..αν θέλουμε ένα καλύτερο μέλλον, πρέπει να αλλάξουμε (σύντομα) τον κόσμο – στηριγμένοι στα δεδομένα και όχι στις προκαταλήψεις μας….

Vaclav Smil.

Ο Vaclav Smil είναι Τσέχο-Καναδός επιστήμονας και αναλυτής πολιτικής. Είναι Διακεκριμένος Ομότιμος Καθηγητής στη Σχολή Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο της Μανιτόμπα στο Γουίνιπεγκ.

•Κατ αρχήν προτιμώ τη δική μας νοοτροπία. Χωρίς καμιά επιφύλαξη. Αν εδώ, ο μη γενοιτο, συνέβαινε ότι συνεβη στην Αμερική, ούτε καν και το μισό να συνέβαινε, η κυβέρνηση θα είχε πέσει. Αύτανδρη, επί τόπου. Εκατομμύρια χωρίς ρεύμα με θερμοκρασίες -10 έως – 40. Εκεί δεν φταίει κανένας. Ούτε Πρόεδρος,ούτε κυβέρνηση,ούτε κυβερνήτες ούτε αυτοδιοίκηση ούτε εταιρείες παροχής ρεύματος. Φταίει αποκλειστικά ο Θεός. Ακόμα και οι δρόμοι δεν έχουν κλείσει. Συστάσεις μόνο και πολλοί βγαίνουν και τρακάρουν σαν συγκρουόμενα σε λούνα πάρκ. Εδώ ένας ορειβάτης κινδυνεύει και κινητοποιείται το συμπαν να τον σώσει. Και τρωει κριτική αν αργήσει ή κάνει κάποιο λάθος.
•Των φρονίμων τα παιδιά. Δεν την ξέρουν την παροιμία στην Αμερική.

Πάνος Μπιτσαξής

Στελέχη της Ιντεραμέρικαν σε επίσκεψη τους στο προεδρικό Μέγαρο και συνάντηση με τον πρόεδρο Βασιλείου

«Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
να’ ν’ ήμερος να ‘ ναι άκακος
λίγο φαί λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ανάσταση

κι όπου φωλιάσει και σταθεί
κανείς να μην του φτάνει εκεί

Μα ‘ρθαν αλλιώς τα πράματα
τονε ξυπνάν χαράματα
Τον παν τον φέρνουν πίσω μπρος
του τρώνε και το λίγο βίος

κι από το στόμα την μπουκιά
πάνω στην ώρα τη γλυκιά

του τηνε παίρνουνε κι αυτή
Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί!

Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί
γι’ αυτούς δεν έχει “εγώ” κι “εσύ”
Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί
γι’ αυτούς δεν έχει χόρταση.»

Οδυσσέας Ελύτης
«Ο Ήλιος ο ηλιάτορας»

Σταβέντο, Χιό και Πάσπαργκο

Γραμμή στο Καβοντόρο

Του καπετάνιου τη φωνή (νύχτα βαριά και σκοτεινή)

Να ακούς αμπάσα και βραχνή

Μέσ´στον ηχήεντα πόντον.

Να καταλάβεις τι θα ειπή της εκκλησίας η ευχή: υπέρ πλεόντων

Αργύρης Αναπλιώτης

Όσο ζούμε θαμπωμένοι και άπραγοι κάτω από το βάρος της παλιάς μας δόξας και δεν ζητάμε να ζήσουμε υπεύθυνα και δημιουργικά την δίκη μας ζωή, προκοπή ας μην περιμένουμε.

Ανδρέας Καρκαβίτσας (1865-1922) συγγραφέας, θεμελιωτής της ηθογραφίας και εκπρόσωπος του νατουραλισμού στη νεοελληνική λογοτεχνία.

W. B. YEATS, ΜΙΑ ΓΈΝΝΗΣΗ

*

Αφιέρωμα του ΝΠ στον Ουίλλιαμ Μπ. Γέητς [ 1 / 6 ]

~.~

ΜΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗ

Ποια στέκει εκεί με το παιδί;
Έν’ άστρο τής τρυπάει τ’ αυτί.

Ποιος φώτισε έτσι τη φασκιά;
Όχι όποιος – ο Ντελακρουά.

Τι κυνηγά ψύλλους, κοριούς;
Του Ίρβινγκ ο φτερωμένος νους.

Πώς και δεν στάζει από ψηλά;
Άπλωσε ο Λάντορ μουσαμά.

Ποιος διώχνει αγύρτες και μωρούς;
Βροντά ο Ταλμά με κεραυνούς.

Τρόμος της κόβει τη μιλιά.
Ανήλεο βλέμμα την κοιτά;

~.~

Το λίκνο της Βηθλεέμ και οι συμβολισμοί του ενέπνευσαν επανειλημμένα τον Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς και την ποίησή του. Το ποίημα «Μια γέννηση» ανήκει στα τελευταία που έγραψε και περιλαμβάνεται στα Last poems (1938-39) που δημοσιεύτηκαν μεταθανατίως. Για την εικόνα του δεύτερου στίχου, ο ποιητής σημείωνε σε άλλη περίσταση:

«Είχα στη μνήμη μου βυζαντινές ψηφιδωτές απεικονίσεις του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, οι οποίες δείχνουν μια γραμμή τραβηγμένη από ένα αστέρι ώς το αυτί της Παναγίας. Εκείνη δέχεται τον Λόγο διά του αυτού, ένα αστέρι πέφτει και ένα αστέρι γεννιέται.»

Κατά τα λοιπά, ο ποιητής σχολιάζει τη Γέννηση του Χριστού διά της τέχνης: μνημονεύοντας τέσσερις καλλιτέχνες και συγγραφείς, τους δικούς του τρόπον τινά Μάγους που περιβάλλουν και προστατεύουν το θείο βρέφος. Κατά σειρά, τον Ferdinand-Vietor-Eugene Delacroix (1798-1863), Γάλλο ζωγράφο· τον Walter Savage Landor (1775-1864), Άγγλο συγγραφέα· τον Sir Henry Irving (1838-1905), Άγγλο ηθοποιό· και τον François Joseph Talma (1763-1826), Γάλλο ηθοποιό.

Ας προσεχθεί πάντως ιδιαιτέρως το τελευταίο δίστιχο: λίγους μήνες πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γέητς υπαινίσσεται τους περίφημους στίχους του της «Δευτέρας Παρουσίας», το Θηρίο που σέρνεται ώς τη Βηθλεέμ. Ο ιστορικός κύκλος της εποχής και του πολιτισμού μας έχει ολοκληρωθεί, ο νέος πέπρωται να εγκαινιαστεί όχι με τον ερχομό ενός Θεού, αλλά ενός Τέρατος:

κι ήρθε επιτέλους ποιου σκαιού θηρίου η ώρα
στα μουλωχτά στη Βηθλεέμ να πάει να γεννηθεί;

Με τρόπο αντίστοιχο είχε περιγράψει και παλαιότερα (“Δύο τραγούδια από ένα θεατρικό”) την έλευση του Χριστού, συγκρίνοντας την Παναγία με την παρθένο Αθηνά που σπαράσσει το σώμα του Διονύσου.

Είδα να στέκει μια παρθένα που κοιτούσε
του ιερού Διονύσου τη σορό
και την καρδιά απ’ το στήθος του ανασπούσε
και την καρδιά του την παλλόμενη κρατούσε
κι ύψωνε την καρδιά του θριαμβικά·
τότε οι Μούσες ύμνησαν θερμά
τον Μέγα Ενιαυτό, λες και στον θείο χαμό 
είδαν μονάχα ένα έργο θεατρικό.

Μια νέα Τροία θ’ ανατείλει και θα δύσει,
μια νέα φατρία τα κοράκια θα ταΐσει,
μιας νέας Αργώς η πλώρη θα κινήσει
για κάποιο λούσο πιο φανταχτερό.
Σε πόλεμο κι ειρήνη αφέντρα πρώτη,
στάθηκε η Ρώμη τώρα τρομαγμένη
σαν η παρθένα βγήκε η μανιασμένη
με τ’ Άστρο της απ’ τα μυθώδη σκότη.

~.~

Η παρούσα ανάρτηση είναι το πρώτο από τα συνολικά έξι μέρη του εορταστικού αφιερώματος του ΝΠ στον Γέητς. Έως την προπαραμονή της Πρωτοχρονιάς θα ακολουθήσουν μια ευρεία επιλογή από τα «Ποιήματα», ένα μικρό ανθολόγιο δοκιμιακών αποσπασμάτων, μια ανάρτηση για το άγνωστο εδώ σε μας ενδιαφέρον του Ιρλανδού ποιητή για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι που έθρεψε δύο τουλάχιστον κείμενά του και, τέλος, μια εκτενής μελέτη για την, επίσης άδηλη αλλά εντυπωσιακή, ομοιότητα της δημιουργικής διαδρομής του μ’ εκείνην του Κωστή Παλαμά, συγγένεια που ώθησε ήδη τον Σέημους Χήνυ να τους αποκαλέσει «παράλληλους». Αυτή η τελευταία πρωτοπαρουσιάστηκε στο πρόσφατο παλαμικό συνέδριο του Ομόδους στην Κύπρο (βλ. τώρα τον τόμο Παλαμάς και κυπριακά γράμματα, Λευκωσία 2022). Τις μεταφράσεις και τα κείμενα του Αφιερώματος υπογράφει ο Κώστας Κουτσουρέλης.

Πηγή: neoplanodion.gr