Στο έργο Συμπόσιο του Πλάτωνα ο έρωτας παρουσιάζεται όχι απλώς ως συναίσθημα, αλλά ως μία από τις βαθύτερες δυνάμεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Στο συμπόσιο των Αθηναίων συνομιλητών, ο έρωτας δεν περιορίζεται στην έλξη μεταξύ δύο ανθρώπων· γίνεται αφορμή για στοχασμό γύρω από την ομορφιά, τη γνώση και την ανθρώπινη δημιουργία.
Η πιο βαθιά ερμηνεία αποδίδεται στη διδασκαλία της Διοτίμα της Μαντινείας, σύμφωνα με την οποία ο έρωτας είναι η επιθυμία του ανθρώπου να κατακτήσει το καλό και το ωραίο για πάντα. Ο άνθρωπος, ως θνητός, επιζητεί έναν τρόπο να αγγίξει την αθανασία· και αυτό το επιτυγχάνει μέσα από τη δημιουργία — είτε γεννώντας παιδιά είτε γεννώντας έργα πνεύματος.
Ο έρωτας, λοιπόν, ξεκινά από τη γοητεία ενός όμορφου σώματος. Όμως αυτή είναι μόνο η αρχή. Σταδιακά ο άνθρωπος ανακαλύπτει την ομορφιά σε περισσότερα σώματα, ύστερα στην ψυχή, στους νόμους, στις ιδέες και τελικά στη γνώση. Στην κορυφή αυτής της πορείας βρίσκεται η θέα της ίδιας της Ιδέας του Ωραίου — μιας ομορφιάς αιώνιας, αμετάβλητης και καθαρής.
Έτσι ο έρωτας, κατά τον Πλάτωνα, γίνεται η δύναμη που ανυψώνει τον άνθρωπο από το αισθητό στο πνευματικό. Είναι η επιθυμία που κινεί τον φιλόσοφο να αναζητήσει τη σοφία, τον ποιητή να δημιουργήσει, και κάθε άνθρωπο να ξεπεράσει τα όρια της καθημερινής ύπαρξης.
Στο τέλος, ο έρωτας δεν είναι μόνο μια ανθρώπινη εμπειρία· είναι η ίδια η ορμή της ψυχής προς το ωραίο, το αληθινό και το αιώνιο. Μέσα από αυτόν ο άνθρωπος δεν αγαπά απλώς — μαθαίνει να ανυψώνεται.