ΟΡΕΙΝΟΣ

Φρίξον, ήλιε στέναξον γη .. Η Πολις εάλω….

λίγες λέξεις, αλλά με βάρος αιώνων

Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ πίστευε ότι “Ο γέρος και η θάλασσα” ήταν το καλύτερο βιβλίο που είχε γράψει. Μαζί του συμφώνησαν τόσο οι κριτικοί όσο και το κοινό. Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα που μιλάει για την ιστορία ενός γέρου ψαρά που είναι μόνος και αβοήθητος παλεύοντας απελπισμένα στον ωκεανό, στα ανοιχτά της Κούβας, με έναν τεράστιο ξιφία. Χρησιμοποιεί όλη την τέχνη και το μυαλό του. Η μάχη θα διαρκέσει για τρεις μέρες και ο Σαντιάγκο θα νικήσει. Αργά την τρίτη νύχτα, θα μπει στο λιμάνι, δίπλα στη μικρή του βάρκα… Τότε θα πλέει μονάχα το άσπρο κόκαλο από το τεράστιο ψάρι που καταβρόχθισαν στη διαδρομή τους οι καρχαρίες.

Ένα ακόμη παλιό βιβλίο από αυτά που ανασύρω τελευταία από την βιβλιοθήκη μου.

Τίτλος του: «Οι θεμελιώδεις νόμοι της καπιταλιστικής οικονομίας» του Ζαν Μπαμπύ (Jean Baby), είναι ένα εισαγωγικό έργο εκλαϊκευμένης μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας.

Το διαβάσαμε στα νιάτα μας μαζί με κάποια άλλα παρόμοια αλλά τελικά δεν μας συγκίνησαν οι μαρξιστικές ιδέες. Κάποιες τις βρήκαμε ουτοπιστικές και κάποιες άλλες να τις εντάσσω σε αυτές που έρχονται σε αντίφαση με την ανθρώπινη φύση αλλά και με τον κόσμο γενικότερα όπως βέβαια εγώ τον αντιλαμβανόμουν.

Να επανέλθουμε ξανά στο βιβλίο:

Ο συγγραφέας προσπαθεί να εξηγήσει — με απλό και παιδαγωγικό τρόπο — πώς λειτουργεί το καπιταλιστικό σύστημα σύμφωνα με τη θεωρία του Μαρξ.
Το βασικό του θέμα είναι:

η εργασία ως πηγή αξίας, το κεφάλαιο και το κέρδος, η εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης, η υπεραξία, οι οικονομικές κρίσεις και η συγκέντρωση του πλούτου και των μέσων παραγωγής.

Το απόσπασμα στο εξώφυλλο είναι χαρακτηριστικό της μαρξιστικής ανάλυσης και προέρχεται από το Το Κεφάλαιο του Karl Marx:

«Το εμπόρευμα που δημιουργεί περισσότερη αξία από όση κοστίζει είναι η εργατική δύναμη».

Δηλαδή, σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, ο εργάτης παράγει περισσότερη οικονομική αξία από εκείνη που αμείβεται ως μισθό, και από αυτή τη διαφορά γεννιέται το καπιταλιστικό κέρδος.

Το βιβλίο το αγόρασα το 1974, κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τις δεκαετίες 1960–1970 από τις εκδόσεις «Στοχαστής», που τότε εξέδιδαν πολλά έργα πολιτικής οικονομίας, φιλοσοφίας και αριστερής θεωρίας. Για πολλούς ανθρώπους εκείνης της εποχής αποτέλεσε ένα πρώτο «σχολείο» κατανόησης του μαρξισμού και της οικονομικής σκέψης.

Έχει ενδιαφέρον ότι το εξώφυλλο και η γλώσσα του αποπνέουν εκείνη την παλιά εποχή των ιδεολογικών αναζητήσεων, όταν τα οικονομικά συστήματα δεν θεωρούνταν απλώς τεχνικά μοντέλα, αλλά σχεδόν κοσμοθεωρίες για το πώς πρέπει να οργανωθεί η κοινωνία.