


Η διάκριση Ορεινών- Πεδινών, ανάγεται στην Εθνοσυνέλευση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Τότε, οι ριζοσπαστικοί με τις πλέον επαναστατικές ιδέες, κατέλαβαν το άνω αριστερό μέρος της αίθουσας της Εθνοσυνέλευσης και ονομάσθηκαν Ορεινοί επειδή τα έδρανά τους ήταν στο ψηλότερο μέρος του αμφιθεάτρου. Μεταξύ των Ορεινών ήταν ο Νταντόν, ο Μαρά, ο Σαιν Ζυστ και άλλοι από την ομάδα των Επαναστατών της Γαλλικής Επανάστασης.




Υπάρχει μια παλιά, σιωπηλή σοφία στη Μεσόγειο: ο άνθρωπος, ακόμη και στα γηρατειά του, φυτεύει δέντρα που ξέρει ότι δεν θα προλάβει να δει να μεγαλώνουν, δεν θα κάτσει στη σκιά τους, δεν θα γευτεί τους καρπούς τους.
Δεν το κάνει από υπολογισμό. Το κάνει από αίσθηση συνέχειας. Ο παππούς που φυτεύει μια ελιά γνωρίζει ότι ο κορμός της θα δυναμώσει όταν εκείνος θα έχει πια φύγει. Κι όμως σκάβει τη γη, ποτίζει, περιμένει. Δεν επενδύει για τον εαυτό του· επενδύει στον χρόνο.
Στον σύγχρονο κόσμο μάθαμε να μετράμε τα πάντα: κόστος, απόδοση, κέρδος. Η παλιά αγροτική σοφία όμως γνώριζε κάτι βαθύτερο. Ότι ο άνθρωπος δεν ζει μόνο μέσα στη διάρκεια της ζωής του, αλλά μέσα στη διάρκεια της κοινότητας. Η πράξη του αποκτά νόημα όταν εντάσσεται σε μια αλυσίδα γενεών.
Γι’ αυτό οι κοινωνίες που έχουν μέλλον είναι εκείνες όπου κάποιοι εξακολουθούν να φυτεύουν δέντρα. Να σπέρνουν ιδέες, να χτίζουν θεσμούς, να καλλιεργούν γη που δεν θα θερίσουν οι ίδιοι.
Η ελιά, η καρυδιά, το αμπέλι, το κυπαρίσσι – όλα αυτά δεν είναι απλώς φυτά. Είναι μαθήματα χρόνου. Μας θυμίζουν ότι η ζωή δεν είναι μόνο ό,τι προλαβαίνουμε να ζήσουμε, αλλά και ό,τι αφήνουμε να συνεχίσει μετά από εμάς.
Και ίσως εκεί κρύβεται η αληθινή σοφία: να ζούμε σαν να είμαστε προσωρινοί, αλλά να δημιουργούμε σαν να είμαστε αιώνιοι.







Παίρνετε μια ντουζίνα τανκς,
ένα μυστρί και μία πλάκα
κι αφού ξορκίσετε τον Μαρξ
θεμελιώνετε ατάκα
διαλέγετε ένα πτηνό
ει δυνατόν με δυο κεφάλια
το στήνετε στον Υμηττό
με τα φτερά του σαν βεντάλια
Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών
άνευ Βουλής και εκλογών
έτσι τα έθνη μόνο ζουν
ταρατατζούμ ταρατατζούμ ταρατατζούμ
Βάζετε για πρωθυπουργό
της Σαντορίνης τον ωραίο
και δεν πειράζει για μετά
τ’ αδίκημα είναι στιγμιαίο
συγκέντρωσις είναι εφικτή
το μάξιμουμ ενός ατόμου
κι έτσι αποφεύγεται η ειρκτή
και η εξάρθρωσις του ώμου
Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών
άνευ Βουλής και εκλογών, κύριοι
έτσι τα έθνη μόνο ζουν
ταρατατζούμ ταρατατζούμ ταρατατζούμ
Συλλήψεις είναι αποδεκτές
Τρίτη, Τετάρτη και Σαββάτο
αλλά μπορείτε κι από χθες
για να τους έχετε από κάτω
πρόσφορη μέρα για όλα αυτά
μία απ’ τις τόσες του Απρίλη
αρχίζετε πρωί πρωί
και τελειώνετε το δείλι
Τραγούδι: «Μαθήματα δικτατορίας» ή πιο γνωστό ως «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών».
•Ας είμαι ξεκάθαρος.Απεχθανομαι τους μουλάδες και τον ισλαμοφασισμό ιδίως όταν έχει τάση περιφερειακής και επέκεινα παγκόσμιας επικράτησης.Αλλά..δεν διανοούμαι να γίνει χειρότερος και πιο επιθετικός ισχυρότερος ,όσο κι αν θεωρώ τον Τραμπ μισότρελο κυριολεκτικά όχι μεταφορικά.Ευχομαι να πιάσει τόπο ο φόρος αίματος ανάμεσα δε των 110 παιδιών- μαθητριών της παράπλευρης απώλειας του επαρχιακού σχολείου.Σηκωθηκαν οι τρίχες μου.Ευχομαι να πέσουν.
•Το 1964 ούτε ο πιο απαισιόδοξος αναλυτής δεν θα μπορούσε να πει ότι στο Βιετνάμ η πανίσχυρη Αμερική κινδύνευε με φιάσκο.Απο κάτι πεινασμένους ,καχεκτικούς,μισόγυμνους που στήνανε παγίδες στη ζούγκλα και κρύβονταν σε λαγούμια.Μια χούφτα ρύζι και τσάι.Τα ναπαλμ έκαιγαν χωριά κρυψώνες,θάνατος και τρόμος,κι αυτοί ξεμύτισαν κατάματα στη μοίρα ,στο όνομα του Χο Τσι Μινχ και του κομμουνισμού.Και νίκησαν.Τι κατάλαβαν;Αλλο θέμα.Νικησαν όμως.Το μεγαλύτερο δυτικό φιάσκο του 20ου αιώνα.Ηρθαν κι άλλα μετά.
•Στο situation room ο έκπληκτος Κενεντι και μετά ο Τζόνσον.Περιστοιχισμενοι από τα καλύτερα μυαλά στην ανάλυση.Ο Ρομπερτ Μακναμαρα και ο Ντην Ρασκ ανάμεσά τους.Ονοματα που εκθείαζε ο αμερικανοτραφης αειμνηστος πατέρας μου Ευάγγελος Μπιτσαξης και τα έχω συγκρατήσει.Οι αλάθητοι,οι αδιαφιλονίκητοι και βέβαια ο Κενεντι της καρδίας του.Απο καλές οικογενειες,άριστες σπουδες ότι καλύτερο .Ογκολιθοι του δημοκρατικού κατεστημένου.
•Τι έπαθαν;Μια διαταραχή που έχει καταγραφεί στην επιστήμη.Την αντιληπτική πλάνη του αλάθητου.Την ναρκισσιστική αίσθηση αναλυτικής υπεροχής που οδηγεί στη ψευδαίσθηση του αλάθητου.Ειναι πολύ συχνή διαταραχή στους εκάστοτε παντοδύναμους.Συνδεεται με αρκετές συναφείς παθήσεις.Το confirmation bias όταν επιβεβαιώνεσαι από τους ιδιοτελείς κόλακες,το Dunning Krug effect η υπερεκτίμηση δυνατοτήτων από χαμηλόνοες και την cognitive dissonance την άρνηση πληροφοριών που είναι αντίθετες με τη γνώμη του ηγεμονος.Σημερα στο situation room πλην του ανισόρροπου γενικωτερα Τραμπ κάθεται ο Βανς,επίδοξος διάδοχος,ο Ρουμπιο,πιο λογικός αλλά ευγνώμων,ένας περίεργος εμφανώς ψυχοπαθής υπουργός Άμυνας.Οι έμπειροι μηχανισμοί που συνήθως αναλύουν χωρίς προκατάληψη έχουν μπει στο περιθώριο.Παραξενο χαρμάνι.Θα τους βγει;δεν ξέρω.δεν είμαι στρατιωτικός αναλυτής.Απλως διαβάζω .
•Το δανείζομαι από τον καλό βουλευτή Στέφανο Παραστατιδη.Το 1958 ο Μαο επικήρυξε τα κουνούπια γιατί έτρωγαν το σιτάρι και τους σπόρους.Δεκαδες εκατομμύρια συμπαθή πτηνά εξοντώθηκαν.Μετα;τους έπνιξαν τα κουνούπια και τα έντομα που έτρωγαν τα σπουργίτια.Τζιφος.Επεσε κι άλλο η αγροτική παραγωγή και είχαν και ασθένειες.Στην αγγλοκρατούμενη Ινδία επικήρυξαν τις κόμπρες γιατί δάγκωναν.Καθε Ινδός που έφερνε μια νεκρή κόμπρα αμειβόταν με μερικές ρουπίες.Και τι έγινε;Αρχισαν οι φτωχοδιαβολοι να εκτρέφουν κόμπρες και ο πληθυσμός των όφεων αντί να μειωθεί αυξήθηκε.
•Αφήνω στην άκρη τα διδάγματα της μυθολογίας και κάποιες ιστορίες της Παλαιας Διαθήκης.Δαυιδ και Γολιάθ ,Λερναία Ύδρα,αυτήν ειδικά και τον ομώνυμο άθλο του Ηρακλεους.Δεν απαιτώ από αμερικανικά επιτελεία και βεβαίως από τον Τραμπ τέτοια παιδεία.
•Κι ένα παλιό νεοκυματιστικο τραγούδι
«Τέσσερεις στρατηγοί κιναν και παν/για πόλεμο στο μακρινό το Ιράν/ο πρώτος από πόλεμο δεν κατέχε/ο δεύτερος τις κακουχίες δεν άντεχε/ο τρίτος ήταν υποκείμενο γελοίο/κι ο τέταρτος φοβοτανε το κρύο.»
•Ειλικρινά ελπίζω να μην αποκτήσει κυριολεκτική σημασία το μελωδικό χιούμορ της γενιάς του 60.
Όλα Πάνος Μπιτσαξής
Τη φράση αυτή λέμε, όταν βλέπουμε κάποιον να γελά χωρίς λόγο και αφορμή. Μια φορά το χρόνο, οι Ρωμαίοι γιόρταζαν -για να τιμήσουν την Αφροδίτη και το Διόνυσο– μ’ έναν πολύ τρελό και παράξενο τρόπο: Κάθε 15 Μαΐου, έβγαινε ο λαός στις πλατείες και άρχιζε τον «πετροπόλεμο» με. αυγά μελάτα!

Ο Νοτιοαφρικανός συγγραφέας Damon Galgut είπε κάποτε:
«Είμαι εντάξει με την τραγωδία. Η κωμωδία είναι που δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ».
Η φράση αυτή κρύβει μια βαθιά αλήθεια για τη λογοτεχνία — και ίσως και για την ίδια τη ζωή. Η τραγωδία είναι, κατά κάποιον τρόπο, πιο «καθαρή». Ο πόνος, η απώλεια, η σύγκρουση και η πτώση έχουν μια εσωτερική σοβαρότητα που δίνει στον συγγραφέα ένα σαφές πεδίο. Η τραγωδία μιλά για τα μεγάλα βάρη της ανθρώπινης ύπαρξης: τη μοίρα, την ευθύνη, το λάθος, τον χρόνο. Από την αρχαία ελληνική δραματουργία μέχρι τη σύγχρονη πεζογραφία, η τραγωδία διαθέτει μια σχεδόν φυσική αξιοπρέπεια.
Η κωμωδία, αντίθετα, είναι πολύ πιο δύσκολη. Δεν αρκεί να προκαλέσει γέλιο· πρέπει να αγγίξει την αλήθεια χωρίς να την καταστρέψει. Το γέλιο είναι λεπτή ισορροπία: ένα βήμα παραπέρα και γίνεται γελοιοποίηση, ένα βήμα πίσω και γίνεται απλή ελαφρότητα. Η κωμωδία απαιτεί ακρίβεια, ρυθμό και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης αδυναμίας.
Ίσως γι’ αυτό πολλοί συγγραφείς αισθάνονται πιο ασφαλείς μέσα στη σκιά της τραγωδίας παρά στο φως της κωμωδίας. Η τραγωδία συγχωρεί την υπερβολή· η κωμωδία δεν συγχωρεί την αδεξιότητα.
Τελικά όμως οι δύο αυτές μορφές δεν είναι αντίθετες. Στην πραγματική ζωή συχνά συνυπάρχουν. Το ίδιο γεγονός μπορεί να είναι τραγικό για κάποιον και κωμικό για έναν άλλον. Και πολλές φορές το γέλιο είναι απλώς ο πιο ανθρώπινος τρόπος για να αντέξουμε την τραγωδία.
Ίσως λοιπόν η δυσκολία της κωμωδίας να μην είναι τεχνική αλλά υπαρξιακή: για να γελάσεις με τον κόσμο πρέπει πρώτα να τον έχεις καταλάβει — και λίγο συγχωρήσει.