Συντάκτης: Kostas Bertsias

Καρλ Φρέντρικ Ρόιτερσβαρντ (1934 – 2016) 

Από το 1965 έως το 1969 διετέλεσε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών της Στοκχόλμης και το 1974 επισκέπτης καθηγητής στην αντίστοιχη σχολή της Μινεάπολης των ΗΠΑ. Το 1986 τιμήθηκε με το ανώτατο καλλιτεχνικό παράσημο της Σουηδίας.

Μετά τη δολοφονία του φίλου του Τζον Λένον, πρώην μέλους των Beatles, στις 8 Δεκεμβρίου 1980, από τον Μαρκ Τσάπμαν στη Νέα Υόρκη, συνέλαβε την ιδέα της κατασκευής ενός μπρούτζινου γλυπτού, που θα απεικόνιζε ένα υπερμεγέθες περίστροφο Colt Magnum 357 (το όπλο του εγκλήματος) με την κάνη δεμένη κόμπο, ως σύμβολο της ειρήνης.

Το Λουξεμβούργο, που είχε αποκτήσει μία από τις πρώτες εκδοχές του γλυπτού, το δώρισε το 1988 στα Ηνωμένα Έθνη. Άλλες εκδοχές του έργου, που τιτλοφορείται «Non Violence» («Όχι στη Βία»), εκτίθενται επίσης στη Στοκχόλμη, στο Λος Άντζελες, στη Λωζάνη, στο Πεκίνο, στο Κέιπ Τάουν και αλλού.

Ο Κaρλ Φρέντρικ Ρόιτερσβαρντ πέθανε στην πόλη Λαντσκρόνα της Νότιας Σουηδίας στις 3 Μαΐου 2016, σε ηλικία 81 ετών. Ήταν καθηλωμένος από το 1989, όταν υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο.

W Buffett:

«Επενδύστε στον εαυτό σας. Ένας εύκολος τρόπος για να γίνετε 50% πιο πλούσιοι από ότι είστε τώρα, είναι να ‘ακονίσετε’ τις επικοινωνιακές δεξιότητές σας», λέει ο Buffett.

Και εξήγησε ότι αναφέρεται τόσο στον γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο. Αν δεν μπορείς να επικοινωνήσεις σωστά, δεν έχουν κανένα νόημα οι προσπάθειες σου. Ακόμα κι αν είσαι το δυνατότερο μυαλό. Το κομβικό εδώ είναι να μεταδόσεις αυτά που θέλεις στους άλλους.

Όρος της αστρονομίας που χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει μία συγκεκριμένη στιγμή του έτους, όταν ο ήλιος βρίσκεται στη μεγαλύτερη δυνατή απόσταση νοτίως του ισημερινού.

Το Χειμερινό Ηλιοστάσιο (Winter Solstice στα αγγλικά) είναι όρος της αστρονομίας που χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει μια συγκεκριμένη στιγμή του έτους, όταν ο ήλιος βρίσκεται στη μεγαλύτερη δυνατή απόσταση νοτίως του ισημερινού. Ο ίδιος όρος χρησιμοποιείται και για να χαρακτηρίσει το αντίστοιχο σημείο από τη μεγαλύτερη δυνατή απόκλιση της εκλειπτικής (εκλειπτική= ο μεγάλος κύκλος που γράφει η Γη κατά την περιφορα της γύρω από τον Ήλιο) από τον ουράνιο ισημερινό.

Το χειμερινό ηλιοστάσιο συμβαίνει κάθε χρόνο στο Βόρειο Ημισφαίριο της Γης στις 21 ή 22 Δεκεμβρίου , οπότε παρατηρείται η μικρότερη ημέρα του χρόνου και ορίζεται ως η επίσημη έναρξη του χειμώνα. Αντίστροφα, στο Νότιο Ημισφαίριο παρατηρείται η μεγαλύτερη ημέρα του χρόνου και ορίζεται ως η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού.

Λαογραφία

• Οι Ρωμαίοι στις 25 Δεκεμβρίου γιόρταζαν τα Βρουμάλια (Brumalia < bruma = η τροπή του Ηλίου), που ήταν αφιερωμένα στη μικρότερη ημέρα του χρόνου και στα γενέθλια του Μίθρα, του ανίκητου Ήλιου (Dies Natalis Solis Invicti), που είχε καθιερωθεί επί αυτοκράτορα Αυρηλιανού το 275. Νωρίτερα, οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Σατουρνάλια (17-23 Δεκεμβρίου), όπου επικρατούσε κλίμα γενικής ευφορίας και ανταλλάσσονταν δώρα. Και οι δύο αυτές γιορτές είχαν αναφορές στα αρχαιοελληνικά Κρόνια. Στα βυζαντινά χρόνια τα Βρουμάλια διαρκούσαν από τις 24 Δεκεμβρίου έως τις 17 Ιανουαρίου. Τις ημέρες αυτές οι αυτοκράτορες προσέφεραν δώρα στους συγγενείς τους φίλους και στο προσωπικό των ανακτόρων. Η Σύνοδος της Ρώμης το 743 κατάργησε τις γιορτές, θεωρώντας τες ειδωλολατρικές. Οι Χριστιανοί ήδη από τον έκτο αιώνα γιόρταζαν στις 25 Δεκεμβρίου αντί του Μίθρα τον «Ήλιο της Δικαιοσύνης» Ιησού Χριστό και τη γέννησή του.
• Οι αγγλοσαξωνικοί λαοί τιμούσαν τo χειμερινό ηλιοστάσιο με παγανιστικές ηλιολατρικές γιορτές, όπως το άναμμα φωτιάς (Yule Log), για να χαιρετίσουν την επάνοδο του ήλιου στο βόρειο ημισφαίριο.
• Ένα ενδιαφέρον εθιμικό δρώμενο του χειμερινού ηλιοστασίου τηρείται μέχρι σήμερα στο Σάλτσμπουργκ της Αυστρίας. Οι συμμετέχοντες χωρίζονται σε δύο ομάδες, στους Καθαρούς και τους Ακάθαρτους. Οι Καθαροί, ντυμένοι με την τοπική ενδυμασία -σκουροπράσινο σακάκι και μαύρο δερμάτινο παντελόνι- φορούν στο κεφάλι ένα είδος ψεύτικης κόμμωσης σε διάφορα σχήματα, που πολλές φορές φτάνει σε ύψος τα τρία μέτρα και σε βάρος τα είκοσι πέντε κιλά! Οι Ακάθαρτοι φορούν προβιές και στα πρόσωπά έχουν άγριες μάσκες. Η γιορτή αυτή, κατά την παράδοση, έλκει την καταγωγή της από τη λατρεία της τευτονικής θεάς της γονιμότητας Πέρτχα ή Πέρχθα.
• Στην Κίνα γιορτάζουν την μικρότερη μέρα του χρόνου με οικογενειακές συγκεντρώσεις και μνημόσυνα στους προγόνους (Dongzhi). Το πιάτο που κυριαρχεί είναι το τανγκγιάν ένα είδος κεφτέ από ρύζι.
• Στο Ιράν γιορτάζουν την μεγαλύτερη και πιο σκοτεινή νύχτα του χρόνου με οικογενειακές συνάξεις και συγκεντρώσεις σε φιλικά σπίτια, όπου κυριαρχεί το φαγητό, το ποτό και η απαγγελία ποίησης (Shab-e Yalda). Το έθιμο με ζωροαστρική προέλευση, γιορτάζεται επίσης από την Ιρανική διασπορά. Τα φρούτα που έχουν την τιμητική τους στο γιορτινό τραπέζι είναι το ρόδι και το καρπούζι, που συμβολίζουν την επερχόμενη αυγή μετά την μακριά σκοτεινή νύχτα και την απαρχή μιας νέας ζωής.
• Παλαιότερα στην Ελλάδα συνηθιζόταν την ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου να τοποθετείται στο αναμμένο τζάκι ένα αρκετά μεγάλο ξύλο, που ονομαζόταν μαμμή ή μπάμπω.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/

–Ο κόσμος είναι η αντανάκλασή σου. Αναποδογύρισε τις πεποιθήσεις σου και ο κόσμος, σαν μια σκιά, θα ακολουθήσει. Η πραγματικότητα θα πάρει τη μορφή μιας νέας αντίληψης.

Παρατηρείται μια διεθνής τάση αποχώρησης των εργαζομένων από τις εργασίες τους. Στις ΗΠΑ ακούει συνήθως στο όνομα Big Quit, στην Κίνα στο όνομα Lying Flat και Lie flat (Tang Ping). Επί της ουσίας συνιστά μία παραίτηση από την προσπάθεια οικοδόμησης μιας πιο εύπορης και άνετης ζωής. Το φαινόμενο αυτό, δείχνει να αποκτά ισχυρή παρουσία μετά τα συνεχόμενα lock downs…

Προφανώς, είναι δύσκολο να μπορέσει κανείς να αποτυπώσει τόσο νωρίς και στο απαιτούμενο βάθος τόσο τις γενεσιουργές αιτίες όσο και να προβλέψει την εξέλιξή του. Μπορεί όμως να προβληματιστεί πάνω σε κάποιους παράγοντες. Εν πρώτοις με την ίδια τη συλλογική ψυχολογία. Έχουν περάσει δύο χρόνια κλεισούρας και φόβου. Και το γνωστό «αίσθημα της αθανασίας» που χαρακτηρίζει κυρίως τους νεότερους ανθρώπους μπάζει νερά. Όχι, δεν ζεις αιώνια. Για την ακρίβεια, μπορεί να πεθάνεις ανά πάσα στιγμή επειδή απλά βρέθηκες στο λάθος μέρος, τη λάθος στιγμή και χαιρέτισες τον λάθος άνθρωπο. Η απλή αυτή συνειδητοποίηση του αυτονόητου, παράγει μπόλικες δόσεις ματαιοπονίας…

Το lockdown επέφερε αλλαγές στον τρόπο εργασίας. Η τηλεργασία, προσέφερε τη δυνατότητα να μεταφέρει κανείς τον χώρο άσκησης των καθηκόντων του σε έναν πιο οικείο χώρο, να ντύνεται απλά, να συμπεριφέρεται normal, να μη νιώθει την πίεση ανωτέρων. Να κατανέμει τον χρόνο κατά το δοκούν. Η κλεισούρα προφανώς αποτέλεσε το σκληρό αντίβαρο, όμως επιστρέφοντας 100% στους συνήθως αποστειρωμένους χώρους εργασίας, βίωσε μία απογοήτευση. Έζησε, χάρηκε και συνήθισε μία προσφιλή κατάσταση και δυσκολεύεται να συμβιβαστεί με την ιδέα ότι για πολλές δεκαετίες θα ζήσει περίκλειστος…

Η μετατροπή των ανθρώπων σε υπαλλήλους, που χαρακτήρισε μια ολόκληρη εποχή, τους στέρησε την απόλαυση της προσωπικής δημιουργίας, των ολοκληρωτικά προσωπικών επιτευγμάτων, της δυνατότητας να παρακολουθείς τη γέννηση, την εξέλιξη, τη μορφοποίηση και την επιτυχή ολοκλήρωση μιας ατομικής δημιουργίας. Ως κομμάτι ενός πολυσύνθετου παζλ ενός project, χάνονται μέσα στα γρανάζια, δυσκολευόμενοι να αντλήσουν ικανοποίηση. Αυτό το έλλειμμα το αντήλαξαν με μία descent ζωή, χωρίς ιδιαίτερα άγχη επιβίωσης και ένα ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο για τους ίδιους και τους οικείους τους.

Το πρόβλημα ξεκινάει όταν το έλλειμμα πλέον δεν αντισταθμίζεται επαρκώς. Για πολλές δεκαετίες, λησμονήσαμε την ύπαρξη των αναγκαίων οικονομικών κύκλων, «προσπερνώντας» τα χρήσιμα συγκυριακά πισωγυρίσματα με δέσμευση πλούτου και πόρων που ανήκαν στις επόμενες γενεές. Οι κρατικές γραφειοκρατίες, για να διατηρούν χαρούμενους τους ψηφοφόρους, πήραν την μπαγκέτα και επέτρεπαν με δανεικά και πλαστό χρήμα στην ορχήστρα να παίζει, ακόμα και όταν το πλοίο έβρισκε σε παγόβουνο και χρειαζόταν άμεσα επισκευή στο καρνάγιο…

Ο λογαριασμός αρχίζει πλέον και έρχεται στις αδικημένες, τότε μελλοντικές νυν παρούσες, γενεές και για την ακρίβεια η λυπητερή περιλαμβάνει ακόμα μόνο τα ορεκτικά. Όταν δεν σε ευχαριστεί η εργασία σου και δεν βρίσκεις και αξιόλογη οικονομική προοπτική για να τη συνεχίσεις, η απογοήτευση με τάσεις παραίτησης είναι στοιχεία αναπόφευκτα…

Το Lie flat, το ξάπλωσε και μην κάνεις τίποτα, αποτελεί ουσία θεωρητικοποίηση μίας αδυναμίας. Δεν μπορώ να επιτύχω μία καλύτερη ζωή, άρα την απαξιώνω. Μία ενστικτώδης προσωπική άμυνα. Θα χρησιμοποιούσα τη φράση «κάνω τον πόνο μου κουράγιο», όμως εμπεριέχει ανώφελα στοιχεία απαξίας. Δεν είναι το ανάλογο των χίπις, παιδιά ευπόρων οικογενειών που απαξίωναν την κακή κατανάλωση στα πλαίσια ενός trend, είναι παιδιά που απαξιώνουν έναν τρόπο ζωής γιατί δεν βρίσκουν τον τρόπο να τον αποκτήσουν. Παιδιά που κάθισαν στα θρανία για χρόνια επί χρόνων, αποξενώθηκαν από την πραγματική ζωή, την κοινώς λεγόμενη και πιάτσα, και το μόνο που εκπαιδεύτηκαν να κάνουν δεν τους προσφέρει όσα προσέφερε στους γονείς τους…

Συνήθως οι τάσεις αυτές είναι περιστασιακές, απορροφώνται μέσα στα πλαίσια των κοινωνικών και οικονομικών δυναμικών. Κύμματα που συνήθως σκάνε ερμητικά πάνω σε σκληρά πανάρχαια βράχια και αποσύρονται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν δημιουργούν και τις προϋποθέσεις μεταβολών. Ή καλύτερα δεν επιταχύνουν τις αναγκαίες μεταβολές. Το παγκόσμιο reset, μπορεί να περιμένει κάποια χρόνια, μπορεί όμως και να έρθει de facto νωρίτερα. Με πολύ πόνο για όσους έσπασαν τον κουμπαρά των παιδιών αυτών, με ελπίδα όμως για τους νέους.

Στα πλαίσια των μεταβολών αυτών, δεν μπορούμε ίσως να μην αναμένουμε την ανατροπή των μορφών εργασίας, αλλά και του προσανατολισμού της εκπαίδευσης. Μία στροφή από τις σπουδές για τις σπουδές σε μία καλλιέργεια επαγγελματικών δεξιοτήτων σχετιζόμενων με τέχνες και τεχνικές που πέραν όλων των άλλων, θα ξαναφέρουν σε στενή επαφή τον εργαζόμενο με το καθ ολοκληρία αντικείμενο, να νιώσει εκ νέου πραγματικά χρήσιμος και δημιουργικός.

Και το πιο σημαντικό, να ενισχυθεί το αίσθημα της ελευθερίας και των ελεύθερων επιλογών σε όλους τους τομείς και εκφάνσεις της ζωής. Να μην αναζητά κανείς την «ελευθερία» δια της παραίτησης, μια «ελευθερία» απομόνωσης και ματαιοπονίας. Η λύση δεν βρίσκεται στον κάθε μορφής μοναστικό βίο, αλλά στην γεμάτη δημιουργία και ελευθερία κοσμικότητα…

Sotiris chinos