Συντάκτης: Kostas Bertsias

Τώρα πάμε αεροπορικώς στην Αμερική, γυρνάμε μετά από είκοσι μέρες και δεν έχουμε την ανάγκη να διηγηθούμε ταξιδιωτικές εμπειρίες διότι δεν είδαμε κάτι πολύ διαφορετικό. Τότε πήγαινε μέχρι το αμπέλι η θεία ή η γιαγιά και γυρνώντας είχε ένα σωρό πράγματα να διηγηθεί. Υπήρχε πλούτος γιατί η ζωή ήταν χειρόλατη και ποδήλατη.

Σωτήρης Δημητρίου συγγραφέας

Η αναρχία, όπως την καταλαβαίνω εγώ, είναι πολύ κοντά στην αυταπόδεικτη αλήθεια. Νομίζω πως ο καθένας μας, αν το σκεφτείς, θα συμφωνήσει τουλάχιστον σε αυτό. Ξεκινάμε με την υπόθεση ότι όποια δήποτε δομή ή αρχή και κυριαρχία πρέπει να νομιμοποιήσει τον εαυτό της -δεν είναι αυταπόδεικτη. Έχει το βάρος της απόδειξης. Πρέπει να δείξει ότι είναι νόμιμη. Αν κάνεις μια βόλτα με το παιδί σου και αυτό πεταχτεί στο δρόμο κι εσύ το πιάσεις από το μπράτσο και το τραβήξεις κοντά σου, πρόκειται για μία πράξη άσκησης εξουσίας. Αλλά είναι νόμιμη. Μπορεί να δικαιούσαι να το κάνεις και υπάρχουν περιπτώσεις που αυτή η νομιμοποίηση υπάρχει. Αν, όμως, κοιτάξουμε προσεκτικά τς περισσότερες φορές αυτό δεν ισχύει. Οι περισσότερες περιπτώσεις είναι παράνομη εξουσία.

Οι παράνομες εξουσίες θα πρέπει να αποκαλύπτονται, να αμφισβητούνται και να ανατρέπονται. Αυτό ισχύει για κάθε πτυχή της ζωής.

Απόσπασμα συνέντευξης του Νόαμ Τσόμσκι* στον Εζρα Κλάιν

*είναι διανοητής της ουτοπίας έχει γράψει πάνω από 100 βιβλία

(Credit: Juan Carlos Munoz/Nature Picture Library)

Κινέζοι επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι στον πλανήτη μας έχουν εντοπιστεί 30 δέντρα με ηλικία άνω των δύο χιλιετιών το καθένα, σχεδόν όλα -τα 27- σε μεγάλα υψόμετρα και μακριά από τα μάτια (και τα πριόνια) των ανθρώπων, συνήθως σε βραχώδεις πλαγιές ψηλών, ψυχρών και ξερών βουνών. Αντίθετα, τα ψηλότερα δέντρα βρίσκονται σε μέρη πιο προσβάσιμα στους ανθρώπους.

Τα αρχαιότερα γνωστά δέντρα είναι δύο είδη πεύκου (Pinus longaeva) με ηλικία 4.900 και 4.850 ετών, αντίστοιχα, τα οποία βρίσκονται στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ σε υψόμετρο 3.277 μέτρων το ένα και 2.950 το δεύτερο. Ακολουθούν ένα κυπαρίσσι (Fitzroya cupressoides) ηλικίας 3.622 ετών στις δυτικές πλαγιές των Άνδεων της Χιλής σε υψόμετρο 890 μέτρων και μία γιγάντια σεκόγια ηλικίας 3.266 ετών στα όρη Σιέρα Νεβάδα των ΗΠΑ.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Τζιάτζια Λίου του Ινστιτούτου Επιστήμης Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Φουντάν της Σαγκάης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Conservation Biology», σύμφωνα με το «Nature», ανέλυσαν στοιχεία για σχεδόν 200.000 δέντρα και επεσήμαναν ότι τα γνωστά δέντρα που τα έχουν «χιλιάσει» είναι μόνο 620. Τα περισσότερα από τα δέντρα που έχουν ηλικία άνω των 1.000 ετών είναι γυμνόσπερμα, δηλαδή φυτά όπως τα κωνοφόρα που παράγουν κουκουνάρια και σπόρους αντί για λουλούδια.

Η μελέτη εκτιμά ότι από τα γνωστά δέντρα άνω των 500 ετών, τα οποία είναι 8.072, περίπου το 70%, δηλαδή επτά στα δέκα, απειλούνται από την ανθρώπινη υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, καθώς επίσης από την άνοδο των θερμοκρασιών λόγω κλιματικής αλλαγής. Γι’ αυτό οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη να προστατευθούν τα δέντρα-μαθουσάλες με νέες πολιτικές.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μεταφυσική από τον ουρανό και η δεισιδαιμονία από το περιβάλλον μπόλιαζαν τη ζωή με μια μαγικότητα. Δηλαδή οι άνθρωποι, ενώ εξωτερικά ήταν πολύ φτωχή η ζωή τους, βίωναν έναν πλούτο ταραχής εσωτερικής, ένα γλυκό μυστήριο. Σε τι, αλήθεια, μας ωφέλησε ο ορθολογισμός; Στέγνωσε η ψυχή. Εντάξει, προχώρησε η επιστήμη, ψυχικά όμως δεν νομίζω ότι είμαστε σε καλύτερη μοίρα από τον χωριάτη των παλιών καιρών.

Σωτήρης Δημητρίου συγγραφέας

Μερικές πρακτικές συμβουλές των Στωικών για να διαχειρίζεστε αποτελεσματικότερα αυτό το σκοτεινό βύθισμα στο θυμό, που σάς κάνει να χάνετε το δίκιο σας.

Οι άνθρωποι εκνευρίζονται για πολλούς λόγους, από τους πιο απλούς (κάποιος μπήκε μπροστά μου στην εθνική) μέχρι τους πραγματικά σοβαρούς (οι άνθρωποι συνεχίζουν να πεθαίνουν στη Συρία και κανείς δεν κάνει τίποτα γι’ αυτό). Συνήθως όμως η αιτιολογία του θυμού είναι απλή, όπως γράφει η aeon.

Γι’ αυτό η Αμερικανική Ψυχολογική Ένωση έχει στο site της μια ενότητα αφιερωμένη στη διαχείριση του θυμού. Είναι αρκετά ενδιαφέρον το ότι μοιάζει πολύ με μία από τις πιο παλιές πραγματείες για το θέμα με τίτλο Περί Οργής που έγραψε ο στωικός φιλόσοφος Λεύκιος Ανναίος Σενέκαςτον 1ο αιώνα μ.Χ.

Ο Σενέκας πίστευε ότι η οργή συνιστά μια παροδική τρέλα και ότι ακόμα και αν είναι δικαιολογημένη, ποτέ δεν θα πρέπει να λειτουργούμε βάσει αυτής επειδή, μολονότι άλλα πάθη επηρεάζουν την κρίση μας, η οργή επηρεάζει τη λογική μας. Ενώ τα πρώτα δουλεύουν σιωπηλά και επιτίθενται με ήρεμο τρόπο, το μυαλό των ανθρώπων βυθίζεται απότομα στην οργή… Η έντασή της σε καμία περίπτωση δεν ρυθμίζεται από την προέλευσή της, κι αυτό γιατί εξακοντίζεται αμέσως στο ζενίθ, ξεκινώντας με την πιο απλή αφορμή.

Το τέλειο σύγχρονο περιβάλλον για τη διαχείριση του θυμού είναι το Ίντερνετ. Εάν έχετε λογαριασμό στο Facebook ή στο Twitter ή διαβάζετε, γράφετε ή σχολιάζετε σε ένα μπλογκ, καταλαβαίνετε. Τα επίπεδα θυμού στα social media έχουν χτυπήσει κορυφή (ή πάτο, εξαρτάται από την πλευρά που το βλέπετε).

Μολονότι «άλλα πάθη επηρεάζουν την κρίση μας, η οργή επηρεάζει τη λογική μας. Ενώ τα πρώτα δουλεύουν σιωπηλά και επιτίθενται με ήρεμο τρόπο, το μυαλό των ανθρώπων βυθίζεται απότομα στην οργή… Η έντασή της σε καμία περίπτωση δεν ρυθμίζεται από την προέλευσή της, κι αυτό γιατί εξακοντίζεται αμέσως στο ζενίθ, ξεκινώντας με την πιο απλή αφορμή.

Είναι πολύ πιθανό, σε κάποια δημόσια συζήτηση, χωρίς πολλά πολλά κάποιος να σας βρίσκει σκαιά, λούζοντάς σας με χυδαίους χαρακτηρισμούς.

Τι να κάνετε;

Εφαρμόστε τη συμβουλή ενός άλλου στωικού φιλοσόφου του 2ου αιώνα που από δούλος έγινε δάσκαλος, του Επίκτητου, ο οποίος καθοδηγούσε τους μαθητές ως εξής: Να θυμάστε ότι εμείς οι ίδιοι είμαστε που βασανίζουμε και βάζουμε εμπόδια στον εαυτό μας – δηλαδή οι απόψεις μας. Επί παραδείγματι, τι σημαίνει “προσβλήθηκα”; Αν σταθείς δίπλα σε μια πέτρα και την προσβάλλεις, τι θα έχεις καταφέρει; Αν κάποιος απαντήσει σε μια προσβολή όπως η πέτρα, τι θα έχει κερδίσει αυτός που τον πρόσβαλε;

Πράγματι. Φυσικά, το να μάθεις να αντιμετωπίζεις τις προσβολές σαν να είσαι από πέτρα απαιτεί χρόνο και εξάσκηση. Τι κάνετε, λοιπόν, για να απαντήσετε στις προαναφερθείσες προσβολές; Συμπεριφέρεστε ακριβώς έτσι. Απλώς τις αγνοείτε!

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι ο θυμός είναι η σωστή απάντηση σε συγκεκριμένες περιστάσεις, σε σχέση με τη δικαιοσύνη για παράδειγμα, και ότι μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για δράση, με μέτρο πάντα. Ο Σενέκας όμως θα έλεγε ότι το να μιλάμε για θυμό με μέτρο είναι σαν να λέμε ότι πετάει ο γάιδαρος, γιατί πολύ απλά δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο πουθενά στον κόσμο.

Όσο για το κίνητρο, η άποψη των στωικών είναι ότι κινητοποιούμαστε από θετικά συναισθήματα, όπως η αγανάκτηση που νιώθεις όταν γίνεσαι αυτόπτης μάρτυρας μιας αδικίας ή η επιθυμία να κάνεις τον κόσμο καλύτερο. Ο θυμός πολύ απλά δεν είναι απαραίτητος, στην πραγματικότητα συνήθως δημιουργεί εμπόδια.

Η φιλόσοφος Martha Nussbaum έδωσε ένα διάσημο σύγχρονο παράδειγμα σχετικά σε ένα δοκίμιό της για τον Μαντέλα στο Aeon. Σύμφωνα με όσα γράφει, όταν ο Μαντέλα καταδικάστηκε σε φυλάκιση 27 χρόνων από την κυβέρνηση του Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, ήταν εξοργισμένος, και όχι άδικα. Είχε διαπραχθεί μια τεράστια αδικία όχι μόνο εναντίον του ίδιου αλλά και εναντίον του λαού του γενικότερα.

Παρ’ όλα αυτά, κάποια στιγμή ο Μαντέλα συνειδητοποίησε πως το να παραμένει οργισμένος και να επιμένει να βλέπει τους πολιτικούς του αντιπάλους ως τέρατα δεν θα οδηγούσε πουθενά. Έπρεπε να ξεπεράσει αυτό το καταστροφικό συναίσθημα για να προσεγγίσει την άλλη πλευρά, να καλλιεργήσει κλίμα εμπιστοσύνης, αν όχι φιλίας. Έγινε φίλος με τον ίδιο του τον φρουρό και τελικά το ρίσκο του απέδωσε, καθώς κατάφερε κάτι που δυστυχώς σπάνια συμβαίνει: επέβλεψε την ειρηνική μετάβαση σε μια καλύτερη κοινωνία.

Είναι ενδιαφέρον ότι μία από τις πιο σημαντικές στιγμές σε αυτήν του τη μεταμόρφωση προέκυψε όταν ένας συγκρατούμενός του έφερε και κυκλοφόρησε λαθραία στη φυλακή αντίτυπο του «Εις Σεαυτόν» του Μάρκου Αυρήλιου, ενός ακόμα στωικού φιλοσόφου, που πίστευε πως αν κάποιος κάνει κάτι λάθος, τότε απλώς πρέπει να «του μάθεις, να του δείξεις το σωστό, χωρίς νεύρα». Αυτό ακριβώς έκανε και ο Μαντέλα, με μεγάλη επιτυχία.

Ιδού, λοιπόν, ο σύγχρονος «στωικός» οδηγός για τη διαχείριση του θυμού, εμπνευσμένος από τις συμβουλές του Σενέκα:

Κάντε διαλογισμό προληπτικά: σκεφτείτε τις καταστάσεις που πυροδοτούν τον θυμό σας και αποφασίστε εκ των προτέρων πώς θα τις αντιμετωπίσετε.

Ελέγξτε τον θυμό όταν αρχίσετε να νιώθετε τα συμπτώματά του. Μην περιμένετε, γιατί έτσι θα βγείτε εκτός ελέγχου.

Να συναναστρέφεστε ήρεμους ανθρώπους όσο το δυνατόν περισσότερο. Αποφύγετε τους οξύθυμους ή τους εκνευρισμένους. Τα νεύρα δεν οδηγούν πουθενά.

Παίξτε μουσική ή ασχοληθείτε σκοπίμως με μια δραστηριότητα που ηρεμεί το μυαλό. Το ήρεμο μυαλό δεν εκνευρίζεται.

Αναζητήστε περιβάλλοντα με ευχάριστα και ξεκούραστα στο μάτι χρώματα. Οι εξωτερικές συνθήκες πραγματικά επηρεάζουν τη διάθεση.

Μην κάνετε συζητήσεις όταν είστε κουρασμένοι, γιατί τότε είστε επιρρεπείς στον εκνευρισμό.

Για τον ίδιο λόγο, μην ξεκινάτε συζητήσεις όταν είστε διψασμένοι ή πεινασμένοι.

Αξιοποιήστε το αυτοσαρκαστικό χιούμορ, το βασικό μας όπλο ενάντια στο απρόβλεπτο σύμπαν και την εξίσου απρόβλεπτη κακία μερικών συνανθρώπων μας.

Εξασκηθείτε στη διανοητική αποστασιοποίηση, «στο να καθυστερείτε» την αντίδρασή σας, πηγαίνοντας μια βόλτα ή στο μπάνιο. Κάντε οτιδήποτε θα σας επιτρέψει ένα διάλειμμα από μια έντονη κατάσταση.

Αλλάξτε το σώμα σας για να αλλάξει και το μυαλό σας. Προσπαθήστε να περπατάτε συνειδητά πιο αργά, χαμηλώστε τον τόνο τη φωνής σας, επιβάλετε στο σώμα σας τη στάση ενός ήρεμου ανθρώπου.

Πάνω απ’ όλα, να είστε επιεικείς απέναντι στους άλλους για να ζείτε καλά.

Οι συμβουλές του Σενέκα για τον θυμό και την οργή έχουν αντέξει στο πέρασμα του χρόνου και καλά θα κάναμε όλοι μας να τις ακολουθήσουμε.

Πηγή: Lifo.g

O Αλχημιστής του Πάολο Κοέλιο πούλησε μόνο 800 αντίτυπα στην πρώτη του έκδοση και ο εκδότης αποφάσισε να το αποσύρει. Σήμερα αποτελεί το πέμπτο βιβλίο σε πωλήσεις όλων των εποχών με 65 εκατομμύρια αντίτυπα.