Συντάκτης: Kostas Bertsias

Γεννηθήκαμε σχεδόν μαζί. Εγώ το 1954, εκείνο το 1952. Μέχρι σήμερα και οι δυο περνάμε το ΚΤΕΟ της ζωής με μικροπαρατηρήσεις, αλλά εξακολουθούμε να βγαίνουμε στον δρόμο κάθε πρωί!

..

Φωτό Βασίλης Βήχας

Από δεξιά: Βασίλης Μπάρλος, Ηλίας Ζαράνης, Βασίλης Τζινιέρης, Στέλιος Χρηστονάκης, Στάμος Μακρής

«Η ζωή είναι δισταγμός μεταξύ ενός θαυμαστικού κι ενός ερωτηματικού. Εν αμφιβολία, βάζουμε τελεία.»

Η φράση του Fernando Pessoa* συμπυκνώνει με ποιητικό τρόπο ένα από τα βαθύτερα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης: την ταλάντευση ανάμεσα στον θαυμασμό και την αμφιβολία.

Το θαυμαστικό είναι η στιγμή της έκπληξης, της χαράς, της ανακάλυψης. Είναι η πρώτη ματιά ενός παιδιού στον κόσμο, ο έρωτας, η δημιουργία, η πίστη ότι η ζωή κρύβει ακόμη θαύματα. Χωρίς το θαυμαστικό, η ύπαρξη γίνεται επίπεδη, μηχανική, χωρίς ενδιαφέρον.

Το ερωτηματικό, από την άλλη, είναι η φωνή της σκέψης. Είναι η ανάγκη να κατανοήσουμε, να αμφισβητήσουμε, να αναζητήσουμε την αλήθεια πίσω από τα φαινόμενα. Χάρη σε αυτό γεννήθηκαν η φιλοσοφία, η επιστήμη και κάθε ουσιαστική πρόοδος του ανθρώπου.

Η ζωή, όμως, δεν μας επιτρέπει πάντοτε να απαντήσουμε σε όλα τα ερωτήματα ούτε να διατηρήσουμε αδιάκοπα τον ενθουσιασμό του θαυμασμού. Έρχεται η στιγμή που πρέπει να πάρουμε αποφάσεις, ακόμη κι όταν δεν διαθέτουμε όλες τις βεβαιότητες που θα θέλαμε. Τότε, όπως λέει ο Πεσσόα, «εν αμφιβολία, βάζουμε τελεία». Όχι γιατί βρήκαμε όλες τις απαντήσεις, αλλά γιατί η ζωή απαιτεί να προχωρήσουμε.

Η σοφία να βρίσκεται ακριβώς εκεί: να μη χάσουμε ποτέ την ικανότητα να θαυμάζουμε ούτε το θάρρος να ρωτάμε, αλλά όταν έρθει η ώρα της πράξης, να μπορούμε να βάζουμε την αναγκαία τελεία και να συνεχίζουμε τον δρόμο μας. Γιατί η ζωή δεν γράφεται μόνο με σκέψεις και συναισθήματα· γράφεται κυρίως με αποφάσεις.

*υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές και λογοτέχνες του 20ού αιώνα και η κορυφαία μορφή των πορτογαλικών γραμμάτων.