Φωτό by sakis

React

000000

Τώρα χιονίζει έντονα στα Σκούρτα φωτό Σ Γκίκας

React

000000

Απόσπασμα από το άρθρο του Νίκου Σαραντάκου ,

 κούκος είναι γκρίζο πουλί που ζει στα δάση και έχει πολύ χαρακτηριστική “ηχηρή” φωνή, που αποδίδεται γραπτά ως “κούκου”. Εξαιτίας της φωνής αυτής, χρησιμοποιήθηκε στα ρολόγια τοίχου της παλιάς εποχής με το εκκρεμές, που είχαν κι έναν ξύλινο κούκο να βγαίνει από το ρολόι και να σημαίνει τις ώρες.Από τη φωνή άλλωστε ονομάστηκε και το πουλί, κούκος από το κούκου. Οι αρχαίοι το έλεγαν κόκκυγα, και η ονομασία αυτή επιβιώνει στο επίσημο ζωολογικό όνομα του πουλιού (Κόκκυξ ο ωδικός, της οικογένειας των κοκκυγιδών) αλλά κατά τα άλλα όταν εμείς λέμε κόκκυγας εννοούμε εκείνο το οστό στην άκρη της σπονδυλικής στήλης που θεωρείται υπόλειμμα της ουράς που χάσαμε -και που αν τύχει και πιάσουμε κύστη εκεί μάς πονάει αφόρητα. Το εν λόγω κοκκαλάκι το ονόμασαν κόκκυγα οι αρχαίοι επειδή, λέει, έμοιαζε με το ράμφος του πουλιού, του κούκου.Ο κούκος εκτός από χαρακτηριστική φωνή έχει τη συνήθεια να μη φτιάχνει δική του φωλιά αλλά να γεννάει τα αυγά του σε ξένες φωλιές, όταν λείπει ο νοικοκύρης, πετώντας μάλιστα κάτω ισάριθμα αυγά του νόμιμου κατοίκου της φωλιάς -αυτό λέγεται αναπαραγωγικός παρασιτισμός, και περισσότερες λεπτομέρειες αναφέρει το καλογραμμένο και εκτενές άρθρο της Βικιπαίδειας.Είτε εξαιτίας αυτής της συνήθειάς του είτε επειδή δεν πετάει σε σμήνος, ο κούκος έχει θεωρηθεί το σύμβολο της μοναχικότητας. Για έναν άνθρωπο που είναι μόνος και έρημος, λέμε ότι είναι κούκος ή απόμεινε κούκος ή μονάχος σαν τον κούκο -λέγεται η φράση συχνά για κάποιον ηλικιωμένο που έχει χάσει τον σύντροφό του και που δεν έχει παιδιά ή τα παιδιά του ζουν αλλού. Νομίζω πως και το παιχνίδι της πόκας “κούκος μονός” λέγεται έτσι επειδή το αρχικό φύλλο μπαίνει στη μέση πάνω στο τραπέζι μόνο του, σαν τον κούκο -πρέπει να είναι το μοναδικό παιχνίδι όπου συμβαίνει κάτι τέτοιο.Κούκος λέγεται επίσης ένα είδος σκούφου, ίσως από το χρώμα. Αλλά ο κούκος είναι πουλί προνομιούχο από λαογραφική-λεξικογραφική και παροιμιολογική άποψη -θυμηθείτε, ας πούμε την παροιμία “ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη”, διότι ο κούκος είναι το πρώτο πουλί που προαναγγέλλει την άνοιξη, ο πρώτος των λοιπών πτηνών ημίν το έαρ αγγέλλων. Και σε πολλά μέρη υπάρχει η πρόληψη ότι δεν είναι καλό να ακούσεις νηστικός το πρωί το λάλημα του κούκου διότι “θα σε κομπώσει ο κούκος”.Κι επειδή το λάλημα του κούκου είναι ηχηρό αλλά όχι μελωδικό, λέμε “του κόστισε ο κούκος αηδόνι” για κάτι που κοστίζει πολύ περισσότερο από την πραγματική του αξία.Αλλά δεν θα εξαντλήσω τα λεξιλογικά κτλ. του κούκου. Θα σταθώ περισσότερο στην έκφραση “τρεις κι ο κούκος”, που χρησιμοποιείται για να δηλώσουμε ότι σε κάποιον χώρο βρίσκονται (ή προσήλθαν) πολύ λίγοι. Είναι έκφραση αρκετά διαδεδομένη και ζωντανή, χρησιμοποιείται δε συχνά στη δημοσιογραφία για να ειρωνευτεί τη χαμηλή προσέλευση κοινού σε δημόσια εκδήλωση, ιδίως σε πολιτική συγκέντρωση -ας πούμε, Τρεις κι κούκος στη Νομαρχιακή συνέλευση της ΝΔ.Η δημοτικότητα της έκφρασης φαίνεται και από το ότι έχει χρησιμοποιηθεί ως ελληνικός τίτλος ξένου θεατρικού έργου, ως ονομασία μεζεδοπωλείου και ως όνομα μουσικού συγκροτήματος. Επίσης, μια από τις πειραγμένες παροιμίες είναι: Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις κι ο κούκος.Ο Νεοκίντ είχε υποθέσει ότι ο Νατσούλης θα είχε μιαν ευφάνταστη εξήγηση για την προέλευση της έκφρ. “τρεις κι ο κούκος”, και μάντεψε σωστά. Κατά τον Νατσούλη, κάποια ληστοσυμμορία στον καιρό του Όθωνα κυκλώθηκε από καταδιωτικό απόσπασμα. Όταν οι διώκτες τους τούς κάλεσαν να παραδοθούν, εκείνοι παραδόθηκαν, λέει. Και σε ερώτηση του επικεφαλής του αποσπάσματος “Πόσοι είσαστε;” εκείνοι απάντησαν “Τρεις, τρεις κι ο κούκος [δηλαδή ο σκούφος] του καπετάνιου”…….

React

000000

Αφιερωμένο στους διορισμένους …….

React

000000

“Εάν η Ελλάδα καταστραφεί τελείως, θα μείνει μια ελιά, ένα κλήμα και μια βάρκα. Είναι αρκετά για να ξαναχτιστεί από την αρχή”Οδυσσέας Ελύτης

React

000000

Ρετσίνα. Από τα αλώνια, στα σαλόνια 

  Νίκος Χατζάκης

Το πιο παραδοσιακό κρασί του ελληνικού τραπεζιού υπήρξε ταυτόχρονα και το πιο παρεξηγημένο. Όμως σήμερα η ρετσίνα δεν μπορεί να αποτελεί πλέον… ταμπού.

«Ρετσίνα μου, ρετσίνα μου, μαζί σου θα πεθάνω, του κόσμου όλα τα καλά μπροστά σου δεν τα βάνω», σιγοτραγουδώ κι εγώ μαζί με τον αοιδό, συμφωνώντας μαζί του στα σημεία. Κι αν και μοιράζω τα εύσημα που αξίζουν στο εισαγόμενο Sauvignon, τα δυναμικά Chardonnay, αλλά και το πολυτάλαντο Ασύρτικο και την κομψή Μαλαγουζιά, δεν κρύβω το θαυμασμό μου στις κρυφές χάρες του Σαββατιανού και τις σπάνιες αρετές του Ροδίτη, των δύο δηλαδή ταπεινών ποικιλιών που αποτελούν συνήθως τη βάση της ρετσίνας. Δεν παρεξηγώ όλους όσοι καμένοι στο χυλό φυσούν και το γιαούρτι, τονίζοντας ακόμα και σήμερα πως θέλουν το κρασί τους αρετσίνωτο. Όμως τους προτρέπω να δώσουν άλλη μια ευκαιρία στη νέα εποχή που διανύει το εθνικό μας κρασί.

«Σαμπάνια των φτωχών» συνήθιζαν κάποτε να την αποκαλούν, εξαιτίας της ελάχιστης ποσότητας ανθρακικού που παρέμενε από τη ζύμωση. Έτσι ή αλλιώς, η ρετσίνα δεν παύει να αποτελεί το σήμα κατατεθέν της Ελλάδας στο εξωτερικό, μαζί με προϊόντα όπως η φέτα, το ούζο και η μαστίχα, και με τη σειρά της κατοχυρώθηκε παγκοσμίως ως προϊόν Ονομασίας κατά Παράδοση, που επιτρέπεται να παράγεται αυστηρά και μόνο εντός εγχώριων οινοποιείων. 

Η ιστορία της παλιά, όσο παλιά είναι η ιστορία του κρασιού και του πεύκου. Οι δυο τους έσμιξαν, όχι για λόγους καλλωπισμού, όπως συνέβαινε στο πρόσφατο παρελθόν, μα διότι το ρετσίνι των πεύκων χρησιμοποιούνταν ως υλικό κατάλληλο για το σφράγισμα των αμφορέων. Βεβαίως υπάρχει και η άλλη εκδοχή, δηλαδή πως το ρετσίνι είχε σκοπό την ενίσχυση της ευρωστίας και της διάρκειας του οίνου, λειτουργώντας ως φυσικό συντηρητικό. Όποιος κι αν ήταν ο σκοπός της χρήσης του, το άρωμα του ρετσινιού κατάφερε με ευκολία να διεισδύσει στο σώμα του οίνου και να του επιβληθεί, σφραγίζοντας με μοναδικότητα και ένταση το χαρακτήρα του. 

Δυστυχώς τη …ρετσινιά τής την έριξαν οι ίδιοι οι παραγωγοί της, που ακόμα και μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα, χρησιμοποίησαν το ρετσίνι για να παρφουμάρουν τα κακώς κείμενα στην ποιότητα του κρασιού που χρησιμοποιούσαν σαν βάση.

Τα «δάκρυα» των πεύκων 
Η ρετσίνα είναι κατά κύριο λόγο λευκό κρασί, προϊόν συνήθως των ποικιλιών Σαββατιανό και Ροδίτης, με κύριες περιοχές παραγωγής της την Αττική, τη Βοιωτία, την Εύβοια και την Πελοπόννησο. Όσο για το ρετσίνι που χρησιμοποιείται, ιδανικό θεωρείται εκείνο των πεύκων της Αττικής – ή όσων έχουν απομείνει εν πάση περιπτώσει. Στο παρελθόν η περίοδος ρητινοσυλλογής άρχιζε από τα μέσα περίπου του Απριλίου και τελείωνε στα τέλη Οκτωβρίου, με μια διαδικασία που περιλάμβανε το πελέκημα των πεύκων και τη συλλογή του ρετσινιού μέσα σε ειδικό μεταλλικό υποδοχέα. 

Τα «δάκρυα του πεύκου» μαζευόταν σε ειδικούς χώρους, τα «σπιθάρια», για να πουληθούν. Για την παραγωγή της, μια πολύ συγκεκριμένη ποσότητα ρητίνης προστίθεται στην αρχή της ζύμωσης -και όχι στο έτοιμο κρασί-, στο φρέσκο μούστο που ρέει από τα πιεστήρια. Όσο για την υπόλοιπη διαδικασία, δεν διαφέρει από αυτήν που ακολουθείται για κάθε λευκό οίνο. Εκείνο που διαφοροποιεί τη μια ρετσίνα από την άλλη, είναι κατά πρώτον η ποσότητα της ρητίνης που προσθέτει ο οινοποιός – μέσα στο πλαίσιο που του επιτρέπει η νομοθεσία. Η ποσότητά της την κατατάσσει στην κατηγορία της ελαφριάς ή της βαριάς ρετσίνας. 

Εξίσου σημαντικό είναι φυσικά το ταλέντο του οινοποιού στην οινοποίηση, αφού όσο επιβλητικά κι αν είναι το άρωμα κι η γεύση της ρετσίνας, τα πρωτογενή (από το σταφύλι) και δευτερογενή (από τη ζύμωση) χαρακτηριστικά του κρασιού θα διαμορφώσουν το τελικό προϊόν.

Εις υγείαν 
Η ρετσίνα διατηρεί τα κάλλη της για πολύ λίγο. Είναι κρασί που πίνεται φρέσκο, για τους ίδιους λόγους που ισχύουν και για τα περισσότερα λευκά κρασιά, αλλά και γιατί το ρετσίνι προσδίδει ούτως ή άλλως μια πικρίλα στο κρασί, η οποία με την πάροδο του χρόνου μπορεί να γίνει τόσο έντονη, που να το καθιστά τελικά δυσάρεστο στη γεύση. Το καλύτερο είναι να την απολαύσουμε στην πρώτη νιότη της, δηλαδή περίπου μέσα σε ένα χρόνο από την παραγωγή της. 

Τα χαρακτηριστικά που καθορίζουν την προσωπικότητα της ρετσίνας είναι πολύ ξεχωριστά και μάλλον δύσκολα στη γεύση και την όσφρηση των «αμύητων». Η γεύση της ρετσίνας ξενίζει συνήθως τους πρωτάρηδες -και πολλές φορές όχι μόνο- γι’ αυτό κι έχει άφθονους εχθρούς. Το ρετσίνι δεν πρέπει να καταδυναστεύει το κρασί αλλά να συνυπάρχει αρμονικά με το αρωματικό του μπουκέτο. Αυτός είναι ο δρόμος που ακολουθούν στις μέρες μας αρκετοί οινοποιοί οι οποίοι βάλθηκαν με μεράκι κι επιμονή να τη βοηθήσουν να κερδίσει τη χαμένη της αίγλη. 

Ο σπιρτόζικος χαρακτήρας της καθιστά τη ρετσίνα κρασί ικανό να στέκεται με ευκολία και στιβαρότητα πλάι στους πικάντικους ελληνικούς μεζέδες, εκεί που άλλα κρασιά θα δεινοπαθούσαν. Είναι από τα ιδανικότερα κρασιά φαγητού, ιδιότητα που εν μέρει οφείλει στις κατεξοχήν ποικιλίες που αποτελούν τη βάση του, δηλαδή το Σαββατιανό, το Ροδίτη ή το χαρμάνι τους. Και οι δυο είναι ποικιλίες με μέτριας έντασης αρώματα, λιγότερο ανθικά και περισσότερο φρουτένια και λεμονάτα, με ωραίο πλούσιο σώμα και καλές οξύτητες που ταιριάζουν άψογα με το φαγητό. 

Εντούτοις, κι ο βοτανικός χαρακτήρας του ρετσινιού ταιριάζει ταμάμ με το φαγητό, σε σημείο που η ρετσίνα αντέχει εκεί που άλλα κρασιά θα τα έβρισκαν …μπαστούνια. Για παράδειγμα, είναι από τα λίγα κρασιά που λατρεύει τα τηγανιτά, κοντράρει τα πολύ αρωματικά φαγητά, στέκεται πλάι σε μια σούπα, κι είναι ευέλικτη στις εναλλαγές ενός πλουσιοπάροχου δείπνου, έτσι όπως έχουμε μάθει να στρώνουμε τραπέζι στην Ελλάδα. Όσον αφορά τον τρόπο που θα τη σερβίρουμε, θα έλεγα πως εξαρτάται από την περίσταση. Στα ψηλά κολωνάτα ποτήρια αν πρόκειται για επίσημο σουαρέ ή στο κλασικό χαμηλό ποτηράκι της για την οικογενειακή και παρεΐστικη συνάθροιση.

React

000000

Μονή Στέρνας στην Πύλη Δερβενοχωρίων 

React

000000