Υπάρχει μια παλιά διαπίστωση που, χωρίς να αποτελεί ιστορικό νόμο, μοιάζει να επαληθεύεται ξανά και ξανά: οι δύσκολοι καιροί γεννούν δυνατούς ανθρώπους, οι δυνατοί άνθρωποι δημιουργούν εύκολους καιρούς, οι εύκολοι καιροί γεννούν αδύναμους ανθρώπους και οι αδύναμοι άνθρωποι, με τη σειρά τους, δημιουργούν δύσκολους καιρούς.
Η δυσκολία είναι ένας σκληρός αλλά δίκαιος δάσκαλος. Αναγκάζει τον άνθρωπο να καλλιεργήσει την επιμονή, την αυτοπειθαρχία, την υπευθυνότητα και την αλληλεγγύη. Όταν τίποτε δεν χαρίζεται, μαθαίνεις να δημιουργείς. Όταν όλα κινδυνεύουν, μαθαίνεις να προστατεύεις όσα έχουν πραγματική αξία.
Οι άνθρωποι αυτοί χτίζουν κοινωνίες ασφαλέστερες, πλουσιότερες και δικαιότερες. Και τότε αρχίζει να εμφανίζεται ένας παράδοξος κίνδυνος: η ίδια η επιτυχία τους. Οι επόμενες γενιές απολαμβάνουν τους καρπούς χωρίς να έχουν γνωρίσει τον κόπο που τους παρήγαγε. Η ευημερία μετατρέπεται σιγά-σιγά από κατάκτηση σε αυτονόητο δικαίωμα.
Όταν η άνεση αντικαταστήσει την προσπάθεια και η απαίτηση τη δημιουργία, ο χαρακτήρας αρχίζει να εξασθενεί. Δεν λείπουν οι γνώσεις ούτε τα μέσα· λείπει η αντοχή απέναντι στη δυσκολία. Και τότε οι κοινωνίες γίνονται πιο ευάλωτες στις κρίσεις που αργά ή γρήγορα θα εμφανιστούν.
Βέβαια, η ιστορία δεν κινείται σαν εκκρεμές ούτε όλοι οι άνθρωποι ακολουθούν αυτό το μοτίβο. Κάθε γενιά έχει τις εξαιρέσεις της. Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν ο κύκλος υπάρχει, αλλά αν μπορούμε να τον ανακόψουμε.
Η μεγαλύτερη πρόκληση κάθε εποχής είναι να μεγαλώνει ανθρώπους με τη δύναμη εκείνων που γνώρισαν τις δυσκολίες, χωρίς να χρειαστεί πρώτα να περάσουν μέσα από την καταστροφή. Να διδάσκει την αξία της ευθύνης, της εργασίας και της εγκράτειας ακόμη και μέσα στην αφθονία.
Γιατί τελικά δεν είναι οι εύκολοι ή οι δύσκολοι καιροί που καθορίζουν το μέλλον. Είναι ο χαρακτήρας των ανθρώπων που καλούνται να τους ζήσουν.
Στο κάτω κάτω της γραφής: οι εποχές δεν φτιάχνουν μόνες τους τους ανθρώπους· οι άνθρωποι είναι εκείνοι που, με τον χαρακτήρα τους, διαμορφώνουν τις εποχές.
ΚΜ
*εμπνευσμένο από το σχετικό απόφθεγμα για τους δύσκολους καιρούς του G. Michael Hopf που γράφτηκε για πρώτη φορά μέσα στο βιβλίο του «Those Who Remain» (το 7ο βιβλίο της σειράς διάσημης σειράς The New World, που πρωτοκυκλοφόρησε το 2013).
