Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.
Ένα βουνό της Βοιωτίας με βαριά ιστορία, αγαπημένο των «εναλλακτικών τύπων» που θεωρείται -και είναι- από τα ομορφότερα ησυχαστήρια; Και το όνομα αυτού, Ελικώνας – γνωστός και ως «Βουνό των Μουσών». Σε αντίθεση με τον δημοφιλέστατο κατά πρώτη επιλογή κατά τους φθινοπωρινούς και τους χειμερινούς μήνες Παρνασσό, ο Ελικώνας είναι ένα βουνό που μπορεί να μην έχει το όνομα, έχει όμως τεράστια χάρη, σε βαθμό που όποιος γνωρίζει, το ερωτεύεται.
Ο Ελικώνας με τις 16 κορυφές του συνδυάζει εξαιρετικά τον καθαρό, φρέσκο, βουνίσιο αέρα, τα υπέροχα τοπία, πληθώρα μονοπατιών για διαδρομές στη φύση που μένουν αξέχαστες και κορυφές ό,τι πρέπει για ορειβασία, την ώρα που οι περισσότερες περιοχές της Ελλάδας «βουλιάζουν» στον κορονοϊό.
Ο Ελικώνας στην ελληνική μυθολογία
Ο Ελικώνας φιλοξενούσε στην αρχαιότητα την πηγή της Ιπποκρήνης. Σύμφωνα με τον μύθο, όποιος έπινε νερό από εκεί αποκτούσε θεϊκή ποιητική έμπνευση που ζήλευαν μέχρι και οι κορυφαίοι του είδους. Ακόμα, στο βουνό διεξάγονταν αθλητικοί αγώνες για τον Έρωτα και προς τιμήν των Μουσών. Αγώνες που είχαν ξεχωριστή καλλιτεχνική σημασία.
Υπερβολές; Μάλλον όχι. Διότι με το που αντικρίσεις το τοπίο θα αντιληφθείς πως μόνο τυχαία δεν ήταν η επιλογή, να χαρακτηριστεί το βουνό πηγή ποίησης και ρομαντισμού.
Η καταπράσινη Αγία Άννα
Η πρώτη σου στάση επιβάλλεται να είναι στο πιο διάσημο χωριό της περιοχής, την ξακουστή Αγία Άννα. Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μέτρων και φημίζεται για το καταπληκτικό του ελατόδασος, τα μικρά σπιτάκια χτισμένα με πέτρα και την πλατεία που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τις αντίστοιχες των Ζαγοροχωρίων, οι οποίες φημίζονται για τη γραφικότητά τους.
Το χωριό Κυριάκι
Το Κυριάκι είναι ένα πανέμορφο χωριό του βουνού που δεν πρέπει να παραλείψεις να επισκεφτείς για περιήγηση, εξερεύνηση, φαγητό ή καφέ. Στην κεντρική πλατεία του χωριού θα βρεις την περίφημη Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου με τον μεγάλο, αιωνόβιο πλάτανο που χαρίζει σκιά και ακόμα περισσότερη ομορφιά στο ήδη ευλογημένο από τη φύση μέρος.
Για πεζοπορία
Η πλούσια βλάστηση του Ελικώνα τον καθιστά ιδανικό προορισμό για όσους αγαπούν τις περιηγήσεις στη φύση και τους ατελείωτους περιπάτους. Το πιο διάσημο μονοπάτι και εκείνο που ανέκαθεν προτιμούσαν οι φυσιολάτρεις, είναι εκείνο που ξεκινά από την Αγία Άννα και καταλήγει στην Παλιοβούνα και στο οποίο η πεζοπορία διαρκεί τρεις περίπου ώρες. Κι όλα αυτά μέσα σε ένα παραμυθένιο τοπίο.
Μετά την εμφάνισή της στην περίοπτη φουάρ της Saatchi Gallery, η Ντένη Θεοχαράκηπαρουσιάζει τα νέα της έργα στην έκθεση Η σιωπή της Ματιάς, στηνγκαλερί Ευρυπίδης. Ταξίδι στη ζωγραφική και τη φωτογραφία, που αποτελεί συγκερασμό φαντασίας, αναμνήσεων και εντυπώσεων αλλά και ρεαλιστικής αποτύπωσης εικόνων.
«Η ματιά εκφράζει συναισθήματα, φόβους, αγωνίες, σκέψεις, μέσα από μια εύγλωττη και πολυσήμαντη σιωπή», σημειώνουν και οι επιμελητές. Τα δύο εκφραστικά μέσα λειτουργούν ως πολυδύναμη επιμειξία ειδών με αποτέλεσμα να επιτυγχάνεται πλούτος αισθητικής και εγκεφαλικής απόλαυσης.
Πριν μερικά χρόνια η γκαλερί Ευριπίδης είχε οργανώσει άλλη ατομική της έκθεση. Η συγκεκριμένη, διοργανώνεται δύο εβδομάδες μετά την επιτυχία της παρουσίασής της στο Λονδίνο.
Από την ίδρυσή της, η φουάρ StART Art (13-17/10/2021) που φιλοξενείται πάντα στη διάσημη Saatchi Gallery στο Τσέλσι, αφιερώνεται στην ανάδειξη υποσχόμενων καλλιτεχνών. Παρουσιάζει όμως και καταξιωμένους δημιουργους από όλο τον κόσμο. Για ένα παράδειγμα μεγέθους: Η περσινή διοργάνωση προσέλκυσε 6500 συλλέκτες και φιλότεχνους παρά την πανδημία.
Οι συλλέκτες Ντέιβιντ και Σερενέλλα Τσικλιτίρα
Οι ιδρυτές της φουάρ, Ντέιβιντ και Σερενέλα Τσικλιτίρα (David – Serenella Ciclitira) θεωρούνται ισχυρό ζευγάρι συλλέκτων στο διεθνές χρηματιστήριο της τέχνης. Προτιμούν όμως να παραμένουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας εξού και η φήμη τους δεν έχει εξαπλωθεί αντίστοιχα με το ειδικό τους βάρος.
Σε κάποιο επαγγελματικό ταξίδι τους στη Σεούλ (για τα συμφέροντα της εταιρείας τους Parallel Media Group), παρακολούθησαν έκθεση τοπικών καλλιτεχνών και ενθουσιάστηκαν. Λίγο αργότερα θέσπισαν το πρόγραμμά Eye (το 2014), που επιβραβεύει νέα ταλέντα από την Ασία.
Η φιλανθρωπική τους δράση στον καλλιτεχνικό χώρο ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980. Υπάρχουν πάντα τα Βραβεία Τσικλιτίρα (Ciclitira Prize) καθώς και το Serenella Ciclitira Prize που αποδίδεται σε απόφοιτο της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών (Royal Academy of Arts) στο Λονδίνο. Επίσης σε απόφοιτους του κολλεγίου τέχνης The Prince’s Foundation School of Traditional Arts -και αυτό στη βρετανική πρωτεύουσα.
Άνοιγμα στον κόσμο
Όπως αναγράφεται και στο σημείωμα της συμμετοχής της στη φουάρ, η καλλιτεχνική δημιουργία της Ντένης Θεοχαράκη «διαφοροποιείται, αρνούμενη να ταυτιστεί με συγκεκριμένα ρεύματα ή τεχνοτροπίες. Η γραφή της είναι ασυμβίβαστη και περιπετειώδης, και αναζητεί διαρκώς νέους τρόπους έκφρασης με διαφορετικά υλικά, υφές και τεχνικές»
Η Ντένη Θεοχαράκη λατρεύει να ταξιδεύει και να απαθανατίζει με τη φωτογραφική της μηχανή εικόνες καθημερινής ζωής.
Σε δεύτερο χρόνο, οι ταξιδιωτικές αυτές εμπειρίες μετασχηματίζονται σε τέχνη. Ύστερα από επισταμένη και βαθιά παρατήρηση διαφορετικών εκφάνσεων του κόσμου των φαινομένων, αναπλάθει στα έργα της μια νέα πραγματικότητα.
Φαινομενικά πολύπλοκη και δαιδαλώδης, κρύβει ξέχωρα μονοπάτια που οδηγούν σε διαφορετικούς, ανοίκειους και όμως άκρως γοητευτικούς προορισμούς. Όπως άλλωστε και η πραγματική ζωή.
Απόδοση εσωτερικού κάλλους
Κατά τους επιμελητές της νέας έκθεσης, στην αποτύπωση των περιηγήσεών της εστιάζει στην απόδοση του εσωτερικού κάλλους που ενυπάρχει σε κάθε άνθρωπο. Με μια διαδοχική μετουσίωση, τα ταξίδια γίνονται εμπειρίες, οι εμπειρίες, βιώματα και μετά αναμνήσεις.
Η απεικόνιση ξεκινά από την εσωτερική θεώρηση της πραγματικότητας, η οποία εξωτερικεύεται μέσα από την ζωγραφική διαδικασία, με συνέπεια και αυτοπειθαρχία.
Διόλου περίεργο που η ζωγραφική έκφραση της Ντένης Θεοχαράκη γοήτευσε στο εξωτερικό.
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά η ιστορικός Τέχνης Ευθυμία Γεωργιάδου-Κούντουρα «η ζωγράφος αναπαράγει μνήμες από ταξίδια αναζήτησης και εξερεύνησης σε μακρινές χώρες –κυρίως της Ασίας– εκεί όπου η ζωή κυλάει σε άλλους ρυθμούς και διέπεται από διαφορετικούς πολιτισμικούς κανόνες. Στις περιπλανήσεις της καταγράφει φωτογραφικά ό,τι την ελκύει, και, όταν πια επιστρέφει με την ψυχή της γεμάτη εικόνες, επεξεργάζεται το υλικό της, ζωγραφίζοντας τοπία, ανθρώπους και καθημερινές σκηνές που αφηγούνται τις δικές τους ιστορίες».
Συνεπώς, η Ντένη Θεοχαράκη επηρεάστηκε βαθύτατα από την υγειονομική κρίση που μαστίζει τον πλανήτη. Διοχέτευσε το συναίσθημά της σε νέους εκφραστικούς τρόπους, με νέο αισθητικό περιεχόμενο. «Η ματιά – στο έργο της δημιουργού – άλλοτε καθηλωτικά παρούσα άλλοτε εκκωφαντικά απούσα» γίνεται «ο συνδετικός κρίκος των θεματικών της ενοτήτων, χαράσσοντας το μονοπάτι των εικόνων και των μορφών από τα μάτια μας βαθιά μέσα στην ψυχή».
Και παρακάτω, η ιστορικός γράφει: «Η Θεοχαράκη με την ανάγλυφη γραφή της προσδίδει μνημειακή αξία στους εικονιζόμενους. Χτίζει τον χαρακτήρα του ανθρώπου που συναντά στην εργασία του, στην ώρα της ανάπαυλάς του, στην ώρα του στοχασμού του. Με τα χρώματα που άλλοτε ακτινοβολούν και άλλοτε υποχωρούν πλάθει τα πρόσωπα με αγάπη και ιδιαίτερη ευαισθησία. Νοιώθεις – άλλωστε – να σε κοιτούν κατάματα, να σου μιλούν αλλά και να σε αγνοούν. Δεν ενδίδει στην αφήγηση. Συμμετέχει στην καλλιτεχνική σκηνή με την ενσυναίσθησή της. Με τα εικαστικά της σήματα προκαλεί τον θεατή του έργου της σε έναν ανοιχτό διάλογο που συνδέεται με την ίδια τη ζωή δίνοντας νόημα και αξία στην ετερότητα».
Αλληλεπίδραση με τον κόσμο
Άρρηκτα δεμένο με τη ζωγραφική, πλούσιο το φωτογραφικό που παρουσιάζεται στη Σιωπή της ματιάς.
Η ιστορικός Τέχνης Χριστίνα Πετρηνού παρατηρεί ότι «η Ντένη Θεοχαράκη μεταμορφώνεται σε έναν σύγχρονο διαπολιτισμικό περιπατητή (flâneuse), ένα δημιουργικό κανάλι αλληλοεπίδρασης ανάμεσα σε εμάς και τον κόσμο. Μας προσκαλεί μέσα από τη φωτογραφία της να γεφυρώσουμε διαφορετικές εικόνες του κόσμου και να τις δούμε στην ολότητά τους».
Παράλληλα, ο εικαστικός καλλιτέχνης, φωτογράφος και αρχιτέκτονας Μανώλης Μπαμπούσης σχολιάζει ότι το έργο της λειτουργεί ως «αντι-αφήγηση. Είναι ελεύθερη. Κρατάει ίση απόσταση από το ευχάριστο ή το δυσάρεστο. Ενώ παράλληλα οι φωτογραφικές της εικόνες δομούνται με μία σχεδόν μουσική εσωτερική δομή, ανεξάρτητη, και την ίδια στιγμή συγκροτούν ένα ενιαίο σύνολο με τη ζωγραφική της».
Η Ντένη Θεοχαράκη έχει παρουσιάσει έργα της σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Δημιουργία της συμπεριλαμβάνεται στη μόνιμη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης.
Η Ντένη Θεοχαράκη πήρε το MBA από το διάσημο NYU Stern Business School στην Αμερική αφού αποφοίτησε από το οικονομικό τμήμα στο ΕΚΠΑ και την ΑΣΚΤ.
Στα έργα της δεν μπορεί παρά να διακρίνει κανείς την αισθητική επιρροή του πατέρα της Βασίλη Θεοχαράκη. Ο μεγάλος επιχειρηματίας παραμένει στον πυρήνα του ένας ιδιαίτερα πνευματικός ζωγράφος. Διόλου ερασιτέχνης.
Περισσότερα από 38.000 καταστήματα, πάνω από 120 χώρες, 75 μπέργκερ το δευτερόλεπτο, μία ταινία με την ιστορία της ίδρυσής τους (με τον Michael Keaton πρωταγωνιστή, μάλιστα), αρκετά ντοκιμαντέρ με αποκαλύψεις για το φαγητό και το μονοπώλιό τους, αναρίθμητες σκηνές ταινιών που διαδραματίζονται σε κάποιο κατάστημά τους, απαγόρευση δραστηριοποίησης σε ολόκληρες χώρες: τίποτα δεν μπορεί να αποδείξει περισσότερο περίτρανα ότι τα McDonald’s αποτελούν αφενός κατεστημένο στοιχείο της διεθνούς ποπ κουλτούρας, αλλά και αφετέρου, εδώ και χρόνια, το brand με το εντυπωσιακότερο και διαχρονικότερο success story στον κόσμο – και κατ’ επέκταση το πιο επιτυχημένο franchise διεθνώς.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που η επιτυχία τους εξετάζεται ως case study και ο τρόπος λειτουργίας τους μελετάται και αναλύεται, προσφέροντας σημαντικά μαθήματα για τον τρόπο που μια επιχείρηση μπορεί να εξασφαλίσει την επιτυχημένη επέκτασή της μέσα από ένα δίκτυο franchisees.
Ποιες είναι λοιπόν οι βασικές αρχές που ανέδειξαν τα McDonalds στο επιτυχημένο διεθνές brand που είναι σήμερα;
Το τρίπτυχο συνέπεια – αντοχή – καινοτομία
Δεν είναι μόνο η διακόσμηση και το design των καταστημάτων που είναι σε ολόκληρο τον κόσμο σχεδόν πανομοιότυπα, είναι και η εμπειρία που ζει ο πελάτης μέσα σε αυτά, η οποία όπου και αν βρίσκεται, ουσιαστικά είναι απολύτως προβλεπόμενη. Το γεγονός ότι σε όποιο κατάστημα McDonald’s και αν βρεθεί κανείς, ξέρει ακριβώς τι γεύσεις, εξυπηρέτηση και περιβάλλον θα συναντήσει, αποτελεί τον πυρήνα της φιλοσοφίας της εταιρείας, από το 1955, που ο Ray Kroc άνοιξε το πρώτο franchise κατάστημα του εστιατορίου των αδελφών McDonald, οι οποίοι τον είχαν εντυπωσιάσει με τον τρόπο που λειτουργούσαν την επιχείρησή τους. Η πίστη του Kroc στις αρχές «Ποιότητα – Σέρβις – Καθαριότητα – Αξία» και στην απαρέγκλιτη εφαρμογή τους σε όλα τα εστιατόρια με το όνομα McDonald’s ήταν τόσο ισχυρή, που ο ίδιος ίδρυσε το 1961 το «Πανεπιστήμιο του Χάμπουργκερ», που ακόμα και σήμερα αποτελεί το σύστημα εκπαίδευσης των νέων franchisees.
Παράλληλα, αυτή η καθολική σταθερότητα συμβαδίζει με μια διάθεση για καινοτομία. Όσο και αν αυτό μοιάζει εκ πρώτης όψεως ίσως οξύμωρο, τα McDonald’s έχουν αποδείξει ότι έχουν τη διάθεση να ανανεώνουν, να δοκιμάζουν και να εμπλουτίζουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες και τα προϊόντα τους, φροντίζοντας απλώς και σε οτιδήποτε νέο να εφαρμόζουν τη βασική αρχή της συνέπειας.
Χάρη σε αυτήν τη φιλοσοφία έχουν καθιερώσει κάποιες αρχές που τους οδήγησαν στην επιτυχία, αλλά και οι οποίες εφαρμόζονται πια καθολικά και από άλλα brands του κλάδου. Ήδη οι αρχικοί ιδιοκτήτες, τα αδέρφια McDonald, φρόντισαν να φτιάξουν ένα στάνταρ, μαζεμένο μενού, με πιάτα που θα ήταν εύκολο να δημιουργηθούν και θα βγαίνουν πάντα νόστιμα. Οι συνταγές που επέλεξαν ήταν απλές, ώστε να μπορεί εύκολα να τις μάθει κανείς, ενώ μπορούν να φτιαχτούν γρήγορα σε μια κουζίνα που λειτουργεί σαν γραμμή παραγωγής – ένα σύστημα που ουσιαστικά πλέον εφαρμόζουν όλα τα καταστήματα fast-food.
Έτσι, και σε συνδυασμό με το ότι το εστιατόριό τους ήταν σχεδιασμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε οι πελάτες να μην παραμένουν πολύ ώρα, παρά να παίρνουν το φαγητό τους και να φεύγουν, τα δύο αδέρφια καινοτόμησαν δημιουργώντας ουσιαστικά το γνωστό σήμερα μοντέλο του fast-food.
H ανάπτυξη συνεχίστηκε με καινοτομίες που πατούν στις επιτυχημένες αρχές, αλλά απορρέουν από τη σημασία να καλυφθούν νέες ανάγκες που δημιουργούνται στο κοινό συν τω χρόνω. Κάπως έτσι δημιουργήθηκαν τα drive-thru McDonald’s, που σχεδιάστηκαν με στόχο το κοινό των στρατιωτών, οι οποίοι δεν επιτρεπόταν να βγουν από το αυτοκίνητο όταν φορούσαν στολή υπηρεσίας. Το πιο εντυπωσιακό, ωστόσο, που αποδεικνύει και πώς μπορεί η συνεργασία με τους franchisees να αποδώσει τα μέγιστα τόσο για τους ίδιους όσο και για το brand, είναι ότι πολλά καθιερωμένα πιάτα του μενού, όπως το Big Mac και το Happy Meal, δημιουργήθηκαν από πρωτοπόρους franchisees και όχι από την «εταιρική κουζίνα δοκιμών».
Όλα αυτά συνδυάζονται με την αντοχή στον χρόνο που έχει επιτύχει το brand επειδή αντιμετωπίζει ενεργά – και χωρίς να χάνει την επαφή με το κοινό του – τις δυσκολίες που προκύπτουν και τις επιθέσεις ή μηνύσεις που δέχεται κατά καιρούς. Αυτές αφορούν συνήθως την ποιότητα του φαγητού του και το πόσο βλαβερό είναι για την υγεία (ας μην ξεχνάμε ότι τέτοιες εταιρείες σκέφτεται κανείς όταν μιλά για junk food), αλλά και τη μη-βιωσιμότητα των πρακτικών που ακολουθεί η εταιρεία. Για να αντιμετωπίσουν αυτές και το πλήγμα στην εικόνα τους, τα McDonald’s δε διστάζουν να αναγνωρίσουν δημόσια το πρόβλημα κάθε φορά, να συστήσουν με κάθε επισημότητα επιτροπές ελέγχου των βημάτων της εταιρείας προς τη βιωσιμότητα, να δημοοσιεύσουν εκθέσεις για την πρόοδό τους, να συστήσουν συμβούλια ειδικών διατροφής και να λάβουν υπόψη τους τις απαιτήσεις των πελατών ώστε να προσαρμόσουν τα συστατικά του μενού τους σε μια πιο υγιεινή κατεύθυνση.
Και η διάθεση για καινοτομία συνεχίζεται, τα τελευταία χρόνια με τις κινήσεις που δείχνουν ότι το brand θέλει να προσαρμοστεί στα νέα τεχνολογικά δεδομένα, δίνοντας την ευκαιρία στους franchisees σε ολόκληρο τον κόσμο να εκμεταλλευτούν εφαρμογές voice assistants.
Τότε γιατί τα McDonald’s απέτυχαν στην Ελλάδα;
Η αλήθεια είναι ότι η πρώτη απόπειρα του franchise να δραστηριοποιηθεί στον ελληνικό χώρο δεν ήταν επιτυχημένη. Για την ακρίβεια, η Ελλάδα ήταν από τις λίγες αγορές που δεν ανταποκρίθηκαν όπως αναμενόταν στο επιτυχημένο αμερικανικό franchise brand, και η απόδειξη είναι ότι αρκετά από τα αρχικά 25 καταστήματα έκλεισαν.
Φαίνεται ότι στην προκειμένη περίπτωση, η περίφημη προσαρμοστικότητα του brand, που ξεχωρίζει και επειδή μπορεί να αφουγκράζεται τις ανάγκες των πελατών, δε λειτούργησε όπως έπρεπε. Αφενός η εταιρεία, ίσως βέβαιη για την επιτυχία της, ήρθε επιθετικά στον χώρο, μεγαλώνοντας πολύ πριν προλάβει να εντοπίσει τα προβλήματα και τη διαφοροποίηση του ελληνικού κοινού, αφετέρου η ιδιαίτερη παράδοση στο ελληνικό street food και οι διαφορετικές γεύσεις στις οποίες ήταν συνηθισμένο το κοινό φαίνεται ότι δυσκόλεψαν την εξοικείωση με αυτά τα νέα ήθη στο φαγητό που έφερε το μεγαλύτερο fast food brand στον κόσμο. Παράλληλα, εδώ τα McDonald’s είχαν να αντιμετωπίσουν και έναν δυνατό αντίπαλο, τα Goody’s, που κατάφεραν να προσαρμόσουν κάπως πιο ελληνικές γεύσεις στο μοντέλο λειτουργίας που έφερε το αμερικανικό brand, με μεγάλη μάλιστα επιτυχία, που επεκτάθηκε και εκτός συνόρων.
