Φούρνος Αγαθη στο Περιστέρι
Μπροστά στη μεγαλύτερη νύχτα του χειμώνα
Οι άνθρωποι συνήθως αντιπαθούν τον χειμώνα. Τον αντιμετωπίζουν ως το μεγάλο διάστημα της προσμονής μέχρι την άνοιξη. Και όμως, αυτό είναι λάθος…
Η Τρίτη θα ξημερώσει πριν τη δει ο ήλιος. Ετσι δεν γίνεται τον Δεκέμβρη; Το ξυπνητήρι φωνάζει, τα τηλεοπτικά πάνελ παίρνουν θέση, το καζανάκι του από πάνω σε ενημερώνει για τις εξελίξεις στην πολυκατοικία, αλλά η μέρα λες και διστάζει να βάλει το φως στην πόλη. Στις 06.48 το πρωί της Τρίτης δεν θα έχουμε ξυπνήσει όλοι. Πολλοί θα απολαμβάνουν μία δεκάλεπτη διαπραγμάτευση με τον χρόνο, μέχρι το ρολόι να τσουλήσει στις 07.00. Αλλοι θα είναι ήδη ξύπνιοι, ρουφώντας καφέ και τσιγάρο μπροστά στην τηλεόραση ή στα όρθια, στην κουζίνα. Μαμάδες θα δίνουν λίγο χρόνο ακόμα πριν ξυπνήσουν τα παιδιά για το σχολείο. Τα αυτοκίνητα θα κινούνται με αναμμένα φώτα, η κίνηση θα ξύνει σιγά-σιγά την άσφαλτο, τα σασμάν των λεωφορείων θα αναστενάζουν. Και όμως, η στιγμή έχει κάτι για να σταματήσεις και να αισθανθείς. Στις 06.48 θα μπει ο χειμώνας.
Φεγγαρόλουστη νύχτα- Aivazovsky
Οι άνθρωποι συνήθως αντιπαθούν τον χειμώνα. Τον αντιμετωπίζουν ως το μεγάλο διάστημα της προσμονής μέχρι την άνοιξη. Αυτό είναι λάθος. Διότι η ζωή μπορεί να γίνεται καλύτερη το καλοκαίρι, όμως είναι φτιαγμένη από τη ρουτίνα του χειμώνα. Δεν είναι η ανάπαυλα του θέρους. Είναι η ακινησία των κυριακάτικων απογευμάτων και το ψιλόβροχο της Δευτέρας. Το καλοκαίρι η ζωή σου φεύγει μέσα από τα χέρια. Τον χειμώνα σου επιτρέπει να τη μετρήσεις λεπτό προς λεπτό. Κάτω από τον ήλιο αισθάνεσαι δυνατός, αυθάδης, ξαναβγάζεις κάτι από την έπαρση και την αλαζονεία της νιότης. Στο χιονιά μαζεύεσαι, γίνεσαι πιο ταπεινός, ανακτάς την αίσθηση της αδυναμίας σου. Και φυσικά, ο χειμώνας δεν είναι απαιτητικός, δεν έχει lifestyle δεν απαιτεί έρωτες και ατελείωτα πάρτι. Δεν θέλει καν λιγότερα κιλά. Σου επιτρέπει να σκέφτεσαι.
Η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου βγάζει στον χειμώνα. Σίγουρα δεν είναι εκείνος που, αν τον πηδήξουμε, για άλλα δέκα χρόνια, άντε, καθαρίσαμε. Χρόνια τον περιμένουμε και δεν λέει να έρθει
Δεν έχουμε μάθει να ζούμε τους χειμώνες μας. Θα μου πείτε ότι η χώρα είναι μούσκεμα από τις θάλασσες της, περιμένει τη ζέστη για να βάλει και το αλάτι στα χείλη. Αλλά, του κερατά, δεν ζούμε στην Τζαμάικα! Και όμως, ο χειμώνας εδώ αντιμετωπίζεται ως μία μακρά περίοδος πένθους. Συχνά το χιόνι μοιάζει να πέφτει σαν κατάρα, η βροχή φέρνει πανικό, το κρύο μεταφέρει θλίψη. Ο χειμώνας θέλει τάξη. Για αυτό και εμείς τον ξορκίζουμε, δεν τον μπορούμε. Είμαστε του καλοκαιριού, παραλίες. Ελα όμως που έτσι δεν ζούμε ολόκληρη τη ζωή. Δεν γίνεται να σιχτιρίζουμε, να πετάμε μέρες μέχρι την άνοιξη. Ζούμε, λέει, πιο έντονα το καλοκαίρι. Καλύπτεται έτσι η ζωή που καίμε άσκοπα τον χειμώνα; Στις αναμνήσεις μετράμε μόνο τα καλοκαίρια και μετά απορούμε πού στο διάολο πήγε η ζωή. Στους χειμώνες έμεινε.Η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου βγάζει στον χειμώνα. Σίγουρα δεν είναι εκείνος που, αν τον πηδήξουμε, για άλλα δέκα χρόνια, άντε, καθαρίσαμε. Χρόνια τον περιμένουμε και δεν λέει να έρθει αυτός ο χειμώνας. Δεν χρειάζεται να τον διασκεδάσουμε, αρκεί να τον ζήσουμε. Και, υπομονή, από την Τρίτη η μέρα αρχίζει να μεγαλώνει ή, αν θέλετε, η νύχτα κόβει πια τον χρόνο της. Εξαρτάται πώς ζει κανείς.Κώστας Γιαννακίδης Πηγή: protagonΑντικλείδι , http://antikleidi.com
Ο τρόπος που πολιτεύθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε όλη τη διάρκεια των εσωκομματικών διαδικασιών για την ανάδειξη νέου αρχηγού στη Νεα Δημοκρατία, η καθαρότητα των λόγων του, η σαφήνεια της επιλογής του και τέλος η επιβράβευση που έτυχε απο το εκλογικο σώμα διαμορφώνουν νέα δεδομένα στην εγχώρια πολιτική σκηνή.
Ο κ. Μητσοτάκης πάλεψε σχεδόν μόνος απέναντι σε όλες τις εκδοχές του λαϊκισμού, εκπροσώπησε με πολύ καθαρό τρόπο την ευρωπαϊκή εκδοχή των πραγμάτων, πήγε κόντρα στις τρέχουσες αντιλήψεις ακόμη και για τις αυξήσεις μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και σχεδόν με όρους αντιδημοφιλείς προβάλλει στα ίσα ως διεκδικητης της ηγεσίας του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Θα μπορούσε να πει κανείς οτι ο κ.Μητσοτάκης, που υπερασπίζεται με ένσταση την πολιτική των μεταρρυθμίσεων προβάλλει σήμερα ως η αυθεντικότερη έκφραση των ψηφοφόρων του ΝΑΙ στο δημοψήφισμα του καλοκαιριού.
Αυτό και μόνο το στοιχείο είναι ικανό να μετατρέψει την υποψηφιότητα του σε καταλύτη πολιτικών εξελίξεων στη χώρα. Στο βαθμό μάλιστα που η κυβέρνηση δεν πείθει οτι μπορεί να βαδίσει χωρίς περιπέτειες το ευρωπαϊκό δρόμο ο κ. Μητσοτάκης μπορεί να δράσει ως καταλύτης στις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλαδα.
Αν κερδίσει με αυτούς τους όρους τον κ. Μειμαράκη και μετατοπίσει τη Νέα Δημοκρατία προς το κέντρο θα επιδράσει ευθέως στους εσωτερικούς πολιτικούς συσχετισμούς. Κατα αρχήν οι ευρωπαίοι θα αισθανθούν οτι συγκροτείται αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Επιπλεον δυνάμεις που σήμερα έχουν καταφύγει στο Ποτάμι η αναζήτησαν έκφραση στη Ένωση Κεντρώων θα βρουν καινούργια πιο αξιόπιστη εκπροσώπηση και ταυτόχρονα ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ πιθανόν να αντιμετωπίσουν τον κ.Μητσοτάκη ως φορέα νίκης απέναντι στον κ. Τσίπρα.
Οπως και να έχει ενδεχόμενη εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας μπορεί να λάβει χαρακτηριστικά καταλύτη στην πολιτική σκηνή.
Ειναι πιθανό όσοι ψήφισαν ΝΑΙ στο δημοψήφισμα του περασμένου καλοκαιριού να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενη εκλογή του ως ευκαιρία νίκης και ρεβάνς στο επικίνδυνο πείραμα της σύγκρουσης με την Ευρώπη και να συνταχθούν μαζί του απέναντι στο ατελές και αναποτελεσματικό σχήμα του κ.Τσίπρα.
Υπό αυτή την έννοια ο κ. Μητσοτάκης μπορεί όντως να αναδιατάξει την ελληνική πολιτική σκηνή. Υπό τον όρο βέβαια ότι θα επικρατήσει του κ. Μειμαράκη και δεν θα επαναλάβει τα λάθη του πατέρα του το 1990 και του Κώστα Σημιτη το 1996 που αντί της ρήξης με το κομματικό κατεστημένο επέλεξαν το συμβιβασμό.
Δ Τσακνής Π Βασιλόπουλος
Λ Ταγματάρχης
Συμβούλιο κοινωνικού ελέγχου ΕΡΤ
Από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό
ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΠΟΥΤΑΧΙΔΗΣ
συνέχεια…..
22/12/2015
Στο προηγούμενο άρθρο ξεσκεπάσαμε τη βραδυφλεγή βόμβα που έβαλε η χούντα των συνταγματαρχών στα θεμέλια του ελληνισμού. Στο όνομα των πατροπαράδοτων αξιών, οι ίδιες οι πατροπαράδοτες αξίες μας απέκτησαν μια υποσυνείδητη αρνητική χροιά.
Τα ιδανικά της ήσσονος προσπάθειας και της ψευτομαγκιάς. Είναι μαγκιά να τα «κονομήσεις» με αθέμιτους τρόπους. Είναι μαγκιά να βγάζεις τα περισσότερα χρήματα δουλεύοντας όσο το δυνατό λιγότερο. «Η ζωή είναι μικρή, απόλαυσέ την».
Εκείνες οι μανάδες που λέγανε μια φορά κι έναν καιρό στον γιο τους να είναι έντιμος και να ’χει το κούτελο καθαρό και να περπατά με το κεφάλι ψηλά και τα παρόμοια, γίνανε παρελθόν.
Τώρα; Κοιμισμένε –λένε τώρα–, δες ο γιος της τάδε πόσα λεφτά βγάζει! Κι εσύ… πας με το σταυρό στο χέρι. Κοιμάσαι όρθιος!Η νοοτροπία αυτή έκανε ευκολότερο τον εκμαυλισμό του λαού από το πολιτικό σύστημα με στόχο τη δημιουργία κομματικών στρατών. Έτσι, δημιουργήθηκε ένα ψευτοδημοκρατικό σύστημα κυβέρνησης που στην πραγματικότητα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ακριβέστερα ως φεουδαλική κομματοκρατία. Εξαιτίας της ευνοιοκρατίας, του νεποτισμού και της έλλειψης αξιοκρατίας γενικότερα, παγιώθηκε υφέρποντας μια επικίνδυνη αντίληψη. Ότι ο καθένας μπορεί να κάνει τα πάντα, είτε έχει την ικανότητα είτε όχι. Είτε έχει τις δεξιότητες είτε όχι. Είτε έχει τις σπουδές είτε όχι. Κι αυτό θεωρείται δημοκρατικό – ο υπέρτατος παραλογισμός! Αυτό είναι και το πιο μεγάλο μας πρόβλημα: η κακή στελέχωση λόγω της αναξιοκρατίας. Αυτή είναι η μάστιγα που μας οδηγεί ολοταχώς στην καταστροφή. Μεριμνάμε και τυρβάζουμε περί πολλών. Ενός δε εστί χρεία. Αξιοκρατία. Ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση. Συζητήσεις επί συζητήσεων για το τι φταίει. Οι θεσμοί, το θεσμικό πλαίσιο, οι νόμοι, οι κανονισμοί, οι ρυθμίσεις κτλ.
Ποτέ δεν φταίνε οι ακατάλληλοι άνθρωποι που τοποθετήθηκαν, χωρίς να το αξίζουν, σε θέσεις ευθύνης.
Καταργήσαμε τον πρώτο, τον κυριότερο, τον πιο βασικό κανόνα της κάθε είδους ομαδικής προσπάθειας, της διοίκησης, του μάνατζμεντ που λένε. Κι ύστερα ψάχνουμε για το τι μας έφταιξε. Σαν να μαζέψω έντεκα εγώ από τον καφενέ, για να παίξουνε ποδόσφαιρο στο πιο ψηλό επίπεδο. Εναντίον εκείνης της καταπληκτικής ομάδας της Βαρκελώνης. Κι ύστερα να αναρωτιέμαι γιατί χάσαμε παταγωδώς. Τι είδους τρέλα είναι αυτή που μας πέρασε σαν κοινωνία σε προ-πολιτειακό επίπεδο; Πριν κι από τότε που μάζεψε ο μυθικός Θησέας τις φυλές για να δημιουργηθεί η «Πόλις».Κι αυτό έγινε γιατί κανένας δεν λογαριάζει την αξιοκρατία σαν τον πρώτο και τον πιο θεμελιώδη κανόνα της επιτυχίας, της νίκης, της ευμάρειας. Και το πιο σημαντικό; Σαν τον πρώτο και πιο σημαντικό κανόνα της δημοκρατίας. Αντίθετα, κάποιοι στα λόγια και σχεδόν όλοι με τα έργα δείχνουν να θεωρούν πως η αξιοκρατία είναι ως έννοια αντίθετη με τη δημοκρατία. Μπερδεύουν στο μυαλό τους την αξιοκρατία με το πολίτευμα της «αριστοκρατίας». Κι έτσι, πάνω σ’ αυτή τη σύγχυση έρχονται κι εκείνοι που δεν παραδέχονται ιδεολογικά τη δημοκρατία και την κατηγορούν ότι διώκει τους άριστους. Κι όλοι μαζί νομίζουνε πως η Ορθοδοξία μας είναι κι αυτή κάπως αντίθετη με τη δημοκρατία και δεν ωφελεί το δημοκρατικό ήθος, αλλά μάλλον προσανατολίζει σε κάποιες άλλες αντιλήψεις, δήθεν θεοκρατικές, δήθεν φονταμελιστικές και σκοταδιστικές…
Τι μπέρδεμα, τι ιδεολογικό κουβάρι Θεέ μου!
Αυτό το ιδεολογικό κουβάρι βήμα-βήμα σε αυτή τη σειρά των άρθρων θα προσπαθήσουμε να το ξεμπερδέψουμε.
Kirkos
”ΠΑΡΑΘΥΡΑΚΙ” ΜΟΣΚΟΒΙΣΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΤΣΙΠΟΥΡΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ…
Διαλλακτικός στο θέμα της φορολόγησης της τσικουδιάς και του τσίπουρου …
εμφανίστηκε ο Επίτροπος Οικονομικών, Πιερ Μοσκοβισί, αφήνοντας «παραθυράκι» διαπραγμάτευσης για το θέμα, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ.
Απαντώντας σε ερώτηση του Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρη Παπαδημούλη, ο Επίτροπος τονίζει ότι προβλέπεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία «η απαλλαγή από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης για τα λοιπά απλά και αφρώδη ποτά τα παρασκευαζόμενα με ζύμωση, που παράγουν ιδιώτες και που καταναλώνονται από τον ίδιο τον παραγωγό, τα μέλη της οικογενείας του ή τους προσκεκλημένους του, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεσολαβεί πώληση».
Παράλληλα, προσθέτει ότι ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές για μικρούς παραγωγούς αιθυλικής αλκοόλης, όχι όμως μικρότερων από το 50% του κανονικού εθνικού συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης, σε επιχειρήσεις που παράγουν κάτω από 10 εκατόλιτρα (κάτω από 20 εκατόλιτρα για τα κράτη μέλη που εφήρμοζαν αυτό το όριο πριν από το 1992) κατ’ έτος.
Πάντως, όπως τονίζει, η επίμαχη οδηγία για τους μειωμένους συντελεστές, καθώς και τις διατάξεις για την ιδιωτική παραγωγή/ιδία κατανάλωση θα επανεξεταστεί και τα αποτελέσματά της θα δημοσιευθούν σε συνοπτική έκθεση το πρώτο τρίμηνο του 2016.
Η πλήρης ερώτηση και απάντηση
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-013322/2015 προς την Επιτροπή
Άρθρο 130 του Κανονισμού
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL)
Θέμα: Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης τσίπουρου/τσικουδιάς στην Ελλάδα
Σε ανακοίνωσή της στις 25/09/15 η Επιτροπή ζητά από την Ελλάδα να εξισώσει το μειωμένο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο τσίπουρο και την τσικουδιά με τον αντίστοιχο που ισχύει για όλα τα αλκοολούχα ποτά. Επίσης, ζητά να καταργηθεί και ο υπερ-μειωμένος συντελεστής που επιβάλλεται σε μικρούς (διήμερους) αποστάκτες.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όμως, θα πλήξει σημαντικά τους επαγγελματίες και μικρούς παραγωγούς τσίπουρου και τσικουδιάς, τα οποία, μαζί με το ούζο, αποτελούν εθνικά προϊόντα και μάλιστα Προστατευμένης Προέλευσης.
Με δεδομένες τις διατάξεις της Οδηγίας 92/83/ΕΟΚ, που προβλέπει μειωμένο μέχρι και 50% ΕΦΚ σε μικρά οικογενειακά αποστακτήρια (άρθρο 14), ερωτάται η Επιτροπή:
– Θα λάβει υπόψη της, κατά την αξιολόγηση της απάντησης της Ελλάδας, τις προαν
αφερθείσες, ευεργετικές για τους μικρούς παραγωγούς, διατάξεις των Οδηγιών για τον ΕΦΚ στην αλκοόλη;
– Σκοπεύει να έρθει σε συνεννόηση με τις ελληνικές αρχές για τη θέσπιση ενός νέου καθεστώτος για την επιβολή ΕΦΚ στα αλκοολούχα ποτά που, από τη μια, να σέβεται την κοινοτική νομοθεσία, και από την άλλη, θα παρέχει στην Ελλάδα αντίστοιχες με τα υπόλοιπα κράτη μέλη εξαιρέσεις προστασίας παραδοσιακών εθνικών προϊόντων, όπως το τσίπουρο και η τσικουδιά;
E-013322/2015
Απάντηση του κ. Moscovici εξ ονόματος της Επιτροπής (17.12.2015)
Το άρθρο 14 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ (οδηγία σχετικά με τις διαρθρώσεις), προβλέπει απαλλαγή από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης για τα λοιπά απλά και αφρώδη ποτά τα παρασκευαζόμενα με ζύμωση, που παράγουν ιδιώτες και που καταναλώνονται από τον ίδιο τον παραγωγό, τα μέλη της οικογενείας του ή τους προσκεκλημένους του, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεσολαβεί πώληση.
Οι μειωμένοι συντελεστές για μικρούς παραγωγούς αιθυλικής αλκοόλης υπάγονται στο άρθρο 22 και επιτρέπουν την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών, όχι μικρότερων από το 50% του κανονικού εθνικού συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης, σε επιχειρήσεις που παράγουν κάτω από 10 εκατόλιτρα (κάτω από 20 εκατόλιτρα για τα κράτη μέλη που εφήρμοζαν αυτό το όριο πριν από το 1992) κατ’ έτος.
Η Επιτροπή διεξάγει επί του παρόντος μελέτη σχετικά με την οδηγία 92/83/ΕΟΚ. Η αξιολόγηση θα εξετάσει, μεταξύ άλλων, τους μειωμένους συντελεστές, καθώς και τις διατάξεις για την ιδιωτική παραγωγή/ιδία κατανάλωση. Η περίοδος διαβούλευσης με τους οικονομικούς φορείς, τις διοικήσεις όλων των κρατών μελών και τους πολίτες ολοκληρώθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2015.
Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης θα συνοψιστούν και θα δημοσιευθούν σε συνοπτική έκθεση για τη διαβούλευση το πρώτο τρίμηνο του 2016. Ωστόσο, κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση στη νομοθεσία της ΕΕ θα πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα στο Συμβούλιο κατόπιν πρότασης της Επιτροπής και της κατάλληλης συνοδευτικής εκτίμησης επιπτώσεων.
Η Επιτροπή, κατά την ανάλυση των απαντήσεων που υποβάλλουν τα κράτη μέλη, λαμβάνει πάντα υπόψη το σύνολο της σχετικής και ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ.
Από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό η παρακάτω ανάρτηση
Η ατομικότητα ως τεχνολογική και κοινωνική κατάκτηση
Του Γιάννη Παπαδάκη*
Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι παραδοσιακά συνδεδεμένες με την οικογένεια. Όσοι από εμάς έχουν την τύχη να περνούν αυτές τις γιορτινές ημέρες με τις οικογένειές τους, ζουν και μοιράζονται ευτυχείς εμπειρίες και αναμνήσεις. Είναι η περίοδος που οι ανθρώπινες σχέσεις φωτίζονται θα έλεγε κανείς με έναν ιδιαίτερο τρόπο και αυτή η ιδιαιτερότητα επιδρά εμπλουτιστικά.
Τα παραπάνω αποτελούν το πιο «προσφιλές φόντο» των ημερών αυτών, όμως η πραγματικότητα κρύβει εκπλήξεις. Ο πολιτισμός μας, οι τρόποι δηλαδή με τους οποίους θέτομε προτεραιότητες, προσδιορίζουμε κοινά αποδεκτές λύσεις και συνθέτουμε το νέο από το παλαιό αλλάζουν. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι περνάμε από μια κοινωνιοκεντρική σε μια ατομοκεντρική εποχή. Το πέρασμα αυτό είναι γρήγορο αλλά και επιταχυνόμενο, με την ραγδαία ανάπτυξη των τεχνολογιών επικοινωνίας και του ίντερνετ.
Όσοι ελπίζουν ή εύχονται ότι ο ρυθμός της τεχνολογικής ανάπτυξης θα μειωθεί θα διαψευστούν οικτρά. Αυτά που τώρα αντιμετωπίζουμε ως επαναστατικά, σε μερικά χρόνια θα αντικατασταθούν από άλλα πολύ πιο τεχνολογικά καινοτόμα, ικανά να αλλάξουν δραστικά την καθημερινότητά μας. Αυτο-οδηγούμενα αυτοκίνητα, ρομπότ με εκπληκτικές φυσικές, διανοητικές και επικοινωνιακές ικανότητες, πρωτοποριακές διαγνωστικές μέθοδοι, φάρμακα ειδικά κατασκευασμένα για κάθε ασθενή, συνθετικές πραγματικότητες οι οποίες προκύπτουν από συνδυασμό αισθήσεων και μιας τεχνικά δημιουργημένης εικονικής πραγματικότητας… αυτές είναι μερικές από τις τεχνολογικές επαναστάσεις που θα μπουν στην καθημερινότητά μας τα επόμενα 5-10 χρόνια, οι οποίες μάλιστα έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν τα πρώτα πειραματικά βήματα.
Σκοπός μας εδώ δεν είναι να περιγράψουμε το μέλλον ή να το αναλύσουμε. Είναι περιττό μια και το αποτέλεσμα αποτυπώνεται ήδη στο παρόν. Τα σημερινά νέα παιδιά μεγαλώνουν με έξυπνα τηλέφωνα και ίντερνετ χωρίς να τους έχει περάσει από το νου ότι μόλις πριν από δέκα-δεκαπέντε χρόνια αυτά δεν υπήρχαν καν. Η σκέψη και μόνο να περάσουν έστω και μια μέρα χωρίς πρόσβαση σε κινητό, ipad ή laptop οδηγεί σε αδιέξοδο και μια ιδιότυπη μορφή απόγνωσης. Ο κόσμος τους είναι ισχυρά διαδικτυωμένος και η απουσία των εργαλείων δικτύωσης και επικοινωνίας ισοδυναμεί με αναπηρία. Σχολικοί βαθμοί, εργασίες καθηγητών, δραστηριότητες και συναντήσεις στο σχολείο, ομαδικά μηνύματα σχετικά με project και παρουσιάσεις, θεωρούν δεδομένη την συνεχή διασύνδεση. Οι ανθρώπινες σχέσεις περνούν όλο και περισσότερο μέσα από τεχνολογικά διαμεσολαβητικά συστήματα.
Πριν μας καταβάλει αίσθημα πανικού ή απογοήτευσης, ας αναλογιστούμε ότι και η γλώσσα είναι στην ουσία ένα «τεχνολογικό» διαμεσολαβητικό σύστημα επικοινωνίας, με την έννοια ότι ακολουθεί συγκεκριμένους συνθετικούς κανόνες όπως πχ μια χρήσιμη εφαρμογή στο κινητό. Δυστυχώς δεν μπορούμε να αντιληφθούμε όλους τους τρόπους με τους οποίους άλλαξε η γλώσσα την ανθρώπινη ζωή, αν και η μελέτη της Ιστορίας είναι καλός οδηγός για να προσεγγίσουμε αυτό το θέμα. Η περίπτωση δε της αρχαίας Ελλάδας προσφέρεται ιδιαίτερα για αυτό.
Όμως υπάρχουν διαφορές. Η μεν γλώσσα, συνδυαζόμενη με την πόλη (με την αρχαία ελληνική έννοια) οδηγεί στην από κοινού αναζήτηση μιας αλήθειας, ενός κοινού αληθεύοντος λόγου. Ενώ το ίντερνετ δρα τόσο συνδετικά όσο και απομονωτικά. Εδώ υπάρχει μια βασική διαφορά η οποία μπορεί να μεγεθυνθεί στο μέλλον, στο βαθμό που οι νέοι κυρίως άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται αυτή τη σταδιακή μετατόπιση. Το ρίσκο είναι πως όταν πια την αντιληφθούν, ατομικά ή συλλογικά, ίσως να είναι αργά, με την έννοια ότι δεν θα έχουν τις κατάλληλες «αναμονές» για να καλλιεργήσουν ποιοτικές ανθρώπινες σχέσεις.
Δεν κινδυνολογώ. Η τεχνολογία είναι ουδέτερη και τη στρέφουμε εκεί όπου θέλουμε. Αν οι δεξιότητες που οδηγούν σε ποιοτικές σχέσεις αποτελούν προτεραιότητα, θα βρεθούν τρόποι. Φανταστείτε μια σχολική τάξη η οποία μεταφέρεται μέσω εικονικής πραγματικότητας στην αρχαία Αθήνα για να παρακολουθήσει «ζωντανά» μια ομιλία του Σωκράτη με δυνατότητα ερωταποκρίσεων και «επί τόπου» συζήτησης. Ή τη δυνατότητα να παρακολουθήσει κάποιος τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, τη μάχη της Κρήτης, την απόβαση στη Νορμανδία, μια όπερα της Μαρίας Κάλλας, να μεταφερθεί ζωντανά μέσα στο Grand Canyon, να περιδιαβάσει το «ξαναζωντανεμένο» Ακρωτήρι στην Σαντορίνη, να επισκεφθεί το Λούβρο, την Κνωσσό, τον Παρθενώνα, να πετάξει πάνω από ένα ελληνικό νησί ή τις Πυραμίδες. Αν και ενδεικτικά μόνο αναφέραμε κάποια παραδείγματα, αυτό που τώρα ονομάζομε «βίωμα» θα επανακαθοριστεί στη βάση ακριβώς αυτής της νέας συνθετικής πραγματικότητας. Η φυσική πραγματικότητα θα ξεπεραστεί από τη νέα συνθετική πραγματικότητα με την ίδια περίπου έννοια που τα συνθετικά αντιβιοτικά ξεπέρασαν τα φυσικά θεραπευτικά βότανα.
Η μετάβαση από την κοινωνιοκεντρική στην ατομοκεντρική κοινωνία είναι ακόμα πιο σύνθετη. Δεν εξαντλείται στον τομέα της τεχνολογικής ανάπτυξης αλλά έχει και μια πιο αμιγή ανθρώπινη συνιστώσα. Ο σύγχρονος άνθρωπος ζει μια πιο ανεξάρτητη και ατομικά δομημένη ζωή. Οι ρυθμοί, ιδιαίτερα στις πόλεις, είναι υψηλοί και ο καθένας μας ζει όλο και περισσότερο μέσα σε έναν επιταχυνόμενο και ανεξάρτητο δικό του ρυθμό. Ακόμα και κοινές παραδόσεις όπως οι ονομαστικές εορτές, οι οποίες προσφέρουν κάποιες δυνατότητες δια-ατομικού «συγχρονισμού» φθίνουν. Στην ουσία πρόκειται για το φυσικό νόμο της εντροπίας, ο οποίος καθορίζει ότι η οποιαδήποτε αλλαγή (μετάβαση) γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να αυξάνονται οι βαθμοί ανεξαρτησίας ενός συστήματος.
Αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα τα οποία αξίζει να εξετάσουμε διότι το ατομοκεντρικό μέλλον κρύβει εκπλήξεις. Θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε την ατομοκεντρική κατεύθυνση ως εξής: εκεί όπου τώρα η φύση παίρνει μικρές ή μεγάλες αποφάσεις για τον άνθρωπο, ο έλεγχος σταδιακά θα επέλθει στον άνθρωπο, πχ. από το πώς γεννιόμαστε (γενετική), πώς πεθαίνουμε (ευθανασία), ποια τα χαρακτηριστικά μας (φύλο, γενότυπος κλπ.) μέχρι να μπορέσει ο ίδιος ο άνθρωπος να καθορίσει όλες τις παραμέτρους της ύπαρξής του.
Σε βάθος χρόνου, αυτό συνδέεται με όσα αναφέραμε στην πρώτη παράγραφο του κειμένου. Οι κοινωνίες έχουν κατακτήσει μεν την ατομικότητα αλλά δυστυχώς μαζί με αυτή έχει αναδυθεί και μια ιδιότυπη μοναξιά, μια απουσία για την ανάγκη «ψυχικών αναμονών» για ανθρώπινες σχέσεις. Οι ρυθμοί αυξάνονται ενώ οι σχέσεις διχοτομούνται. Τα περιβάλλοντα στα οποία περνούμε τις περισσότερες ώρες μας, καθορίζονται μεν από εμάς μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια αλλά ταυτόχρονα γίνονται λιγότερο ευπρόσδεκτα και ανοιχτά στους άλλους (…και οι άλλοι το ίδιο.) Συνυπάρχουμε έτσι όλοι, βιώνοντας βίους παράλληλους χωρίς να αυξάνουμε τις δυνατότητες για να συγχρονιστούμε. Ο νόμος της εντροπίας σε ακατάπαυστη λειτουργία.
Αν το κείμενο αυτό πείθει ότι τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε έναν όλο και ισχυρότερα ατομοκεντρικό κόσμο τότε καλό θα είναι να αδράξουμε το πνεύμα των ημερών και να τους μεταδώσουμε ορισμένα βασικά στοιχεία ελληνικότητας. Διότι η ελληνικότητα είναι βασισμένη στην από κοινού αναζήτηση τριών θεμελιωδών εννοιών για τις οποίες είχαμε γράψει αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο: της ελευθερίας, του μέτρου και της τόλμης. Συγκεκριμένα, η ελληνική εκδοχή της ελευθερίας διαφέρει κατά πολύ από εκείνη της ατομικότητας. Είναι αποτέλεσμα κοινού λόγου, η από κοινού αναζήτηση μιας ανώτερης αλήθειας, ανώτερης ακριβώς επειδή υπερβαίνει τις επιμέρους προσωπικές αλήθειες που την αναζητούν.
Η ελληνική εκδοχή της ελευθερίας –του ελληνικού τρόπου πολιτισμού γενικότερα- είναι ισχυρά ανθρωποκεντρική και ταυτόχρονα αντι-ατομοκεντρική. Σκοπός της δεν είναι να εξατομικεύσει την αναζήτηση ή να οικειοποιηθεί το αποτέλεσμα αλλά να επιτύχει μια υπέρβαση η οποία, ακριβώς επειδή κοινωνείται, ανυψώνει. Κοινωνίες οι οποίες βασίζονται σε ατομικές, μη κοινωνούμενες αλήθειες δύσκολα συνθέτουν νόημα ζωής. Αντίθετα, οι Έλληνες ως πρώτοι γνώστες της «ανθρώπινης εξίσωσης» σε όλη την πολυπλοκότητά της, μας παρείχαν προτάσεις που η λάμψη τους έχει αντέξει στο πέρασμα του χρόνου. Η ελευθερία της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης συνδυάστηκε με την τόλμη της ελληνικής σκέψης αλλά και το μέτρο της ελληνικής ηθικής και έτσι αποφεύχθηκε ο εκφυλισμός στον ατομοκεντρισμό ή στη θεοποίηση του προσώπου. Ο Έλληνες σκόπευσαν στον Άνθρωπο και πέτυχαν τη χρυσή τομή.
Ας καλλιεργήσουμε λοιπόν στα νέα παιδιά τις κατάλληλες αναμονές ώστε όταν έρθει η στιγμή να αποφασίσουν αν θέλουν περισσότερη ατομικότητα στη ζωή τους να το πράξουν με πλήρη γνώση ως προς το τι συνεπάγεται αυτό σε βάθος χρόνου. Διότι η σκέψη ότι στο μέλλον οι νέοι δύσκολα θα μπορούν να εμπνευσθούν από κάτι που τους υπερβαίνει οδηγεί σε έναν «ναρκισσευόμενο» ανθρωπολογικό τύπο ανίκανο να ερωτευθεί κάτι πέρα από το άτομό του. Στην καλύτερη περίπτωση, η μελλοντική αυτή κοινωνία μπορεί να αποτελεί έναν οικονομικά ευχερέστατο και ατομοκεντρικά οικοδομημένο παράδεισο, δεν θα αληθεύει όμως. Στην κοινωνία αυτή θα λάμπουν τα αστέρια αλλά θα λείπουν οι αστερισμοί.
Καλές Γιορτές.
* Ο Γιάννης Παπαδάκης κατάγεται από το Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι ηλ/γος μηχανικός (PhD), ζει και εργάζεται στις ΗΠΑ.
λεβέντες!!!