Άρθρα

Δημοσιεύτηκε στισ
Ο αριθμός 7: Γιατί είναι ιερός και συμβολικός

Ο αριθμός 7 θεωρείται ιερός και συμβολικός και κλείνει μέσα του μια δύναμη μυστηριακή. Δύσκολα κανείς μπορεί ν’ αναφέρει όλα τα πράγματα που περιλαμβάνονται σ’ αυτό το μυστηριώδη αριθμό, καθώς θα χρειαστεί ολόκληρο βιβλίο.

Οι δοξασίες αναφορικά με το τι σημαίνει ο αριθμός 7, κυριάρχησαν στους περισσότερους λαούς της αρχαιότητας και ο απόηχός τους φτάνει ως τις μέρες μας ερεθίζοντας το νου και του σημερινού ανθρώπου.

Ας δούμε όμως μερικές εφαρμογές του αριθμού 7:Καταρχάς, ο αριθμός 7 έχει ξεχωριστή θέση και στην Παλαιά διαθήκη. Οι μέρες της Δημιουργίας ήταν 7, την 7η ημέρα έπλασε ο θεός τον άνθρωπο και η 7η ημέρα της Δημιουργίας είναι ημέρα ανάπαυσης και αργίας και συμβολίζει την ολοκλήρωση και την τελειότητα.Το Πάσχα διαρκούσε 7 ημέρες. Ο Νώε έβαλε στην κιβωτό 7 ζεύγη ζώων και πτηνών, ενώ ο Κατακλυσμός άρχισε 7 μέρες μετά την είσοδο του Νώε στην κιβωτό. Την 7η μέρα μετά τον Κατακλυσμό έστειλε ο Νώε το περιστέρι έξω και 7 ημέρες και 7 νύκτες ταξίδεψε το περιστέρι μέχρι να επιστρέψει στην Κιβωτό.Ο Φαραώ ονειρεύτηκε 7 παχιές και 7 αδύνατες αγελάδες, καθώς και 7 καρποφόρα και 7 άκαρπα στάχια. Η λυχνία του Μωυσή ήταν επτάφωτη. Ο βασιλιάς Δαβίδ 7 φορές την ημέρα υμνούσε το Θεό και 7 πλεξίδες είχαν τα μαλλιά του Σαμψών, που του έδιναν τη δύναμή.Ο αριθμός 7 χρησιμοποιείται στην Παλαιά Διαθήκη 70 φορές!Στην εκκλησία 7 είναι τα ιερά μυστήρια: Γάμος, Βάπτιση, Χρίσμα, Ευχέλαιο, Μετάληψη, Εξομολόγηση, Ιεροσύνη. 7 είναι τα θαύματα του Χριστού κατά τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, 7 οι κύριες αρετές (ταπεινότητα, ευσπλαχνία, αγνότητα, φιλαλληλία, επιείκεια, καλοσύνη, εργατικότητα), 7 τα θανάσιμα αμαρτήματα ((φιλαργυρία, πορνεία, γαστριμαργία, φθόνος, οργή, ακηδία).Επίσης, 7 είναι οι ευχές που περιέχει το «Πάτερ ημών», 3 για το Θεό (αγιασθήτω το όνομά σου, ελθέτω η βασιλεία σου, γεννηθήτω το θέλημά σου) και 4 για τις ανάγκες του ανθρώπου (τον άρτον ημών δος, άφες τα οφειλήματα, μη εισενέγκεις εις πειρασμόν, ρύσαι από του πονηρού).Για τους Πυθαγόρειους ο αριθμός 7 είναι «αμήτωρ», αφού δεν είναι γινόμενο παραγόντων. Ακόμη είναι το σύμβολο της τελειότητας, γιατί είναι άθροισμα του 3 και του 4, που εκφράζουν τα δύο τέλεια γεωμετρικά σχήματα, το ισόπλευρο τρίγωνο και το τετράγωνο.Οι Αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το 7 ως μυστηριώδη αριθμό και για τις γεωμετρικές του ιδιότητες, επειδή 7 σημεία δε μπορούν να δημιουργήσουν συμμετρία σε ένα κύκλο!Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν ακόμα τον αριθμό 7 ως εικόνα και πρότυπο της τάξης και της αρμονίας στη φύση. Ήταν ο αριθμός που περιλάμβανε δύο φορές τον ιερό αριθμό τρία (σύμβολο της θείας τριάδας σε όλους τους λαούς, χριστιανικούς και παγανιστικούς), στην οποία προστίθεται το ένα ή αλλιώς η θεία μονάδα (3Χ2+1=7).
Η αρχαία Ελλάδα είχε 7 σοφούς (Θαλής, Βίας, Κλεόβουλος, Περίανδρος, Πιττακός, Σόλων και Χίλων) και η εκπαίδευση των αγοριών στην αρχαία Σπάρτη άρχιζε στα επτά τους χρόνια.Οι ελεύθερες τέχνες στην αρχαιότητα ήταν 7 (γραμματική, ρητορική, διαλεκτική, αριθμητική, γεωμετρία, μουσική, αστρονομία) και 7 τα θαύματα του αρχαίου κόσμου (Κολοσσός Ρόδου, πυραμίδα Χέοπος, Μαυσωλείο Αλικαρνασσού, Φάρος Αλεξάνδρειας, κρεμαστοί κήποι Βαβυλώνας, Άγαλμα του Δία στην Ολυμπία και Ναός της Αρτέμιδας στην Έφεσο). 7 στρατηγοί εκστρατεύσανε κατά της Θήβας στους «Επτά επί Θήβαις» του Αισχύλου (Άδραστος –Πολυνείκης – Τυδέας – Αμφίαραος – Καπανέας – Ιππομέδοντας – Παρθενοπαίος) και 7 ήρωες (Ετεοκλής – Πολυφόντας – Μελάνιππος – Μεγαρέας – Ύπερος – Λασθένης – Άκτορας) υπερασπίστηκαν τις 7 πύλες της Θήβας.Η Ρώμη χτίστηκε πάνω σε επτά λόφους, όπως και η Κωνσταντινούπολη, που είχε και επτά ονόματα (Βυζάντιο, Νέα Ρώμη, Αντωνία, Θησαυρός του Ισλάμ, Διαχωριστής του Κόσμου, Ινσταμπούλ, και Κωνσταντινούπολη.), πολιορκήθηκε από τους Μωαμεθανούς 7 φορές και αλώθηκε μετά από 7 εβδομάδες από τον έβδομο Σουλτάνο των Οσμανιδών.Τα χρώματα του φάσματος και του ουράνιου τόξου είναι 7 (κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, γαλάζιο, βαθυγάλαζο, βιολετί). Υπάρχουν μάλιστα βάσιμες υποψίες ότι ο Νεύτων, που μίλησε πρώτη φορά για τα χρώματα, διέκρινε έξι χρώματα και πρόσθεσε το χρώμα indigo – βαθυγάλαζο, λουλακί – για να συμπληρωθεί ο «μαγικός» αριθμός επτά.Οι προαναφερόμενες είναι μόνο ορισμένες από τις αναφορές για τον …. ιερό αριθμό 7, ο οποίος όπως φαίνεται «σημαδεύει» τη ζωή μας από την αρχαιότητα έως σήμερα με το δικό του ξεχωριστό τρόπο.ΠΗΓΗ Dogma.gr

Δημοσιεύτηκε στισ

Ο φτωχός συγγενής των φρούτων

by sarant
PearsΠριν από καναδυό μήνες είχα δημοσιεύσει εδώ ένα άρθρο για το μήλο, που το είχα χαρακτηρίσει, από γλωσσική άποψη, “βασιλιά των φρούτων”. Μετά το μήλο έρχεται φυσιολογικά το αχλάδι· τα δυο φρούτα συχνά αναφέρονται μαζί, αλλά κατά τη γνώμη μου το δεύτερο είναι φτωχός συγγενής του πρώτου. Μπορεί το αχλάδι να αρέσει σε πολλούς, αλλά δύσκολα θα βρείτε άνθρωπο που να το αναφέρει σαν πρώτη του προτίμηση, νομίζω· ίσως πάλι να είμαι υποκειμενικός, διότι πρόκειται για ένα φρούτο που δεν μου πολυαρέσει.
Η αχλαδιά (Pyrus communis) βρίσκεται από την αρχαιότητα στον ελληνικό χώρο –στον Όμηρο είναι όγχνη (και το δέντρο και ο καρπός), ενώ τα επόμενα χρόνια το αχλάδι έλεγαν άπιον, αλλά ήδη από την ελληνιστική εποχή είχε αρχίσει να χρησιμοποιείται το υποκοριστικό του, απίδιον. Η λέξη απίδι ακούγεται και σήμερα, σαν συνώνυμο του αχλαδιού, σε πολλά μέρη· αλλού, π.χ. σε πολλά μέρη της Κρήτης, απίδια λέγονται τα ντόπια είδη ενώ αχλάδια τα εισαγόμενα.
Η λέξη αχλάδι προέρχεται από το αρχαίο αχράς, η αχράς της αχράδος δηλαδή, λέξη που αρχικά φαίνεται ότι σήμαινε την άγρια παραλλαγή, το αγριάπιδο. Μάλιστα, στη συλλογή παροιμιών του Βάρνερ, που δημοσιεύτηκε στην Πόλη περί το 1650, βρίσκουμε μια παροιμία που έχει και τις δυο λέξεις μαζί: τ’ απίδια με παρακαλούν, κι αχλάδες θε να φάγω; -δηλαδή, αφού μπορώ να γευτώ κάτι το εκλεκτό, δεν υπάρχει λόγος να προτιμήσω κάτι υποδεέστερο· εδώ, οι αχλάδες είναι τα αγριάπιδα και τα απίδια είναι το εκλεκτό, καλλιεργημένο φρούτο (που το λέμε σήμερα αχλάδι).
Σήμερα όμως λέμε αχλάδι το «καλό» φρούτο –πώς έγινε αυτή η μεταστροφή; Σύμφωνα με τον Ν. Πολίτη, τον Μεσαίωνα η λέξη απίδι έχασε έδαφος στην Αττική και σε όλα τα άλλα μέρη όπου κατοικούσαν αλβανόφωνοι, επειδή στα αρβανίτικα “πίδε” είναι, με το συμπάθειο, το μουνί, που θεωρείται πολύ βρόμικη λέξη. Την εκδοχή αυτή τη βρίσκω εύλογη.
Τα αγριάπιδα λέγονται και γκόρτσα, και γκορτσιά το δέντρο τους, λέξη σλαβικής αρχής. Είναι μικρά και στυφά, αλλά κάποιοι τα τρώνε –κάποτε από ανάγκη. Στην «Ιστορία ενός αιχμάλωτου» του Στρατή Δούκα, διαβάζω: «Στο δρόμο απάνω, βρήκαμε μια γκορτσιά και πέσαμε στ’ άγουρα γκόρτσα». Προκαλούν πάντως δυσκοιλιότητα, όπως μας θυμίζει ο Αριστοφάνης στις Εκκλησιάζουσες, όπου ο Βλέπυρος δυσκολεύεται να αποπατήσει επειδή αποβραδίς είχε φάει αχράδες, δηλαδή αγριάπιδα. Υπάρχουν και τοπωνύμια «Γκορτσιά».
Έχουμε βέβαια και άλλα πολλά τοπωνύμια από τ’ αχλάδι, με γνωστότερο τον Αχλαδόκαμπο, που φτύναν αίμα να τον περάσουν όσοι ταξίδευαν από Αθήνα προς Τρίπολη, πριν φτιαχτεί ο καινούργιος δρόμος. Φυσικά είναι μύθος αυτό που λεγόταν καμιά φορά, ότι τάχα η περιοχή πήρε το όνομά της από τη βασίλισσα Αμαλία η οποία είπε «Αχ! Λαδόκαμπος» βλέποντας τα λιόδεντρα.
Αν στο άρθρο για το μήλο μάς εντυπωσίασε η έντονη παρουσία του στη μυθολογία, το αχλάδι έχει πυκνή παρουσία στη φρασεολογία, με πολλές  ενδιαφέρουσες φράσεις και παροιμίες. Καταρχάς, την απειλή «Θα σου δείξω (ή: θα σε μάθω, ή: θα δεις) πόσα απίδια βάζει ο σάκος», που τη λέμε σε κάποιον που μας ενοχλεί, με την οποία τον απειλούμε ότι θα του δείξουμε με ποιον έχει να κάνει. Για να εξηγήσει τη φράση, ο Τάκης Νατσούλης εφευρίσκει έναν ελάχιστα πειστικό μύθο, ότι τάχα τη φράση τη λέγαν οι Παργινοί, στους οποίους οι Ενετοί είχαν παραχωρήσει διάφορα προνόμια, μεταξύ των οποίων και τη χορήγηση ενός σάκου με απίδια σε κάθε κάτοικο το χρόνο, δίνει δε ως πηγή του τον Περραιβό και την Ιστορία της Πάργας. Καταρχάς, ο Περραιβός, τουλάχιστον στην έκδοση που υπάρχει στα γκουγκλοβιβλία, ενώ πράγματι αναφέρει τα άλλα προνόμια (προσφορά αλατιού, εορταστικά γεύματα κτλ.) δεν λέει λέξη για απίδια, αλλά ακόμα κι αν δεχτούμε ότι τέτοιο έθιμο υπήρξε, τίποτε δεν μας λέει ότι εκεί βρίσκεται η απαρχή της φράσης· επομένως, θα απορρίψουμε ασυζήτητα την εκδοχή του Νατσούλη και θα περιοριστούμε να πούμε ότι είναι πολύ πιθανό στην αρχή της φράσης να υπάρχει κάποιος λησμονημένος σήμερα μύθος. Το πιθανότερο, κατά τη γνώμη μου, είναι να είπε αρχικά τη φράση αυτή κάποιος εξαγριωμένος ιδιοκτήτης κήπου, λίγο πριν δείρει τον κλέφτη που του έκλεβε τα απίδια, βάζοντάς τα σε ένα σακούλι. Αυτό βέβαια είναι σκέτη εικασία, αλλά πιο εύλογη από τα ενετικά απίδια των Παργινών.
Την έκφραση τη βρίσκουμε μεταξύ άλλων στον Μακρυγιάννη: Ο Νοταράς πάλε άρχισε να μας αγκυλώνει. Εγώ θυσίαζα αρετή Ελληνική, ότι έβλεπα την δεινή περίστασιν της πατρίδος μου, κι αυτός θυσίαζε αρετή τουρκοκοτζαμπασίτικη. Τότε διά να του δείξω πόσα απίδια πιάνει ο σάκος αυτεινού και του Καραϊσκάκη, συνάζω όλους τους μπουλουξήδες του και τους ξηγάω το συμπεθεριόν. Τη βρίσκω και σε άλλα κείμενα του 19ου αιώνα, οπότε είναι περίεργο ότι δεν την έχει ο Ν. Πολίτης στις Παροιμίες του –ίσως την έχει ταξινομήσει στο λήμμα σάκος που βρίσκεται στο ανέκδοτο κομμάτι του έργου.
Εξίσου περίεργο είναι το ότι απουσιάζει από τον Πολίτη και η άλλη γνωστότατη φράση για το αχλάδι, η παροιμία «Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά». Υποθέτω ότι θα την έχει ταξινομήσει στο λήμμα «πίσω». Πάντως, είναι προειδοποίηση σε κάποιον να μη βιαστεί να χαρεί ή να βγάλει πρόωρα συμπεράσματα γιατί στο τέλος έρχονται τα δύσκολα. Κι αυτή έχει χαρακτήρα ελαφριάς απειλής. Τη φράση την έχει κάνει τίτλο τραγουδιού ο Τσιτσάνης (Η αχλάδα έχει πίσω την ουρά της).
Δεν θα παραξενευτείτε αν σας πω ότι και γι’ αυτή τη φράση κυκλοφορεί μια ευφάνταστη νατσουλική εξήγηση στην οποία επίσης παίζουν ρόλο οι Ενετοί, ότι τάχα με τη λέξη αχλάδα νοούνται τα μεγάλα μεταγωγικά σκάφη των Ενετών. Αλλά δεν αντέχω να γράφω τέτοιες απιθανότητες, προσέχοντας μάλιστα να μην τις αδικήσω στην περίληψη. Ευτυχώς  (δυστυχώς δηλαδή, αλλά τέλος πάντων) η νατσούλεια εκδοχή έχει αποδειχτεί πολύ ελκυστική και την έχουν αναδημοσιεύσει διάφοροι αποπουβγαίνηδες, οπότε βγάζουν από τον κόπο.
Κατά την ταπεινή μου γνώμη, η εξήγηση είναι απείρως πιο πεζή: η ουρά του αχλαδιού, το αντίθετο σημείο από το κοτσάνι, δεν τρώγεται και είναι δυσάρεστο στη γεύση. Όποιος λοιπόν γεύεται το ζουμερό αχλάδι και το χαίρεται, δεν πρέπει να ξεχνάει ότι ακολουθούν τα δυσάρεστα.
Ότι τα αχλάδια τρώγονται ολόκληρα, δηλαδή και οι φλούδες τους, σε αντίθεση με τα μήλα, το λέει μια άλλη παροιμία, όχι πολύ γνωστή: Φάε απίδι ακάθαρτο και μήλο καθαρμένο, ή, όπως το έλεγε εκείνη η θεία μου που είδαμε στο άρθρο για τα μήλα: άπιον άπαν, μήλον μη όλον. Ξέρουμε άλλωστε ότι τα αχλάδια σπανιότατα προκαλούν αλλεργίες, και γι’ αυτό τα δίνουν κατεξοχήν στα μωρά. Υπάρχει όμως και ο εύθυμος μύθος με την παρέα που έφαγαν αχλάδια, που τα καθάρισαν, και ύστερα κατούρησαν τις φλούδες. Σαν ξύπνησαν, τους θέριζε η πείνα, οπότε ο ένας πήρε μιαν ακριανή φλούδα και, κάνοντας την ανάγκη φιλοτιμία, την έφαγε, λέγοντας ότι επειδή ήταν στην άκρη θα έχει μείνει ακατούρητη. Οι άλλοι τον μιμήθηκαν και με τα πολλά τις έφαγαν όλες τις φλούδες.
Δεν τελειώσαμε, υπάρχουν κι άλλες παροιμίες και φράσεις με τ’ αχλάδια. Λέμε «τα κρέμασε στην αχλαδιά», συνώνυμο του «τα φόρτωσε στον κόκκορα», και «σαν ανεβεί το γουρούνι πάνω στην αχλαδιά», δηλαδή ποτέ. Νεότερη είναι η φράση «αχλάδια πιάνουν τα χέρια σου;» ή «αχλάδια κρατάς;» που τη λέμε σε κάποιον αδέξιο, που του πέφτουν τα πράγματα από τα χέρια. Έχουμε επίσης την παροιμία «το αχλάδι κάτω απ’ την αχλαδιά θα πέσει», λιγότερο διαδεδομένη παραλλαγή της γνωστής παροιμίας με το μήλο, που ίσως είναι τουρκική επιρροή, αφού οι Τούρκοι λένε Armut ağacın dibine düşer (το αχλάδι δεν πέφτει μακριά απ’ το δέντρο). Μια άλλη παροιμία που θα τη συναντήσουμε και με άλλες παραλλαγές, για άλλα φρούτα, είναι: «το καλό αχλάδι το τρώνε τα γουρούνια», που τη λέμε όταν κάτι καλό πέσει σε κακά χέρια· τη λένε συχνά όταν ένας νέος ή ιδίως μια νέα κακοπαντρεύεται· υπάρχει και στον Πατούχα του Κονδυλάκη, αλλά με «χοίρο», αντί για γουρούνι.
Να αναφέρω επίσης την έκφραση «την κουνάει την αχλαδιά», από τις πιο γνωστές που υπάρχουν στον γνωστό βαρετό κατάλογο ομοφοβικών εκφράσεων που κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο. Ωστόσο, παλιότερα, το θυμάμαι καλά, λέγανε «την κουνάνε/ την έχουν κουνήσει την αχλαδιά» για ετεροφυλοφιλική ερωτική (αν και ασφαλώς εξώγαμη) σχέση. Διότι βέβαια, όταν το κάνεις κάτω από την αχλαδιά, η αχλαδιά –που δεν είναι και κανένα θεόρατο δέντρο– κουνιέται.
Τελειώνω με μια φράση που τη δανειστήκαμε. Λέμε, στην καθαρεύουσα κυρίως, ότι το τάδε θέμα συζητήθηκε «μεταξύ τυρού και αχλαδίου», δηλαδή χαλαρά, ανεπίσημα ή αδιάφορα, στο πλαίσιο όχι και πολύ σοβαρής συζήτησης, σαν κι αυτές που γίνονται στο επιδόρπιο ενός καλού γεύματος. Ολοφάνερα πρόκειται για δάνειο, μια και οι Έλληνες δεν τρώγαμε το τυρί στο τέλος, και πράγματι δάνειο είναι από το γαλλικό entre la poire et le fromage, που σημαίνει ακριβώς το ίδιο.
Μια και πιάσαμε τα γαλλικά, να πούμε ότι ο μεγάλος καρικατουρίστας Φιλιπόν μεταμόρφωσε σε αχλάδι τον βασιλιά Λουδοβίκο-Φίλιππο, και μάλιστα μέσα στο δικαστήριο, με αποτέλεσμα σε λίγο να γεμίσουν όλοι οι τοίχοι του Παρισιού με σκίτσα που έδειχναν ένα αχλάδι –ή τη μούρη του βασιλιά. Στη νεότερη εποχή, με αχλάδι παρομοίαζαν οι γελοιογράφοι τον Γερμανό πρωθυπουργό Χέλμουτ Κολ.
Πουάρ λέμε ακόμα και σήμερα την ελαστική φούσκα που έχουν τα σιφώνια, τα σταγονόμετρα και συναφή εργαλεία, επειδή αρχικά ήταν αχλαδόσχημη και μας ήρθε από τη Γαλλία (poire). Τα λέει καλά ο Λίγγρης και οι άλλοι στη Λεξιλογία.  Αχλαδόσχημα είναι βέβαια και κάμποσα μουσικά όργανα, όπως η λύρα. Υπάρχει και ο γυναικείος σωματότυπος «σαν αχλάδι», δηλαδή με στενούς ώμους και μεγάλη περιφέρεια.
Πριν κλείσω, να πω ότι το αχλάδι στα τούρκικα λέγεται armud, αρμούτ, που επίσης το βρίσκουμε σε πολλά τοπωνύμια (το βρίσκαμε, δηλαδή, γιατί μετονομάστηκαν τα πιο πολλά). Αρμούτι λεγόταν κι ένα είδος πυροβόλου όπλου του 1821, που το βρίσκουμε σε δημοτικά τραγούδια και σε κάποιο διήγημα του Καρκαβίτσα. Αλλά και το περγαμόντο, όσο κι αν αυτό φαίνεται απίθανο, προέρχεται από το ιταλικό bergamotta, το οποίο, κατά τις περισσότερες πηγές, είναι δάνειο από το διαλεκτικό τουρκικό beg armut, παναπεί το αχλάδι του μπέη.
Ευτυχώς δηλαδή που το λεξικογραφικό και φρασεολογικό ενδιαφέρον ενός φρούτου δεν είναι ανάλογο με τη νοστιμιά του –διότι αν γέμισα τόσες ηλεσελίδες με ένα φρούτο που δεν μου πολυαρέσει, φανταστείτε πόσα θα έγραφα για τα αγαπημένα μου!
Δημοσιεύτηκε στισ

Ποιος διαβάζει τα μηνύματά σου;

Υπάρχει ασφαλής υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων; Ποια εφαρμογή χρησιμοποιεί ο Σνόουντεν, ποιο chat μας αφήνει εκτεθειμένους σε κακόβουλους και τι μπορούμε να κάνουμε για να θωρακίσουμε την ασφάλεια των επικοινωνιών μας;
Χρόνος ανάγνωσης: 
10

‘

Aπό τη διαφήμιση του “ασφαλούς” κινητού Solarin της Siril Labs (κοστίζει €13.500).
Τρίτη 15 Νοεμβρίου 2016
Κείμενο

Γιάννης Γορανίτης
Αν θεωρείτε ότι τα ιδιωτικά μηνύματα που ανταλλάσσετε με φίλους, συγγενείς και συνεργάτες είναι στ’ αλήθεια ιδιωτικά, ήρθε η ώρα να αναθεωρήσετε. Η εποχή της ψηφιακής αθωότητας έχει προ πολλού παρέλθει. Οι αποκαλύψεις του Έντουαρντ Σνόουντεν για τις παρακολουθήσεις της online ζωής όλων, επιβεβαίωσαν τους χειρότερους φόβους μας. Φαίνεται όμως ότι δεν μας υποκίνησαν αρκετά ώστε να λάβουμε τα μέτρα που θα προστατεύσουν την ιδιωτικότητά μας. Τόσο εμάς τους χρήστες, όσο και τις εταιρείες τεχνολογίας, αρκετές εκ των οποίων συνεχίζουν να σφυρίζουν αδιάφορα.

Μην πείτε ότι δεν σας το είπαμε

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, οι υπηρεσίες άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων δεν πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις ασφαλείας, θέτοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα των χρηστών σε κίνδυνο. «Εάν πιστεύετε ότι οι υπηρεσίες άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων είναι ιδιωτικές, θα εκπλαγείτε. Στην πραγματικότητα οι επικοινωνίες μας βρίσκονται συνεχώς υπό απειλή από διαδικτυακούς εγκληματίες και κατασκοπεύονται από τις κρατικές αρχές», δήλωσε ο Σερίφ Ελσάγιεντ-Άλι, επικεφαλής της ομάδας τεχνολογίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Διεθνούς Αμνηστίας. Η «Κατάταξη Απορρήτου» της οργάνωσης προχώρησε σε αναλυτική αξιολόγηση 11 εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων βάσει του τρόπου που χρησιμοποιούν την κρυπτογράφηση ώστε να προστατεύσουν την ιδιωτικότητα και την ελευθερία της έκφρασης των χρηστών. H αξιολόγηση βασίστηκε σε πέντε επιμέρους παραμέτρους:

  1. Tην αναγνώριση διαδικτυακών απειλών στην ιδιωτικότητα και την ελευθερία της έκφρασης
  2. Tην εφαρμογή της end-to-end (διατερματικής) κρυπτογράφησης ως προεπιλογής
  3. Tην ενημέρωση των χρηστών για τις ενδεχόμενες απειλές στα δικαιώματά τους και τα επίπεδα της εγκατεστημένης κρυπτογράφησης
  4. Tην αποκάλυψη λεπτομερειών των κυβερνητικών αιτημάτων προς την εταιρεία σχετικά με τα δεδομένα των χρηστών αλλά και την ανταπόκριση της εταιρείας σε αυτά
  5. Τη δημοσιοποίηση τεχνικών λεπτομερειών των συστημάτων κρυπτογράφησης που χρησιμοποιούν.

Το άθροισμα των επιμέρους επιδόσεων απεικονίζεται στα κάτωθι αποτελέσματα:

Εταιρεία Εφαρμογή Συνολική Βαθμολογία
Facebook FB Messenger, WhatsApp 73
Apple Imessage, Facetime 67
Telegram Telegram Messenger 67
Google Allo, Duo, Hangouts 53
Line Line 47
Viber Media Viber 47
Kakao Inc Kakao Talk 40
Microsoft Skype 40
Snapchat Snapchat 26
Blackberry Blackberry Messenger 20
Tencent QQ, WeChat 0

Από τα αποτελέσματα γίνεται εμφανές ότι καμία υπηρεσία και εφαρμογή δεν είναι απολύτως ασφαλής. Η χειρότερη μεταξύ των 11 εταιρειών που αξιολογήθηκαν είναι η κινεζική Tencent. Η ουραγός της λίστας διαχειρίζεται το WeChat και το QQ Chat, αμφότερα με τεράστιο αριθμό χρηστών και όγκο μηνυμάτων (780 και 800 εκατομμύρια ενεργοί χρήστες αντίστοιχα). Οι υπηρεσίες της αφενός δεν προσφέρουν κρυπτογράφηση, αφετέρου δεν ενημερώνουν τους χρήστες για τα επίπεδα προστασίας, ούτε βέβαια δημοσιοποιούν στοιχεία για τη διαφάνειά τους.

Προτελευταία κατατάσσεται η Blackberry, πάλαι ποτέ κυρίαρχος της ασφάλειας. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, στρατιωτικοί και διπλωμάτες την εμπιστεύονταν, λόγω των υψηλών επιπέδων προστασίας που παρείχε (αν και το κινητό του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ είχε “μονταριστεί” από την NSA ώστε να του παρέχει επιπλέον ασφάλεια, ενώ τελευταία ο πρόεδρος έχει iPhone). Πλέον η εφαρμογή Instant Messaging της Blackberry θεωρείται ως παράδειγμα προς αποφυγή, αν τουλάχιστον σας απασχολεί η ιδιωτικότητα.

Χαμηλά στη λίστα βρίσκεται και το Snapchat, μια εφαρμογή που έχει μεταμορφώσει τον τρόπο επικοινωνίας, ειδικά των νέων και έχει περισσότερους από 150 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες καθημερινά. Παρότι η πολιτική προστασίας των δικαιωμάτων των χρηστών είναι σαφής, στην πράξη δεν τους παρέχει την απαιτούμενη ασφάλεια. Το βασικό της μειονέκτημα είναι ότι δεν προσφέρει end-to-end κρυπτογράφηση, αλλά και ότι η πληροφόρηση που παρέχει στους χρήστες δεν είναι ιδιαίτερα διαφανής.

Εντυπωσιακή, για αρνητικούς όμως λόγους, είναι η επίδοση της Microsoft, η οποία αφού εξαγόρασε το Skype, το 2013 το συγχώνευσε με το ιδιαίτερα δημοφιλές MSN Messenger. Η νέα πλατφόρμα στην οποία συνδέονται άνω των 300 εκατ. χρηστών σε μηνιαία βάση, δεν είναι τόσο ασφαλής όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, «παρά την ισχυρή πολιτική δέσμευσης της Microsoft για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνεχίζει να χρησιμοποιεί μια αδύναμη μορφή κρυπτογράφησης στο Skype».Ψηλότερα στη λίστα, χωρίς να αριστεύει σε επίπεδα διαφάνειας και πληροφόρησης των χρηστών, ανεβαίνει το Viber, κυρίως λόγω της end-to-end κρυπτογράφησης που προσφέρει ως προεπιλογή.

Πώς να ασφαλίσετε τις επικοινωνίες σας στο Facebook

Οι πρόσφατες αλλαγές και αναβαθμίσεις τόσο του Facebook Messenger όσο και του WhatsApp έφεραν το Facebook στην πρώτη θέση της λίστας. Οι περισσότεροι των δύο δισεκατομμυρίων χρήστες του απολαμβάνουν μία –τηρουμένων των αναλογιών– μεγαλύτερη προστασία των επικοινωνιών τους και το επίπεδο διαφάνειας είναι υψηλότερο σε σχέση με τις ανταγωνιστικές υπηρεσίες. Και πάλι όμως, τα μηνύματα που ανταλλάσσουμε δεν μπορούν να θεωρηθούν απολύτως ασφαλή.Πρόσφατα μάλιστα το Facebook ανακοίνωσε την προσθήκη ενός επιπλέον επιπέδου ασφαλείας στο Facebook Messenger. Η ενεργοποίησή των «Μυστικών Συζητήσεων» είναι εξαιρετικά απλή (μέσω της σχετικής επιλογής από τις ρυθμίσεις του app) και συστήνεται ανεξαιρέτως, αφού χωρίς να αφαιρεί κάποια λειτουργία ή χαρακτηριστικό από το Messenger, βελτιώνει την ασφάλεια.

Πρακτικά επιτρέπει την διενέργεια συνομιλιών με end-to-end κρυπτογράφηση. Ακόμη κι αυτή η προσθήκη όμως δεν ικανοποιεί απόλυτα τους ειδικούς που συνέταξαν τη μελέτη της Διεθνούς Αμνηστίας, αφού όπως αναφέρουν, «η προεπιλεγμένη λειτουργία της “μυστικής συζήτησης” χρησιμοποιεί μια λιγότερο ισχυρή μορφή κρυπτογράφησης, πράγμα που σημαίνει ότι το Facebook έχει πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα». Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι κάθε χρήστης μπορεί να ενεργοποιήσει τις «Μυστικές Συζητήσεις» μόνο σε μία συσκευή.Στη δεύτερη θέση της κατάταξης συναντάμε την Apple, της οποίας οι εφαρμογές επικοινωνίας iMessage και Facetime έχουν βελτιωθεί σε όλες τις επιμέρους παραμέτρους ασφαλείας, καθώς παρέχουν πλήρη διατερματική κρυπτογράφηση. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας η εταιρεία χάνει πόντους επειδή δεν ενημερώνει με σαφήνεια τους χρήστες για το επίπεδο ασφαλείας των μηνυμάτων SMS, αλλά και επειδή δεν έχει ακόμα υιοθετήσει ένα πιο ανοιχτό πρωτόκολλο κρυπτογράφησης.Η Google φιγουράρει αρκετά πιο χαμηλά, μιας και το μπουκέτο των σχετικών εφαρμογών δεν προσφέρει τα απαιτούμενα επίπεδα προστασίας της ιδιωτικότητας. Αυτό ισχύει τόσο για το Hangouts, που είναι προεγκατεστημένο σε όλα τα Android κινητά, όσο και για την υπηρεσία βιντεοκλήσεων Google Duo. Το Hangouts μάλιστα δεν διαθέτει επιλογή διατερματικής κρυπτογράφησης. Στη νέα εφαρμογή Google Allo που παρουσιάστηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου, η επιλογή της end-to-end κρυπτογράφησης υπάρχει μεν, δεν είναι προεπιλεγμένη δε (η Google αποκαλεί τη λειτουργία «Incognito»). Η έκθεση βέβαια ψέγει την εταιρεία επειδή δεν προειδοποιεί τους χρήστες στην περίπτωση που δεν επιλέξουν τα ανώτερα επίπεδα ασφάλειας.

Να τονίσουμε πάντως, ότι όσα apps δεν προσφέρουν end-to-end κρυπτογράφηση αξιοποιούν την «Κρυπτογράφηση Μεταφοράς», η οποία επίσης σπάει δύσκολα, αλλά θεωρείται λιγότερο αποτελεσματική ως προς την προστασία της ιδιωτικότητας, καθώς δεν προστατεύει τα μηνύματα όταν περνούν μέσω των server των εταιρειών. Συνολικά πάντως η Διεθνής Αμνηστία υποδεικνύει τη διατερματική κρυπτογράφηση ως μονόδρομο για τη διασφάλιση των δεδομένων των χρηστών.Στο βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε μια εύληπτη επεξήγηση των τρόπων που η κρυπτογράφηση μπορεί να προστατεύσει τις επικοινωνίες σας:

Η άποψη του ειδικού

Το inside story απευθύνθηκε στον Κωνσταντίνο Πατσάκη, επίκουρο καθηγητή του τμήματος Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πειραιά. «Πράγματι, η end-to-end κρυπτογράφηση αποτελεί την ισχυρότερη εφαρμόσιμη μέθοδο προστασίας. Ειδικά όσον αφορά στην επικοινωνία μέσω γραπτών μηνυμάτων, συνεπάγεται ότι το μήνυμα κρυπτογραφείται στη συσκευή του αποστολέα και θα αποκρυπτογραφηθεί μόνο στη συσκευή του παραλήπτη. Τα αποτελέσματα της μελέτης της Διεθνούς Αμνηστίας συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με τα δικά μας συμπεράσματα. Για παράδειγμα, η εφαρμογή Telegram (σ.σ. ισοβαθμεί στη δεύτερη θέση με την Apple) θεωρείται από τις πιο ασφαλείς».Αντίστοιχα είναι τα συμπεράσματα μελετών όπως π.χ. του EFF(Electronic Frontier Foundation), από όπου προκύπτει ότι αρκετές από τις δημοφιλείς εφαρμογές δεν προσφέρουν τις απαιτούμενες εγγυήσεις ασφαλείας και διαφάνειας. Εκτός από το Telegram, ασφαλείς –ή τέλος πάντων, ασφαλέστερες– θεωρούνται και λιγότερο γνωστές εφαρμογές για κινητά και PC. Μεταξύ αυτών το Signal, το Chat Secure, ή το CryptoCat.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι μια συσκευή που χρησιμοποιεί αποκλειστικά εφαρμογές με end-to-end κρυπτογράφηση μπορεί να θεωρείται ασφαλής. Όπως μας εξηγεί ο κ. Πατσάκης, «προβλήματα στη συσκευή και κατ’ επέκταση στην προστασία της ιδιωτικότητας του χρήστη ενδέχεται να προκύψουν ανεξαρτήτως της εφαρμογής που χρησιμοποιεί. Για παράδειγμα, μπορεί ένα κακόβουλο λογισμικό ή ένας ιός να παρεισφρύσει στο σύστημα μέσω άλλων εφαρμογών, websites ή μέσω δικτύου στο οποίο έχει συνδεθεί ο χρήστης, αν το λειτουργικό σύστημα δεν είναι ενημερωμένο». Είναι λοιπόν προφανές ότι ακόμη κι αν χρησιμοποιείτε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων που προσφέρουν επαρκή επίπεδα κρυπτογράφησης, οι προσωπικές πληροφορίες σας και τα μηνύματα που ανταλλάσσετε μπορεί να μην είναι ασφαλή. Ο Κωνσταντίνος Πατσάκης εξηγεί: «Η ασφάλεια είναι σαν τη μαγειρική. Ίσως κάποιος να χρησιμοποιεί όλα τα συστατικά της συνταγής, αλλά το τελικό αποτέλεσμα να μην τρώγεται».«Το μέλλον της ιδιωτικότητας και της ελευθερίας του λόγου στο διαδίκτυο εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το εάν οι εταιρείες τεχνολογίας παρέχουν υπηρεσίες που προστατεύουν τις επικοινωνίες μας, ή τις αφήνουν εκτεθειμένες σε αδιάκριτα μάτια», δηλώνει ο Σερίφ Ελσάγιεντ-Άλι της Διεθνούς Αμνηστίας. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που η οργάνωση δραστηριοποιείται τόσο εντατικά προς αυτήν την κατεύθυνση. Η παραβίαση της ιδιωτικότητας σημαίνει ότι ακτιβιστές, πολιτικοί και δημοσιογράφοι σε διάφορες χώρες του πλανήτη ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρούς κινδύνους, να συλληφθούν ή ακόμα και να χάσουν τη ζωή τους σε χώρες όπου η ελευθερία του λόγου δεν είναι δεδομένη. Ακόμα όμως και σε περιοχές του πλανήτη όπου τα δικαιώματα αυτά θεωρούνται λίγο ως πολύ δεδομένα, η ιδιωτικότητα συνεχίζει να απειλείται, όσο οι επικοινωνίες μας δεν προστατεύονται.Άλλωστε δεν είναι μόνο οι κυβερνήσεις που “διψούν” για τον ωκεανό των δεδομένων των πολιτών. Εμπορικές και διαφημιστικές εταιρείες, ιστοσελίδες και εφαρμογές, ακόμα και ένας κακόβουλος ή απλός περίεργος χρήστης μπορεί –σχετικά– εύκολα να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα και τα μηνύματά σας. Ορισμένες «ανοιχτές θύρες» εφαρμογών και συστημάτων δύνανται να παραβιαστούν από έναν έμπειρο χρήστη, χωρίς ο κάτοχος της συσκευής να αντιληφθεί το παραμικρό. Ή μπορεί να έχει έμμεσα συμφωνήσει στο να γίνει συλλογή, επεξεργασία και διαμοιρασμός των στοιχείων του, πατώντας τυπικά «Accept» κατά την εγκατάσταση των εφαρμογών.Υπάρχουν λοιπόν μέτρα προστασίας που μπορούν να λάβουν οι χρήστες ώστε να προστατεύουν το απόρρητο των επικοινωνιών τους ή επαφίενται στις διαθέσεις των εταιρειών τεχνολογίας; Αυτό ζητήσαμε να μάθουμε από τον Κωνσταντίνο Πατσάκη, που μεταξύ άλλων διδάσκει και Κρυπτογραφία. «Δυστυχώς, ο πιο αδύναμος κρίκος σε αυτό το θέμα είναι ο άνθρωπος», μας απάντησε. «Αν καταρχήν δεν καταλάβουμε το μέσο με το οποίο μιλάμε και το ποιοι έχουν πρόσβαση κάθε φορά στην επικοινωνία μας, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ασφάλεια επικοινωνιών. Όσον αφορά στο μέσο, υπάρχουν τα επίπεδα της εφαρμογής και του λειτουργικού. Εκεί τίθενται πολλά ερωτήματα:

  1. Εμπιστεύομαι την εταιρεία που μου παραδίδει τη συσκευή;
  2. Εμπιστεύομαι το λειτουργικό μου σύστημα ότι δεν θα στείλειδεδομένα μου σε άλλους;
  3. Είναι το λειτουργικό μου σύστημα και οι εφαρμογές μου ενημερωμένες;
  4. Εφαρμόζει η εφαρμογή μου τις καλύτερες πολιτικές ασφαλείας;
  5. Δίνει η εφαρμογή μου πρόσβαση μόνο σε όσους θέλω;

Δεν αρκεί βέβαια να είναι θετικές οι απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα, προκειμένου η επικοινωνία μου να είναι ασφαλής. Πρέπει το ίδιο να ισχύει και από την πλευρά του παραλήπτη», συνεχίζει ο κ. Πατσάκης. «Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη στιγμή η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα βρίσκονται στον πυρήνα πολλών συζητήσεων. Μετά απ’ όσα έχουν αποκαλυφθεί σε διεθνές επίπεδο σε αυτόν τον χώρο, νομίζω ότι καλό θα ήταν το κοινό να αναζητήσει λύσεις στις κοινότητες του ανοιχτού λογισμικού, όπου υπάρχει πραγματική διαφάνεια για το τι ακριβώς γίνεται, πως, πότε και από ποιους. Η κρυπτογράφηση είναι ένα άριστο εργαλείο άλλα δεν αποτελεί πανάκεια».Ο συλλογισμός του καθηγητή αναλύεται διεξοδικά στο μανιφέστο του Έρικ Χιους, συνιδρυτή της κίνησης Cypherpunk.

Η εφαρμογή που επιλέγει ο Έντουαρντ Σνόουντεν

Η αλήθεια είναι ότι το ενδιαφέρον του κοινού γύρω από την ασφάλεια των επικοινωνιών και δη των υπηρεσιών ανταλλαγής μηνυμάτων έγινε πιο έντονο μετά τις σχετικές αποκαλύψεις του Έντουαρντ Σνόουντεν. Ο ίδιος άλλωστε έχει αναφερθεί επανειλημμένως στα κενά ασφαλείας των υπηρεσιών αυτών και στην αναγκαιότητα εφαρμογής κρυπτογράφησης. «Είναι βασικό και αναφαίρετο δικαίωμα των πολιτών να προστατεύουν τις online συναλλαγές και επικοινωνίες τους», είπε σε πρόσφατη τοποθέτησή του. «Και οι εταιρείες τεχνολογίας δεν πρέπει να θεωρούν την κρυπτογράφηση ως τελικό στόχο, αλλά ως αυτονόητη δράση».Ο ίδιος ο Σνόουντεν έχει κατ’ επανάληψη εκφραστεί θετικά για την υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων Signal. «Χρησιμοποιήστε άφοβα οποιαδήποτε λύση της Open Whisper Systems», είχε δηλώσει, ενώ την άποψη του συμμερίζονται αρκετοί ακτιβιστές και δημοσιογράφοι. Οι λειτουργίες Private Messaging και Calling προσφέρονται δωρεάν μέσω των ομώνυμων εφαρμογών για iOS και Android της Open Whisper.  

 Αρκετοί ειδικοί παρόλα αυτά θεωρούν ότι η προστασία μέσω λογισμικού είναι σχεδόν αδύνατη, λόγω των κενών ασφαλείας που προκύπτουν από τα λειτουργικά συστήματα της Apple, της Google και της Microsoft. Σε αυτήν την κατεύθυνση η καναδική Copperhead ανέπτυξε το ομώνυμο λειτουργικό σύστημα, το οποίο ουσιαστικά κουμπώνει στο Android, προσφέροντας στον χρήστη πρόσθετα επίπεδα ασφαλείας.Δεν λείπουν βέβαια εκείνοι που ισχυρίζονται ότι όσο ισχυρή και να είναι η software προστασία, το hardware θα συνεχίσει να δημιουργεί προβλήματα ασφαλείας. Είτε είναι κόλπο μάρκετινγκ είτε όχι, στην αγορά έχουν ήδη διατεθεί πολυάριθμα κινητά που διεκδικούν τον τίτλο του “ασφαλέστερου”. Ακόμη και αν δεν εκπληρώνουν πλήρως τις υποσχέσεις τους, είναι σαφώς ασφαλέστερα από το μέσο κινητό που κυκλοφορεί στο εμπόριο. Η Blackberry, αγνοώντας τις υποδείξεις της Διεθνούς Αμνηστίας, παρουσίασε τα νέα της smartphones τον περασμένο Ιούλιο με το διαφημιστικό motto: «τα πιο ασφαλή Android κινητά στον κόσμο». Τα DTEK60 και DTEK50 ενσωματώνουν μια σειρά χαρακτηριστικών ασφαλείας (τόσο στο software όσο και στο hardware της συσκευής) και βελτιώσεων στο οικοσύστημα του Android, ενώ υπόσχονται διαρκή υποστήριξη από την ομάδα ασφαλείας της εταιρείας.Μια άλλη εταιρεία, η Silent Circle, όχι μόνο επένδυσε στην κατασκευή του “απαραβίαστου” Blackphone (πλέον κυκλοφορεί ο διάδοχός του), αλλά συνεχίζει να ανταμείβει όσους ανακαλύπτουν κενά ασφαλείας στο λειτουργικό Silent OS και τις εφαρμογές που χρησιμοποιεί. Παράλληλα έχει λανσάρει το Spaces, μια εφαρμογή που δημιουργεί αυτόνομα, “εικονικά” τηλέφωνα στην ίδια συσκευή, ώστε να διασφαλίζει την ιδιωτικότητα.

silent-os.png

To λειτουργικό Silent OS.

Το κόστος του Blackphone 2 κινείται στην περιοχή των €550, ποσό που φαντάζει μικρό σε σύγκριση με το CryptoPhone 500i της γερμανικής GSMK, που έχει αρχική τιμή €2.450. Αξιοποιεί και αυτό μια ειδικά σχεδιασμένη έκδοση του Android, από την οποία έχουν αφαιρεθεί βασικές λειτουργίες –δεν συνδέεται π.χ. μέσω Bluetooth, ούτε στέλνει MMS, αλλά δεν είπαμε ότι η ασφάλεια είναι πάνω απ’ όλα;

Το ίδιο πρέπει να σκέφτηκαν και στα εργαστήρια της Boeing, όπου ανέπτυξαν το κινητό Boeing Black ειδικά για τις ανάγκες πελατών από τους κλάδους της ασφαλείας, των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας. Τρέχει μια τροποποιημένη έκδοση του Android, ώστε να αξιοποιεί συγκεκριμένες εφαρμογές, χωρίς όμως να μεταδίδει ευαίσθητα δεδομένα ή να αφήνει κενά ασφαλείας. Εκτός όμως από την custom κρυπτογράφηση που προσφέρει, είναι ελκυστικό για μυστικοπαθείς για έναν ακόμη λόγο: σε περίπτωση που πέσει στα χέρια τρίτου, ο ιδιοκτήτης του μπορεί να “διατάξει” από απόσταση την αυτοκαταστροφή όλων των δεδομένων και λειτουργιών του –λειτουργία βέβαια που προσφέρουν και οι περισσότερες εφαρμογές mobile security. Το κινητό της Boeing διαφοροποιείται γιατί αυτοκαταστρέφεται σε περίπτωση που κάποιος επιχειρήσει να παραβιάσει το προστατευτικό του κάλυμμα και να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα.Αν βέβαια είστε πληροφοριοδότης, πράκτορας ή τέλος πάντων κάποιος που έχει στο κινητό του πληροφορίες ανεκτίμητης αξίας, θα μπορούσατε να επιλέξετε κάτι ακόμη πιο ισχυρό. Για παράδειγμα το Solarin, που παρουσίασε πριν λίγους μήνες το startup Sirin Labs, παρουσία του Λεονάρντο ΝτιΚάπριο και του Τομ Χάρντι. Το κόστος του είναι 13.500 ευρώ.

Ενσωματώνει φυσικό διακόπτη ασφαλείας, που το καθιστά απαραβίαστο από τρίτους (εκτός αν π.χ. σας κόψουν το δάχτυλο), αξιοποιεί chip-to-chip κρυπτογράφηση στα 256-bit, πρακτική που χρησιμοποιούν οι μυστικές υπηρεσίες για τις επικοινωνίες τους, ενώ εξοπλίζεται με μια σειρά εφαρμογώνασφαλείας. Η εταιρεία πάντως σπεύδει να διευκρινίσει ότι δεν μπορεί οποιοσδήποτε να αποκτήσει ένα Solarin, ακόμα κι αν διαθέτει το απαιτούμενο ποσό. Απαιτείται έλεγχος της ταυτότητάς του, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος να το αποκτήσουν τρομοκράτες ή άλλοι εγκληματίες, που θέλουν να διασφαλίζουν τις επικοινωνίες τους και να εξαφανίζουν τα ίχνη τους.

Γιάννης Γορανίτης
Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε ως συντάκτης, αρχισυντάκτης και διευθυντής σε περιοδικά, εφημερίδες και websites. Σήμερα ξεκινά το πρώτο του startup και τελειώνει το πρώτο του μυθιστόρημα.
Δημοσιεύτηκε στισ

Συζητούν πλέον ανοικτά κούρεμα καταθέσεων και δραχμή

Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2016, 00:01

Η τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών σημαίνει ότι θα κουρευτούν οι τραπεζικοί λογαριασμοί των εταιρειών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που εξακολουθούν να κατέχουν περισσότερα από 100.000 ευρώ. Για τους άλλους βλέπουμε. Δραχμή σημαίνει 70% αυτόματη μείωση των μισθών και των συντάξεων. Ποιος είπε ότι τα χειρότερα είναι πίσω μας;
Όσοι νομίζουν ότι οι εξελίξεις στις τράπεζες δεν τους αφορούν κάνουν λάθος. 
Η τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση θα είναι ένα τσουνάμι θα διαλύσει και τα τελευταία ίχνη εμπιστοσύνης που υπάρχουν προς το τραπεζικό σύστημα και την ελληνική Οικονομία.
 Μέχρι χτες η προοπτική μιας τέτοιας εξέλιξης έμοιαζε μακρινή. Σήμερα μοιάζει να είναι ένα πολύ πιθανό σενάριο. Το συζητούν ανοικτά! Όσο οι τράπεζες δείχνουν αδυναμία να λύσουν το πρόβλημα των κόκκινων δανείων, τόσο πιο κοντά βρισκόμαστε στην τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση.
Η τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση θα είναι η πρώτη κίνηση που θα ρίξει το πρώτο τουβλάκι. Το πρώτο τουβλάκι θα παρασύρει το δεύτερο, εκείνο το τρίτο και ούτω καθεξής. Μέχρι να πέσει και το τελευταίο τουβλάκι σε αυτό το τόσο προβλέψιμο παιγνίδι ντόμινο.
Στο τέλος αυτής της βασανιστικής διαδρομής υπάρχει ένα νέο μνημόνιο, ακόμη πιο σκληρό από τα προηγούμενα. Θα είναι το μνημόνιο της δραχμής. Η υιοθέτηση ενός νέου νομίσματος είναι ο μόνος τρόπος για να καταφέρουν μία νέα εσωτερική υποτίμηση. Επειδή έτσι το βλέπουν. Επειδή αυτό τον δρόμο έχουν ακολουθήσει από την αρχή και αρνούνται να τον εγκαταλείψουν. Δεν θέλουν να παραδεχτούν ότι έχουν κάνει λάθος. Προτιμούν να διαλύσουν την χώρα από το να συζητήσουν οποιαδήποτε άλλη λύση.
Από την αρχή επέλεξαν τον δρόμο της εσωτερικής υποτίμησης. Τον ίδιο δρόμο θα ακολουθήσουν και τώρα. Τους είναι πιο εύκολο να μειώσουν τους μισθούς και τις συντάξεις στο ποσοστό της υποτίμησης του νέου νομίσματος από το να το κάνουν σήμερα με νόμισμα το ευρώ. Ξέρουν ότι αν βγουν και πουν ότι θα μειωθούν οι συντάξεις κατά 50% ή 70% με νόμισμα το ευρώ κι ότι μόνο έτσι θα «σωθούν» τα ασφαλιστικά ταμεία, θα ξεσηκωθούν και οι πέτρες. Θα είναι μία επίσημη παραδοχή της χρεοκοπίας. Η επόμενη «λογική» απόδραση είναι εκείνη της δραχμής. Με αυτό τον τρόπο δεν θα φταίνε εκείνοι για το μείον 50% ή 70%. Θα είναι μία «λογική αντίδραση της αγοράς». Έτσι θα πουν.  Είναι το τελευταίο τους οχυρό.
AdTech Ad
Η δραχμή δεν είναι μία αντισυστημική πρόταση, όπως προβάλλεται. Είναι η συνέχεια του project της «προσαρμογής» που ξεκίνησε το 2010.
Η Ελλάδα είναι μία κατεστραμμένη χώρα. Η επιλογή από την πρώτη στιγμή ήταν εκείνη της μείωσης των κρατικών δαπανών και της ταυτόχρονης αύξησης των επενδύσεων. Χάσαμε έξι πολύτιμα χρόνια και είναι αμφίβολο πλέον αν έχουμε άλλους έξι μήνες. Η καταστροφή που θα σημειωθεί αν εγκαταλείψουμε το ευρώ θα είναι άνευ προηγουμένου και θα κάνουμε πολλά χρόνια να σηκώσουμε κεφάλι. Οι πιθανότητες να γλιτώσουμε τα χειρότερα λιγοστεύουν μέρα με την ημέρα. Χρειαζόμαστε έναν μάγο που θα μπορέσει να καταπλήξει τα πλήθη. Να παγώσει τον χρόνο στην κλεψύδρα και να κάνει αληθινά θαύματα σε έναν κόσμο που έχει πάψει να πιστεύει στην δύναμη της φαντασίας και της δημιουργικότητας των ανθρώπων.
Θανάσης Μαυρίδης
Δημοσιεύτηκε στισ

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ / Μαραθώνιος 

Aγώνας για ζωή

Πριν από κάποια χρόνια ο Μαραθώνιος της Αθήνας ήταν ένα αφανές γεγονός που αφορούσε μόνο επαγγελματίες δρομείς. Το 2002 έτρεξαν 1.779 αθλητές. Εχθές συμμετείχαν 50.000 άνθρωποι από 105 χώρες. Όλοι τρέχουν. Αποφόρτιση, αλληλεγγύη, ομαδική ψυχοθεραπεία, επανοικειοποίηση του δημόσιου χώρου; Τι οδηγεί τόσον κόσμο να ξεπεράσει τον εαυτό του; 
Χρόνος ανάγνωσης: 
9

‘

Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2016
Κείμενο

Μαρία Λούκα

Φωτογραφίες

Αλέξανδρος Κατσής
Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλο γεγονός που να ζωντανεύει στιγμιαία την Αθήνα τόσο, όσο ο Μαραθώνιος. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, που η σκιά μιας πολλαπλής και αδιάλειπτης κρίσης βαραίνει πάνω μας και η πόλη μετατρέπεται σε πένθιμο κάδρο μιας ανέμπνευστης καθημερινότητας, ο Μαραθώνιος είναι μια αφορμή για φασαρία και αναστάτωση. Κάτι σαν ξυπνητήρι.
Είναι βέβαια και πολλά παραπάνω από αυτό. Μια ιστορία 120 ετών –τόσα συμπληρώθηκαν χθες– γεμάτη πόνο και συγκινήσεις, γέλια και λυγμούς, πτώσεις και θριάμβους. Η ιστορία της ζωής μας. Βαθιά μοναχική και επίπονη και τόσο άμεσα εξαρτώμενη από τον Άλλον, από το βλέμμα, το άγγιγμα και τη φωνή πολλών άλλων, οικείων και αγνώστων που σπρώχνουν το μυαλό ως τη γραμμή τερματισμού, όταν το σώμα καταρρέει και ο ορίζοντας θαμπώνει.
Σώμα, ψυχή και πνεύμα στην αφετηρία
Η Αθήνα τρέχει. Αν μας άφησε ένα θετικό κουσούρι η κρίση, είναι η ανάγκη που νιώθουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι να αποφορτιστούν ψυχολογικά και να επανοικειοποιηθούν το σώμα τους και τον δημόσιο χώρο. Ο Μαραθώνιος της Αθήνας πριν από μία δεκαετία ήταν ένα αφανές και παραγκωνισμένο γεγονός, που αφορούσε μόνο τους επαγγελματίες δρομείς και κάποιους λίγους ερασιτέχνες και προκαλούσε εκνευρισμό σε όλους τους υπόλοιπους για το ασυνήθιστο κυριακάτικο μποτιλιάρισμα. Μόλις 1.779 δρομείς έτρεξαν στο Μαραθώνιο του 2002. Χθες έτρεξαν 50.000 άνθρωποι από 105 χώρες στην κλασική διαδρομή και τις παράλληλες δράσεις των 5 και 10 χιλιομέτρων, των 1.200 μέτρων για παιδιά και των Special Olympics. Πολλοί περισσότεροι στήθηκαν στα πεζοδρόμια παράπλευρα της διαδρομής για να τους στηρίξουν. Ακόμα και ο ήλιος τους έκανε το χατίρι, έσπασε χθες για λίγο τη χειμωνιάτικη μουντάδα και απλώθηκε αστραφτερά πάνω από την πρωτεύουσα. Από τον Μαραθώνα μέχρι το Καλλιμάρμαρο, κάθε τετραγωνικό αυτής της πόλης έγινε μια μικρή εστία αλληλεγγύης με εμψυχωτικά νεύματα και επευφημίες που ξυπνούσαν τις κρυσταλλωμένες από την κούραση σκέψεις. Δεν είναι εύκολο πράγμα τα 42,195 χιλιόμετρα.
«Ακούς τους χτύπους της καρδιάς, νιώθεις κάθε ίνα του κορμιού σου, το μυαλό σου σε κλάσματα δευτερολέπτου διαχειρίζεται το σώμα σου, είσαι μόνος εσύ και οι δυνάμεις σου. Εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος, να ζήσεις την περιπέτεια, να γεμίσεις γνώσεις… Μονολογείς, οι σφυγμοί σου έχουν φτάσει στα κόκκινα, η ανάσα δυνατή, οι χτύποι της καρδιάς έχουν μεταφερθεί στο κεφάλι… Λίγα μέτρα ακόμη, φτερά στα πόδια δίνουν οι επευφημίες, θα αντέξεις, σου φαίνεται απίστευτο, τα κατάφερες, έφτασες… Δεν μπόρεσα να κάνω αυτό το ταξίδι, τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Δεν έβαλα το σώμα, τη ψυχή, το πνεύμα στην αφετηρία. Όμως κάθε χρόνο κάνω αυτό το ταξίδι μέσα από τους χιλιάδες δρομείς που παρακολουθώ στη διαδρομή. Η προσπάθεια, η κούραση, η ικανοποίηση, ο ιδρώτας, το μάτωμα με κυριεύουν βλέποντάς τους», περιγράφει ο υπεύθυνος τύπου του ΣΕΓΑΣ και του Αυθεντικού Μαραθωνίου, Μπάμπης Ζανιάς.
Γιατί ο Μαραθώνιος, από όλες τις κορυφαίες αθλητικές διοργανώσεις, κρατάει κάτι από τη μαγεία και τον συμβολισμό του. Ξεφεύγει από το αρχετυπικό καλούπι του καλογυμνασμένου, νεαρού και επαγγελματικού σώματος της αθλητικής βιομηχανίας και γίνεται υπόθεση των απλών ανθρώπων. Κατεβαίνουν σε αυτήν την κούρσα με όλη την αντιφατικότητα της ύπαρξής τους, με τα σκαμπανεβάσματα και τις υπερβάσεις που διέπουν τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης. Είναι ένα πολύχρωμο ποτάμι ανθρώπων κάθε ηλικίας, φύλου, έθνους, φυλής, που δεν ανταγωνίζονται. Συμμετέχουν. Μια φευγαλέα ίσως και μικροσκοπική αποτύπωση του φιλειρηνικού οράματος του ανθρώπου στην μνήμη του οποίου είναι αφιερωμένος ο Μαραθώνιος της Αθήνας, του Γρηγόρη Λαμπράκη. Εδώ, τα ρεκόρ και οι χρόνοι έχουν ελάχιστη σημασία. Σημασία έχει να μπεις στο Παναθηναϊκό Στάδιο, περπατώντας, κουτσαίνοντας, αναστενάζοντας, με τον δικό σου χρόνο και τρόπο. Απλά να μπεις και να πεις την ιστορία σου. Το inside story παρακολούθησε και σας παρουσιάζει τέσσερις τέτοιες ξεχωριστές ιστορίες ανθρώπων που έτρεξαν στις διαδρομές του Αυθεντικού Μαραθωνίου, κουβαλώντας μαζί τους δυνατά μηνύματα και ισχυρές αξίες.
Αλέξανδρος Καϊάφας
Βρήκα τον Αλέξανδρο στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Βουκουρεστίου λίγες μέρες πριν τον αγώνα. Φορούσε το χαρακτηριστικό κόκκινο γιλέκο της «Σχεδίας» και πούλαγε το περιοδικό στους περαστικούς. Τα τελευταία τρία χρόνια το περιοδικό έγινε γι’ αυτόν ένα ανέλπιστο εργαλείο βιοπορισμού. «Βγάζουμε ένα εισόδημα με αξιοπρέπεια. Δεν κάνουμε ελεημοσύνη», μου λέει. Η ζωή του Αλέξανδρου ακολούθησε την ιλιγγιώδη πτωτική πορεία της ελληνικής οικονομίας. Δούλευε 16 χρόνια στη ΦΑΓΕ, απολύθηκε, έμεινε άνεργη και η σύντροφός του, χώρισαν και βρέθηκε στον αέρα. Για ένα διάστημα φιλοξενήθηκε στο σπίτι της αδερφής του. Μέσω της «Σχεδίας» κατάφερε να νοικιάσει ένα διαμέρισμα και να αποκτήσει ξανά την ασφάλεια ενός σπιτιού και την ανακούφιση του προσωπικού χώρου.
Πέρυσι, σε ηλικία 45 ετών, έτρεξε τον πρώτο του Μαραθώνιο. Όταν τερμάτισε υποσχέθηκε στον εαυτό του ότι δεν θα το ξανακάνει. Μετά από δύο μήνες, όταν άνοιξαν οι εγγραφές, δήλωσε συμμετοχή ξανά. «Κατά τη διάρκεια του αγώνα έβαζα μικρούς στόχους, έλεγα μέχρι το επόμενο φανάρι. Μετά το 20οχιλιόμετρο πονούσα, σκεφτόμουν να τα παρατήσω. Είδα την αδερφή μου και τα πιτσιρίκια στη διαδρομή και είπα μέσα μου ότι θα τερματίσω ακόμα και έρποντας. Το 41ο χιλιόμετρο δεν πέρναγε με τίποτα, ένιωθα σαν να έκανα άλλον έναν Μαραθώνιο, είχα την αγωνία του τερματισμού. Όταν τερμάτισα όμως ένιωσα αληθινά δυνατός. Τη Δευτέρα ήμουν κομμάτια, πονούσα παντού, λες και με είχαν τσιμεντώσει», διηγείται.
Όταν τελείωνε τη δουλειά, πήγαινε σπίτι, έκανε ένα μπάνιο κι έβγαινε για τρέξιμο. «Την τελευταία εβδομάδα έχω ελαττώσει και το τσιγάρο στο πλαίσιο της προετοιμασίας. Το Σάββατο δεν θα καπνίσω καθόλου», μου είπε.
Την Κυριακή τον πέτυχα στο ύψος του Προεδρικού Μεγάρου, ήταν εξουθενωμένος, πήγαινε περπατώντας αλλά μόλις άκουσε τις φωνές του κόσμου άρχισε πάλι να τρέχει. Όταν μπήκε στο Παναθηναϊκό Στάδιο το ρολόι έγραφε εφτά ώρες. Έχω τη αίσθηση ότι το τελευταίο λεπτό αυτών των επτά ωρών ο Αλέξανδρος άγγιξε μια κοσμική διάσταση της αιωνιότητας, την στιγμή που πήρε το μετάλλιο, το φίλησε και απομακρύνθηκε ξαλαφρωμένος. «Είναι εμπειρία ζωής ο Μαραθώνιος, μετράς τον εαυτό σου. Εγώ υπήρχαν μέρες που δεν είχα ούτε 50 λεπτά να πάρω μια φρατζόλα ψωμί. Δεν το έβαλα κάτω. Είμαι εδώ ανάμεσα σε άγνωστους ανθρώπους που με υποδέχτηκαν σα να με γνωρίζουν χρόνια και συνεχίζω με το κεφάλι ψηλά», μου είπε.
Βασίλης Τσιατσιάμης
«Είμαι διαβητικός από τα 18 μου. Ο οργανισμός μου υπέστη ένα τεράστιο σοκ, έπεσα και μετά έμαθα ότι είχα διαβήτη». Ήταν νομίζω το πρώτο πράγμα που μου είπε ο Βασίλης όταν συναντηθήκαμε. Απλά, ακομπλεξάριστα, χωρίς να με αφήνει να διολισθήσω σε μια αμήχανη και άβολη διακριτικότητα. Με αυτό το μήνυμα κατέβηκε αυτός και η υπόλοιπη ομάδα «Τρέχουμε για τον διαβήτη» στις δράσεις της Κυριακής, επιδιώκοντας να εμπνεύσουν αυτοπεποίθηση στους διαβητικούς και να εξοικειώσουν την κοινωνία με την ασθένεια.
Όταν ήταν μικρός, ο Βασίλης ασχολούνταν με τον πρωταθλητισμό στο τζούντο. Μόλις εκδηλώθηκε η ασθένειά του, φοβήθηκε και τα παράτησε. Ύστερα και από παρότρυνση του γιατρού του ξεκίνησε σιγά σιγά να τρέχει. «Εγώ είδα πρώτα τη μεγάλη βελτίωση που επέφερε η άσκηση στη φυσική μου κατάσταση και μετά αποφάσισα να δημιουργήσω αυτήν την πρωτοβουλία. Πέρα από το σωματικό όφελος, το πιο σημαντικό είναι οι άνθρωποι να εξωτερικεύουν το πρόβλημά τους. Υπάρχει ένα ταμπού στην Ελλάδα με τις αρρώστιες. Αποφεύγουμε να μιλάμε γι’ αυτές. Ο κόσμος ντρέπεται να πει ότι έχει διαβήτη. Ήξερα ανθρώπους χρόνια, που όταν έμαθαν για την ομάδα, επικοινώνησαν μαζί μου και μου αποκάλυψαν ότι είναι κι αυτοί διαβητικοί. Είναι απελευθερωτικό να μιλάς και ο Μαραθώνιος είναι ένα βήμα έκφρασης για μας. Αλληλεπιδράς με την κοινωνία. Είναι ένα μάθημα για τον εαυτό σου και την κοινωνία, ότι μπορείς με λίγη προσοχή και αυτοέλεγχο να κάνεις τα πάντα», μου λέει.
Στις παράλληλες δράσεις της Κυριακής, στα 5 και στα 10 χιλιόμετρα έτρεξαν συνολικά 22 άτομα με την κίτρινη φωσφοριζέ μπλούζα που έγραφε «Τρέχουμε για τον διαβήτη». Ο Μαραθώνιος έχει μια απαράγραπτη κοινωνική διάσταση για όσους συμμετέχουν αλλά και για όσους είναι εκεί για να παρακολουθήσουν από κοντά την ένταση της στιγμής. Γκρεμίζει στερεότυπα και προκαταλήψεις και διαμορφώνει ένα πεδίο απαλλαγμένο από ιεραρχήσεις, για να συνυπάρξουν όλες οι ανθρώπινες καταστάσεις. Η μοναδική ανισότητα που αναπαράγει είναι ότι απαγορεύει ακόμα στους ανθρώπους με αναπηρία να συμμετάσχουν ανεξάρτητα με αμαξίδια. Μπορούμε να ελπίζουμε ότι σύντομα θα αρθεί κι αυτή και θα δώσει σε όλους τους ανθρώπους που το επιθυμούν τη δυνατότητα να βιώσουν τη δυναμική του. «Όταν μπαίνεις στο Στάδιο σε πιάνει κυριολεκτικά ανατριχίλα. Η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι μπορείς να το κάνεις είναι μια συγκλονιστική εμπειρία», λέει ο Βασίλης.
Στέλιος Πρασσάς
Ο κύριος Στέλιος είναι μάλλον ο γηραιότερος και ένας από τους πιο χαμογελαστούς μαραθωνοδρόμους. Στα 85 του έχει ζήσει τα πάντα: «Κατοχή, πείνα και ξιπολησιά, κορίτσι μου», μου λέει, «ζόρικοι καιροί, τι να καταλάβω από την κρίση; Στεναχωριέμαι μόνο για τα παιδιά μου, έχουμε μα επιχείρηση στον Βύρωνα με 2-3 υπαλλήλους. Κι αυτά παιδιά μου τα θεωρώ». Ο Μαραθώνιος είναι η μοναδική μέρα που η Αθήνα του φαίνεται όμορφη. Τη θυμάται με χωράφια, χαμηλά σπιτάκια, αυλές και ελάχιστα αυτοκίνητα. Τώρα δεν την αντέχει. «Είναι δηλητηριώδης, γεμάτη μπετόν και αυτοκίνητα», επαναλαμβάνει. Πλέον μένει στον Μαραθώνα, σε ένα κτήμα με κήπο και κότες. Ασχολείται όλη τη μέρα μαζί τους και συνομιλεί με τα πουλιά. Όση ώρα μιλάγαμε στην έκθεση Μαραθωνίου στο γήπεδο του Tae Kwon Do, κάθε Ιάπωνας τουρίστας που πέρναγε και διαπίστωνε ότι ο κύριος Στέλιος είναι μαραθωνοδρόμος, εκλιπαρούσε για μια σέλφι μαζί του κι αυτός ανταποκρινόταν πάντα με χαρά και ευγένεια.
Εδώ και 26 χρόνια, από τότε που ήταν 59 ετών, δεν έχει χάσει ούτε έναν Μαραθώνιο. Έτρεχε παλιά μαζί με άλλους 100 δίπλα στα λεωφορεία, τρέχει και τώρα δίπλα σε χιλιάδες με όλους τους δρόμους κλειστούς. Όλη τη χρονιά κάνει προπονήσεις. Τρέχει περίπου 35 χιλιόμετρα την εβδομάδα, δεν καπνίζει, φροντίζει τη διατροφή και τον ύπνο του και κάθε Νοέμβρη στις 9 το πρωί περιμένει το σάλπισμα στον ιστορικό Τύμβο του Μαραθώνα. Κάπου στα 25 χιλιόμετρα τον καρτερούν η γυναίκα, ο γιος και τα εγγόνια του για έναν πρώτο χαιρετισμό κι έπειτα πιάνουν θέση στο ασφυκτικά γεμάτο Καλλιμάρμαρο για να τον δουν να τερματίζει. Έτσι και φέτος. Πέρασε τα τελευταία μέτρα με ένα αργό τζόκινγκ, καμαρωτός και χαμογελαστός και ο κόσμος ξεσπούσε σε χειροκροτήματα μόλις τον αντίκριζε. Λίγο πριν το νήμα, πήρε μαζί του τα δύο εγγόνια του και τερμάτισαν παρέα. Είναι κάτι σαν τελετουργία, το κάνει κάθε χρόνο, θέλει να τα μυήσει στον υγιή αθλητισμό και το παιχνίδι.
«Δεν φαντάζεσαι πόσο χαίρομαι όταν βλέπω νέα παιδιά να γυμνάζονται. Εμένα με γεμίζει πολύ ψυχικά το τρέξιμο. Μου δίνει ζωή. Δεν με νοιάζει να τρέξω γρήγορα, το γλεντάω, πάω όσο αντέχει η καρδιά μου και όταν μπαίνω στο Στάδιο τα ξεχνάω όλα. Άντε και του χρόνου, να ‘μαστε καλά, να τρέξουμε», ευχήθηκε στον αποχαιρετισμό.
Νουρ
Πέτυχα τον Νουρ ένα σκυθρωπό απόγευμα στον λόφο του Στρέφη. Γυμναζόταν μαζί με την υπόλοιπη ομάδα προσφύγων που θα συμμετείχε στις δράσεις του Μαραθωνίου υπό την αιγίδα της ΜΚΟ Solidarity Now. Το βλέμμα του αντανακλούσε τη μελαγχολία του καιρού. Πώς αλλιώς μπορούσε να είναι, για έναν 25χρονο πρόσφυγα που βρίσκεται εδώ και οχτώ μήνες εγκλωβισμένος σε μια συνθήκη τράνζιτ, μακριά από κάθε τι δικό του και οικείο. Μεγάλωσε στη Ράκα, τη σημερινή πιο σκοτεινή περιοχή του πλανήτη, αφότου ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους. Ως ομοφυλόφιλος και φιλελεύθερος νέος εκδιώχθηκε από εκεί. «Στη Συρία αν είσαι ομοφυλόφιλος ο Ασάντ θα σε βάλει φυλακή και ο ISIS θα σε σκοτώσει με κάποιον φριχτό τρόπο», μου λέει δείχνοντας τα σημάδια στα πόδια του από τον βασανισμό που υπέστη.
Έφτασε στην Τουρκία μόνος, πέρασε κάποιες δύσκολες μέρες στις τουρκικές φυλακές κι από κει στη Σάμο. Τώρα ζει σε έναν ξενώνα αλλά το όνειρο του είναι να πάει στην Ολλανδία, όπου ζει ο φίλος του και να σπουδάσει θέατρο. «Έχω κάνει αίτηση για μετεγκατάσταση και περιμένω απάντηση εδώ και πέντε μήνες. Η Υπηρεσία Ασύλου δεν νοιάζεται για μας. Τους έχω εξηγήσει ότι δέχομαι απειλές ακόμα κι εδώ εξαιτίας του σεξουαλικού μου προσανατολισμού. Επιπλέον βαριέμαι, δεν έχω τίποτα απολύτως να κάνω», υποστηρίζει. Ο Νουρ για να ξεγελάσει κάπως αυτή την μονότονη απραξία άρχισε να γυμνάζεται στον Εθνικό Κήπο. Οι γυμναστές που συνεργάζονται με το Solidarity Now του πρότειναν να τρέξει στα 5 χιλιόμετρα του Μαραθωνίου με την ομάδα προσφύγων και δέχτηκε. «Έχεις ξανατρέξει σε αγώνα αντοχής;» τον ρώτησα. «Συνηθίσαμε στη Ράκα να τρέχουμε για να ξεφύγουμε από τον στρατό του Άσαντ και τη βαρβαρότητα του ISIS», μου απάντησε.
Την ίδια ώρα ο Χασίμ και ο Σουρί βάραγαν σουτάκια στην μπασκέτα του γηπέδου. Τα δυο αδέρφια από τη Συρία μαζί με τη μητέρα τους περιπλανώνται εδώ και τέσσερα χρόνια μακριά από το σπίτι τους. Τώρα μάλλον βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μία λύση. Εγκρίθηκε η αίτηση για μετεγκατάσταση και σε λίγο καιρό θα ταξιδέψουν για Γαλλία. Με τη συμμετοχή τους στη διαδικασία του Μαραθώνιου είναι σαν να αποχαιρετούν επί της ουσίας την Ελλάδα: «Ξέρουμε ότι ο Μαραθώνιος είναι ένα σημαντικό γεγονός στην ιστορία και την κουλτούρα των Ελλήνων. Θέλουμε να τιμήσουμε λοιπόν την Ελλάδα και μαζί την πατρίδα μας που υποφέρει, να στείλουμε ένα μήνυμα ειρήνης σε Έλληνες και Ευρωπαίους, ότι είμαστε ένα».
Ξαναβρήκα όλα αυτά τα νεανικά πρόσωπα, λίγο πιο ξέγνοιαστα, το απόγευμα της Κυριακής στις κερκίδες του Παναθηναϊκού Σταδίου. Είχαν μόλις ολοκληρώσει την απογευματινή διαδρομή των 5 χιλιομέτρων και έβγαζαν όλοι μαζί φωτογραφίες. Κάπου εκεί τελείωσε κι ο 34ος Μαραθώνιος της Αθήνας. Σε μια χρονιά που προχωράει με απώλειες και αναποδιές, οι άνθρωποι αυτήν την Κυριακή έτρεξαν για να ξεφύγουν από κάτι, για να γλιτώσουν από κάτι, για να πιάσουν κάτι, για να διεκδικήσουν κάτι, για να πουν κάτι, για να ξαναπιστέψουν σε κάτι… για όλους τους λόγους του κόσμου. Οι τελευταίοι μαραθωνοδρόμοι τερμάτιζαν και οι δρόμοι γέμιζαν με κουκουλωμένα με εσωθερμικά σώματα, κουρασμένες αγκαλιές και ανάσες ζωής. Στο βάθος της Καλλιρρόης, υπήρχε μια εκθαμβωτική κόκκινη ρωγμή στον αττικό ουρανό, σαν αυτές που μνημόνευε ο Λέοναρντ Κοέν: «από κει –έλεγε– μπαίνει το φως».
Μαρία Λούκα
Έχει συνεργαστεί με το VICE, το Έψιλον της Ελευθεροτυπίας, το protagon.gr και από το 2012 με το ΒΗΜΑgazino. Συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα για τα ντοκιμαντέρ Φυλές της Αθήνας (ΕΡΤ) και Beyond Gender Greece (ANT1). Τιμήθηκε με το Δημοσιογραφικό Βραβείο «Ελένη Βλάχου» 2013.
Προσθήκη στους αγαπημένους 
Αλέξανδρος Κατσής
Το 2011 ήταν ο επίσημος φωτογράφος των Special Olympics. Μέχρι το 2014 εργαζόταν στο πρακτορείο Fosphotos. Η δουλειά του έχει δημοσιευτεί σε ελληνικά και διεθνή μέσα. Το 2015 τιμήθηκε με το Prix de la Photographie Paris.
Δημοσιεύτηκε στισ
Γεννήθηκε σαν σήμερα, στο Παρίσι, στις 14 Νοεμβρίου του 1840. Η φράση του Σεζάν «ο Κλοντ Μονέ δεν είναι παρά ένα μάτι, αλλά τι μάτι!» φανερώνει αφενός την επιδοκιμασία του για τον τρόπο με τον οποίο ζωγράφιζε ο Μονέ, και αφετέρου την επίγνωση του γεγονότος ότι η οπτική αντίληψη, θαυμαστή ικανότητα την οποία διαθέτουν όλοι οι άνθρωποι, αποτελεί το κύριο εργαλείο για κάθε καλλιτέχνη.

Δημοσιεύτηκε στισ

Mια σημαντική συνέντευξη με τον Στέλιο Ράμφο: Δεν έχουμε κράτος. Κυριαρχεί το ρουσφέτι – Να υπάρξουν οράματα για να φύγουν οι καπάτσοι και οι μετριότητες

Είναι ένας από τους πλέον σημαντικούς σύγχρονους Ελληνες στοχαστές.Φιλόσοφος, πανεπιστημιακός, συγγραφέας δοκιμίων, σπούδασε φιλοσοφία στο Παρίσι, όπου και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Βενσέν. Η πλούσια βιβλιογραφία του αντικατοπτρίζει τις πνευματικές αναζητήσεις του, τις θέσεις και τις προτάσεις του αναφορικά με τον μαρξισμό, τον ελληνικό πολιτισμό, τους συσχετισμούς της σύγχρονης πνευματικής δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του «Πολιτική από στόμα σε στόμα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός. Η συνέντευξη εντάσσεται στο πλαίσιο συζητήσεων με ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, οι οποίοι μιλούν στην ΗτΣ για την παρούσα οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση.  Συνέντευξη στον Γιώργο Βαϊλάκη  • Κύριε Ράμφο, υπάρχει η αίσθηση ότι τα τελευταία χρόνια βιώνουμε ένα τέλος. Το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Ποιες είναι οι συνέπειες στην Ελλάδα;  

Δεν έχουμε κράτος. Κυριαρχεί το ρουσφέτι - Να υπάρξουν οράματα για να φύγουν οι καπάτσοι και οι μετριότητες

  «Περάσαμε από την εποχή των εθνικών κρατών στην παγκοσμιοποίηση όπου κάθε τι διαμορφώνεται πια πλανητικά. Αυτό συνδέεται με τρομακτικές τεχνολογικές εξελίξεις οι οποίες αλλάζουν νοοτροπίες, ήθη και έθιμα και όχι υποχρεωτικά προς το καλύτερο. Βρισκόμαστε στη δύσκολη φάση όπου όλα αυτά πρέπει να χωνευτούν, ενώ η εσωτερική αταξία είναι μεγαλύτερη από την τάξη της καινούργιας πραγματικότητας. Υπ’ αυτήν την έννοια, είναι πολύ φυσικό να έχουμε αντιδράσεις στρεφόμενοι σε ιδέες που μας έδιναν ασφάλεια τα προηγούμενα χρόνια. Πάντως, εάν μιλάμε για το τέλος μιας ολόκληρης εποχής, αυτή είναι η εποχή που κλείνει με την Πτώση του Τείχους. Από τότε τελειώνει το διπολικό παγκόσμιο σύστημα και έχουμε μια νέα πραγματικότητα, η οποία συνοδεύεται και συνδέεται με τρομακτικές επικοινωνιακές αλλαγές και μεταβολές. Εχουμε, πια, μία συνθήκη όπου τα πράγματα είναι με έναν τρόπο τεχνολογικό απολύτως ενωμένο, αλλά όχι και ψυχολογικά, όχι ψυχικά. Το ψυχικό στοιχείο δεν παρακολουθεί το τεχνολογικό. Ωσπου να συντονιστούν αυτά, όπως θα συντονιστούν, θα πρέπει να περάσει χρόνος και θα έχουμε ταλαιπωρίες και κινδύνους σοβαρούς».  • Τις προηγούμενες δεκαετίες είχε επικρατήσει η «φιγούρα» και η υπερκατανάλωση. Πιστεύετε ότι η κρίση μπορεί, έστω υπό προϋποθέσεις, να λειτουργήσει ευεργετικά σε επίπεδο αξιών;  «Στην Ελλάδα υπάρχει μία προϋπόθεση: Να αναλάβουμε ευθύνες. Δηλαδή, να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας και να αναμετρηθούμε με αυτά. Αλλιώς, η κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε παρακμή τέτοια που δεν μπορούμε να φανταστούμε. Γιατί, πίσω από την οικονομική κρίση σε μας, υπάρχει μία βαθύτερη ηθική κρίση: Το ότι δεν αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας και τις φορτώνουμε αλλού, δημιουργεί αυτομάτως κενά συμπεριφοράς και ψυχής, τα οποία μας εμποδίζουν να αποφασίσουμε να πάρουμε πάνω μας το βάρος των πράξεών μας».  • Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας σε αυτήν τη συγκυρία;  «Δεν έχουμε το θάρρος να αναγνωρίσουμε τις δικές μας ευθύνες. Αυτό του τύπου η αποφυγή της πραγματικότητας δημιουργεί ένα κλίμα αυτοκαταστροφικό, στο οποίο αργά ή γρήγορα πέφτει μία κοινωνία από τη στιγμή που δεν κάνει σωστό ισολογισμό πράξεων και αποφάσεών της».  • Αυτή η έλλειψη αυτογνωσίας της ελληνικής κοινωνίας που οφείλεται;  «Δεν είναι μόνο της ελληνικής κοινωνίας. Οι κοινωνίες οι μη δυτικές το έχουν αυτό γιατί δεν έχει αναπτυχθεί η ατομικότητα σε ικανοποιητικό βαθμό. Στις μεγάλες αλλαγές του 11ου και 12ου αιώνα, εμείς σταθήκαμε αρνητικοί, επιμείναμε σε έναν ομαδικό τρόπο ζωής και σε ψυχολογία αντίστοιχα ομαδική, με αποτέλεσμα να παίρνουμε την εικόνα όχι από την προσωπική μας κρίση, αλλά από αυτό που θέλει η ομάδα και το περιβάλλον. Και η ομάδα και το περιβάλλον συνήθως ψάχνει για εχθρούς. Δεν σκέφτονται ποτέ τα δικά τους προβλήματα».  • Ιστορικά ποιες είναι οι ευκαιρίες που έχασε η Ελλάδα για να γίνει σύγχρονο κράτος;  «Οι ευκαιρίες είναι παρούσες συνεχώς. Είναι ευκαιρίες που διώχνει η Ελλάδα, όχι που χάνει. Η μεγίστη ευκαιρία, ο Καποδίστριας. Τον εξετέλεσαν τον άνθρωπο διότι ζητούσε φόρους για να φτιάξει ένα κρατίδιο και εκείνοι που τον έφεραν με την υπογραφή τους, οι Μαυρομιχαλαίοι, εκείνοι τον σκότωσαν. Διότι δεν μπορούσαν να καταλάβουν ότι πρέπει να πληρώνει κάποιος το κράτος και για αγνώστους. Αυτοί πληρώνανε μόνο στη Μάνη, για τους γνωστούς τους, τους συγγενείς. Εάν αυτό το πράγμα δεν το κάνεις, δεν έχεις κράτος. Και η Ελλάδα δεν έχει κράτος. Και γιατί δεν έχει κράτος; Διότι ο ισχυρός πυρήνας της κοινωνίας μας ακόμα εξακολουθεί να είναι η οικογένεια. Αρα το ρουσφέτι, η χωρίς αξιολόγηση επιλογή. Οι δεσμοί αίματος, τόπου, συμπαιγνίας. Είναι το αίσθημα του αίματος, το οποίο είναι πολύ πιο βαθύ και γι’ αυτό πιο δύσκολο να πολεμηθεί. Είμαστε δηλαδή ακόμα κοινωνία προνεωτερική, δεν έχουμε περάσει Αναγέννηση. Εμείς έχουμε ευθύνη για τον δικό μας, πεθαίνουμε για την οικογένειά μας, αλλά για τον άγνωστο είμαστε απολύτως αδιάφοροι, δεν έχουμε εθελοντισμούς. Λέμε ψυχρούς τους Σουηδούς, αλλά είναι γεμάτη προσφορά η κοινωνία τους».  • Οι ιστορικοί του μέλλοντος σε ποια στοιχεία του παρόντος θα πρέπει να καταφύγουν για να μας καταλάβουν καλύτερα; Για παράδειγμα, οι Έλληνες δεν φημιζόμαστε για την ικανότητα να συνεννοηθούμε μεταξύ μας, ακόμα και όταν ο κίνδυνος είναι ορατός.  «Αυτό είναι το στοιχείο το πανάρχαιο του φθόνου, δηλαδή του γεγονότος ότι δεν συνεννοούμαστε μεταξύ μας, δεν συνεννοούμαστε γιατί δεν θέλουμε ο άλλος να βγει μπροστά. Η ευρύτερη βελτίωση της ομάδας στην οποία ανήκουμε, είτε είναι οικογένεια είτε είναι κόμμα, εκεί ανήκει ο καλύτερός μας εαυτός. Δεν φανταζόμαστε τον καλύτερό μας εαυτό στο σύνολο, τον φανταζόμαστε στην ομάδα. Και εκεί αρχίζει η σύγκρουση. Δεν θέλουμε να προκόψει το σύνολο, αλλά η ομάδα μας. Εμείς ακόμα και στις μεγάλες στιγμές, ας πούμε το ’40 που ήταν η εποποιία, λίγο αμέσως μετά άρχισε ο εμφύλιος πόλεμος. Δεν μπορούμε να φανταστούμε την εικόνα μιας συλλογικής προκοπής μέσα στην οποία να υπάρχει και η δική μας. Κατανοούμε πάντα την προκοπή με μία μερικότητα. Οι δεσμοί του αίματος, πάλι, οι δεσμοί του τόπου, απαγορεύουν την καθολική αλήθεια. Η αλήθεια μας είναι μερική». • Πιστεύετε ότι αυτή τη στιγμή λείπουν οι πολιτικοί ηγέτες από την Ελλάδα, αλλά και από την υπόλοιπη Ευρώπη; Υπάρχει η αίσθηση ότι έχουμε πολιτικούς-μάνατζερ, οι οποίοι βλέπουν το πολιτικό αξίωμα ως μία μόνο δουλειά για το βιογραφικό τους.  «Εκεί που άλλοτε είχαμε ντε Γκολ και Τσόρτσιλ, τώρα έχουμε Κάμερον και τέτοιου είδους άτομα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι εκείνο το οποίο υπηρετείται στην Ε.Ε. και στο παγκοσμιοποιημένο σύστημα είναι διαδικασίες. Οταν επικρατούν διαδικασίες γραφειοκρατικού ή άλλου, χρηματοοικονομικού τύπου, τότε καπάτσοι και μετριότητες αναδεικνύονται και όχι πολιτικοί. Δηλαδή, εκεί που είναι η διαδρομή από την οικονομία στην πολιτική και από την πολιτική στα υπόλοιπά, για να υπάρξει σωτηρία πρέπει να πάμε στα οράματα: Πρέπει να πάμε από τον πολιτισμό στην πολιτική και από την πολιτική στην οικονομία. Η ανατροπή πρέπει να γίνει και μόνο με αυτούς τους όρους θα έχουμε πολιτικούς. Ανάλογα με το τι ζητάς εμφανίζεται ο πολιτικός. Αν ζητάς να καθαρίσεις την κουζίνα σου θα βρεις μια καθαρίστρια. Αν σκοπός είναι, όμως, να φτιάξεις ένα ωραίο κτίριο θα βρεις τον καλύτερο αρχιτέκτονα. Ζητάμε πράγματα που είναι φτωχά και έτσι έχουμε φτωχές ηγεσίες. Τα οράματα είναι διαδικαστικά πια. Πρέπει να υπάρξουν οράματα πνοής και ανατάσεως, για να υπάρξει πολιτική. Αυτή τη στιγμή η δυσκολία είναι σε αυτό: Εχουμε μεγάλες τεχνικές δυνατότητες και μικρές ηθικές προοπτικές».  • Ο στόχος της Ε.Ε. ήταν η σύγκλιση (αρχικά η οικονομική και στη συνέχεια η πολιτική και η πολιτιστική). Τι έχει μείνει τελικά απ’ όλα αυτά; Είναι, πια, απλώς μία παρακαταθήκη; Ή παραμένει σοβαρή ως προοπτική;  «Εάν δεν έχεις τον μεγάλο σκοπό της πολιτικής ένωσης, μένει η διαδικασία τού θα τα βρούμε, θα συμφωνήσουμε σε κάτι και βλέπουμε. Αρα από το μεγάλο όραμα αυτό που μένει είναι ακινησία και αποτελμάτωση και μια τεράστια γραφειοκρατία, αυτή των Βρυξελών, με παχυλούς μισθούς και συντάξεις. Κάτι τέτοιο δεν έχει μέλλον, ενώ έχει μέλλον η Ενωμένη Ευρώπη- είναι μια τεράστια δύναμη πολιτισμική, οικονομική. Αλλά στο μέτρο που δεν μπορεί να ενωθεί επειδή τα μικρά εθνικά συμφέροντα και οι παλιές λογικές επικρατούν, θα είμαστε σε μια διαδικασία διάλυσης».  • Ποιο θεωρείτε το πιο επικίνδυνο φαινόμενο στην Ελλάδα της κρίσης; Τι σας φοβίζει περισσότερο; Κινδυνεύει σήμερα η δημοκρατία;  «Ο κίνδυνος για τη δημοκρατία στην Ελλάδα σήμερα είναι ότι τα πολιτικά συστήματα και η κοινωνία αναζητούν λύσεις όλο και πιο χαμηλά. Διότι η δημοκρατία είναι το καθεστώς που μπορεί να στέκεται και να αποδίδει μόνο αξιοκρατικά. Επειδή ακριβώς η δημοκρατία είναι η συνύπαρξη ίσων, αλλά όχι ομοίων. Εξού και η καταστροφή όλων των κομμουνιστικών καθεστώτων. Δεν απέδωσαν επειδή εξίσωναν το ίσο με το όμοιο».  • Ποια πράξη θεωρείτε επαναστατική σήμερα; «Θεωρώ κάθε πράξη που επιβεβαιώνει και υπογραμμίζει ότι η ουσία της ύπαρξης είναι ηθική».  • Τι συμβουλεύετε τους νέους ανθρώπους για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν εκείνοι στην εποχή τους;  «Η συμβουλή μου είναι η εξής: Να μάθουν να διακρίνουν το καλύτερο από το ανώτερο. Να μην παγιδεύονται στο καλύτερο, εάν δεν εξασφαλίσουν ότι το καλύτερο είναι και ανώτερο».  • Από τώρα και στο εξής τι θα μπορούσε να γίνει για να πάνε τα πράγματα καλύτερα; Υπάρχουν περιθώρια για μία εμπράγματη αισιοδοξία;  «Ολα είναι ανοιχτά. Πρέπει να φτιάξουμε την πραγματικότητα εκείνη που λέγεται συλλογική ύπαρξη με μορφή κράτους και το οποίο συνεπάγεται μια θεμελιώδη προϋπόθεση: Να έχουμε, πια, συναισθηματική δέσμευση σε πράγματα που αφορούν όλους. Το κρίσιμο στην παιδεία είναι να μάθεις συναισθηματικά να δεσμεύεσαι στο πλατύτερο».  • Εμείς τι κάναμε λάθος ως κοινωνία; Ποιες αιτίες μας έφεραν σε αυτήν την οικονομική κρίση και στα τρία Μνημόνια;  «Οι λόγοι είναι σχετικοί με παλιές παραδόσεις, οι οποίες δεν ευνοούν την αντίληψη ότι έχει μεγάλη αξία και σημασία η ανθρώπινη πράξη στη ζωή. Αντιθέτως, εμείς προτιμάμε την προσευχή από την πράξη ή τη στροφή και την ελπίδα προς υπερβατικούς κόσμους. Σε αυτήν την προοπτική, θέλουμε να περνάμε καλά, θέλουμε να έχουμε μια ζωή ανεκτή, χωρίς να καταβάλουμε το τίμημα στο έργο.  Η πραγματικότητα ποια είναι; Το τίμημα έργου, δηλαδή η δουλειά, ο κόπος που χρειάζεται, ο κόπος που καταβάλλει ο Γερμανός, ο Ολλανδός, αυτό το πράγμα το αποφεύγουμε γιατί η κουλτούρα μας δεν πιστεύει στην ανθρώπινη πράξη, πιστεύει στη θεία χάρη. Και αυτό δυσκολεύει πάρα πολύ τα πράγματα ψυχολογικά. Ακριβώς αυτή η πίστη στη θεία χάρη εις βάρος της εμπιστοσύνης στον ίδιο τον άνθρωπο, αυτή η δυσπιστία για μας τους ίδιους δημιουργεί ένα φόβο απέναντι στην πραγματικότητα. Αυτόν τον φόβο απέναντι στην πραγματικότητα τον αντιμετωπίζουμε καλλιεργώντας συνηθέστατα ψευδαισθήσεις. Και βρίσκοντας συνηθέστατα ανθρώπους και λαούς οι οποίοι συνωμοτούν εναντίον μας.  Και αυτό δημιουργεί τεράστιες ανασφάλειες οι οποίες όπως στην ατομική ζωή ενός μικρού παιδιού αποκλείουν την καλή του σχέση με την πραγματικότητα όταν μεγαλώσει, έτσι και εμείς: Οι φοβίες και η δυσπιστία στον εαυτό μας διαμορφώνουν μία δυσπιστία απέναντι στο πραγματικό το οποίο το πληρώνουμε με την λεγόμενη ελληνική τεμπελιά που δεν είναι ελληνική τεμπελιά, αλλά είναι ο φόβος του πραγματικού». Πηγή: Ημερησία 
Κέρδος online   13/11/2016 12:17

Δημοσιεύτηκε στισ
Από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό η παρακάτω σνάρτηση 
Τώρα που ήλθαν οι πολλές θλίψεις πάνω σου, μην αποκάμεις, μην ολιγοψυχείς, μην απελπίζεσαι, αλλά σήκω πάνω, ανορθώσου, και προπαντός ήλπισε, γιατί στον καιρό του πόνου η προσευχή σου γίνεται περισσότερο αγία και η ευλογία του Θεού μεγαλύτερη.Είτε λοιπόν οι θλίψεις προέρχονται από την αδικία και την πονηριά των συνανθρώπων που μας περιβάλλουν, είτε προέρχονται από την κακία των δαιμόνων, είτε από τα δικά μας λάθη και τον δικό μας κακό χαρακτήρα, από τις αδυναμίες και τα πάθη μας, εμείς θα γονατίζουμε και θα προσευχόμαστε.Θα φωνάξουμε παρακαλώντας τον Θεό να μας επισκιάσει, να μας σκεπάσει με τη Χάρη Του, να μας λυτρώσει και να μας ελεήσει…Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος  
Δημοσιεύτηκε στισ

Πόσο διαφέρουν οι σημερινοί 30άρηδες από τους παππούδες τους πριν 50 χρόνια;

Diverse People Friendship Digital Device Copy Space Concept
Δεν είναι κάποια σπουδαία ανακάλυψη το γεγονός πως οι ζωές των σημερινών 30άρηδων διαφέρουν αρκετά από αυτές των παππούδων τους. Απλά σκεφτείτε πώς ήταν η Ελλάδα -και ο κόσμος, γενικότερα- κατά τη δεκαετία του ’50 και του 60, όταν οι παππούδες μας ήταν 30-35 χρονών, και πώς είναι σήμερα -από κάθε άποψη.

Οι Millennials -όλοι όσοι γεννήθηκαν από τις αρχές του 1980 και περίπου μέχρι τα μέσα των ’90s, δηλαδή- δεν επηρεάζονται πλέον σε τόσο μεγάλο βαθμό από τα πολιτικά κόμματα, τη θρησκεία, το στρατό και το θεσμό του γάμου. Επίσης, οι γυναίκες σήμερα καταλαμβάνουν σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό στον εργασιακό τομέα και μάλιστα σε θέσεις επιρροής και ισχύος και βάσει στατιστικών λαμβάνουν συνήθως ανώτερη εκπαίδευση από τους άντρες.
Αυτό υποστηρίζει και μια νέα έρευνα του Pew Research Center, η οποία συνέκρινε τους Millennials της Αμερικής με τη λεγόμενη Silent Generation που ήταν στην ηλικία τους πριν από 50 χρόνια, ώστε να αποκαλύψει όλες τις αλλαγές που έχουν προκύψει στις ζωές των νεαρών ανθρώπων από τότε μέχρι σήμερα.
Η έρευνα υπογραμμίζει έξι συγκεκριμένους τρόπους βάσει των οποίων οι Millennials διαφέρουν σημαντικά από τους Silents, πολλοί εκ των οποίων είναι σήμερα παππούδες τους.
st_140711_ft_millennials
1. Οι Millennials είναι περισσότερο μορφωμένοι
Μόνο το 7% των γυναικών της Silent Generation από 18 έως 33 ετών διαθέτουν τουλάχιστον ένα πτυχίο Bachelor. Σήμερα, οι γυναίκες Millennials έχουν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες (27%) να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο εκπαίδευσης.
Οι άντρες Millennials είναι επίσης περισσότερο μορφωμένοι από όσο ήταν στην εποχή τους οι Silents. Περίπου το 21% εξ αυτών έχουν πτυχίο Bachelor, σε σύγκριση με το 12% των νεαρών αντρών πριν από 50 χρόνια.
ft_millennials-education_031715

2. Οι γυναίκες Millennials έχουν καλύτερη μόρφωση από τους άντρες Millennials

Οι γυναίκες Millennials έχουν περισσότερες πιθανότητες (6%) να αποκτήσουν τουλάχιστον ένα πτυχίο Bachelor σε σχέση με τους άντρες της ίδιας ηλικίας (27% γυναίκες -21% άντρες).
Συγκριτικά, όταν οι Silents ήταν από 18 έως 33 ετών, οι γυναίκες είχαν 5% λιγότερες πιθανότητες να ολοκληρώσουν έστω και τέσσερα χρόνια πανεπιστημιακής φοίτησης.
3. Οι γυναίκες Millennials έχουν περισσότερες πιθανότητες να βρουν δουλειά
Το 1963, η πλειονότητα των νεαρών γυναικών (59%) δεν ήταν στο εργατικό δυναμικό και μόνο το 38% εργαζόταν. Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν γύρω στο 1980. Τώρα, μόνο το 31% των γυναικών Millennials βρίσκονται εκτός εργατικού δυναμικού, με το 63% να εργάζονται.
ft_millennials-workforce_031715_v3

4. Οι Millennials βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σκληρότερη αγορά εργασίας
Οι περισσότεροι Millennials άρχισαν να εργάζονται εν μέσω της χειρότερης ύφεσης που έχει βιώσει η ανθρωπότητα εδώ και πολλές δεκαετίες, αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης του 2008, ένα γεγονός που επιβεβαιώνεται από τα μεγέθη της απασχόλησης εργατικού δυναμικού παγκοσμίως.
Το 78% των αντρών της Generation X, της γενιάς των Baby Boomers και των Silents, ξεκίνησαν να εργάζονται ανάμεσα στις ηλικίες 18-33. Σήμερα αυτό το ποσοστό στους αντίστοιχους άντρες Millennials έχει πέσει στο 68%.
5. Οι Millennials έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να παντρευτούν
Περίπου 7 στους 10 Millennials (68%) δεν έχουν παντρευτεί ποτέ, ενώ όσοι παντρεύονται τείνουν να περιμένουν μέχρι να μεγαλώσουν λίγο περισσότερο -συνήθως στα 27 οι γυναίκες και στα 29 οι άντρες.
Το 1963, η μέση Αμερικανίδα παντρευόταν στα 21 και ο μέσος Αμερικάνος στα 23. Όταν οι Silents ήταν στην ίδια ηλικία με τους σημερινούς Millennials, μόλις το 32% εξ αυτών δεν είχε παντρευτεί.
6. Οι Millennials είναι πιο πιθανό να κατάγονται από μετανάστες και μειονότητες
Η μετανάστευση, οι γάμοι ανάμεσα σε ανθρώπους από διαφορετικές εθνικότητες και τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά γονιμότητας σε κάποιες συγκεκριμένες εθνικές ομάδες, οδήγησαν στην αλλαγή της εθνοτικής σύνθεσης της Αμερικής.
Έτσι, οι Millennials προέρχονται από ένα αρκετά πιο διαφοροποιημένο φυλετικό και εθνοτικό περιβάλλον σε σχέση με τους προκατόχους τους.

***************

Πηγή: huffingtonpost από pewresearch
Αντικλείδι , http://antikleidi.com