Με Agiazi στου Γκίνη
Αρχονταρίκι
Από τα παλιά..
Άπαντες απόντες
Από αριστερά; Κοντομίχαλος, Καραμάνου, Καλτσάς, Τσοπανάκου, Κοντομηνάς, Βατικιώτης
Ποιος τελικά υπηρετεί ποιον; Μια άσκηση μνήμης με τον Galbraith
Τακτοποιώντας τις προάλλες τη βιβλιοθήκη μου —μια διαδικασία που ξεκινά ως πρακτική ανάγκη και καταλήγει σχεδόν πάντα σε άσκηση μνήμης— έπεσα πάνω σε ένα παλιό, κιτρινισμένο βιβλίο. Ήταν το «Οικονομία και Κοινό Συμφέρον» του John Kenneth Galbraith.
Ένα βιβλίο που είχα διαβάσει στα χρόνια της πρώτης νιότης, τότε που διαβάζεις όχι μόνο για να μάθεις, αλλά για να βρεις έναν τρόπο να ερμηνεύσεις τον κόσμο. Το ξεφύλλισα διστακτικά, σαν να ξανασυναντούσα έναν παλιό φίλο. Και συνειδητοποίησα κάτι απλό αλλά βαθύ:
Τελικά, δεν είναι τα βιβλία που αλλάζουν με τον χρόνο. Αλλάζει, κυρίως, ο αναγνώστης.
Τότε, θυμάμαι, με εντυπωσίαζε η κριτική του Galbraith στην «αυτονόητη» σοφία της αγοράς. Σήμερα, διαβάζοντάς τον ξανά, βλέπω καθαρότερα το βασικό ερώτημα που θέτει:
Ποιος, τελικά, υπηρετεί ποιον; Η οικονομία την κοινωνία ή η κοινωνία την οικονομία;
Σε μια εποχή που οι αριθμοί κυριαρχούν, ο Galbraith μας θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε: ότι πίσω από κάθε δείκτη, κάθε «ανάπτυξη», κάθε «πρόοδο», υπάρχει πάντα μια επιλογή αξιών.
Κλείνοντας το βιβλίο, δεν ένιωσα ότι γύρισα στο παρελθόν. Αντίθετα, είχα την αίσθηση ότι συνομιλώ με το παρόν.
Ίσως, τελικά, αυτό να είναι το κριτήριο των καλών βιβλίων: να μην τελειώνουν ποτέ την πρώτη φορά που τα διαβάζεις.
Πρωινός καφές
Τῶν ἐφετῶν ἡ ἀκρότης*: Η πειθαρχία της επιλογής
Στον σύγχρονο κόσμο δεν μας λείπουν οι επιλογές.
Μας λείπει η ιεράρχηση.
Κάθε μέρα καλούμαστε να αποφασίσουμε: πού θα επενδύσουμε τον χρόνο, την ενέργεια, την προσοχή μας. Και σχεδόν πάντα πέφτουμε στην ίδια παγίδα: κυνηγάμε τα πολλά, αντί να ξεκαθαρίσουμε το ένα.
Η διοίκηση —είτε αφορά μια επιχείρηση είτε τη ζωή— δεν είναι τέχνη της συσσώρευσης. Είναι τέχνη της αφαίρεσης. Το να πεις «όχι» στα δευτερεύοντα, για να προστατεύσεις το ουσιώδες.
Εδώ αποκτά νόημα η φράση:
«τῶν ἐφετῶν ἡ ἀκρότης».
Δεν είναι απλώς το «τι θέλω». Είναι το:
ποιο από όλα όσα θέλω αξίζει πραγματικά να επιδιώξω;
Στη στρατηγική, αυτό λέγεται focus.
Στην ηγεσία, λέγεται clarity.
Στη ζωή, λέγεται σοφία.
Οι επιτυχημένοι οργανισμοί δεν κάνουν περισσότερα πράγματα. Κάνουν λιγότερα — αλλά τα σωστά. Οι ηγέτες που ξεχωρίζουν δεν έχουν περισσότερους στόχους. Έχουν έναν που δεν εγκαταλείπουν.
Το ίδιο ισχύει και για τον άνθρωπο.
Όσο δεν ξεκαθαρίζει ποιο είναι το δικό του «ύψιστο επιθυμητό», θα σκορπίζεται σε δευτερεύοντα. Θα είναι απασχολημένος — αλλά όχι ουσιαστικός.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, λοιπόν, δεν είναι η επίτευξη.
Είναι η επιλογή.
Να ξεχωρίσεις το σημαντικό από το ελκυστικό.
Το διαχρονικό από το πρόσκαιρο.
Το ουσιώδες από το επείγον.
Γιατί στο τέλος, η ποιότητα της ζωής —όπως και της διοίκησης— δεν κρίνεται από το πλήθος των επιτυχιών, αλλά από το αν πέτυχες αυτό που πραγματικά άξιζε.
Αν πέτυχες, δηλαδή,
τῶν ἐφετῶν ἡ ἀκρότης.
*η κορυφή των επιθυμητών πραγμάτων
Ρήμα Αφίεμαι: επιθυμώ, ποθώ, επιδιώκω. παράγωγο: ἐφετός = επιθυμητός ουσιαστικοποιημένο: τὸ ἐφετόν = το ποθητό
ἀκρότης =το άκρο η κορυφή
Καλό βράδυ
Δεν σώζεται ό,τι επιβάλλεται. Σώζεται ό,τι μπορεί να ξαναγεννηθεί.
Η φράση αυτή αγγίζει μια βαθιά αλήθεια για τη φύση της φθοράς και της επιβίωσης. Συχνά συγχέουμε τη διατήρηση με την επιβολή, πιστεύοντας πως αν περιφρουρήσουμε κάτι με δύναμη, νόμους ή στεγανοποιήσεις, θα το κρατήσουμε ζωντανό για πάντα. Όμως, η ιστορία και η φύση μάς διδάσκουν το αντίθετο.
20/3/2022 Σκούρτα
Λιδωρικι 2018
