Για τη λύση του προβλήματος στην περιοχή, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ άλλη λύση από αυτή των δύο ξεχωριστών κρατών. Ούτε το Ισραήλ μπορεί να αισιοδοξεί ότι θα ηρεμήσει αν δεν δεχθεί τις εδαφικές επιστροφές και αν δεν βρεθεί συμβιβαστική λύση με τους εποικισμούς της Δυτικής Όχθης ούτε οι Παλαιστίνιοι μπορούν να αισιοδοξούν ότι θα έχουν μια κανονική ζωή αν δεν υιοθετήσουν πλήρως ότι θα ζουν μαζί με ένα γείτονα που πρέπει κατ’ αρχήν να αναγνωρίσουν το δικαίωμά του να υπάρχει με ασφάλεια και να τον σέβονται.Όταν μιλάμε για Παλαιστίνιους πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι μιλάμε για απουσία ενιαίας ηγεσίας και εκπροσώπησης και βεβαίως για απουσία ενιαίας στρατηγικής και πολιτικής. Είναι άλλο η ηγεσία της Παλαιστινιακής Αρχής με τον Μαχμούντ Αμπάς να έχει δώσει δείγματα καλής διάθεσης για συνεννόηση σε ρεαλιστικά πλαίσια και είναι άλλο η ηγεσία στη Γάζα η οποία έχει περιέλθει εδώ και χρόνια στα χέρια της εξτρεμιστικής Χαμάς που δεν διαπραγματεύεται, τρομοκρατεί και διατηρεί τον αφανισμό του Ισραήλ ακόμα στο καταστατικό της και τις πρακτικές της.Η απουσία αυτής της ενιαίας ηγεσίας με τις τεράστιες διαφορές, κάνει το διάλογο σχεδόν αδύνατο εδώ και χρόνια. Με ποιόν μιλάει το Ισραήλ; Το παράδειγμα της Γάζας είναι χαρακτηριστικό. Απομάκρυνε όλους τους εποίκους το 2005 από τη Γάζα και την παρέδωσε 100% στην Παλαιστινιακή Αρχή ως βήμα προώθησης της ειρηνευτικής διαδικασίας. Υπήρξε συμφωνία για το γεγονός αυτό μεταξύ των δύο πλευρών. Και τι έγινε; Στη Γάζα πολύ σύντομα κυριάρχησε η εξτρεμιστική Χαμάς, η αναγνωρισμένη και από το Ισραήλ και από τα Διεθνή Fora Παλαιστινιακή Αρχή έχασε κάθε έλεγχο στη Γάζα και αναπτύχθηκε εκεί μια εστία σαφούς απειλής και τρομοκρατίας εναντίον του Ισραήλ. Οι χιλιάδες ρουκέτες που βρίσκονται στη Γάζα και εκτοξεύονται συνεχώς – όχι μόνο αυτή την περίοδο – κατά των πόλεων του Ισραήλ, τα δεκάδες τούνελ που αποκαλύφθηκαν ξεκινώντας από σπίτια, νοσοκομεία, σχολεία και τζαμιά και τελειώνοντας στο έδαφος του Ισραήλ με σαφή τη διάθεση χρήσης τους για τρομοκρατικές επιθέσεις, αποδεικνύουν ότι η Χαμάς δεν επιθυμεί καμία απολύτως πρόοδο για τη συνεννόηση με το Ισραήλ, αντίθετα το προκαλεί συνεχώς.Το Ισραήλ έχει δικαίωμα – όπως κάθε χώρα στο κόσμο – να υπερασπιστεί τους πολίτες του, έχει το δικαίωμα να υπάρχει με ασφάλεια. Αυτό πολλοί το ξεχνούν ή το ξεπερνούν ως εύκολο δεδομένο. Δεν είναι καθόλου έτσι. Ένα απλό ταξίδι λίγων ημερών στο Ισραήλ αποκαλύπτει πόσο στην καθημερινότητα αυτής της χώρας είναι ενταγμένη η οργάνωση που μπορεί να προσφέρει ασφάλεια στους πολίτες του. Παράδειγμα, όλα τα σπίτια και διαμερίσματα στο Ισραήλ που κατασκευάζονται μετά το 2005, έχουν υποχρεωτικά ένα δωμάτιο ασφαλείας με προδιαγραφές ικανές να αντιμετωπίσουν ισχυρές εκρήξεις από ρουκέτες. Κάθε πολυκατοικία διαθέτει καταφύγιο. Ασκήσεις ασφαλείας γίνονται τουλάχιστον 2 – 3 φορές το μήνα. Όλα τα σχολεία έχουν υποδομές προστασίας από τρομοκρατικές επιθέσεις και προσωπικό εκπαιδευμένο σε εκκενώσεις μέσα σε ελάχιστα λεπτά. Σε κάθε είσοδο εστιατορίου, κινηματογράφου, εμπορικού κέντρου ελέγχεται με μηχανήματα και προσωπικό η διέλευση και τα αντικείμενα, όπως στα αεροδρόμια. Και βέβαια, παντού βρίσκεται η εξειδικευμένη τεχνολογία για την ανίχνευση ύποπτων κινήσεων και αντικειμένων. Ένας ολόκληρος μηχανισμός ασφάλειας και πολιτικής προστασίας με επαγγελματίες και εθελοντές εργάζεται για την ασφάλεια των πολιτών, παντού και κάθε στιγμή.Πόσοι άραγε έχουν αναρωτηθεί ποτέ τι σημαίνουν όλα αυτά για την καθημερινότητα ενός Κράτους και ενός λαού; Σε ποιο άλλο Κράτος στον αναπτυγμένο κόσμο μπορεί κανείς να διανοηθεί έστω και ένα 10% από όλα αυτά ότι αποτελούν την καθημερινότητά του;Βεβαίως το Ισραήλ, όπως έχει δικαίωμα στην ασφάλεια, έχει και υποχρέωση να δεχθεί ότι οι Άραβες Παλαιστίνιοι πρέπει να αποκτήσουν και αυτοί Κράτος. Και για να γίνει αυτό, οι επιστροφές εδαφών αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση. Αυτό όμως δεν έγινε στη Γάζα πριν 9 χρόνια; Τα εδάφη επιστράφηκαν, οι εποικισμοί διαλύθηκαν, η διοίκηση παραδόθηκε στην αποκλειστική ευθύνη της Παλαιστινιακής Αρχής και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε. Είναι επομένως φυσιολογικό το Ισραήλ να είναι επιφυλακτικό σε παρόμοιες λύσεις, δεν έχει καμία εξασφάλιση πως ό,τι συμφωνηθεί θα τηρηθεί κιόλας. Τίποτα από όσα συμφωνήθηκαν το 2005 δεν τηρήθηκε όσον αφορά στη Γάζα.Βασική προϋπόθεση στη διαπραγμάτευση και στην διεθνή διπλωματία είναι ότι όταν βρεθεί σημείο συμφωνίας και δοθούν τα χέρια, τα δύο μέρη δεσμεύονται ότι θα την τηρήσουν. Μπορεί να έχουν ξεκινήσει από αποκλίνουσες θέσεις, όταν όμως συμφωνηθεί κάτι από κοινού, πρέπει να τηρηθεί απαρέγκλιτα. Στη Γάζα δεν έγινε αυτό. Σήμερα βιαζόμαστε να κρίνουμε από τα γεγονότα και τις εικόνες. Το βέβαιο όμως είναι ότι υπάρχει παρελθόν και μεγάλο βάθος εξελίξεων που ξεκινούν από το 1947, όταν δηλαδή ο μεν Εβραϊκός λαός δέχθηκε την ίδρυση του Κράτους του Ισραήλ ακριβώς στα σύνορα που είχε προβλέψει ο ΟΗΕ, ο δεν Αραβικός λαός απέρριψε την απόφαση του ΟΗΕ κηρύσσοντας αμέσως πόλεμο κατά του Ισραήλ, την ημέρα που αυτό ιδρύθηκε. Σήμερα, 67 χρόνια μετά, η συζήτηση γίνεται για ένα Παλαιστινιακό Κράτος περίπου στα ίδια όρια της απόφασης του ΟΗΕ με εξαίρεση την πόλη της Ιερουσαλήμ. Εν τω μεταξύ χιλιάδες ζωές και από τις δύο πλευρές έχουν χαθεί σε πολέμους, σε κρίσεις, σε τρομοκρατικές επιθέσεις.Σ’ αυτή την κρίση της Γάζας, υπήρξε σίγουρα μεγάλη υποκρισία. Επειδή το Ισραήλ φρόντισε να οργανώσει την άμυνά του και την προστασία των πολιτών του επενδύοντας στην έρευνα και ξοδεύοντας δισεκατομμύρια για το Σιδερένιο Θόλο που αναχαιτίζει τις από αέρος επιθέσεις, κατηγορείται ότι αναλογικά έχει πολύ λιγότερα θύματα από όσα έχουν οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα. Ο κόσμος προσφέρει απλόχερα συμπόνια και συμπαράσταση στη Γάζα, σε συνάρτηση με το πλήθος των θυμάτων. Η αναζήτηση της παγκόσμιας συμπάθειας προς τη μια πλευρά που συνεπάγεται αυτόματα την αντιπάθεια – τουλάχιστον – προς την άλλη, δημιουργεί κίνητρα στη Χαμάς για ακόμα περισσότερα θύματα. Ποιος σήμερα δεν έχει πειστεί ότι απλοί κάτοικοι της Γάζας και μικρά παιδιά δεν θυσιάστηκαν ως ανθρώπινη ασπίδα στις επιθέσεις των Ισραηλινών αεροπλάνων; Ποιος σήμερα αγνοεί τη διαφορά της ηθικής με βάση το πως σκέπτονται και ενεργούν τα δύο μέρη σε σχέση με την αξία που αποδίδουν στη ζωή και την ασφάλεια των πολιτών τους; Ανήθικο το Ισραήλ και δέκτης της παγκόσμιας κατακραυγής γιατί έχει φροντίσει να προστατέψει τους πολίτες του από πάνω από 4.000 ρουκέτες, γιατί προειδοποιεί για τις περιοχές που θα πλήξει, γιατί στέλνει sms και ζητάει να εκκενωθούν αυτές οι περιοχές, γιατί ρίχνει φυλλάδια στα αραβικά πριν από κάθε επίθεση. Ηθική όμως και δέκτης της παγκόσμιας συμπάθειας, η Χαμάς στη Γάζα γιατί έχει κάνει σπίτια και σχολεία βάσεις για εκτοξεύσεις ρουκετών, γιατί απαγορεύει τους κατοίκους να εκκενώσουν τις περιοχές που απειλούνται από επιθέσεις, γιατί αντί για νοσοκομεία και καταφύγια έχει χτίσει τούνελ για να τρομοκρατήσει το γείτονα. Αν αυτό δεν είναι υποκρισία τότε η λέξη έχει χάσει την έννοιά της.Τα αθώα θύματα αυτής της κρίσης είναι πολλά και αυτό πάντα είναι τραγικό. Δεν φταίνε σε τίποτα οι απλοί άνθρωποι που σκοτώνονται, τραυματίζονται, χάνουν περιουσίες. Δικαιολογείται η οδύνη και η συμπάθεια της κοινής γνώμης που δεν μπορεί να ξέρει λεπτομέρειες και ενημερώνεται από μικρά βιντεάκια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και από τα σχόλια που ακολουθούν. Τα θετικά συναισθήματα υπέρ του αδυνάτου είναι πάντα κυρίαρχα σε μια διένεξη, όπως και τα αρνητικά κατά του ισχυρού. Στην κοινή γνώμη οι Παλαιστίνιοι έχουν κατοχυρώσει το ρόλο του αδυνάτου και το Ισραήλ το ρόλο του ισχυρού. Αυτή η αντιλαμβανόμενη αλήθεια (perceived truth) σχετίζεται και με πολλά άλλα κριτήρια τόσο από τη διεθνή πολιτική και τις χώρες που υποστηρίζουν τη μια ή την άλλη πλευρά, όσο όμως και από την βαθειά ριζωμένη αέναη προκατάληψη που βρίσκει έκφραση στο δίπτυχο Αντι-Σιωνισμός/Αντι-Σημιτισμός.Η ιστορία έχει δείξει ότι ανάλογα με τι κάθε φορά βολεύει, πότε επιλέγεται το ένα και πότε το άλλο. Η μετακίνηση πάνω στον άξονα αυτό είναι συνεχής, με εξάρσεις πότε προς το ένα άκρο και πότε προς το άλλο. Η κρίση στη Γάζα αποκάλυψε, αν δει κανείς πολλά δημοσιεύματα και στην Ελλάδα και σε διεθνή Μέσα, ότι είναι τόσο κοντινές αυτές οι έννοιες που μπερδεύονται ακόμα και όσοι τις χρησιμοποιούν, ακριβώς γιατί οι μεταξύ τους διαχωριστικές γραμμές είναι πολύ δυσδιάκριτες. Και αυτό για τον εξής απλό λόγο: Σιωνισμός είναι το δικαίωμα του Εβραϊκού λαού να έχει το δικό του κράτος στην ιστορική του γη, προφανώς με όρους ασφάλειας. Η απαίτηση του Εβραϊκού λαού για να υπάρχει το Κράτος του Ισραήλ είναι καθολική. Ο Αντι-Σιωνισμός επομένως – που αμφισβητεί την κυρίαρχη κρατική υπόσταση του Κράτους του Ισραήλ και το δικαίωμά του να υπάρχει με ασφάλεια – στρέφεται αυτόματα και κατά των Εβραίων όλου του κόσμου, είναι δηλαδή Αντι-Σημιτισμός. Απλώς δεν λέγεται γιατί δεν είναι politically correct. Απόδειξη είναι ότι αυτές τις ημέρες με την κρίση στη Γάζα, η έξαρση των αντισημιτικών φαινομένων και της αντισημιτικής βίας παντού – κυρίως στην Ευρώπη – είναι τεράστια. Όσοι λοιπόν παίρνουν δαιμονισμένη θέση εναντίον του Κράτους του Ισραήλ και του δικαιώματος που έχει να υπερασπίζεται την απειλούμενη ύπαρξή του και την ασφάλειά του, ας μη βαυκαλίζονται ότι κρύβονται πίσω από την αυτόματη δήλωση που κάνουν – συνήθως για να νομιμοποιηθούν στην σφοδρότητα της επίθεσης κατά του Ισραήλ – ότι δεν είναι αντισημίτες. Είναι ξεκάθαρα και αντισημίτες. Κριτική στην κυβέρνηση του Ισραήλ είναι άλλο πράγμα, την κάνουν πρώτοι οι ίδιοι οι πολίτες του που έχουν την ευθύνη να την εκλέξουν.Μετά την κρίση της Γάζας, η Μέση Ανατολή θα μπει σε μια νέα πραγματικότητα, ίσως ολόκληρη η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου που ούτως ή άλλως βρίσκεται υπό συνεχείς εξελίξεις τα τελευταία πέντε χρόνια. Η Συρία, το Ιράκ, η Αίγυπτος, το Ιράν, η Λιβύη είναι εξαιρετικά πολύπλοκοι κρίκοι για την κατάσταση στην περιοχή. Η ανάμιξη της Τουρκίας, ο ρόλος των χωρών του Κόλπου, οι συμμαχίες και οι αντιπαλότητες θα ορίσουν ένα νέο γεω-πολιτικό σκηνικό. Η έξαρση του ισλαμο-φονταμενταλισμού, ανησυχεί όχι μόνο την περιοχή αλλά όλο τον κόσμο και κυρίως την Ευρώπη. Οι ανοικτές πληγές της περιοχής πρέπει να γίνονται λιγότερες και στην κατεύθυνση αυτή ίσως η λύση μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων είναι ευκολότερη πια υπόθεση. Ας ελπίσουμε ότι μέχρι να δούμε ειρήνη, να δούμε τουλάχιστον να κυριαρχεί ο κοινός νους και ο αλληλοσεβασμός. Σ’ αυτή την ελπίδα είναι πολύ σημαντικό να πιστέψουν και οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι. Και οι λαοί τους και οι ηγεσίες τους.Μίνος Μωυσής