Γιατί το ελληνικό χρέος σήμερα είναι πολύ πιο ασφαλές από το 2010

Σε συνέχεια της χθεσινής κουβέντας με φίλους στην ταβέρνα της Πεντέλης

ΚΜ

Γιατί το ελληνικό χρέος σήμερα είναι πολύ πιο ασφαλές από το 2010

Το επιχείρημα ότι «το 2010 χρωστούσαμε 300 δισ. και σήμερα 360–370 δισ., άρα είμαστε σε χειρότερη θέση» εστιάζει αποκλειστικά σε ένα απόλυτο νούμερο, παραβλέποντας τους πραγματικούς όρους βιωσιμότητας ενός δανείου: πόσα κερδίζεις, τι τόκο πληρώνεις και πότε πρέπει να επιστρέψεις τα χρήματα.

Το παράδειγμα ενός στεγαστικού δανείου

Φανταστείτε δύο δανειολήπτες:

Ο δανειολήπτης του 2010 χρωστάει 300.000€, έχει εισόδημα που καταρρέει, πληρώνει τόκο 8%–10% και η τράπεζα του ζητάει να επιστρέψει όλο το κεφάλαιο μέσα σε 3 χρόνια. Αυτός ο άνθρωπος χρεοκοπεί άμεσα.

Ο δανειολήπτης του σήμερα χρωστάει 360.000€, το εισόδημά του αυξάνεται σταθερά, έχει συμφωνήσει «παγωμένο» τόκο γύρω στο 1,5% και η εξόφληση έχει απλωθεί σε βάθος 20–30 ετών, ενώ διατηρεί και ένα γεμάτο ταμείο ασφαλείας στην άκρη.

Παρότι το ονομαστικό ποσό είναι ελαφρώς μεγαλύτερο, ο δεύτερος δανειολήπτης κοιμάται ήσυχος. Αυτή ακριβώς είναι η διαφορά της Ελλάδας τότε και τώρα.

ΟΙ 4 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: 2010 vs ΣΗΜΕΡΑ

1. Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΠΛΗΡΩΜΗΣ (Χρέος ως % ΑΕΠ)

ΤΟ 2010 (Στο χείλος του γκρεμού):

127% του ΑΕΠ και εκτινασσόταν ραγδαία.

Το ΑΕΠ κατέρρεε (-5% έως -7% ετησίως), κάνοντας το χρέος δυσβάσταχτο.

ΣΗΜΕΡΑ (Σταθερότητα):

~146%–150% του ΑΕΠ και μειώνεται ταχύτατα.

Η οικονομία αναπτύσσεται και ο λόγος χρέους προς εθνικό εισόδημα υποχωρεί με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρώπη.

1. ΤΟ ΕΤΗΣΙΟ ΤΑΜΕΙΟ (Έλλειμμα vs Πλεόνασμα)

ΤΟ 2010 (Στο χείλος του γκρεμού):

Τρύπα -10,5% (Πρωτογενές έλλειμμα).

Το κράτος ξόδευε κάθε χρόνο ~24 δισ. ευρώ παραπάνω από τα έσοδά του μόνο για τη βασική λειτουργία του.

ΣΗΜΕΡΑ (Σταθερότητα):

Πρωτογενές πλεόνασμα (+2,0% έως +2,4%).

Τα τακτικά έσοδα υπερκαλύπτουν τις δαπάνες, αφήνοντας πόρους για την αποπληρωμή τόκων.

1. ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ (Επιτόκια)

ΤΟ 2010 (Στο χείλος του γκρεμού):

Ανεξέλεγκτα επιτόκια αγοράς (>10%).

Κάθε αναχρηματοδότηση ομολόγου γινόταν με όρους «τοκογλυφίας» καθώς οι αγορές δεν μας εμπιστεύονταν.

ΣΗΜΕΡΑ (Σταθερότητα):

«Κλειδωμένο» μέσο επιτόκιο (~1,6%–1,7%).

Το συντριπτικό μέρος των ευρωπαϊκών δανείων έχει σταθερό, χαμηλό κόστος, απόλυτα προστατευμένο από τις διεθνείς αυξήσεις επιτοκίων.

4.Ο ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ (Διάρκεια λήξεων)

ΤΟ 2010 (Στο χείλος του γκρεμού):

Μέση διάρκεια αποπληρωμής μόλις 6–7 χρόνια.

Τεράστιες δόσεις που έπρεπε να πληρωθούν άμεσα (π.χ. 20 δισ. ευρώ μόνο την άνοιξη του 2010).

ΣΗΜΕΡΑ (Σταθερότητα):

Μέση διάρκεια αποπληρωμής ~20 χρόνια.

Οι μεγάλες αποπληρωμές μετατέθηκαν για μετά το 2032, ενώ υπάρχει και ταμειακό απόθεμα («μαξιλάρι») ασφαλείας.

Το τελικό συμπέρασμα

Το 2010 η Ελλάδα δεν απειλήθηκε με στάση πληρωμών επειδή το νούμερο έγραφε 300 δισ., αλλά επειδή δεν υπήρχε κανείς να της δανείσει ούτε ένα ευρώ για να πληρώσει τις άμεσες δόσεις της.

Σήμερα, το ονομαστικό χρέος είναι μεν υψηλό, αλλά:

1. Δεν πιέζει το κράτος με άμεσες λήξεις, αφού είναι απλωμένο σε βάθος δεκαετιών.
2. Εξυπηρετείται με πολύ χαμηλούς τόκους, μικρότερους ακόμα και από χώρες με μικρότερο δημόσιο χρέος (όπως η Ιταλία).

1. Η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, δανείζεται αυτόνομα από τις αγορές και παράγει πλεονάσματα αντί για νέα ελλείμματα.