Λένε πως στις δύσκολες ώρες φαίνεται ο χαρακτήρας του ανθρώπου. Όμως ακόμη περισσότερο να φαίνεται στις καλές. Στη δυσκολία αναζητούμε βοήθεια, αναγνωρίζουμε τα όριά μας, γινόμαστε πιο ταπεινοί. Στην επιτυχία, αντίθετα, υπάρχει ο κίνδυνος να πιστέψουμε πως όλα είναι αποκλειστικά δικό μας κατόρθωμα.
Όταν η ζωή αρχίζει να μας χαμογελά, όταν οι κόποι αποδίδουν, όταν έρχονται χρήματα, αναγνώριση, δύναμη ή κύρος, τότε εμφανίζεται ένας ύπουλος πειρασμός: να θεωρήσουμε την εύνοια δικαίωμα και την επιτυχία απόδειξη ανωτερότητας. Να ξεχάσουμε πόσοι άνθρωποι στάθηκαν δίπλα μας, πόσες συγκυρίες μάς ευνόησαν και πόσα πράγματα, τελικά, δεν εξαρτήθηκαν από εμάς.
Γι’ αυτό η ευλογία χρειάζεται ίσως περισσότερη σύνεση από τη δοκιμασία. Δεν είναι μόνο δώρο· είναι και ευθύνη. Αν η επιτυχία σε κάνει περισσότερο γενναιόδωρο, πιο ανθρώπινο και πιο πρόθυμο να βοηθήσεις, τότε κάτι καλό έμαθες από αυτήν. Αν όμως σε κάνει αλαζόνα, απόμακρο και βέβαιο για την ανωτερότητά σου, τότε το δώρο κινδυνεύει να μετατραπεί σε παγίδα.
Η ταπεινοφροσύνη δεν σημαίνει να αρνείσαι την αξία σου ούτε να υποτιμάς όσα πέτυχες. Σημαίνει να γνωρίζεις ότι κανείς δεν προχωρεί ολομόναχος. Πίσω από κάθε επιτυχία υπάρχουν άνθρωποι, ευκαιρίες, συμπτώσεις, συγκυρίες — και, για όποιον πιστεύει, η χάρη του Θεού.
Γι’ αυτό, όταν όλα πηγαίνουν καλά, μην κοιτάς μόνο μπροστά. Κοίτα πίσω: για να θυμηθείς ότι δεν έφτασες μόνος.
Ο εγωισμός δεν μεγαλώνει όταν ανεβαίνεις. Μεγαλώνει όταν ξεχνάς πώς ανέβηκες.
Η αληθινή δοκιμασία της επιτυχίας δεν είναι η άνοδος — είναι η μνήμη. Και η μεγαλύτερη ευλογία δεν είναι να φτάσεις ψηλά, αλλά να μην ξεχάσεις ποιος ήσουν όταν ξεκίνησες.
1
