Άρθρα

Δημοσιεύτηκε στισ
Ο τελάλης, άλλοι καιροί άλλα ήθη 
Ο τελάλης στην αγορά του χωριού με μια τσότρα κρασί και ένα ποτήρι ανακοίνωνε τον επικείμενο γάμο του τάδε και της τάδε η οποία όμως δεν  ήθελε το γαμπρό. Οι δικοί της για να βιάσουν τα πράγματα κανόνισαν το γάμο, όπου όλοι ήταν καλεσμένοι, τουλάχιστον στην εκκλησία, και ο τελάλης, που ήξερε την ιστορία, προσάρμοσε την αναγγελία ως εξής: “Τ’ Κυριακή θα γίν’ ου γάμους τ’ τάδε μη τη  τάδι. Η νύφ’ δε χαμουθέλ’. Θα ιδούμι τι θα γέν’”.

Δημοσιεύτηκε στισ

ΉΑκόμη και σήμερα, δεν είναι λίγοι οι Έλληνες που κατηγορούν τον «τραπεζίτη Παπαδήμο» για το γεγονός ότι μόλις ανέλαβε την Πρωθυπουργία στη μεταβατική κυβέρνηση, τον Νοέμβριο του 2011, μερίμνησε πρώτα απ’ όλα για την κεφαλαιακή θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, με 50 δις Ευρώ.Ακούστηκαν τότε πολλά, από τους συνήθεις εθνικούς κήνσορες, για τον «δοτό Πρωθυπουργό» που βρήκε λεφτά για τους τραπεζίτες και όχι για τους πολίτες.Σήμερα -4 χρόνια αργότερα- το Ελληνικό Κράτος ζει και συντηρείται μόνο με τα λεφτά εκείνα που εξασφάλισε τότε ο Λουκάς Παπαδήμος. Το κούρεμα του Χρέους κατά 120 δις Ευρώ ολοκληρώθηκε, με το PSI και το PSI+, οι μετοχές των τραπεζιτών μηδενίσθηκαν αλλά οι καταθέσεις των Ελλήνων σώθηκαν και μαζί μ’ αυτές επιβίωσαν οι μισθοί και οι συντάξεις που χορηγεί το Κράτος.Κατά τη διάρκεια της 4ετίας, κάθε φορά που το Κράτος δεν τα έβρισκε με τους δανειστές του και στέρευε η ρευστότητα, το τραπεζικό σύστημα χρησιμοποιούσε τα τελευταία αποθέματα αξιοπιστίας που έχουν απομείνει για να στηρίξει την οικονομία, να αναχρηματοδοτήσει δάνεια, να αποτρέψει λουκέτα και απολύσεις.Ακόμη και σήμερα που οι Έλληνες, εξαιτίας της πολιτικής ασάφειας και ανασφάλειας, «σηκώνουν» από τις αποταμιεύσεις τους 600-700 εκατομμύρια Ευρώ την ημέρα, οι ελληνικές τράπεζες δανείζουν το Ελληνικό Κράτος για να μπορεί να ανταποκρίνεται στοιχειωδώς στις βασικές του υποχρεώσεις…Ακόμη και σήμερα που ουδείς στον πλανήτη ενδιαφέρεται να δανείσει οτιδήποτε φέρει ελληνικό όνομα και η χρηματοδότηση της χώρας στηρίζεται στον Έκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας ELA, οι ελληνικές τράπεζες δανείζονται με κόστος 1,55%, έχοντας καταβάλλει εγγυήσεις 120 δις Ευρώ ενώ διαθέτουν επιπλέον 40 δις Ευρώ σε αξιόγραφα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επιπλέον εγγυήσεις.Τα καταστήματα λειτουργούν ακόμη, οι μισθοί και οι συντάξεις καταβάλλονται, οι πληρωμές εκτελούνται κανονικά,  οι τουρίστες επισκέπτονται τη χώρα και οργανώνουν τις επόμενες διακοπές τους στην Ελλάδα, επειδή το τραπεζικό σύστημα –τραυματισμένο και αποδεκατισμένο- λειτουργεί με αξιοπιστία και σταθερότητα.Είναι σίγουρο ότι οι λαϊκιστές θα ξεσπαθώσουν πάλι. «Δώστε λεφτά στον λαό και όχι στους τραπεζίτες» θα αναφωνήσουν.Αμέσως μετά θα πάνε στο ΑΤΜ για να πάρουν τα χρήματα που χρειάζονται για να συνεχίσουν την κριτική τους…Χ Κωνστας 

Δημοσιεύτηκε στισ

Μια  τρύπα στο νερό -και άλλες παροιμιακές εκφράσεις με το νερό

Posted by sarant 
Πρέπει να υπάρχει κάποιο γυμνασιακό βιβλίο που ζητάει από τους μαθητές, σε κάποια άσκηση, να αναφέρουν εκφράσεις με το νερό. Αυτό το συμπεραίνω επειδή πολλοί κάνουν αυτή την αναζήτηση στο γκουγκλ και έρχονται και στις σελίδες μου αναζητώντας τέτοιες εκφράσεις.
Εγώ έχω βέβαια σελίδες για τη φρασεολογία, όπου έχω δημοσιεύσει ένα μικρό κομμάτι από το υλικό που έχω μαζέψει, αλλά ως τα τώρα δεν είχα εκφράσεις με το νερό. Ψάχνω λοιπόν στα κιτάπια μου και βρίσκω καμιά σαρανταριά εκφράσεις, που τις παραθέτω πιο κάτω σε κατάλογο. Αρκετές για να ικανοποιηθεί και ο πιο απαιτητικός καθηγητής, αρκετές επίσης για να διαλέξει το κάθε παιδί καμιά δεκαριά και κανείς να μη θεωρηθεί πως αντέγραψε.
Νομίζω ότι ο Μανώλης Γλέζος έχει γράψει βιβλίο στο οποίο εξετάζει γλωσσικά και λαογραφικά (μεταξύ άλλων) το νερό, οπότε ασφαλώς θα έχει κι αυτός σχετικές εκφράσεις, ίσως περισσότερες, αλλά δεν έχω δει το βιβλίο. Ούτε έχω δει το λήμμα «νερό» των Παροιμιών του Ν. Πολίτη, γιατί ανήκει στο τμήμα του έργου που παραμένει ανέκδοτο εδώ και 108 χρόνια, προς τιμή και δόξα του ελληνικού κράτους.
Έβαλα και δύο με τη λέξη «ύδωρ» που χρησιμοποιούνται σήμερα –αλλά δεν έχω αποδελτιώσει αρχαίες εκφράσεις, που είναι κάμποσες.
Στο ξεσκαρτάρισμα άφησα απέξω κάποιες ξεχασμένες ή άγνωστες εκφράσεις, έβαλα όμως και μερικές που δεν είναι πολύ γνωστές, έτσι για γεύση. Στην αρχή είχα πει να βάλω και τη σημασία των εκφράσεων, ύστερα σκέφτηκα να τις κατατάξω θεματικά (για παράδειγμα, το «δεν δίνει του αγγέλου του νερό» στη φιλαργυρία), αλλά είναι πολλή δουλειά και το άφησα για άλλοτε.
Έβαλα μόνο ιδιωματικές και παροιμιακές εκφράσεις, όχι καθαυτό παροιμίες, εξόν από μία: το αίμα νερό δεν γίνεται, την οποία την έβαλα επειδή είναι πολύ συχνή. Κανονικά όμως δεν είναι έκφραση, είναι παροιμία (υπάρχει διαφορά· ας πούμε, η παροιμία είναι εντελώς στερεότυπη, η έκφραση έχει στερεότυπο κομμάτι αλλά έχει και μεταβλητά, κλιτά στοιχεία).
Την τελευταία στιγμή έβγαλα από τον κατάλογο άλλες δυο εκφράσεις, «πάω προς νερού μου» και «έσπασαν τα νερά», διότι έχουν μόνο λεξικογραφικό ενδιαφέρον, όχι παροιμιακό.
Επίσης, δεν έβαλα εκφράσεις που αναφέρονται μεν στο νερό αλλά δεν περιέχουν την ίδια τη λέξη (π.χ. έμεινε στα κρύα του λουτρού, βρέχει καρεκλοπόδαρα, τα έκανε μούσκεμα).
Αν αναδημοσιεύσετε σε δική σας σελίδα τον πίνακα, καλό είναι να αναφέρετε την πηγή. Αν θέλετε τις σημασίες των εκφράσεων, οι περισσότερες υπάρχουν στα μεγάλα σύγχρονα λεξικά (π.χ. του ιδρύματος Τριανταφυλλίδη ή του Μπαμπινιώτη). Για τις πιο σπάνιες, δίνω σύντομη εξήγηση.
Όποιος ξέρει έκφραση με τη λέξη «νερό» που δεν υπάρχει, ας την εισφέρει!
Ιδιωματικές και παροιμιακές εκφράσεις με τη λέξη «νερό» (ή «ύδωρ»)
  • σηκώνει νερό η κουβέντα, το πράγμα σηκώνει νερό
  • ρίχνω νερό στο κρασί μου
  • δεν δίνει του αγγέλου του νερό
  • είναι του γλυκού νερού
  • πήγε στη βρύση και νερό δεν ήπιε
  • έβαλε το νερό στ’ αυλάκι
  • μέσα στο νερό
  • δεν έπεσε η ζάχαρη στο νερό
  • το ξέρει/ το έμαθε νεράκι
  • κι εγώ θα κουβαλώ στο γάμο σου νερό με το κόσκινο
    Λέγεται (ή ίσως λεγόταν) πειραχτικά σε κάποιον που μας έκανε/θα μας κάνει μια εκδούλευση. Συχνά, από μεγάλο προς παιδί. Π.χ. πετάξου στο περίπτερο να πάρεις εφημερίδα κι εγώ θα κουβαλώ στο γάμο σου νερό με το κόσκινο.
  • να μετρήσει τα νερά
    να βολιδοσκοπήσει την κατάσταση
  • κάνει νερά
  • πίνω νερό στ’ όνομά του
  • ρίχνω νερό στο μύλο του
  • χάσαμε τα νερά μας, είμαστε έξω από τα νερά μας
  • πνίγεται σε μια κουταλιά νερό
  • κι από την πέτρα βγάζει νερό
    ικανότατος
  • ίσα βάρκα ίσα νερά
    ήρθε μία η άλλη
  • ήρθε το βόδι απ’ το νερό
    Είναι μια από τις «εξωτικές» που τις έβαλα έτσι για να πάρουμε μια γεύση. Σημαίνει «τώρα επιτέλους κατάλαβε» (the penny has dropped, λένε οι Άγγλοι)
  • ήπιε της άρνας/της αρνησιάς/της λησμονιάς το νερό
  • έκανε μια τρύπα στο νερό
  • βγάζει νερό με το καλάθι
    ματαιοπονεί
  • κοπανίζει το νερό μέσα στο γουδί
    ματαιοπονεί
  • μοιάζουν σαν δύο σταγόνες νερό
  • σαν τα κρύα τα νερά
  • σαν νερό
    πολύ γρήγορα (π.χ. η ζωή κυλάει…)
  • τον φέρνω με τα / στα νερά μου
  • πάω με τα νερά του
  • ήπιε το αμίλητο νερό
  • θολώνω τα νερά
  • ψαρεύω σε θολά νερά
  • ό,τι είπαμε, νερό κι αλάτι
  • τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα / τάραξε τα νερά
  • έδωσε γη και ύδωρ
  • θα μου κόψεις το νερό να μην ποτίσω τα λάχανα;
    Τη λέμε σε κάποιον που μας απειλεί, ενώ ξέρουμε ότι δεν μπορεί να μας πειράξει. Τι θα μου κάνεις; Θα μου κόψεις το νερό…;
  • περνάει το νερό κάτω από την ψάθα
    Άλλη μια ξεχασμένη έκφραση που την έβαλα έτσι για δείγμα. Λέγεται και «περνάει το νερό κάτω από το άχυρο». Τη λέμε για κάποιον πονηρό που κάνει τις δουλειές του χωρίς να τον πάρουν είδηση και/ή για ύπουλο που διαβάλλει άλλους ενώ προσποιείται τον φίλο, για καταχθόνιο που δουλεύει «υποβρύχια»
Περιέργως, στο γκουγκλ υπάρχει απόηχος της έκφρασης από περσινή συνέντευξη του Ν.Παπάζογλου: «Ο δίσκος βρήκε γόνιμο έδαφος. Διαδόθηκε πρώτα στους φοιτητικούς κύκλους και σιγά σιγά κινήθηκε όπως το νερό κάτω από την ψάθα», θυμάται για την Εκδίκηση της γυφτιάς. Πράγμα που σημαίνει ότι αυτό που ο ένας θεωρεί ξεχασμένο ο άλλος το χρησιμοποιεί ακόμα.
  • δεν στάζει νερό από τα χέρια του
    αρχιτσιγκούνης
  • το αίμα του έγινε νερό
    κόπηκε το αίμα του, φοβήθηκε πολύ
  • το αίμα νερό δεν γίνεται
  • ούτε ένα ποτήρι νερό
    Σαν ένδειξη του ελάχιστου, ιδίως σε εξυπηρέτηση.
    Πρβλ. Και θα μας δώσουν άραγε ένα ποτήρι νερό τα μούλικα; (τα παιδιά μας, όταν γεράσουμε)
    Σε προσφορά δώρου, λέμε «ούτε ένα πράσινο φύλλο»
  • είπαμε το νερό νεράκι
Δημοσιεύτηκε στισ

Βασιλικός Πολτός. Μύθος ή πραγματικότητα; (Από τον Χαράλαμπο Κώτσια)Πώς είναι δυνατό η «ιστορία» του Βασιλικού Πολτού να μην αγγίζει τον μύθο, αφού οι αρχαίοι Θεοί μας παρέμειναν αθάνατοι όσο… υπήρχε στην «αγορά» νέκταρ και αμβροσία; Φυσικά, πέθαναν από… ασιτία (όπως ισχυρίζονται πολλοί μελισσοκόμοι), όταν, εξαιτίας μιας «αρχαίας» επιδημίας, καταστράφηκαν όλα τα μελισσοκομεία της περιοχής (οι εισαγωγές απαγορεύονταν) και, να τα αποτελέσματα: χάσαμε τους Θεούς μας!Σήμερα όμως, που τα πράγματα πάνε καλύτερα και οι σωστοί, ενημερωμένοι και προνοητικοί μελισσοκόμοι μπορούν να προστατεύουν αποτελεσματικά τα μελίσσια τους, είναι σε θέση να εφοδιάζουν την αγορά κανονικά με την πιο ισχυρή και υγιεινή, φυσική τροφή για τον άνθρωπο: το Βασιλικό Πολτό. Μπορεί βέβαια, να μην μας εξασφαλίζουν… την αθανασία, σίγουρα όμως, τη μακροζωία και ένα σωρό άλλα όμορφα πράγματα.Και εξηγούμαστε και… επιστημονικά: Ο Β.Π είναι το προϊόν της έκκρισης των φαρυγγικών και γναθικών αδένων των νεαρών μελισσών, όταν διαθέτουν στην κυψέλη τους γύρη, νερό, μέλι και κατάλληλη θερμοκρασία. Έχει χρώμα υποκίτρινο και γεύση υπόξινη και ελαφρά καυστική. Αποτελεί την αποκλειστική τροφή των βασιλισσών εφ’ όρου ζωής. Αποθηκεύεται στα ειδικά βασιλοκελιά από τις νεαρές εργάτριες για τη διατροφή των βασιλικών προνυμφών.Εξαιτίας της διαφορετικής αυτής τροφής, η βασίλισσα αποκτά διπλάσιο μέγεθος από τις εργάτριες και ζωηρά χρώματα. Ζει 30 φορές περισσότερο από τις εργάτριες, γεννάει 2-3 χιλιάδες αβγά την ημέρα, που ζυγίζουν περισσότερο απ’ ό,τι η ίδια και έχουν όγκο 2,5 φορές περισσότερο από αυτήν!Και για να γίνουμε ακόμα πιο… επιστημονικοί, περιέχει (όπως λένε οι ειδικοί επιστήμονες-ερευνητές Ηaydak, Vivino κα.) πολλά πράγματα από τα οποία το 97% είναι γνωστά, αλλά το 3% παραμένει ακόμα στη σφαίρα του μυστηρίου.. Τα μη μυστηριώδη, αλλά θαυμάσια, είναι: πολλές βιταμίνες όπως: Β1 θειαμίνη-Β2 ριβοφλαβίνη-Β3 νιασίνη-Β5 παντοθενικό οξύ – Β6 πυριδοξίνη-Β7 ινοσιτόλη-Ε8 βιοτίνη-Β9 φολικό οξύ-Β12,D,Ε. Ανόργανα στοιχεία: ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, φθόριο, ψευδάργυρο, μαγγάνιο, χαλκό, φωσφόρο, κάλιο, χλώριο, νάτριο, πυρίτιο, θείο. Ακόμα περιέχει: χολίνη, ακετυλοχονίνη, χοληνεστερονάση, φωσφατάση, αδενοσίνη, σάκχαρα γνωστά και άγνωστα, γ-γλοβουλίνη και πολυάριθμα ακόμα αμινοξέα (αλανίνη, αργινίνη, ισολευκίνη, ασπαρτικό οξύ κτλ). Μη μου πείτε ότι η παράθεση αυτή δε μας θυμίζει αναλυτική εξέταση αίματος!Επιπλέον, στο φρέσκο Β.Π υπάρχει κι ένας αντικαρκινικός παράγοντας, ο 10 HAD (10 Υδροξυδεκενοϊκό οξύ), που ανακαλύφθηκε από τους πανεπιστημιακούς Lukas και Townsend του Πανεπιστημίου Guelf του Καναδά και σύμφωνα με τους οποίους χίλια ποντίκια γλίτωσαν από.. βέβαιο θάνατο χάρη στις ενέσεις με Β.Π! Παρά το ότι τα περισσότερα από τα στοιχεία του Β.Π είναι γνωστά, η επιστήμη δεν μπόρεσε ακόμα να παρασκευάσει βασιλικό πολτό, ούτε και μέλι. Ο πολτός που παρασκευάστηκε συνθετικά στα εργαστήρια, αποδείχτηκε «χυλός πατάτας!» και αυτό γιατί, στο υπόλοιπο μυστήριο του 3% περιέχονται βιοκαταλύτες ισχυρής βιολογικής αξίας, καθώς και άγνωστα παράγωγα γενετικού υλικού RNA και DΝΑ.Έχει αποδειχθεί (Robert Ardry, Prosperi, Mme Rondoin, Destrem, R.Chauvin, Townsend) ότι ο φρέσκος Β.Π, επιδρά θετικά στο μεταβολισμό, στην ανάπτυξη και τη μακροζωία.Με τη γρήγορη ανανέωση των κυττάρων αναζωογονεί εξασθενημένους, ταλαιπωρημένους και γηρασμένους οργανισμούς. Ανανεώνει τις σωματικές και πνευματικές δυνάμεις. Τονώνει τη μνήμη, αυξάνει την αντοχή, τη σεξουαλική λειτουργία με την τόνωση του libido, καθώς και τη γονιμότητα. Δρα κατά των βακτηριδίων. Ελαττώνει το συγκινησιακό και έτσι προστατεύει από το άγχος και την ένταση του σύγχρονου τρόπου ζωής.Ενεργεί σα Φυσικός Ρυθμιστικός Παράγοντας, εξισορροπώντας τις λειτουργίες του οργανισμού. Με την οξυγόνωση των κυττάρων, ενδυναμώνει τον οργανισμό και προς τις εξωτερικές προσβολές, αλλά και προς τις εσωτερικές ανωμαλίες. Προκαλεί αίσθηση ευφορίας, αυξάνει την όρεξη και βοηθάει τον οργανισμό στην αρτηριοσκλήρυνση, αρθρίτιδα, αιμορροϊδες, δερματικά, σάκχαρο, καθυστέρηση ανάπτυξης (σωματικά-νοητικά), ουρολοιμώξεις, υπόταση, δυσκοιλιότητα, στομαχικές διαταραχές, νευρασθένειες ,αϋπνίες, κλιμακτήριο, ατονία, κατάθλιψη. Πρέπει να ξέρουμε, όπως ισχυρίζονται οι ειδικοί, πως ο Β.Π είναι φυσικό προϊόν, αβλαβές, χωρίς να προκαλεί παρενέργειες και εθισμό.Διατηρείται φρέσκος στο ψυγείο μέχρι 6μήνες σε σκούρα φιαλίδια από 00-50 C, αμιγής ή ανακατεμένος με μέλι (10-20 γραμμ. σε ½ κιλό μέλι). Αλλοιώνεται από το μέταλλο, το φως, τον αέρα, τη θερμότητα και το χρόνο. Διατηρείται και σε σκόνη-χαπάκια επί μακρόν, αλλά έτσι η θεραπευτική του αξία είναι αμφίβολη.Τα παιδιά μπορούν να παίρνουν ημερησίως ½ γραμμ. Και οι ενήλικες 1 γραμμ. 15΄ πριν το πρωινό υπογλωσσίως ή ένα έως δύο κουταλάκια του γλυκού, εφόσον είναι ανακατεμένος με μέλι, για τρεις μήνες το χρόνο, επί 15 έως 20 μέρες και με μια ενδιάμεση διακοπή 10-15 ημερών.Ο Β.Π παράγεται σε μικροποσότητες, γι’ αυτό είναι και ακριβό προϊόν, αλλά οι ωφέλειές του, όπως είδαμε, δεν αποτιμώνται σε χρήμα. Σε κάθε περίπτωση , δεν πρέπει να θεωρείται σαν φάρμακο, αλλά να ακουμπά τη σκέψη μας με την παλιά εκείνη αίσθηση που είχαν οι συγχωριανοί μου όταν έρχονταν και ζητούσαν από τον πατέρα μου, όταν ήμουνα παιδί: «Λίγο μέλι, για γιατρικό Μπάρμπα-Δήμο!».Ο Β.Π. βέβαια, δεν είναι μέλι , αλλά θεωρείται γενικώς σαν «ελιξίριον» της νεότητας, σαν κάτι που εμπεριέχει κάτι το μαγικό, κάτι το ασύλληπτο, το μυστηριώδες , όχι και άδικα βέβαια, αφού και οι επιστήμονες έχουν σηκώσει ψηλά τα χέρια τους. 

Κώτσιας Χαράλαμπος
Γραμματέας  Μελισσοκομικού Συνεταιρισμού Ν. Ημαθίας