«Ο κόσμος είναι μια ψευδαίσθηση, αλλά μια ψευδαίσθηση που πρέπει να την παίρνουμε στα σοβαρά», γράφει ο Άλντους Χάξλεϋ. Η φράση του μοιάζει παράδοξη. Αν ο κόσμος μάς ξεγελά, γιατί να του δίνουμε τόση σημασία; Ίσως επειδή μέσα του ζούμε, αγαπούμε, πληγώνουμε και πληγωνόμαστε. Όσο περιορισμένη κι αν είναι η γνώση μας, οι συνέπειες των πράξεών μας φτάνουν στους άλλους.
Καθένας βλέπει τη ζωή μέσα από τη δική του μικρή χαραμάδα: τις εμπειρίες, τις επιθυμίες, τους φόβους και τις πεποιθήσεις του. Συχνά παίρνουμε αυτό το στενό άνοιγμα για ολόκληρο τον ορίζοντα. Βιαζόμαστε να κρίνουμε έναν άνθρωπο, να εξηγήσουμε μια αποτυχία, να αποφανθούμε για το δίκαιο. Κι έπειτα έρχεται ένα γεγονός, μια εξομολόγηση, μια απώλεια και μας δείχνει πόσα είχαν μείνει έξω από το βλέμμα μας.
Με τα χρόνια αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε τις πλάνες μας. Κάποιες φιλοδοξίες μικραίνουν, ορισμένες βεβαιότητες υποχωρούν, παλιές νίκες χάνουν τη λάμψη τους. Αυτή η επίγνωση μπορεί να μας κάνει πιο προσεκτικούς: να ακούμε λίγο περισσότερο, να καταδικάζουμε δυσκολότερα, να αφήνουμε χώρο για όσα ακόμη δεν γνωρίζουμε.
Υπάρχει όμως και ο πειρασμός της παραίτησης. Αφού όλα περνούν και τόσα αποδεικνύονται διαφορετικά απ’ όσα πιστεύαμε, εύκολα λέμε: «Τι σημασία έχει;» Έχει σημασία για εκείνον που περιμένει τη βοήθειά μας. Για τον άνθρωπο που πληγώθηκε από μια κουβέντα μας. Για το παιδί που θα θυμάται αν σταθήκαμε δίπλα του.
Μπορούμε, λοιπόν, να ζούμε με λιγότερη βεβαιότητα και περισσότερη ευθύνη. Να θυμόμαστε ότι ίσως σφάλλουμε, χωρίς να αναβάλλουμε διαρκώς το καλό που μπορούμε να κάνουμε. Ο κόσμος μπορεί να ξεπερνά την κατανόησή μας· ο άνθρωπος απέναντί μας, όμως, περιμένει μια απάντηση.
