Συντάκτης: Kostas Bertsias

Photo by streethacker

Γράφει ο δάσκαλος Δημήτρης Νατσιός.

Δίδασκα τις προάλλες, λίγο πριν κλείσουν τα σχολεία. Κάποια στιγμή, εν τη ρύμη του λόγου, ανέφερα μια φράση που περιείχε την λέξη «τρανός». Το μάθημα ήταν Ιστορία Στ’ δημοτικού, το κεφάλαιο για την Κύπρο. Ομιλούσα για τον Γρηγόρη Αυξεντίου, τον «αητό του Μαχαιρά», ο οποίος είχε υπηρετήσει, ως έφεδρος αξιωματικός του ελληνικού στρατού,  στα σύνορα του Κιλκίς με τα Σκόπια, στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Η φράση ήταν : «Ο άνθρωπος αυτός ήταν ήρωας, σπουδαίος, τρανός». Αφύπνιση, θόρυβος και αναταραχή στην αίθουσα. Κάποιοι μαθητές ξέσπασαν και σε χειροκροτήματα. Αν και τέλος της σχολικής χρονιάς, παιδιά έκτης δημοτικού, ζέστη και προσμονή των θερινών διακοπών, ξαφνιάστηκα με την περίεργα ενθουσιώδη αντίδραση. Χάρηκα. Κρυφοκαμάρωσα. Πέτυχε η παράδοση. Προσγειώθηκα, όταν με ρώτησε ένας μαθητής:

-Ξέρετε και τον Τρανό, κύριε;

-Και ποιος είναι αυτός, χρυσό μου παιδί;

-Ο καλύτερος  τράπερ της Ελλάδας.

-Και τι θα πει τράπερ;

=Είναι η μουσική που ακούμε.

Ελεγχόμενος για την άγνοιά μου, έψαξα να βρω. Η «τραπ» είναι μουσικό υποείδος, άνθισε στις Νότιες Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής σε μέρη όπου γινόταν διακίνηση ναρκωτικών. Τα ναρκωτικά, τα όπλα, τα πανάκριβα και γρήγορα αυτοκίνητα, η προκλητική επίδειξη πλούτου, η πρόστυχη και χυδαία αντιμετώπιση των γυναικών, είναι η πρώτη ύλη για τα ρεκάσματα των τράπερ. (Είπαμε αν θέλεις να δεις την Ελλάδα του μέλλοντος επισκέψου την σημερινή Αμερική). Το υποείδος κάνει θραύση στην Ελλάδα. Σχεδόν όλα τα παιδιά του δημοτικού, στις μεγαλύτερες τάξεις, με τέτοια τοξικά δηλητήρια… τρανεύουν. (Στο γυμνάσιο και λύκειο το μοναδικό). Δεν τολμώ να παραθέσω στίχους, γιατί παρελαύνει όλο το υβρεολόγιο της γλώσσας. Παιδιά 8 και 9 ετών ανυπεράσπιστα, στις πιο κρίσιμες, εξοπλιστικές ηλικίες, βομβαρδίζονται, αποσαθρώνονται, εξαχρειώνονται απ’ όλη την σαπίλα και τις αναθυμιάσεις των κοινωνικών υπόνομων. Άτομα ανισόρροπα, ψυχανώμαλα, αγράμματα και απελέκητα, διψασμένα για εύκολο για άκοπο πλουτισμό, εκφυλισμένοι ηδονοθήρες, ανέλαβαν πλέον την «ανατροφή» των παιδιών μας.

Ζητώ συγγνώμη για τους χαρακτηρισμούς, αλλά δεν βρήκα πιο επιεικείς. Αν κάποιος διαβάσει στίχους τους, φρίττει. Ό,τι ράβουν γονείς και δάσκαλοι, ξηλώνεται από τους έξαλλους «πορνοβοσκούς», που ονομάζονται και μουσικοί.

Για να απαλύνω το κείμενο παραπέμπω στον Αθηναίο αγωνιστή του Εικοσιένα Γ. Ψύλλα. «Ένας Θεσσαλός προεστός, εντελώς αναλφάβητος, χρησιμοποιεί τον δάσκαλο του χωριού και ως γραμματικό του. Επειδή όμως ο δάσκαλος δεν ήταν σε όλα υπάκουος, ο προεστός προτείνει στη γενική συνέλευση των κατοίκων την απόλυσή του. Γιατί; Ρωτάει εκείνος εμβρόντητος. Γιατί δεν ξέρεις γράμματα! Και ποιος το λέει αυτό; Εγώ! Απαντά ο προεστός. Γράψε τη λέξη βόδι να δούμε αν ξέρεις. Ο δάσκαλος έγραψε σε ένα χαρτί βόδι. Τότε ο προεστός ζωγραφίζει σε άλλο χαρτί ένα βόδι, το δείχνει στους χωριανούς – το ίδιο αναλφάβητους – και ρωτάει. Πέστε μου, ποιό χαρτί γράφει βόδι; Το δικό σου! Απαντούν όλοι. Και έδιωξαν τον δάσκαλο».

(Απομνημονεύματα του βίου μου, Αθήνα 1974, σελ. 286-187).

Κάτι παρόμοιο ισχύει με την δυναμική σήμερα του σχολείου. Χάνουμε κατά κράτος από τους ποικιλώνυμους «προεστούς», την παρδαλή επωνυμία που νυχθημερόν «παιδαγωγεί» στην ευτέλεια και την χυδαιότητα.

Εδώ όμως απαιτείται μια αναφορά στην μεγαλοφυία του Πλάτωνα. Η μουσική, έγραφε, πρέπει να αποτελεί το κυριότερο μέλημα της πολιτείας. (Και εννοούσε όλες τις τέχνες που προστατεύουν οι Μούσες, δηλαδή τον πολιτισμό).  Και χρειάζεται εγρήγορση και περιφρούρηση των πολιτιστικών αγαθών, γιατί χάνοντάς τα, χάνουμε τα πάντα –«ευλαβητέον ως εν όλω κινδυνεύοντα». Γιατί μέσω της «μουσικής» διεισδύει εύκολα, αθέατη η διαφθορά στην κοινωνία – «ραδίως αύτη λανθάνει παραδυομένη». Και μάλιστα «παίζοντας», με άκακο φαινομενικά τρόπο, διαμέσου της ψυχαγωγίας  – «ως εν παιδιαίς γε μέρει και ως κακόν ουδέν εργαζομένη». Αφού διεισδύσει η διαφθορά στην κοινωνία και κυρίως στην πιο ευπαθή και μιμητική ομάδα της, τους νέους, μέσω των τραγουδιών των τράπερ στην προκειμένη περίπτωση, «αφού εγκατασταθεί για καλά, αρχίζει να εισχωρεί από κάτω σαν το νερό και να διαποτίζει τα ήθη και τις ενασχολήσεις των νέων. (Πολιτών). Και αφού δυναμώσει εισβάλλει στις ανθρώπινες σχέσεις και ύστερα ρίχνεται, Σωκράτη, πάνω στους νόμους και τους δημοκρατικούς θεσμούς, ώσπου να αναποδογυρίσει τα πάντα, και το δημόσιο και το ιδιωτικό». (Πολιτεία, 424, d-e).

Μήπως, ερωτώ, μήπως η έξαρση της εγκληματικότητας από συμμορίες ανηλίκων, οι κλοπές, οι βιαιοπραγίες, οι συμπλοκές με δολοφονικά εργαλεία, η παντελής ανυπαρξία αναστολών και μεταμέλειας, οφείλονται, εκτός από την περιρρέουσα ατιμωρησία και στο υπόγειο, δυσώδες ποτάμι, που διαβρώνει εξ απαλών ονύχων τα παιδιά; Και αναφέρομαι στην μουσική τράπερ που προτρέπει απροκάλυπτα σε ανήθικο, άνομο και εγκληματικό βίο;

Τρεις παράγοντες μπορούν να σταματήσουν το αναποδογύρισμα των πάντων.

Πρώτον, η πολιτεία. Κατά το Σύνταγμα, άρθρο 21, «Η οικογένεια…. και η παιδική ηλικία τελούν υπό την προστασία του κράτους». Το Σύνταγμα κατάντησε, «σύντριμμα», όπως έλεγε και ο Κολοκοτρώνης, οπότε ματαιοπονούμε. Και εξάλλου ποιος ενδιαφέρεται; Τα βλαστάρια των πολιτικών φοιτούν στα καλύτερα κολέγια, εισέρχονται κατόπιν στα πανάκριβα πανεπιστήμια της αλλοδαπής και επιστρέφουν για να γίνουν υψηλόβαθμα και υψηλόμισθα στελέχη του δημοσίου, της Ε.Ε. ή και δήμαρχοι.

Δεύτερον, το σχολείο. Αν ρωτήσουμε το υπουργείο παιδείας, θα μας ταράξει στις «δεξιότητες» και στις «δράσεις». Κάποτε η παιδεία μας περιφρουρούσε τις τιμαλφείς αξίες του έθνους, τώρα είναι προαγωγός της ασυδοσίας. Ένας λόγος που αγρίεψαν τα παιδιά, είναι και η «εκπαίδευση της αμάθειας».

Τρίτον, η οικογένεια, η έσχατη γραμμή άμυνας για την επιβίωση του Ελληνισμού. Η σύγχρονη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Όπως θα έλεγε ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός «Ανίσως ήτο δυνατόν να ανεβούμε εις τον ουρανόν και να φωνάξουμε μίαν φωνήν μεγάλην «γονείς ξυπνήστε, μαγαρίζουν τα παιδιά σας». Όποια οικογένεια ορθώνει τείχη αδιαπέραστα και προφυλάσσει τα παιδιά της από την «λέπρα» που τρώει τα σωθικά της κοινωνίας, θα καμαρώνει μεθαύριο για τον καλόν της αγώνα. Όποια οικογένεια, αντί για τα αναποτελεσματικά «πρέπει», μεγαλώνει και ανατρέφει τα παιδιά της με το «πρέπον», το παράδειγμα, θα σωθεί.

Δημήτρης Νατσιός

δάσκαλος-Κιλκίς

Ζητείται ριζικός επαναπροσδιορισμός της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

«Ολοκλήρωση» σημαίνει συσπείρωση γύρω από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, όχι αποδόμησή του· σημαίνει ενσωμάτωση του εθνικού κράτος στο ευρωπαϊκό σχέδιο, όχι υποβάθμισή του· σημαίνει ότι η Φρόντεξ πρέπει να υπερασπίζεται τα ευρωπαϊκά σύνορα έναντι της αμφισβήτησης που δέχονται από τους δουλεμπόρους και τις μυστικές υπηρεσίες, και όχι να «παίρνει κεφάλια» των επικεφαλής της, γιατί αρνούνται να τη μεταβάλουν σε μηχανισμό λοτζίστικς της παράνομης μετανάστευσης· σημαίνει ότι θα πρέπει να προχωρήσει τον EastMed, και τα άλλα σχέδια για την ενδογενή παραγωγή ενεργειακών πόρων· και ότι θα πρέπει να εφεύρει τα δημοσιονομικά εργαλεία και εξαιρέσεις, ώστε να ενισχύεται απρόσκοπτα η άμυνα των κρατών μελών της, κι ακόμα, να αντιμετωπίζονται συντονισμένα οι ανάγκες της με τρόπο που να ενισχύει τις εκάστοτε εθνικές αμυντικές βιομηχανίες· σημαίνει επίσης, ότι θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τον ευρωπαϊκό καταμερισμό για να παράγει τις δικές της ανεμογεννήτριες και πάνελ· και να τον ενισχύσει, αποκτώντας κοινή αγροτική, αλλά και βιομηχανική πολιτική υποκατάστασης των εισαγωγών.

Φυσικά, όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν μια μεγάλη ιδεολογική μεταστροφή. Είναι εφικτά, γιατί οι ευρωπαϊκοί πολιτισμοί δεν παρήγαγαν μόνο… αποικιοκρατία, ολοκληρωτισμό και στυγνό οικονομικό υπολογισμό, αλλά και την εθνική δημοκρατική ιδέα των ευρωπαϊκών επαναστάσεων του 19ου αιώνα –και της ελληνικής–, τις πολιτικές υπέρ της εργασίας και της κοινωνικής κινητικότητας της σοσιαλδημοκρατίας, την «πνευματική άνοιξη των εθνών». 

Άρα η Ευρώπη δεν αυτοκτονεί μόνο και μόνο επειδή δεν υποκύπτει στους εκβιασμούς της Ρωσίας. Βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα ικανό να την ξυπνήσει από τον λήθαργο της αμεριμνησίας και να απαντήσει με τρόπο που διασφαλίζει το μέλλον της.

Απόσπασμα από το άρθρο του Δρ. Γιώργου Ράκκα στην HuffPost Greece.

Εσύ ποιους ανθρώπους… ενημερώνεις, πριν πάρεις μία μεγάλη απόφαση στη ζωή σου; Ανεξάρτητα από την επιλογή που κάνεις, αυτό που ίσως δεν έχεις σκεφτεί, είναι ότι το καλύτερο πιθανόν θα ήταν να μην ενημερώσεις κανένα. «Εδώ και περίπου μία 10ετια, έχω πάρει σχεδόν κάθε απόφαση ζωής πριν το πω στην οικογένεια ή τους φίλους μου», λέει η συγγραφέας, επιχειρηματίας και καλλιτέχνης, Jasmin Pannu.

Σε άρθρο της στο αμερικανικό GoalCast εξηγεί:«Αυτές οι αποφάσεις μπορεί να έχουν να κάνουν με την αγορά ενός σπιτιού, την αλλαγή εταιρείας ή την οριστική αποχώρηση για να ξεκινήσω τη δική μου επιχείρηση. Στην πραγματικότητα, ανακάλυψα ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η απόφαση, τόσο πιο απρόθυμη ήμουν να τη μοιραστώ». Με αυτό τον τρόπο πίστεψε περισσότερο στον εαυτό της, ενώ βελτίωσε και τη διαίσθηση της.

Όπως λέει, όταν ζητάς την γνώμη των άλλων, πολλές φορές καταλήγεις να έχεις αμφιβολίες για τον εαυτό σου.

«Κόβοντας τον ‘θόρυβο’ των εξωτερικών απόψεων, είμαι λιγότερο ευάλωτη στο να επηρεάζομαι από τις απόψεις και τις προσωπικές εμπειρίες των άλλων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό πριν ληφθεί μια απόφαση, γιατί τότε η ιδέα είναι πιο εύθραυστη. Συχνά, το αποτέλεσμα μιας απόφασης που επηρεάζεται από άλλους είναι, τουλάχιστον, μία εσωτερική αναταραχή και, ακόμα χειρότερα, η πλήρης έλλειψη δράσης» τονίζει.

Ναι, υπάρχουν και περιπτώσεις που θα ζητήσει την γνώμη των άλλων. Αλλά με προσοχή. «Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν συμβουλεύομαι άλλους ανθρώπους, προετοιμάζω τον εαυτό μου διανοητικά. Επειδή όσο καλοπροαίρετοι κι αν είναι οι φίλοι και η οικογένεια, μπορεί μερικές φορές να εμπίπτουν σε αυτές τις κατηγορίες: Μπορεί να είναι προστατευτικοί και επομένως προτιμούν την άνεσή μου από την ανάπτυξή μου. Μπορεί να έχουν μια πολύ καθορισμένη εικόνα για το ποια είμαι και ακούσια να με κρατούν σε αυτήν την μικρότερη κλίμακα. Μπορεί να είναι προκατειλημμένοι από τις δικές τους εμπειρίες ζωής και να με αποθαρρύνουν από φόβο».

Όπως εξηγεί η ίδια, το να κρατά «μυστικές» τις προθέσεις της, την έχει βοηθήσει: «Τελικά, η επιλογή μου να κρατήσω τις αποφάσεις μου ιδιωτικές μέχρι να υλοποιηθούν με κάνει πολύ πιο ευκίνητη, τολμηρή και προσανατολισμένη στο να δράσω».

Επίσης, αυτή η τακτική την έκανε πιο υπεύθυνη όπως παραδέχεται. «Ανακάλυψα ότι το να κρατάω τις ιδέες και τα σχέδιά μου για τον εαυτό μου, με βοηθά να θεωρώ τον εαυτό μου υπεύθυνο. Ξέρω ότι εγώ, και μόνο εγώ, έχω την ευθύνη για τα αποτελέσματα» καταλήγει.

Πηγή: it’s possible.gr



Γράφει ο Πάνος Μπιτσαξής

•Το όνομα Georgia Meloni πιθανόν να μην το έχετε ακούσει ακόμα.Θα το ακούσετε σύντομα αν γίνουν το Σεπτέμβριο εκλογές στην Ιταλία.Πήρε τα αποκαΐδια του φασιστικού κόμματος και το εξωραισε.Του έδωσε «μοντέρνα» εικόνα.Τώρα σαρωνει στις δημοσκοπήσεις με το όνομα του κομματος «Αδέλφια Ιταλοί».Ετσι οι Ιταλοι έχουν ποικιλία.Πέπε Γκριλο πέντε αστέρια και αδέλφια Ιταλοι.Ο Ντράγκι κλονίζεται.Πολλά στελέχη της Μελονι δηλώνουν ότι διάκεινται ευμενώς προς το καθεστώς Μουσολινι.
•Στη Γαλλία ο Μακρον προσπαθεί να κουμαντάρει το κοινοβούλιο της νέας συμμαχίας της Άκρας Δεξιας με την Άκρα Αριστερά.Ασχολείται με αυτή τη μπουρδα που ακουει στο όνομα «σκάνδαλο Uber”.Κάπου διάβασα-μάλλον fake- ότι έχει κατάθλιψη.
•Στην Αγγλία ο Johnson με τη τρέλα του αναμένει τον διάδοχο του στις 5/9.Ο αγων σκληρός ανάμεσα στον Ινδό μαικηνα και την βοηθό ταχυδακτυλουργού.Οι Σκωτσέζοι και οι Ιρλανδοί εντεινουν το αίτημα για δημοψηφισματα ανεξαρτησιας.
•Στις ΗΠΑ και ενώ ο Μπαιντεν είναι στη Τζεντα και συνδιαλέγεται με τον κραταιό διαδοχο του θρόνου-τι ντροπή- το Νοεμβριο το Κογκρεσσο πιθανόν να περάσει στον Τραμπ.Ήδη προετοιμάζεται για τις εκλογές του 24 λέγοντας πως η ζωή αρχίζει στα 80.
•Στη Γερμανία ο Σολτς αδυνατεί να ελέγξει τον ενδεχόμενο ενεργειακό Αρμαγεδδώνα.Η χώρα είναι σε πανικό.
Και ο πόλεμος συνεχίζεται.Το αίμα κρουνός.Ο λαγός του Πούτιν που προσφάτως χώρισε και έχει νεύρα απειλεί και ειρωνεύεται.
Φοβάμαι πως αν συνεχίσουμε έτσι ο αντίπαλος δεν θα είναι ο Πούτιν.Θα είναι η σάρα η μαρα και το κακό συναπάντημα.

Ένα καλοκαιρινό διήγημα διάλεξα για σήμερα που ο ήλιος καίει, με αναμνήσεις από το Πανόραμα Θεσσαλονίκης την εποχή που ήταν ακόμα χωριό και τόπος παραθερισμού «αλά παλαιά».

Γεννημένη στο Πανοραμα, η Ελένη Γερασιμίδου (1949) εκτός από γνωστή ηθοποιός είναι και συγγραφέας (εδώ η εργογραφία της) ενώ επίσης έχει και πολιτική δραστηριότητα μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ -εξελέγη βουλεύτρια Β’ Θεσσαλονίκης το 2012 και τον Γενάρη του 2015, ενώ είχε εκλεγεί και στις εκλογές του 2019 αλλά παραιτήθηκε. 

Το σύντομο αλλά πολύ καλογραμμένο σημερινό διήγημα προέρχεται από τη συλλογή «To Σινέ Πανόραμα» με 21 διηγήματα για το Πανόραμα των παιδικών χρόνων της συγγραφέα. Το είχα ανεβάσει στον παλιό μου ιστότοπο και στη συνέχεια συμπεριλήφθηκε στο Λογοτεχνικό Ιστολόγιο. 

Οι οικογένειες

Το Πανόραμα κάθε καλοκαίρι γέμιζε παραθεριστές. Από την αρχή της άνοιξης ερχόντουσαν οι οικογένειες και ψάχνανε να καπαρώσουν κάποιο σπίτι για τους μήνες του καλοκαιριού. Υπήρχαν και κάνα – δυο μεσίτες, χωρίς γραφεία και άδειες βέβαια, που βοηθούσαν τους Σαλονικιούς να επιλέξουν σύμφωνα με τις δυνατότητές τους.

Το σπίτι της γιαγιάς μου ήταν απ΄ τα καλύτερα τότε. Είχε μεγάλη σάλα, βεράντες μπρος-πίσω και μια ασυναγώνιστη θέα στην πόλη. Οι άνθρωποι που το νοίκιαζαν ήταν επίλεκτα μέλη της σαλονικιώτικης κοινωνίας, με λεφτά και γούστο. Στο κάτω σπίτι που μέναμε εμείς ερχόντουσαν πιο φτωχοί, τίποτα δημόσιοι υπάλληλοι ή μικροβιοτέχνες που νοικιάζανε το ένα δωμάτιο με κουζίνα που διαθέταμε.

Εμείς πηγαίναμε σ΄ ένα διπλανό δωμάτιο που μας παραχωρούσε η γιαγιά. Μας άρεσε που μπαίναν τα ντιβάνια ακόμα πιο στριμωχτά και τα κουζινικά σ΄ ένα τραπέζι όλα. Πλέναμε τα πιάτα έξω στην αυλή, στη βρύση, πάνω σ΄ ένα τραπέζι εκστρατείας. Μετακομίζαμε κάθε καλοκαίρι με το που έκλειναν τα σχολεία και ξανά το φθινόπωρο που άνοιγαν. Το πανηγύρι γινόταν τον Ιούνιο που άρχιζαν να έρχονται οι πρώτοι παραθεριστές.

Εμείς τη στήναμε στη στροφή, στο ύψωμα όπου τώρα είναι το Ηρώον, και περιμέναμε. Από μακριά βλέπαμε το φορτηγό. Ο πρώτος που το έβλεπε φώναζε : «Οικογένεια! Οικογένεια!»

Σε λίγο το φορτηγό πλησίαζε αγκομαχώντας και μεις κάναμε εκτίμηση της οικονομικής κατάστασης του παραθεριστή απ΄ τα τσουμπλέκια που είχε φορτώσει μαζί του για τις διακοπές. Αν είχε παγωνιέρα ή ψυγείο, αν έφερνε ντιβάνια με στρώματα ή ράντζα εκστρατείας. Τρέχαμε πίσω απ΄ το φορτηγό να δούμε πού θα ξεφορτώσει. Εκεί γινόντουσαν και οι πρώτες γνωριμίες με κάτι ασθενικά παιδάκια, χλωμά απ’ την αδενοπάθεια, που μας φάνταζαν ακατάδεκταּ αλλά τώρα που το σκέφτομαι μάλλον θλιμμένα ήταν.

Στις επόμενες μέρες ξεκαθαρίζαμε τις σχέσεις μας. Γινόντουσαν φιλίες που κρατούσαν πολλά συνεχόμενα καλοκαίρια ή μια ολόκληρη ζωή. Μας φέρναν συνήθειες απ΄ τη ζωή στην πόλη. Τους μαθαίναμε να σκαρφαλώνουν στα δέντρα, να περπατάνε ξυπόλητα χωρίς να τους ενοχλούν τα χαλίκια και τ’ αγκάθια, να κλέβουν σύκα απ΄ τα χωράφια και να γεμίζουν τα καλάθια για το ρετσέλι.

Τα ρετσέλια τα έψηναν οι γιαγιάδες μας σε κάτι μεγάλες λεκάνες χάλκινες πάνω σε φωτιές που ανάβαμε στην αυλή. Αυτό ήταν το μεγάλο μας πανηγύρι. Ανάμεσα σε δυο μεγάλες πέτρες τετράγωνες ή χοντρά τούβλα, ανάβαμε μια δυνατή φωτιά.

Πάνω στα τούβλα έμπαινε η λεκάνη με τα ώριμα σύκα και τη ζάχαρη. Όταν άρχιζε να ψήνεται το ρετσέλι, μοσχοβολούσε ο τόπος. Εμείς τροφοδοτούσαμε τη φωτιά. Τα παραθεριστάκια παίρναν μέρος μαγεμένα και κοκκίνιζαν τα χλωμά μαγουλάκια τους. Ο καπνός έκανε τα μάτια μας να δακρύζουν. Για να τον αποφύγουμε αλλάζαμε θέσεις κι ο καπνός μάς ακολουθούσε. Η γιαγιά μου μάς καθησύχαζε :

— Στις όμορφες πάει ο καπνός.

Εγώ ήξερα πια – απ΄ τις μπουγάδες που βάζαμε με τον ίδιο τρόπο – ότι αυτό ήταν το γοητευτικό ψέμα της γιαγιάς μου. Οι φίλες μου του καλοκαιριού όμως το πίστευαν και δώστου να φουντώνουν τη φωτιά με κλαδιά του πεύκου που έβγαζε και τον πιο πολύ καπνό.

Τότε όλ’ αυτά τα παιδιά που μπορούσαν να παραθερίζουν μας φαινόντουσαν πλούσια. Ήταν που είχαν φρέσκο βούτυρο στο ψωμί τους, ψητό μπιφτέκι, γεμιστά μπισκότα Παπαδοπούλου, έπιναν κακάο και προπάντων όλ’ αυτά τα υπέροχα εδέσματα τα τρώγαν με το ζόρι.

Τα κυνηγούσαν οι μάνες τους μ’ ένα πιάτο απ’ το πρωί και τα παρακαλούσαν να φάνε. Αυτά βάζανε μια μπουκιά στο στόμα και δεν την καταπίνανε για ώρες. Μ’ αυτό τον τρόπο κάναν την επανάστασή τους κατά της υποχρεωτικής σίτισης που τους επιβαλλόταν.

Οι μανάδες στην απελπισία τους γινόντουσαν σκληρές με μας που ξερογλειφόμασταν απορημένα πάνω απ΄ το γεμάτο πιάτο που αρνιόταν το βλαστάρι τους.

— Φάε, αγάπη μου! Αλλιώς θα το δώσω στην Ελενίτσα.

Άνοιγα εγώ το στόμα μου να πάρω την μπουκίτσα με το βούτυρο και τη μαρμελάδα φράουλα που με τρέλαινε αλλά το χέρι της μάνας είχε άλλη κατεύθυνση.

Εμείς ξεροκαταπίναμε και φεύγαμε περήφανα, όταν αντιλαμβανόμασταν τους όρους του παιχνιδιού.

Ο Χάρης όμως φέρθηκε πιο ξύπνια και μάγκικα απ΄ όλους. Το ΄πε μια η κυρία, το ΄πε δυο : «Φάε μωρό μου, αλλιώς θα τη δώσω την κρέμα στο Χαρούλη», αρπάζει κι ο Χαρούλης το πιάτο με την κρέμα και το ασημένιο κουταλάκι κι από δω παν κι άλλοι.

Έκλαιγε μετά η κυρία να της επιστρέψει τουλάχιστον το ασημένιο κουταλάκι. Μια άλλη χρησιμοποίησε το μεγάλο μέσον, τον τρελό του χωριού τον Αναστάση. Περνούσε ο Αναστάσης γελαστός – κανένας δεν τον φοβόταν – κι η κυρία φώναξε για να φοβίσει το παιδί.

— Πες του, βρε Αναστάση, να φάει.

Το κοιτάει ο Αναστάσης τρυφερά το παιδάκι και του λέει :

— Φάε, γαμώ τη μάνα σ’, φάε!

Αργότερα ανακαλύψαμε ότι όλοι αυτοί που εμείς νομίζαμε για πλούσιους ήταν μισθοσυντήρητοι άνθρωποι. Χωρίς κανένα περιουσιακό στοιχείο, μαζεύανε τις οικονομίες τους για να κάνει το παιδί τους τρεις μήνες στην εξοχή μας και να συνέλθει απ’ την αδενοπάθεια που τότε ήταν στο φόρτε της.

Τους συγχωρήσαμε τα πάντα και τους λυπηθήκαμε. Εμείς είχαμε τον καθαρό αέρα μας και την ακόρεστη όρεξή μας. Εμάς μας κυνηγούσαν να μη φάμε. Μ’ έστελνε η μάνα μου να πάρω πέντε δραχμές βούτυρο φαγητού (έτσι λέγαμε τότε τη «Φυτίνη») να μαγειρέψει. Μου έβαζε ο μπακάλης μια σπατουλιά στο λαδόχαρτο.

Στο σπίτι το περιλαβαίναμε με το Γιώργο και την Αναστασία μας, το αλείφαμε στο ψωμί, το πασπαλίζαμε μ’ αλάτι και γλεντούσαμε μια χαρά. Ερχόταν η μάνα μου, δεν είχε με τι να μαγειρέψει, στενοχωριόταν.

Βρέχαμε το ψωμί, το βουτούσαμε στη ζάχαρη. Πήγαινε η μάνα μου να κεράσει καφέ το μουσαφίρη, μέσα στο ψίχουλο ο καφές, ντρεπόταν.

Φώναζε ο πατέρας για τη λαιμαργία μας, μας μάλωνε κιόλας. Όπου κι αν κρύβανε το γλυκό του κουταλιού θα το βρίσκαμε.

Οι παραθερίστριες απελπιζόντουσαν με τα παιδιά τους που δεν έτρωγαν, οι δικές μας απελπιζόντουσαν που τρώγαμε.

Οι οικογένειες τα μάζευαν στο τέλος του καλοκαιριού και φορτώνανε πάλι στα φορτηγά.

Αποχαιρετιόμασταν με συγκίνηση εκατέρωθεν και υποσχέσεις για το επόμενο καλοκαίρι. Κανείς δεν είχε  όρεξη να τρέξει πίσω απ΄ το φορτηγό να φωνάξει «Οικογένεια! Οικογένεια!»

Όταν χανόντουσαν απ΄ τα μάτια μας, μπαίναμε στα άδεια δωμάτια και τα ψάχναμε. Όλο και κάτι μας άφηναν. Μια ξεμαλλιασμένη σκούπα, ένα κουτάκι κρέμα «NIVEA», ένα μισολειωμένο μοσχοσάπουνο «ΕΡΜΗΣ», άδεια μπουκάλια μπύρας «FIX», καμιά σκασμένη μπάλα.

Κάποιοι άφησαν ένα προφυλακτικό. Ο Γιώργος με την Αναστασία το φούσκωσαν και παίζανε. Τους είδε η γιαγιά μου και φώναζε :

— Ούι ανάθεμά σας. Ατά σα λιλία τουν βάλνα τα.
Που σ΄ ελεύθερη μετάφραση σημαίνει :
— Κακό χρόνο να ΄χετε! Αυτά τα βάζουν στα πουλιά τους!

Ο Γιώργος άρχισε να τρέχει με το φουσκωμένο προφυλακτικό παροτρύνοντας την Αναστασία :

— Τρέχα, Αναστασία, τρέχα! Ψέματα λέει για να μας το πάρει το μπαλόνι.

Έφευγαν λοιπόν οι οικογένειες και μεις ξαναμπαίναμε στο σπίτι μας, τινάζαμε τα μπουριά απ΄ τις σόμπες, μπαίναν στη μέση τα μαγκάλια για τις πρώτες ψυχρούλες.

Το σπίτι άρχιζε να μυρίζει τετραδίλα και ξυσίδια απ’ τα μολύβια. Η γιαγιά γυρνούσε τ’ απογεύματα φορτωμένη στην πλάτη πουρναρόξυλα με το Φρέντυ πιστό ακόλουθο.

Τα τετράδια γέμιζαν λαδιές πάνω στο τραπέζι πολλαπλών χρήσεων της κουζίνας.

Οι οικογένειες είχαν φύγει, η οικογένεια μαζευόταν στα δικά της ξανά ν’ αντιμετωπίσει το χειμώνα.-

Από τη συλλογή 21 διηγημάτων «Το Σινέ ‘’Πανόραμα’’» (Περίπλους χ.χ.), σελίδες 31-35.

Πηγή: sarantakos.Wordpress.com