ΟΡΕΙΝΟΣ

Στον κόσμο των αγορών οι άνθρωποι συχνά συμπεριφέρονται σαν πλήθος σε πανηγύρι. Άλλοτε παρασύρονται από ενθουσιασμό και αγοράζουν τα πάντα ακριβά, κι άλλοτε από φόβο και πουλούν τα πάντα φθηνά. Ο Μπέντζαμιν Γκρέιαμ, ο πατέρας της λεγόμενης «επένδυσης αξίας», παρατηρούσε αυτό το φαινόμενο με ψυχραιμία σχεδόν φιλοσοφική.

Η βασική του ιδέα ήταν απλή: η αξία ενός πράγματος δεν είναι πάντα η τιμή του.

Η αγορά, έλεγε, μοιάζει με έναν ιδιότροπο συνεταίρο που κάθε μέρα σου προτείνει μια διαφορετική τιμή για την επιχείρησή σας. Μια μέρα είναι ενθουσιασμένος και σου την πουλά πανάκριβα· την άλλη μέρα απελπισμένος και σου την δίνει σχεδόν τζάμπα. Ο σοφός άνθρωπος δεν παρασύρεται από τη διάθεση του συνεταίρου. Απλώς περιμένει τη στιγμή που η τιμή γίνεται λογική.

Έτσι γεννήθηκε η περίφημη αρχή του «περιθωρίου ασφαλείας». Να αγοράζεις μόνο όταν η αξία είναι πολύ μεγαλύτερη από την τιμή. Όχι από απληστία, αλλά από σύνεση.

Στην ουσία, ο Γκρέιαμ μιλούσε για κάτι πολύ βαθύτερο από τις μετοχές. Μιλούσε για μια στάση ζωής:

να μην συγχέουμε ποτέ την πραγματική αξία με την συγκυρία της στιγμής.

Το ίδιο συμβαίνει και στη ζωή. Οι εποχές της υπερβολής μάς κάνουν να υπερεκτιμούμε τα ασήμαντα, ενώ οι δύσκολες στιγμές μάς κάνουν να ξεχνάμε την αξία των σημαντικών. Ο ψύχραιμος άνθρωπος προσπαθεί να βλέπει πέρα από τις διακυμάνσεις της αγοράς — ή της μοίρας.

Ίσως γι’ αυτό ο πιο διάσημος μαθητής του, ο Γουόρεν Μπάφετ, συνήθιζε να λέει ότι το χρηματιστήριο είναι απλώς ένας μηχανισμός που μεταφέρει χρήματα από τους ανυπόμονους στους υπομονετικούς.

Και τελικά αυτή η φράση δεν αφορά μόνο τα χρήματα.

Αφορά τη σοφία.

Το δάχτυλο που γράφει προχωρεί·

κι αφού γράψει, συνεχίζει τον δρόμο του.

Ούτε η σοφία ούτε η ευσέβειά σου

μπορούν να σβήσουν μισή γραμμή απ’ όσα έγραψε.

Και ούτε όλα τα δάκρυά σου

δεν θα σβήσουν ούτε μία λέξη.

Ομάρ Καγιάμ ή Ομάρ Χαγιάμ ήταν ένας από τους σημαντικότερους διανοούμενους της μεσαιωνικής Περσίας.

Σημασία

Το τετράστιχο αυτό εκφράζει μια βαθιά ιδέα:

η μοίρα και ο χρόνος είναι αμετάκλητοι. Ό,τι έγινε, έγινε. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να ξαναγράψει το παρελθόν.

Είναι μια σκέψη σχεδόν τραγική, αλλά ταυτόχρονα λυτρωτική:

αφού δεν μπορούμε να αλλάξουμε το χθες, το μόνο που απομένει είναι να ζήσουμε με επίγνωση το σήμερα.

Το ερώτημα δεν είναι αν ο κόσμος αλλάζει, αλλά αν θα συνεχίσουμε να προσαρμοζόμαστε παθητικά ή αν θα τολμήσουμε να χαράξουμε μια στρατηγική που συνδυάζει αρχές και ισχύ. Σε έναν κόσμο όπου «αν δεν βρίσκεσαι στο τραπέζι, βρίσκεσαι στο μενού», η αδράνεια δεν αποτελεί ουδετερότητα· είναι μια επιλογή με βαρύ τίμημα.

Η πορεία ενός ανθρώπου δεν γράφεται μόνο με αποφάσεις και έργα. Γράφεται και με χειραψίες, βλέμματα, ανθρώπους που συναντήθηκαν στον δρόμο — και για λίγο περπάτησαν μαζί…

Συνέχεια της ανάρτησης :

“Μόνο η αλήθεια χτίζει γέφυρες”…

Ωστόσο, το εμπειρικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι ότι δεν υπάρχει μία και μόνη αλήθεια, που μπορούμε να αναζητήσουμε ως τελικό και κοινά αποδεκτό προορισμό…

Υπάρχουν διαφορετικές “οπτικές γωνίες” μέσα από τις οποίες ο καθένας μας προσεγγίζει τον κόσμο που τον περιβάλλει και τις (άλλες) απόψεις με τις οποίες έρχεται σε επαφή και ενίοτε σε αντιπαράθεση.

Η “αλήθεια μου” δεν είναι απαραίτητα και δική σου, όπως και το αντίστροφο…

Πόσο συχνά διαπιστώνουμε ότι διαφωνούμε με κάποιον για τα “γεγονότα”, για το τί “πραγματικά” έγινε ή ειπώθηκε…

Πόσο συχνά επιτρέπουμε στα συναισθήματά μας να χρωματίζουν ανεξίτηλα την “αλήθεια μας”…

Πόσο συχνά η “αλήθεια μας” υποστηρίζει ανυποχώρητα την ίδια μας την ταυτότητα, ως τον άνθρωπο που θέλουμε να είμαστε ή να μας θεωρούν οι άλλοι…

Οι πεποιθήσεις /προκαταλήψεις που έχουμε, οι ερμηνείες που δίνουμε, όσα θεωρούμε ότι γνωρίζουμε ή υπέπεσαν στην αντίληψή μας, όσα νιώθουμε για άλλους ανθρώπους και καταστάσεις που βιώσαμε στο παρελθόν, ακόμα και οι πληροφορίες που κατέχουμε μια δεδομένη χρονική στιγμή γίνονται τα “φίλτρα” για την “αλήθεια μας”, που – πώς τυχαίνει άραγε – κατά κανόνα είναι αυτή που μας συμφέρει κιόλας…

Όλοι το κάνουμε… 

Αν το αναγνωρίσουμε αυτό και αν αποδεχτούμε ότι αυτή η ανθρώπινη “νοητική τάση” ισχύει εξίσου και για τους άλλους, τότε ίσως αφήσουμε περιθώριο για να χτιστεί μια “γέφυρα” επικοινωνίας και κατανόησης, που μπορεί να μας οδηγήσει σε μια νέα “αλήθεια”, όχι τόσο “μοναδική” και “απόλυτα ορθή” (όσο η αρχική δική μας), αλλά σίγουρα περισσότερο κατάλληλη για να οικοδομηθεί αυτό που αποκαλείται “ανθρώπινη συμβίωση”… 

Επειδή όμως όλα αυτά δεν είναι εύκολα πράγματα, όσοι θέλετε να το ψάξετε περισσότερο, συνιστώ ανεπιφύλακτα το βιβλίο των Douglas Stone, Bruce Patton & Sheila Heen “Difficult Conversations – How to discuss what matters most”, που κυκλοφορεί ήδη σε τρίτη έκδοση από τις εκδόσεις Penguin και μάλλον θα χρειαστεί να το παραγγείλετε από το εξωτερικό. 

Γ.Λ.

(ΥΓ – Tip : Συνήθως για τέτοιες “εισαγωγές” αξιοποιώ τις υπηρεσίες του βιβλιοπωλείου Bookpath, στη Σόλωνος αρ.69. Ο Δημήτρης ή ο Σωτήρης θα σας εξυπηρετήσουν πολύ πρόθυμα και αποτελεσματικά).

Για τον Επίκουρο η ευτυχία δεν βρίσκεται στη φήμη, στον πλούτο ή στην εξουσία. Βρίσκεται στα απλά πράγματα: στη φιλία, στην ήρεμη σκέψη, στην ελευθερία από φόβους και περιττές επιθυμίες. Όποιος κυνηγά τη δόξα εξαρτά την ευτυχία του από τη γνώμη των άλλων· όποιος ζει ήσυχα την κρατά στα δικά του χέρια.

Στον σημερινό κόσμο της διαρκούς προβολής — των κοινωνικών δικτύων, της επίδειξης και της δημόσιας εικόνας — η συμβουλή του Επίκουρου μοιάζει σχεδόν επαναστατική. Μας θυμίζει ότι η πιο γόνιμη ζωή συχνά καλλιεργείται μακριά από τα φώτα.

Συνέντευξη του Δ Κοντομηνά στον οικονομικό ταχυδρόμο: οι υπουργοί να μην είναι και βουλευτές

Από τον φίλο ΓΛ ή πιο κάτω ανάρτηση

“The value of a business is the cash it’s going to produce in the future.” Αυτή η φράση αποδίδεται στον Warren Buffett. 

“Ο πλούτος που μας αρκεί ώστε να ζούμε σύμφωνα με τη φύση, έχει τα όριά του και αποκτάται εύκολα. Ενώ ο πλούτος που αποζητά η ανθρώπινη ματαιοδοξία, χάνεται στο άπειρο…”
Αυτό μας συμβουλεύει από τα παλιά ο δικός μας Επίκουρος.

“Για να κερδίζεις λεφτά χρειάζεται ταλέντο, αλλά για να ξοδεύεις λεφτά χρειάζεται κουλτούρα”.Επισημαίνει ο Alberto Moravia (1907-1990),Ιταλός συγγραφέας.“Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν λεφτά και υπάρχουν άνθρωποι που είναι πλούσιοι”.
Είναι η προσέγγιση της Coco Chanel, (1883-1971), Γαλλίδας σχεδιάστριας μόδας.

Κατά την (εμπειρική) γνώμη μου, το μυστικό του “πλούτου” (και κυρίως του τρόπου που βιώνεται), βρίσκεται στην “ισορροπία” διαχείρισης του χρόνου, που στην πραγματικότητα είναι και η μοναδική περιουσία του καθενός. (Όλων των υπολοίπων πραγμάτων υλικών ή άυλων, διατηρούμε προσωρινά τη χρήση τους…).

Το “σημείο ισορροπίας” δεν είναι ίδιο για τον καθένα μας, αλλά ακόμα και αν θεωρήσει κανείς ότι το βρήκε κάποια στιγμή, δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει σταθερό και απαράλλαχτο σε όλη τη διάρκεια του βίου του.

“Κάντε πετάλι”, λοιπόν !! Ακόμα και σε ένα ποδήλατο ισορροπείς πιο εύκολα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, όταν αυτό κινείται, παρά όταν προσπαθήσεις να σταθείς ακίνητος πάνω σε δύο ρόδες….

Γ.Λ.