Τι μπορεί να κάνει η ιστορία.

Επειδή είναι καλό να θυμόμαστε την ιστορική γνώση όχι ως θέμα έκθεσης στις πανελλαδικές εξετάσεις αλλά ως ουσιαστικό χαρακτηριστικό της πνευματικής καλλιέργειας ενός ανθρώπου, παραθέτω την ακόλουθη παράγραφο από το εξαιρετικό βιβλίο του Πατρίκ Μπουσερόν (ένα βιβλίο που θα πρέπει να κρατά παραμάσχαλα όποιος αναλαμβάνει να διδάξει Ιστορία):

«Έχουμε ανάγκη την ιστορία, γιατί μας χρειάζεται η ανάπαυλα. Μια παύση για να καταλαγιάσει η συνείδησή μας, για να διατηρήσουμε τη δυνατότητα να έχουμε συνείδηση – ως έδρα όχι μόνο της σκέψης, αλλά και ενός πρακτικού λόγου που θα μας δίνει κάθε ελευθερία δράσης. Σε αυτό το έργο αφοσιώνονται με απόλυτη συνέπεια οι ποιητές: να διασώσουν το παρελθόν, να διασώσουν τον χρόνο από τους φρενήρεις ρυθμούς του παρόντος. Για να το πετύχουμε, λοιπόν, πρέπει να εργαστούμε ώστε να ατονήσει, να αδρανήσει, να εξουδετερωθεί ο κίνδυνος που απειλεί τη χρονικότητα και ο οποίος λεηλατεί την εμπειρία και περιφρονεί την παιδικότητα».

Patrick Boucheron, «Τι μπορεί να κάνει η ιστορία. Εναρκτήριο μάθημα στο Collège de France», μτφρ. Giannis Balabanidis, εκδ. Πόλις.

τρεις φίλοι..

“Κάθε ἄνθρωπος ἔχει τρεῖς φίλους…
Ὁ ἕνας τὸν ἐγκαταλείπει κατὰ τὴν ὥραν τοῦ θανάτου, ὁ ἄλλος κατὰ τὸν ἐνταφιασμὸν καὶ ὁ τρίτος τὸν συνοδεύει πέραν τοῦ τάφου.
Ὁ πρῶτος εἶναι τὰ υλικὰ ἀγαθά, ὁ δεύτερος oἱ φίλοι του καὶ ὁ τρίτος τὰ καλὰ ἔργα.”

Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης

Πραξικόπημα στην Αρχαία Αθήνα!!

Ολιγαρχικό κίνημα κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου (431-404 π.Χ.), που ανέτρεψε το δημοκρατικό πολίτευμα στην αρχαία Αθήνα και εγκαθίδρυσε τη λεγόμενη «Αρχή των 400». Εκδηλώθηκε την 14η του μηνός Θαργηλιώνος (9 Ιουνίου) του 411 π.Χ.

Μετά την καταστροφική εκστρατεία των Αθηναίων στη Σικελία (415-413πΧ), το δημοκρατικό πολίτευμα στην Αθήνα άρχισε να κλονίζεται. Οι πλούσιοι κάτοικοί της, που επωμίζονταν τις δαπάνες του πολέμου, αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσχέρειες και σχεδίαζαν την ανατροπή του και την εγκαθίδρυση ολιγαρχικού πολιτεύματος. Δεν δίσταζαν, μάλιστα, να καταφύγουν στην τρομοκρατία, για να πετύχουν τον σκοπό τους. Επιφανείς ηγέτες των δημοκρατικών, όπως ο Ανδροκλής, δολοφονήθηκαν από ομάδες νεαρών αριστοκρατών.

Το ολιγαρχικό κίνημα είχε ως ιθύνοντα νου τον δεινό ρήτορα Αντιφώντα, που δρούσε κυρίως από το παρασκήνιο. Άλλες σημαντικές προσωπικότητες των ολιγαρχικών ήταν οι δημαγωγοί Φρύνιχος και Πείσανδρος, άλλοτε θανάσιμοι αντίπαλοι και τώρα σύμμαχοι προ του κοινού σκοπού, και ο μετριοπαθής Θηραμένης. Οι ολιγαρχικοί ζητούσαν περικοπή δαπανών και περιορισμό των ενεργών πολιτών σε αυτούς μόνο που «χρήμασι και σώμασι» ήταν σε θέση να ωφελούν την πόλη. Γι’ αυτούς ήταν ο μόνος τρόπος να σωθεί η Αθήνα, που είχε απολέσει το στρατιωτικό πλεονέκτημα στην αναμέτρησή της με τη Σπάρτη.

Οι συνωμότες κέρδισαν αρχικά την Εκκλησία του Δήμου, όταν ανακοίνωσαν ότι η Περσία ήταν διατεθειμένη να βοηθήσει οικονομικά την Αθήνα με την μεσολάβηση του Αλκιβιάδη. Όταν, όμως, αυτός δεν τήρησε τις υποσχέσεις του, οι ολιγαρχικοί δεν μπορούσαν να κάνουν πίσω, σε μια Αθήνα που βρισκόταν σε έκρυθμη κατάσταση. Συγκάλεσαν την Εκκλησία του Δήμου και πρότειναν να δημιουργηθεί με μικτό σύστημα διορισμού και εκλογής η Βουλή των 400, που θα είχε απόλυτες εξουσίες, ενόσω διαρκούσε ο πόλεμος. Η Βουλή αυτή θα μπορούσε να συμβουλεύεται ένα σώμα 5.000 πολιτών, όποτε το θεωρούσε αναγκαίο.

Οι 400, που αποτελούνταν κυρίως από ακραίους ολιγαρχικούς, δεν ήταν διατεθειμένοι να μοιραστούν την εξουσία με τους πεντακισχιλίους. Επέβαλαν τη θέλησή τους και διέλυσαν τη δημοκρατικά εκλεγμένη Βουλή των 500. Η κατάλυση της Δημοκρατίας είχε επιτελεσθεί.

Οι πραξικοπηματίες δεν θα μπορούσαν να διατηρήσουν τη δύναμή τους, αν δεν είχαν τη συγκατάθεση του πανίσχυρου αθηναϊκού στόλου, που εκείνη την περίοδο ναυλοχούσε στη Σάμο. Δεν το πέτυχαν, γεγονός που συνετέλεσε στο θνησιγενές του εγχειρήματός τους. Τα πληρώματα μόλις έμαθαν για το κίνημα στην Αθήνα, ορκίστηκαν πίστη στη δημοκρατία, καθαίρεσαν τους αρχηγούς τους και εξέλεξαν νέους. Ο Θρασύβουλος και ο Θράσυλος ήταν δύο από αυτούς. Οι νέοι ηγέτες του στόλου ανακάλεσαν τον Αλκιβιάδη και διακήρυξαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τον πόλεμο κατά της Σπάρτης.

Στην Αθήνα, η νέα ολιγαρχική διακυβέρνηση υπέφερε εξ αρχής από εσωτερικά προβλήματα, καθώς στους κόλπους της ξέσπασε διαμάχη μεταξύ μετριοπαθών και ακραίων στοιχείων. Οι μετριοπαθείς, με αρχηγό τον Θηραμένη, ζητούσαν την αντικατάσταση των 400 με ένα διευρυμένο ολιγαρχικό σώμα των 5.000, στο οποίο θα συμμετείχαν και εκπρόσωποι από τις κατώτερες τάξεις (ζευγίτες και άνω). Ευρισκόμενοι υπό πίεση, οι ακραίοι ολιγαρχικοί υπό τον Φρύνιχο ήταν έτοιμοι να συνάψουν ειρήνη με τους Σπαρτιάτες, θυσιάζοντας την ηγεμονία, ακόμη και την ανεξαρτησία της πόλης. Παράλληλα, άρχισαν να τειχίζουν την Ηιετιώνεια χερσόνησο (σημερινή Δραπετσώνα), στην είσοδο του Πειραιά. Οι διαδόσεις του Θηραμένη, ότι το οχυρό προοριζόταν να διευκολύνει την απόβαση των Σπαρτιατών, προκάλεσε την αντίδραση των οπλιτών, οι οποίοι το κατεδάφισαν. Θύμα των διαδόσεων αυτών έπεσε και ο Φρύνιχος, ο οποίος δολοφονήθηκε.

Μετά την εξέλιξη αυτή, οι μετριοπαθείς ολιγαρχικοί πήραν το πάνω χέρι και εγκατέστησαν την «αρχή των 5.000» τον Σεπτέμβριο του 411 π.Χ. Ο Θουκυδίδης εγκωμιάζει το νέο πολίτευμα, που αποτελούσε συνδυασμό ολιγαρχικών και δημοκρατικών στοιχείων. Από τους ηγέτες των ακραίων ολιγαρχικών, ο Αντιφών καταδικάσθηκε σε θάνατο και ήπιε το κώνειο, ενώ o Πείσανδρος κατέφυγε στους Σπαρτιάτες. Η δημοκρατία στην Αθήνα αποκαταστάθηκε τον Ιούνιο του 410 π.Χ, μετά τη διπλή νίκη του αθηναϊκού στόλου στην Κύζικο.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/

.

 

 

 

Όταν το μέλλον ..έπαιζε κρυφτό/ Πάνος Μπιτσαξής

Στην αυγή της δεκαετίας του 1950 η Ελλάδα ακόμα αιμορραγούσε. Γεμάτη αντιφάσεις αναζητούσε τον βηματισμό της μέσα στα ερείπια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του εμφύλιου σπαραγμού. Διχασμένη, πολιτικά αυτοκτονική, βάδιζε τον δρόμο, χόρευε στον κύκλο των επόμενων τραγωδιών. Της χούντας και της Κύπρου. Μέσα από το χάος και τις αβυσσαλέες κοινωνικές και ταξικές αντιθέσεις ξεπρόβαλε η ριζοσπαστική και νεωτερική μεσαία τάξη. Σήκωσε στους ώμους της τη μεταπολεμική ανάπτυξη, τον εαυτό της και την μεταπολιτευτική διαδρομή της χώρας.

πνιγόμαστε…

Η στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει κατά δέκα εκατοστά από το 1993, σύμφωνα με τη NASA, που παρακολουθεί τις αλλαγές της στάθμης της θάλασσας και τις αιτίες τους μέσω δορυφόρων από το Διάστημα. Η στάθμη του νερού αυξάνεται σταθερά κατά περίπου 3,5 χιλιοστά ετησίως. Αυτή η αύξηση οφείλεται σε δύο διαδικασίες, που σχετίζονται με την αλλαγή του κλίματος. Πρώτον, η άνοδος της θερμοκρασίας κάνει τα στρώματα πάγου και τους παγετώνες να λιώνουν πιο γρήγορα, και δεύτερον, όταν το θαλασσινό νερό θερμαίνεται, διαστέλλεται.

Το επιστημονικό περιοδικό Nature Communications προβλέπει ότι 200 εκατομμύρια άνθρωποι θα ζουν έως το 2100 κάτω από τη γραμμή της στάθμης της θάλασσας και άλλα160 εκατομμύρια θα επηρεαστούν από σφοδρότερες ετήσιες πλημμύρες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το 70% εκείνων που θα επηρεαστούν περισσότερο ζουν στην Ασία, με το 20% (43 εκατομμύρια) να ζουν στην Κίνα.

Οι ευρωπαϊκές πόλεις που θα πληγούν περισσότερο είναι η Χάγη, το Άμστερνταμ και το Λονδίνο.