίας**, γιατί:

καταγράψουν τον ήχο μιας ολόκληρης εποχής,

διασώζουν ονόματα που δεν πέρασαν όσο άλλοι στη σύγχρονη μνήμη,

είναι λιγοστοί, εύθραυστοι και συχνά μοναδικοί σε κάθε συλλογή.

Ο συγκεκριμένος δίσκος, με ερμηνεύτες τους Χάρμα, είναι σπανιότερος από δίσκους πιο γνωστών ονομάτων όπως Μάρκος, Τσιτσάνης, Μητσάκης ή Καζαντζίδης.

Ο ήχος του

Οι δίσκοι 78 στροφών είναι φτιαγμένοι από σελάκ, ένα πολύ εύθραυστο υλικό. Παίζουν σε γραμμοφόνο ή ειδικό πικάπ με βελόνα 78 rpm. Ο ήχος είναι ζεστός, ακατέργαστος, με αίσθηση «σαν να είσαι στο στούντιο» — ιδανική αποτύπωση της εποχής.

Jack Welch (1935–2020):Ο μύθος της ηγεσίας και της αλλαγής

Ο Jack Welch υπήρξε ένας από τους πιο εμβληματικούς και επιδραστικούς ηγέτες του 20ού αιώνα. Γεννημένος το 1935 στη Μασαχουσέτη, σε μια απλή εργατική οικογένεια, ενσάρκωσε το αμερικανικό όνειρο: με σπουδές στη χημική μηχανική και αργότερα διδακτορικό, ξεκίνησε το 1960 ως νεαρός μηχανικός στη General Electric (GE) — μια εταιρεία που τότε θεωρούνταν βαρύ, γραφειοκρατικό βιομηχανικό μεγαθήριο.

Μέχρι το 1981, σε ηλικία μόλις 45 ετών, έγινε διευθύνων σύμβουλος (CEO), θέση που κράτησε επί είκοσι χρόνια. Μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 2001, η GE είχε δεκαπλασιάσει την αξία της, περνώντας από τα 12 στα 410 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο Welch άλλαξε τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν τη διοίκηση, την καινοτομία και την έννοια της «αποτελεσματικότητας».

Η φιλοσοφία του ήταν απλή, αλλά ριζοσπαστική για την εποχή:

Ευελιξία και προσαρμογή: Καμιά επιχείρηση δεν πρέπει να μένει στάσιμη. Αν δεν μπορεί να είναι πρώτη, δεύτερη ή τρίτη στον κλάδο της, να αποχωρεί.

Απλοποίηση: Πολέμησε τη γραφειοκρατία και ενθάρρυνε την άμεση επικοινωνία, τις μικρές ομάδες και τη γρήγορη λήψη αποφάσεων.

Αξιολόγηση και αριστεία: Πίστευε στη διαρκή αξιολόγηση των στελεχών και στην επιβράβευση των ικανότερων. Είχε πει το περίφημο: «Οι άνθρωποι δεν εγκαταλείπουν τις εταιρείες· εγκαταλείπουν τους μάνατζερ τους

Αλλαγή πριν την ανάγκη: Εμπνευσμένος από τη δική του εμπειρία σε περιόδους κρίσης, διακήρυττε πως η αλλαγή είναι η μόνη σταθερά — «Change before you have to» ήταν η πυξίδα του.

Ο Welch υπήρξε ένας ηγέτης με πάθος, σκληρότητα αλλά και διορατικότητα. Οι υποστηρικτές του τον θεωρούσαν πρότυπο αποτελεσματικότητας· οι επικριτές του, υπερβολικά σκληρό, ίσως απάνθρωπο. Ο ίδιος, όμως, έλεγε πως «το να μην αλλάζεις είναι πιο σκληρό από κάθε απόλυση»

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης για τη γλώσσα:

«… Ἄν δέν θέλετε, κύριοι τοῦ ὑπουργείου, νά κάνετε φωνητική ὀρθογραφία, τότε πρέπει νά ἀφήσετε τούς τόνους καί τά πνεύματα, γιατί αὐτοί πού τούς βάλανε ξέρανε τί κάνανε. Δέν ὑπῆρχαν στά ἀρχαῖα ἑλληνικά, γιατί ἀπλούστατα ὑπῆρχαν μέσα στίς ἵδιες τίς λέξεις. Αὐτοί, οἱ Κριαρᾶς καί οἱ ἄλλοι, τά κτήνη τά τετράποδα πού ἔκαναν αὐτές τίς μεταρρυθμίσεις – αὐτό παρακαλῶ νά γραφεῖ στίς ἐφημερίδες – δέν ξέρουν τί εἶναι γλῶσσα. Δέν ξέρουν αὐτό πού γνώριζε ἡ κόρη μου στά τρία της χρόνια. Μάθαινε μία λέξη καί μετά έψαχνε γιά τίς συγγενεῖς της. Αὐτό εἶναι μὶα γλῶσσα. Ἕνα μάγμα, ἕνα πλέγμα ὅπου οἱ λέξεις παράγονται οἱ μέν ἀπό τίς δέ, ὅπου οἱ σημασίες γλιστρᾶνε ἀπό τή μία στήν ἄλλη, εἶναι μία ὀργανική ἐνότητα ἀπό τήν ὀποία δέν μπορεῖς νά βγάλεις καί νά κολλήσεις πράγματα, δυνάμει μίας ψευτοκυβερνήσεως, καθισμένος σ’ ἕνα γραφεῖο στό ὑπουργεῖο Παιδείας. Ἡ κατάργηση τῶν τόνων καί τῶν πνευμάτων εἶναι ἡ κατάργηση τῆς ὀρθογραφίας, πού εἶναι τελικά ἡ κατάργηση τῆς συνέχειας. Ἤδη, τά παιδιά δέν μποροῦν νά καταλάβουν Καβάφη, Σεφέρη, Ἐλύτη, γιατί αὐτοί εἶναι γεμάτοι ἀπό τόν πλοῦτο τῶν ἀρχαίων Ἑλληνικῶν. Δηλαδή, πᾶμε νά καταστρέψουμε ὅ,τι κτίσαμε. Αὐτή εἶναι ἡ δραματική μοῖρα τοῦ σύγχρονου Ἑλληνισμοῦ.»

Βόλος, 16/02/1989

Και Λίγη Τσιπουρογνωσία

Τσίπουρο: Είναι το απόσταγμα των «τσίπουρων» στην ηπειρωτική Ελλάδα ή των «τσίκουδων» στην Κρήτη, δηλαδή της ζυμωμένης φλούδας των σταφυλιών μετά τη χρήση τους στην οινοποίηση. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει και η ιταλική γκράπα. Το τσίπουρο έχει μειωμένο Ειδικό Φόρο Οινοπνεύματος, όπως και το ούζο, γι’ αυτό είναι συνήθως πολύ φθηνότερο από τις άλλες κατηγορίες που αναφέρονται εδώ.

Απόσταγμα σταφυλιού: Είναι το απόσταγμα από ολόκληρο το σταφύλι, το οποίο έχει υποστεί ζύμωση. Άρα δεν είναι υποπροϊόν της οινοποίησης, γι’ αυτό έχει τον ίδιο Ειδικό Φόρο Οινοπνεύματος με όλα τα αλκοολούχα, όπως π.χ. το ουίσκι ή το ρούμι.

Απόσταγμα οίνου: Είναι το απόσταγμα έτοιμου κρασιού. Τα πιο γνωστά παλαιωμένα αποστάγματα οίνου είναι τα γαλλικά κονιάκ και αρμανιάκ.

Στην Ελλάδα παράγουμε εξαιρετικά αποστάγματα σε όλες τις παραπάνω κατηγορίες. Ορισμένα από αυτά –που είναι, κατά τη γνώμη μου, μεταξύ των κορυφαίων– παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο. Ωστόσο, βασικός μας στόχος είναι να αναδείξουμε τη δυναμική τους ως σοβαρές εναλλακτικές προτάσεις απέναντι στα εισαγόμενα παλαιωμένα ποτά, όπως το ουίσκι, το ρούμι ή η γκράπα.

Ποτά που, με την ισχυρή στήριξη πολυεθνικών κολοσσών, κυριάρχησαν στην αγορά ήδη από την εποχή του Λάμπρου Κωνσταντάρα, εκείνου που μας μύησε στο «σκοτς». Ίσως, λοιπόν, έχει φτάσει η ώρα οι σύγχρονοι Έλληνες αποσταγματοποιοί να βρουν έναν εξίσου ευρηματικό τρόπο ώστε οι «Κωνσταντάρες» του σήμερα να ζητούν στα μπαρ ένα «παλαιωμένο τσιπουράκι». Γιατί όχι;

Πηγή: ΑθηΝΕΑ /του Ανέστη Χαϊτίδη