Άρθρα

Δημοσιεύτηκε στισ

ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑΤΗΣ. ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΕΞΙΟΤΕΧΝΗΣ. ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟ ΝΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ. – ΑΓΙΟΣ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ ΤΗΣ ΑΣΙΖΗΣ-
Δημοσιεύτηκε στισ

Εντολή Πούτιν σε πολεμική αεροπορία: ‘Ετοιμαστείτε για πόλεμο’

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έδωσε εντολή στην πολεμική αεροπορία της Ρωσίας να προετοιμάζεται για πόλεμο. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται η βρετανική Independent, αναφερόμενη σε δηλώσεις του Ρώσου υπουργού Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού. Ο ίδιος ανέφερε πως οι εντολές Πούτιν αφορούν όλα τα σώματα ασφαλείας, προκειμένου να εξασφαλισθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα του ρωσικού στρατού. 
“Σε συμφωνία με την απόφαση του Ανώτατου Διοικητή των Ενόπλων Δυνάμεων, ένας έλεγχος ξεκίνησε στην πολεμική αεροπορία προκειμένου να εκτιμήσει την ετοιμότητα ελέγχου των στρατευμάτων προκειμένου να εκτελέσουν ασκήσεις μάχης” δηλώνει ο υπουργός στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. 
Όπλα τελευταίας τεχνολογίας 
Πριν μερικές μέρες, η Μόσχα παρουσίασε με περισσή λαμπρότητα το MiG-35, το οποίο προορίζεται για αντικαταστάτης όλων των “ελαφρών” μαχητικών της Ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας. Το νέο μαχητικό τζετ σύμφωνα με το RT, μπορεί να πετάξει με ταχύτητες άνω των 2.700 χιλιομέτρων/ώρα, να φτάσει σε ύψος τα 17.500 μέτρα ή διαφορετικά 57.400 πόδια. Η ακτίνα κρούσης του φτάνει τα 1.000 χιλιόμετρα και μάλιστα μπορεί να επαναληφθεί χωρίς ανεφοδιασμό μιας και υπάρχει επιλογή αντικατάστασης της θέσης του δεύτερου χειριστή με μια επιπλέον δεξαμενή καυσίμου.  Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας, Viktor Bondarev, οι δοκιμές αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το καλοκαίρι του τρέχοντος έτους, ενώ αμέσως μετά αναμένεται να υπογραφεί σύμβαση μεταξύ της ΜIG και του Ρωσικού Υπουργείου Άμυνας για την προμήθεια αρχικών 30 αεροσκαφών. “Στη συνέχεια και σε σύντομο χρονικό διάστημα το αεροσκάφος θα αντικαταστήσει το σύνολο των ελαφρών μαχητικών που διαθέτουμε” τόνισε ο κ.Bondarev, λέγοντας ότι ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την αγορά 170 τέτοιων αεροσκαφών. Εντάσεις και… παγωμένες σχέσειςΟι προετοιμασίες έρχονται εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας για τις εντάσεις στις σχέσεις της Μόσχας με μια σειρά από ισχυρά κράτη ανά τον κόσμο. Άλλωστε, εδώ και καιρό η χώρα αυξάνει δραματικά τις αμυντικές τις δαπάνες, ενώ ετοιμάζεται να προωθήσει την μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στην Αρκτική από την περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης. 

  Ο Πούτιν έχει διατάξει την επαναλειτουργία εγκαταλειμμένων στρατιωτικών και αεροπορικών βάσεων, αλλά και τη δημιουργία νέων σε κινούμενα αρκτικά νησιά με απώτερο στόχο να διεκδικήσει εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια στην εποχή, στην οποία επιστήμονες εκτιμούν πως βρίσκονται τεράστια αποθέματα υδρογονανθράκων. Είναι ενδεικτικό πως στην παγωμένη αρκτική βρίσκεται αγκυροβολημένο και το πλοίο Λένιν, το πυρηνοκίνητο διαμάντι της Σοβιετικής Ένωσης που σήμερα χρησιμεύει απλώς ως τουριστική ατραξιόν. Πληροφορίες θέλουν τις ρωσικές δυνάμεις να στήνουν πυραυλικά συστήματα, ικανά να βάλουν ακόμη και έναντι αμερικανικού εδάφους. Πηγή:news247.gr
Κέρδος online   8/2/2017 7:30

Δημοσιεύτηκε στισ

Ο χυμός που ενισχύει τη μνήμη κατά 8% σε μόλις δύο μήνες

Η νοητική εξασθένηση και η έκπτωση της μνήμης είναι ένα από τα πιο κοινά αλλά και δυσάρεστα συμπτώματα της γήρανσης. 
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι χρειάζονται μόνο 2 μήνες για να βελτιωθούν κατά 8% η μνήμη, τα αντανακλαστικά και η εκφορά του λόγου. 
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Reading στη Μεγάλη Βρετανία ζήτησαν από 37 υγιείς εθελοντές να πίνουν καθημερινά και για 8 εβδομάδες 500 ml χυμό πορτοκάλι.
Οι συμμετέχοντες, 24 γυναίκες και 13 άνδρες, από 60 ως 81 ετών, είχαν σαφή βελτίωση στις εγκεφαλικές τους λειτουργίες.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η βελτίωση οφείλεται στα φλαβονοειδή, που υπάρχουν στο πορτοκάλι. 
Φλαβονοειδή υπάρχουν σε μεγάλες ποσότητες και στα μύρτιλα. Τα φλαβονοειδή επιδρούν στον ιππόκαμπο, την περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τη μάθηση και την αποθήκευση των πληροφοριών. Οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι για το τι ακριβώς συμβαίνει αλλά πιστεύουν ότι τα φλαβονοειδή μπορεί να αυξάνουν τη ροή του αίματος, να προστατεύουν τα νευρικά κύτταρα από την οξειδωτική διαδικασία και να αυξάνουν την αποτελεσματικότητα με την οποία οι νευρώνες ανταλλάσσουν σήματα μεταξύ τους. 
Οι ερευνητές εξηγούν ότι δεν συστήνουν στους ανθρώπους να πίνουν τόσο μεγάλες ποσότητες χυμού, αλλά ότι τα συστατικά του μπορεί να αποδειχτούν πολύ βοηθητικά, και ότι μία καλή ιδέα θα ήταν να προσπαθούμε όλοι να εντάξουμε στη διατροφή μας φρούτα και λαχανικά πλούσια σε φλαβονοειδή.
Κέρδος online   8/2/2017 7:30
Δημοσιεύτηκε στισ

Να μάθεις να φεύγεις

7 Φεβρουαρίου 2017, 09:02
Πριν από χρόνια, στα μέσα του ’90, όταν έκανα το διδακτορικό μου στο Εργαστήριο το οποίο σήμερα υπηρετώ από άλλη θέση, είχε έρθει ως επισκέπτης ένας ηλικιωμένος καθηγητής πανεπιστημίου από την Αλβανία. Καλός άνθρωπος… Καλή του ώρα όπου κι αν βρίσκεται. Γελούσε με τ’ αστεία που του ’λεγα με την καρδιά του, και κοκκίνιζε το πρόσωπό του ολόκληρο. Πάνω στην κουβέντα μια φορά μου ανέφερε πόσα λεφτά ήταν ο μισθός του στη γειτονική χώρα. Σφίχτηκε η καρδιά μου… Επιστήμονας, καθηγητής στο πανεπιστήμιο να παίρνει τόσο λίγα… Μου ’ρθε να κλάψω.

Τώρα ανατριχιάζω στην ιδέα πως κάποιοι καθηγητές πανεπιστημίων σε αναπτυγμένες χώρες μπορεί να πλημμυρίζουν από ανάλογο οίκτο, όταν ακούν τον δικό μου μισθό.

Το να οικτίρουν εμένα ως άτομο δεν με νοιάζει. Αυτό που δεν αντέχω είναι να οικτίρουν τον Έλληνα επιστήμονα. Μα τι λέω; Τον Έλληνα-τελεία! Εκεί καταντήσαμε… να μας λυπούνται ποιοι; Οι Ολλανδοί, οι Ελβετοί κι οι Βέλγοι καλοί συνάδελφοι; Δεν πληγώνεται ο εθνικός σας εγωισμός; Θα σπάσει η καρδιά μου!Κλαίτε δήθεν με κροκοδείλια δάκρυα για τους Έλληνες επιστήμονες που μεταναστεύουν στο εξωτερικό. Τα λόγια σας, όμως, να ξέρετε κάποιοι δεν τα ακούνε, έτσι όπως τα εκφέρετε. Έχουν εξοπλιστεί με αυτόματους μεταφραστές. Κάτι μηχανηματάκια που περιέχουν το φίλτρο της αλήθειας των πράξεων και των έργων. Κι εκεί που εσείς λέτε «είναι κρίμα οι ικανότεροι Έλληνες επιστήμονες κι ερευνητές να ξενιτεύονται», ο μεταφραστής ερμηνεύει «στον αγύριστο να πάτε εσείς οι ικανότεροι! Δεν σας θέλουμε εδώ, μας χαλάτε την πιάτσα».Κάθε μέρα αυτά ακούνε με χίλια δυο γεγονότα που τους συντυχαίνουν. «Να φύγετε! Δρόμο! Δεν το καταλαβαίνετε; Δεν σας θέλουμε εδώ! Είστε ανεπιθύμητοι».

Ακόμα και κουνουπίδι να είχανε μες το κεφάλι τους, αντί για μυαλό, θα το καταλαβαίνανε πως τους διώχνετε κακήν-κακώς. Είναι τόσο ξεκάθαρο πια…

Κι όσοι μπορούν κι έχουν την ευκαιρία, φεύγουν. Όσοι πια απομένουν, από αυτούς που διαθέτουν δεξιότητες και βιογραφικά που μετράνε, είναι γιατί οι συνθήκες της ζωής δεν τους το επιτρέπουν. Αλλιώς θα έφευγαν κι αυτοί. Αλλά στο τέλος μου φαίνεται πως κι αυτοί θα αναγκαστούν από τα πράγματα να την κοπανήσουν όπως-όπως. Γιατί όπως μας τα λέει κι ο καλός μας ο παππούς ο Θαλής ο Μιλήσιος: «ισχυρότατον ανάγκη· κρατεί γαρ πάντων».Με την ακαταμάχητη δύναμη της ανάγκης δεδομένη, η συζήτηση για το αν κάνουν καλά αυτοί που φεύγουν ή όχι, είναι μάλλον ανούσια. Κάποιοι αγνοί πατριώτες, βέβαια, καλούν τη νεολαία και τους επιστήμονες να μην ξενιτεύονται. Να μείνουν και να το παλέψουν. Φωνάζουν με αγωνία: «τι θα απογίνει η πατρίδα που χάνει τον ανθό της;». Το δημογραφικό από μόνο του είναι ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας. Στην περίπτωσή μας, το πρόβλημα είναι διπλό.

Γιατί εκτός από το δημογραφικό, εδώ έχουμε επιπλέον κι αυτό που αγγλιστί περιγράφεται με τον όρο «brain drain». Δηλαδή, η χώρα χάνει πολλά καλά μυαλά που φεύγουν στο εξωτερικό.

Η πραγματική ανάπτυξη δεν έρχεται μόνο με το να χτίζεις σπίτια και δρόμους, ούτε με το ν’ ανοίγουν κι άλλες καφετέριες ή οδοντιατρεία. Πολύ καλά είναι όλα αυτά και σημαντικά και χρειαζούμενα, και συμβάλλουν ακόμα και σε οικονομικό επίπεδο. Δεν αρκούν, όμως, όταν δεν παράγεται επιπλέον πλούτος με κάποιον άλλον τρόπο.Ο ικανός πλούτος δημιουργείται όταν πολύς κόσμος ανά την υφήλιο αγοράζει αυτό που πουλάς ως χώρα. Τα προϊόντα και τις υπηρεσίες σου. Γιατί όμως να αγοράσουν το δικό σου κι όχι του αλλουνού παραδίπλα; Εκεί είναι το ζήτημα. Γιατί να αγοράσω το δικό σου το σαμπουάν; σε ρωτάνε…. Γιατί με το δικό μου θα φυτρώσουν και μαλλιά στη φαλάκρα σου, του απαντάς, και… τελειώσαμε. Αυτά εννοούν όταν ακούτε να λένε για καινοτομία και «καινοτόμα» προϊόντα κι υπηρεσίες.

Αλλά, γι’ αυτά χρειάζεσαι επιστήμη κι έρευνα. Δηλαδή καλά πανεπιστήμια και καλά μυαλά..

Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, κάποιος να λέει πως ενδιαφέρεται να αποκαταστήσει την οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα και ταυτόχρονα να οδηγεί σε μαρασμό το ελληνικό πανεπιστήμιο; Δεν έχω τίποτε να συζητήσω με αυτόν τον άνθρωπο. Είναι μάταιο. Με τους μόνους που θα συζητήσω είναι με αυτούς τους αγνούς πατριώτες που καλούν με πόνο τα καλά μυαλά να μείνουν στην πατρίδα και να το παλέψουν. Σε αυτούς μόνο χρωστάω εξηγήσεις. Θα σας μεταφέρω λοιπόν τι μου λένε πάνω-κάτω όλοι όσοι μαζεύουν τη βαλίτσα τους, για να φύγουν έξω.Να κάτσω και να θυσιαστώ… Εντάξει! μου λένε. Να σύρω και την οικογένειά μου στη θυσία – αν έχω τέτοιο δικαίωμα. Εξήγησέ μου όμως, λογικά και πρακτικά όπως ο Περικλής στον Επιτάφιο λόγο του το εξήγησε στους Αθηναίους. Για ποιον λόγο να θυσιαστώ; Γιατί άλλο πράγμα είναι ο ήρωας κι άλλο ο Δον Κιχώτης. Κι όπως μου έρχονται τα λόγια του Περικλή στο μυαλό «…ανδρών αγαθών έργω γενομένων έργω και δηλούσθαι τας τιμάς», καταλαβαίνω πως δεν έχω τίποτε να τους απαντήσω.

Κι όπως μου’ ρχονται στο μυαλό κι εκείνοι οι στίχοι του Λουντέμη «να φεύγεις από εκεί που δε σου δίνουν αυτά που χρειάζεσαι. Από το δυσανάλογο, το μέτριο και το λίγο», ξέρω πως δεν έχω τίποτε να τους απαντήσω.

Και σωπαίνω.

Δημοσιεύτηκε στισ

730 (ή χίλιες και μία) ελληνικές λέξεις τουρκικής προέλευσης

Posted by sarant στο 7 Φεβρουαρίου, 2017

Το σημερινό άρθρο έπρεπε να το είχα γράψει εδώ και πολύ καιρό, αλλά ολιγώρησα. Πριν απο 4 χρόνια, ένας φίλος μού είχε στείλει έναν κατάλογο με «220 τουρκικές λέξεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά», ο οποίος κυκλοφορούσε στο Διαδίκτυο και μου ζήτησε τη γνώμη μου. Αντί να του απαντήσω κατ’ ιδίαν, έγραψα ένα άρθρο με βάση εκείνον τον κατάλογο, παρόλο που είχε λάθη (λέξεις που δεν ήταν τουρκικής προέλευσης) και ελλείψεις (μεταξύ άλλων έλειπαν όλες οι λέξεις από το ΑΜ ως το ΓΙ), επειδή δεν προλάβαινα να φτιάξω έναν δικό μου κατάλογο χωρίς λάθη και επειδή παρά τα λάθη ο ανώνυμος συντάκτης του καταλόγου μού φάνηκε ότι έχει καλό γλωσσικό αισθητήριο. Και είχα σκοπό σε πρώτη ευκαιρία να φτιάξω έναν καλύτερο και πληρέστερο κατάλογο.
Ήταν λάθος -αφενός διότι αμέλησα να φτιάξω τον δικό μου κατάλογο και αφετερου διότι εκείνο το άρθρο που έγραψα έχει αναδημοσιευτεί αμέτρητες φορές, χωρίς όμως την εισαγωγή του -οπότε ο κατάλογος των 220 λέξεων (με τα λάθη του) πιστώνεται ή χρεώνεται σε μένα. Πολλές από αυτές τις αναδημοσιεύσεις έχουν γίνει σε, ας πούμε, ελληνοκεντρικούς ιστοτόπους, οπότε τα σχόλια των αναγνωστών έχουν αρκετό ενδιαφέρον, καθώς επιχειρούν, με αρκετή φαντασια πολλές φορές, να αποκαταστήσουν την τρωθείσα, όπως τη βλέπουν, παρθενία της γλώσσας μας. Αλλά για το θέμα αυτό αξίζει χωριστό άρθρο.
Κάλλιο αργά παρά ποτέ όμως, το σαββατοκύριακο που βρήκα λίγο χρόνο έφτιαξα τον κατάλογο που θα δείτε πιο κάτω, με 730 λέξεις. Γιατί 730; Διότι τόσες βγήκαν (για την ακρίβεια είναι 727 λέξεις και τρία στοιχεία, τα επιθήματα -τζης και -λίκι και το πρόθημα καρα-). Βασικά, έκανα συγκερασμό δύο καταλόγων, τον κατάλογο με τα τουρκικά δάνεια που υπάρχει στο Ετυμολογικό Λεξικό Μπαμπινιώτη και τις λέξεις τουρκικής ετυμολογίας του Μείζονος Ελληνικού Λεξικού, που τις είχε φτιάξει σε κατάλογο ο Νίκος Λίγγρης σε μια συζήτηση στη Λεξιλογία. Το Μείζον έχει και κάμποσες λέξεις που έκρινα ότι δεν λέγονται πια τόσο πολύ, κι αυτές τις απέκλεισα. Από τον Μπαμπινιώτη δεν απέκλεισα λέξεις, αν και ίσως θα έπρεπε (ιδίως τα διάφορα επιφωνήματα που έχει στον κατάλογό του και που τα έβαλα και στον δικό μου).
Όταν λέμε «λέξεις τουρκικής προέλευσης» εννοούμε τις λέξεις που μπήκαν στην ελληνική γλώσσα από τα τουρκικά, ανεξάρτητα από την απώτερη προέλευσή τους, διότι αυτό είναι το επιστημονικά ορθό. Τούτο σημαίνει ότι περιλαμβάνονται όχι μόνο πάρα πολλες λέξεις περσοαραβικής προέλευσης αλλά και μερικά αντιδάνεια δηλ. λέξεις όπως το τεφτέρι, που είναι δάνεια από τα τουρκικά (defter) αλλά η τουρκική λέξη είναι με τη σειρά της δάνειο από τα ελληνικά (διφθέρα). Ο Μπαμπινιώτης, κακώς κατά τη γνώμη μου, δεν περιλαμβάνει στον κατάλογο του τα αντιδάνεια καθώς και κάποιες λέξεις με απώτερη δυτική προέλευση (π.χ. μπουγάτσα). Από την άλλη, υπάρχουν και λίγες λέξεις τουρκικής απώτερης αρχής που δεν τις έχω στον κατάλογο επειδή εμείς τις δανειστήκαμε απο άλλη γλώσσα (π.χ. οδαλίσκη, ορδή). Πάντως, για να προλάβω ενστάσεις, σημειώνω τα αντιδάνεια.
Μοιραία ανακύπτει το ερώτημα, πόσα είναι τα τουρκικά δάνεια της ελληνικής γλώσσας ή (αν δεν μας ενοχλεί η ανακρίβεια), «πόσες είναι οι τουρκικές λέξεις της ελληνικής γλώσσας». Δεν είναι εύκολες τέτοιες μετρήσεις, γιατί υπάρχουν λέξεις ξεχασμένες και λέξεις ζωντανές, όπως επίσης υπάρχουν αρχικές λέξεις και παράγωγες-σύνθετες λέξεις. Για παράδειγμα, από τη λέξη ‘γλέντι’ έχουμε και το ρήμα γλεντάω, έχουμε τον γλεντζέ και τη γλεντζού, που μας δίνουν το επίθετο ‘γλεντζέδικος’ και το επίρρημα ‘γλεντζέδικα’. Έχουμε το υποκοριστικό «γλεντάκι», ενώ υπάρχει και ο ημιλόγιος τύπος ‘γλεντιστής’. Έχουμε τέλος και τον γλεντοκόπο, το γλεντοκόπι ή γλεντοκόπημα, το ρήμα γλεντοκοπώ. Η μια «αρχική» λέξη δίνει δώδεκα μαζί με τα παράγωγά της. Δεν είναι όλες τόσο παραγωγικές, βέβαια.
Αλλά μεγαλύτερη δυσκολία είναι να αποφασίσεις αν θα καταμετρήσεις τις μισοξεχασμένες ή τις διαλεκτικές λέξεις τουρκικής προέλευσης, τον μουχτάρη και το σιτζίμι, το ασλάνι και τον βεζινέ, το ζάρφι, το καμπαρντίζω, ή τον ρεντέ . Αν πούμε 5000 λέξεις τούρκικης προέλευσης (χωρίς να μετράμε τα παράγωγα) δεν θα πέσουμε πολύ έξω. Αλλά αν θέλουμε λέξεις σχετικά διαδεδομένες, τότε ο αριθμός μικραίνει πολύ.
Κάποιων λέξεων η ετυμολογία είναι αμφισβητούμενη. Για να τις κατατάξω στον κατάλογο πήρα υπόψη μου τι λέει το ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη, το ΛΚΝ και άλλες πηγές και μόνο όταν έγερνε η πλάστιγγα τις καταχωρούσα. Δεν βάζω δικές μου θεωρίες εδώ. Πήρα μόνο το θάρρος να χαρακτηρίσω «αντιδάνειο» το χαράτσι (δείτε εδώ γιατί) και να θεωρήσω τουρκικής προέλευσης το «μπανίζω» διότι κρίνω ότι η ετυμολογία την οποία δίνουν όλες οι πηγές (από το μπάνιο, επειδή προέρχεται από εκείνους που κρυφά έπαιρναν μάτι τις γυναίκες που άλλαζαν στην πλαζ ή που κρυφοκοίταζαν από μακριά τις γυναίκες που κολυμπούσαν) πρέπει να απορριφθεί για χρονολογικούς λόγους. Στον Χαμουδόπουλο (1871) υπάρχει σε ευρεία χρήση ο μπανιστής = κατάσκοπος, άρα το μπάνιο στη θάλασσα απορρίπτεται θαρρώ -αλλά πλατειάζω ενώ αξίζει ειδικό άρθρο.
Έχω φτιάξει κι έναν δεύτερο κατάλογο, με 271 λέξεις, μεταξύ άλλων αυτές που έκοψα από τον κατάλογο του Λίγγρη/Μείζονος. Εκεί έχω συμπεριλάβει και αρκετές λέξεις από το παλιό βιβλίο του Διζικιρίκη που ήθελε να ξετουρκέψει τη γλώσσα μας. Δεν έχω κάνει συστηματική προσπάθεια να αβγατίσω αυτές τις σπάνιες, ξεχασμένες λέξεις τουρκικής προέλευσης και κυρίως δεν έχω αναζητήσει συστηματικά διαλεκτικές λέξεις -όπως ας πούμε αυτές που καταγράφει ο Βασίλης Ορφανός στο βιβλίο του για τα τουρκικά δάνεια στο κρητικό ιδίωμα.
Τον παραθέτω και αυτόν, έτσι για να υπάρχει, παρόλο που δεν είναι τόσο καλά δουλεμένος. Αν κάποια λέξη είναι και στους δύο καταλόγους, είναι λάθος -θα έπρεπε να είναι μόνο στον πρώτο. Προς το παρόν, το άθροισμα των λέξεων των δύο καταλόγων βγάζει 1001 λέξεις, που δεν είναι καθόλου τυχαίο. Ωστόσο, αντιστάθηκα (προς το παρόν!) στον πειρασμό να ενοποιήσω τον κατάλογο και να τιτλοφορήσω το άρθρο «Χίλιες και μία λέξεις τουρκικής προέλευσης», όχι μόνο επειδή είμαι βέβαιος πως όλο και κάποιο λάθος θα έχω κάνει (π.χ. μια λέξη να είναι και στους δύο καταλόγους) και θα χαλάει ο σημαδιακός αριθμός αλλά κυρίως επειδή ο δεύτερος κατάλογος (των σπάνιων τουρκικών δανείων) αν είχε φτιαχτεί κανονικά και συστηματικά θα είχε αρκετά περισσότερες λέξεις από τον πρώτο. Κι έπειτα, οι δυο κατάλογοι δεν αθροίζονται, παρόλο που σε οριακές περιπτώσεις είναι συζητήσιμο αν μια λέξη ανήκει στον πρώτο ή στον δεύτερο. Από τον πρώτο κατάλογο περιμένω ο μέσος αναγνώστης να ξέρει το 80% των λέξεων τουλάχιστον και δεν θα με παραξενέψει αν αρκετοί τις ξέρουν όλες ή σχεδόν όλες. Από τον δεύτερο κατάλογο, ο μέσος αναγνώστης λίγες λέξεις θα ξέρει.
Από εσάς ευπρόσδεκτες κάθε λογής παρατηρήσεις: επισημάνσεις σφαλμάτων και αβλεψιών, διαφωνίες ως προς την ετυμολογία, διαφωνίες με την κατάταξη μιας λέξης στον Α ή στον Β κατάλογο (μπορεί να κρίνετε ότι μια λέξη του Β καταλόγου είναι πιο συχνή από κάποιαν του Α), κτλ.
Α. Καθημερινές, συχνές ή όχι σπάνιες λέξεις τουρκικής προέλευσης
  1. αβανιά
  2. αγάς
  3. αγιάζι
  4. αλάνα
  5. αλάνι
  6. αλατζάς
  7. άλικος,
  8. αλισβερίσι,
  9. αλμπάνης
  10. αμάν,
  11. αμανάτι,
  12. αμανές
  13. αμέτι μουχαμέτι
  14. αμιράς
  15. αμπάρι,
  16. αμπάς
  17. αναντάν μπαμπαντάν,
  18. αντερί
  19. αντάμης,
  20. αραλίκι,
  21. αραμπάς
  22. αριάνι,
  23. αρκαντάσης,
  24. ασίκης,
  25. ασκέρι,
  26. ασουρές,
  27. αστάρι
  28. ατζαμής,
  29. ατζέμ πιλάφι,
  30. άτι,
  31. ατλάζι
  32. άφεριμ,
  33. αφιόνι, (αντιδ.)
  34. αχούρι,
  35. αχταρμάς
  36. άχτι
  37. βάι
  38. βακούφι,
  39. βαριεστώ / βαριεστίζω,
  40. βασιβουζούκος
  41. βαχ
  42. βεζίρης,
  43. βελέντζα,
  44. βερεσές,
  45. βιλαέτι,
  46. βουρ
  47. γαρμπής
  48. γεμιτζής
  49. γενίτσαρος,
  50. γιαβάσικος,
  51. γιαβρί, γιαβρούμ,
  52. γιακάς,
  53. γιαλαντζί,
  54. γιάντες,
  55. γιαούρτι,
  56. γιαπί,
  57. γιαπράκι,
  58. γιαραμπής,
  59. γιαρμάς,
  60. γιασεμί,
  61. γιαταγάνι,
  62. γιατάκι
  63. γιαχνί,
  64. γελέκο, γιλέκο
  65. γινάτι
  66. γιοκ
  67. γιορντάνι
  68. γιουβαρλάκια,
  69. γιουβέτσι,
  70. γιούκος
  71. γιούργια,
  72. γιουρούσι,
  73. γιούσουρι
  74. γιούχα,
  75. γκαζά
  76. γκάιντα,
  77. γκαντέμης
  78. γκελ,
  79. γκέλα,
  80. γκέμι,
  81. γκεσέμι,
  82. γκιαούρης,
  83. γλέντι, γλεντζές
  84. γούρι, γουρλής,
  85. γρι-γρί
  86. γρουσούζης
  87. δερβέναγας
  88. δερβένι
  89. δερβίσης
  90. διαγουμίζω
  91. δοβλέτι, ντοβλέτι,
  92. εκμέκ
  93. εμίρης,
  94. εργένης,
  95. ερίφης
  96. εφέντης
  97. ζαγάρι
  98. ζαμάνι,
  99. ζαρζαβατικό,
  100. ζαφορά,
  101. ζάφτι,
  102. ζεβζέκης,
  103. ζεϊμπέκης
  104. ζεμπίλι,
  105. ζόρι,
  106. ζορμπαλίκι, ζορμπάς,
  107. ζουμπάς,
  108. ζουμπούλι,
  109. ζουρνάς
  110. θεριακλής
  111. ιμάμης,
  112. ιμάμ μπαϊλντί,
  113. ιραδές
  114. καβγάς,
  115. καβούκι,
  116. καβουρδίζω,
  117. καβουρμάς,
  118. καγιανάς
  119. καδής, κατής
  120. καζάνι,
  121. καζαντίζω,
  122. καζίκι
  123. καΐκι,
  124. καϊμακάμης,
  125. καϊμάκι
  126. καϊσί
  127. καλάι,
  128. καλαμπαλίκι,
  129. καλέμι, (αντιδ.)
  130. καλκάνι
  131. καλντερίμι,
  132. καλούπι, (αντιδ.)
  133. καλπάκι,
  134. κάλπης,
  135. καλπουζάνης
  136. κάλφας
  137. κάμα
  138. καμουτσίκι,
  139. καμουχάς, καμπουχάς
  140. καμπούρης (πιθ.αντιδ.)
  141. κανταΐφι
  142. καντάρι (αντιδανειακό)
  143. καπάκι,
  144. καπαμάς,
  145. καπλαμάς,
  146. καπλάνι,
  147. καπλαντίζω,
  148. καρα-,
  149. καραβάνα,
  150. καραβάνι,
  151. καραγκιόζης,
  152. καρακόλι,
  153. καραμπουζουκλής,
  154. καραούλι,
  155. καράς,
  156. κάργια,
  157. καρντάσης,
  158. καρπαζιά
  159. καρπούζι,
  160. καρσί,
  161. καρσιλαμάς,
  162. καρτάλι,
  163. κασέρι,
  164. κασμάς
  165. κατιμάς,
  166. κατιμέρι
  167. κατιφές,
  168. κατσίκα,
  169. καφάσι1
  170. καφάσι2
  171. καφέ-αμάν, καφενές, καφές, καφετζής
  172. καφτάνι,
  173. κεκές
  174. κελεπούρι,
  175. κεμέρι,
  176. κεμπάπ,
  177. κεσάτι
  178. κεσές
  179. κετσές
  180. κέφι
  181. κεφτές
  182. κεχαγιάς,
  183. κεχριμπάρι,
  184. κιλίμι,
  185. κιμάς,
  186. κιμπάρης,
  187. κινά,
  188. κιόσκι,
  189. κιοτής,
  190. κιούγκι
  191. κιούπι,
  192. κιρκινέζι
  193. κισμέτ
  194. κιτάπι
  195. κόζι
  196. κολάι
  197. κολαούζος,
  198. κολομπαράς,
  199. κομιτατζής, (λατινογενούς αρχής)
  200. κονάκι,
  201. κόπιτσα,
  202. κοτζάμ
  203. κοτζάμπασης,
  204. κοτσάνι
  205. κουβαρντάς, χουβαρντάς
  206. κουβάς,
  207. κουλαντρίζω,
  208. κουλές
  209. κουμάρι,
  210. κουμάσι
  211. κουμπαράς
  212. κουμπές
  213. κουμπούρι
  214. κουραμπιές,
  215. κουρμπάνι
  216. κουρμπάτσι
  217. κουρμπέτι
  218. κουσκούσι
  219. κουσούρι,
  220. κουτούκι,
  221. κουτουρού,
  222. κρεμεζί
  223. κωλοχανείο (κατά το β’ συνθετικό βέβαια)
  224. λαγούμι,
  225. λακριντί,
  226. λαπάς,
  227. λατέρνα (αντιδ.)
  228. λαχούρι,
  229. λεβέντης,
  230. λεκές,
  231. λελέκι,
  232. λέσι
  233.  -λίκι
  234. λιμάνι (αντιδ.)
  235. λούκι,
  236. λουκουμάς,
  237. λουκούμι,
  238. λουλάς,
  239. λουφές
  240. μαβί
  241. μαγιά,
  242. μαγκάλι,
  243. μαγκούρα
  244. μαγκούφης,
  245. μαϊμού
  246. μαϊντανός (αντιδ.)
  247. μακαράς
  248. μανάβης
  249. μανουσάκι
  250. μαντέμι,
  251. μαντζούνι,
  252. μαούνα
  253. μαράζι,
  254. μαραφέτι,
  255. μαρκούτσι,
  256. μασιά,
  257. μασκαραλίκι, μασκαράς, (όχι με τη σημασία του μεταμφιεσμένου)
  258. μασούρι
  259. μαστούρης
  260. μαστραπάς
  261. ματικάπι
  262. ματρακάς
  263. μαχαλάς,
  264. μαχμουρλής
  265. μέγγενη (αντιδ.)
  266. μεζές,
  267. μεϊντάνι,
  268. μελτέμι,
  269. μεμέτης
  270. μενεξές,
  271. μεντεσές,
  272. μεντρεσές
  273. μεράκι, μερακλής,
  274. μερεμέτι,
  275. μεσοβέζικος
  276. μετερίζι,
  277. μετζίτι
  278. μιλέτι
  279. μιναρές,
  280. μιντέρι
  281. μουεζίνης
  282. μουλάς
  283. μουντζούρα
  284. μουρντάρης
  285. μουσακάς,
  286. μουσαμάς
  287. μουσαντένιος
  288. μουσαφίρης,
  289. μουσουλμάνος,
  290. μουστερής
  291. μουφλούζης,
  292. μουφτής
  293. μπαγδατί,
  294. μπαγιατεύω, μπαγιάτικος
  295. μπαγλαμάς,
  296. μπαγλαρώνω,
  297. μπαϊλντίζω,
  298. μπαϊράκι,
  299. μπαϊράμι,
  300. μπακάλης
  301. μπακίρι
  302. μπακλαβάς
  303. μπακούρι
  304. μπαλτάς
  305. μπάμια,
  306. μπαμπάς,
  307. μπανίζω
  308. μπαξές, μπαχτσές,
  309. μπαξίσι,
  310. μπαρμπούτι,
  311. μπαρούτι, (αντιδ.)
  312. μπασκίνας,
  313. μπασμάς,
  314. μπάστακας
  315. μπατάλης,
  316. μπαταξής, μπαταχτσής,
  317. μπαταριά (ιταλ. αρχής)
  318. μπατάρω
  319. μπατζάκι,
  320. μπατζανάκης,
  321. μπατίρης,
  322. μπάτσος (ο αστυνομικός)
  323. μπαχαρικό
  324. μπεγλέρι
  325. μπεζαχτάς,
  326. μπεζεστένι,
  327. μπέης,
  328. μπεκιάρης,
  329. μπεκρής
  330. μπελάς,
  331. μπεμπέκα
  332. μπεράτι
  333. μπερεκέτι,
  334. μπερντάχι,
  335. μπερντές,
  336. μπεχλιβάνης,
  337. μπινές,
  338. μπίτ,
  339. μπογιά,
  340. μπόγος,
  341. μπόι,
  342. μπόλικος,
  343. μποξάς
  344. μπόσικος,
  345. μποστάνι,
  346. μπουγάζι,
  347. μπουγάτσα,
  348. μπουγιουρντί
  349. μπούζι
  350. μπουζούκι,
  351. μπουλούκι,
  352. μπουλούκος,
  353. μπουνταλάς,
  354. μπουμπάρι
  355. μπουντρούμι (αντιδ.)
  356. μπουρέκι,
  357. μπουρί,
  358. μπουρνούζι,
  359. μπουρού,
  360. μπούρτζι,
  361. μπούτι,
  362. μπουχτίζω,
  363. μπριάμι
  364. μπρίκι,
  365. μπρισίμι
  366. νάζι,
  367. ναργιλές,
  368. νενέ
  369. νέφτι
  370. νισαντίρι
  371. νισάφι
  372. νισεστές,
  373. νταβαντούρι,
  374. νταβατζής,
  375. νταβραντίζω,
  376. νταγιαντίζω, νταγιαντώ,
  377. νταγλαράς,
  378. νταής,
  379. ντάλα,
  380. νταλγκάς, νταλκάς
  381. νταλιάνι (αντιδ.)
  382. νταλίκα
  383. νταλκαβούκης,
  384. νταμάρι,
  385. νταμπλάς,
  386. νταντά,
  387. νταούλι,
  388. νταχτιρντί
  389. ντε,
  390. ντελάλης, τελάλης,
  391. ντελβές
  392. ντελής
  393. ντερέκι
  394. ντερλικώνω
  395. ντερμπεντέρης,
  396. ντέρτι,
  397. ντέφι,
  398. ντιβάνι,
  399. ντιπ
  400. ντονμές
  401. ντουγρού,
  402. ντολμάς,
  403. ντονέρ
  404. ντορβάς, τορβάς,
  405. ντορής,
  406. ντόρτια,
  407. ντουβάρι,
  408. ντουζένι,
  409. ντουλάπι,
  410. ντουμάνι,
  411. ντουνιάς,
  412. ντουντούκα,
  413. ξίκικος
  414. οκά,
  415. οντάς,
  416. όπα
  417. ούζο
  418. ουλεμάς
  419. ουστ,
  420. ούτι
  421. παζάρι,
  422. παϊτόνι (αντιδ.)
  423. παλάσκα,
  424. παντζάρι,
  425. παντζούρι,
  426. παπάζι
  427. παπούτσι,
  428. παρακεντές
  429. παράς, παραλής
  430. παρτάλι,
  431. παρτσακλό
  432. πασάς,
  433. πασουμάκι, πασούμι,
  434. παστουρμάς,
  435. πατ κιουτ
  436. πατιρντί,
  437. πατσάς,
  438. πεζεβέγκης,
  439. πεϊνιρλί
  440. πελτές,
  441. περβάζι, πρεβάζι,
  442. πεσκέσι,
  443. πεσκίρι,
  444. πετιμέζι
  445. πιάζ
  446. πιλάφι,
  447. πλιγούρι
  448. πούλι,
  449. πούσι,
  450. πούστης,
  451. πριτσίνι
  452. ραβανί, ρεβανί,
  453. ραγιάς,
  454.  ρακή, ρακί,
  455. ραμαζάνι,
  456. ράφι,
  457. ραχάτι,
  458. ρεζές,
  459. ρεζίλι,
  460. ρεμάλι,
  461. ρεμπέτης
  462. ρετσέλι,
  463. ρεφενέ
  464. ροζακί, ραζακί
  465. ρουμάνι,
  466. Ρούμελη
  467. ρούπι,
  468. ρουσφέτι
  469. σαγανάκι,
  470. σαγρέ,
  471. σαζάνι
  472. σάζι,
  473. σαΐνι,
  474. σακάτης,
  475. σακουλεύομαι
  476. σαλβάρι,
  477. σαλέπι,
  478. σάλι,
  479. σάμαλι,
  480. σαματάς,
  481. σαμούρι,
  482. σαντζάκι,
  483. σαντούρι,
  484. σαραγλί,
  485. σαρακατσάνος,
  486.  σαράφης,
  487. σαρίκι,
  488. σαρμάς,
  489. σαστίζω
  490. σαχνισί
  491. σάψαλο
  492. σεβντάς,
  493. σεΐζης,
  494. σεΐχης,
  495. σεκλέτι,
  496. σελάχι (=ζώνη),
  497. σελέμης,
  498. σεντέφι,
  499. σεντούκι,
  500. σεράι, σαράι
  501. σερασκέρης,
  502. σεργιάνι,
  503. σερέτης,
  504. σερμαγιά, σιρμαγιά,
  505. σερμπέτι,
  506. σερσέμης
  507. σέρτικος,
  508. σεφέρι
  509. σεφταλιά
  510. σεφτές
  511. σιμίτι
  512. σινάφι
  513. σινί
  514. σιντριβάνι,
  515. σιρίτι,
  516. σισανές
  517. σις κεμπάπ,
  518. σιχτίρ,
  519. σκαμπίλι
  520. σκεμπές,
  521. σκιτζής,
  522. σοβάς
  523. σοβατεπί
  524. σόι,
  525. σοκάκι,
  526. σομακί
  527. σόμπα,
  528. σορολόπ,
  529. σουγιάς
  530. σουλούπι,
  531. σουλτάνος,
  532. σουνέτι,
  533. σουρουκλεμές,
  534. σουρτούκης, σουρτούκο
  535. σουτζούκι,
  536. σοφάς
  537. σοφράς
  538. σπαχής
  539. στουπέτσι,
  540. στράφι
  541. ταβάνι,
  542. ταβάς, νταβάς
  543. ταΐνι, ταγίνι,
  544. ταϊφάς, νταϊφάς
  545. τακίμι,
  546. ταμάμ
  547. ταμάχι,
  548. ταμπλάς,
  549. ταμπουράς
  550. ταμπούρι,
  551. ταξίμι,
  552. τάπια, ντάπια
  553. ταραμάς,
  554. ταρσανάς,
  555. τάσι, τασάκι
  556. τασκεμπάπ,
  557. ταφτάς,
  558. ταχίνι,
  559. ταχταρίζω
  560. ταψί,
  561. τεζάκι, τεζάχι,
  562. τεκές,
  563. τελατίνι,
  564. τελεμές,
  565. τέλι,
  566. τεμενάς,
  567. τεμπέλης,
  568. τεμπεσίρι,
  569. τενεκές, ντενεκές,
  570. τέντζερης,
  571. τερζής
  572. τερτίπι,
  573. τεφαρίκι,
  574. τεφτέρι,
  575. τζάκι,
  576. τζαμί,
  577. τζάμι,
  578. τζάμπα,
  579. τζαναμπέτης,
  580. τζάνεμ,
  581. τζάνερο,
  582. τζατζίκι,
  583. τζερεμές,
  584. τζερτζελές,
  585. –τζής
  586. τζίβα
  587. τζιβαέρι
  588. τζιέρι,
  589. τζίνι
  590. τζιτζί
  591. τζουράς
  592. τζουτζές,
  593. τζουτζούκος
  594. τόπι,
  595. τουλούμι,
  596. τουλούμπα,
  597. τουλπάνι,
  598. τουμπεκί,
  599. τουμπελέκι,
  600. τουρλού,
  601. τουρμπάνι,
  602. τουρσί,
  603. τουφέκι,
  604. τράμπα,
  605. τραχανάς
  606. τροφαντός
  607. τσάγαλο,
  608. τσαγανός,
  609. τσάι
  610. τσαΐρι
  611. τσακ,
  612. τσακάλι,
  613. τσακίρ, τσακίρης,
  614. τσακμάκι,
  615. τσαλί
  616. τσαλίμι,
  617. τσαμασίρια,
  618. τσαμπουκαλής, τσαμπουκάς,
  619. τσανάκι,
  620. τσάντα,
  621. τσαντίρι,
  622. τσαούλι
  623. τσαούσης,
  624. τσαπατσούλης,
  625. τσαπράζια,
  626. τσαρδάκι,
  627. τσάρκα,
  628. τσαρούχι,
  629. τσα(ν)τίζω
  630. τσατμάς
  631. τσάτρα πάτρα,
  632. τσαχπίνης,
  633. τσεβρές,
  634. τσεμπέρι,
  635. τσέπη,
  636. τσέτης,
  637. τσιγκέλι,
  638. τσιγκούνης,
  639. τσικρίκι
  640. τσίλικος,
  641. τσιμούχα
  642. τσιμπούκι,
  643. τσιμπούσι,
  644. τσίπουρο
  645. τσιράκι,
  646. τσίσα
  647. τσίτα,
  648. τσίτι,
  649. τσιφλίκι,
  650. τσιφούτης,
  651. τσιφτετέλι,
  652. τσίφτης,
  653. τσογλάνι,
  654. τσόλι, τσολιάς
  655. τσοπάνης,
  656. τσότρα (αντιδ.)
  657. τσουβάλι,
  658. τσούλι,
  659. τσουλούφι,
  660. τσουμπλέκι
  661. τσουπ
  662. τσουράπι,
  663. τσουρέκι,
  664. τσουτσέκι,
  665. τσόχα
  666. φάκα,
  667. φακίρης
  668. φαράσι,
  669. φαρσί,
  670. φαρφουρί (αντιδ.)
  671. φελάχος,
  672. φερετζές,
  673. φέσι,
  674. φετφάς,
  675. φίλντισι,
  676. φιντάνι,
  677. φιρίκι,
  678. φιρί φιρί,
  679. φιρμάνι, φερμάνι,
  680. φιρφιρίκος,
  681. φισέκι, φισεκλίκι,
  682. φιστίκι,
  683. φιτίλι,
  684. φλιτζάνι,
  685. φουκαράς,
  686. φουφού
  687. φουντούκι,
  688. φραντζόλα
  689. χαβαλές,
  690. χαβάνι
  691. χαβάς,
  692. χαβούζα,
  693. χαγιάτι,
  694. χάζι,
  695. χαϊβάνι,
  696. χαϊμαλί,
  697. χαΐρι,
  698. χαλάλι,
  699. χαλβάς,
  700. χαλί,
  701. χάλι,
  702. χαλίφης
  703. χαλκάς,
  704. χαμάλης,
  705. χαμάμ,
  706. χαμπάρι,
  707. χάνι,
  708. χάνος,
  709. χανουμάκι, χανούμισσα,
  710. χαντζάρι,
  711. χάπι,
  712. χαράμι,
  713. χαράτσι,
  714. χαρέμι,
  715. χαρμάνι,
  716. χαρούπι,
  717. χαρτζιλίκι,
  718. χασάπης,
  719. χασές,
  720. χάσικος
  721. χασίς, χασίσι,
  722. χατζής,
  723. χατίρι,
  724. χαφιές,
  725. χότζας,
  726. χουζούρι,
  727. χούι,
  728. χουνέρι,
  729. χουρμάς,
  730. χράμι
Β.  ΛΕΞΕΙΣ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΣΥΧΝΕΣ Ή ΣΠΑΝΙΕΣ
  1. αβτζής
  2. αγιάνης
  3. αγκορά,
  4. αγριλίκι
  5. ακράνης
  6. αλικοντίζω
  7. αμπανόζι (αντιδ.)
  8. ανασόνι (αντιδ.)
  9. αντέτι
  10. απτάλης
  11. αρναούτης,
  12. αρσίζης
  13. ασλάνι
  14. αχμάκης
  15. αχτάρικο
  16. βαλής
  17. βαράκι (λεπτό φύλλο χρυσού)
  18. βεζινές
  19. βεράνι
  20. βερέμης
  21. γαζέπι
  22. γεμενί,
  23. γεντέκι
  24. γερδέλι (αντιδ.)
  25. γιαβάς,
  26. γιαβέρης,
  27. γιαβουκλού,
  28. γιαγκίνι,
  29. γιαγλίδικος,
  30. γιάμπολη
  31. γιαράς
  32. γιαρές
  33. γιασμάκι,
  34. γιατάκι,
  35. γιορντάνι
  36. γιουφκάς
  37. γκαϊλές
  38. γκελμπερί
  39. γκιζεράω
  40. γκιρίζι
  41. γρέκι
  42. διασάκι
  43. εγρετίδικος
  44. εντεψίζικος,
  45. εσνάφι,
  46. ζάβαλης
  47. ζαϊρές
  48. ζαμπάκι,
  49. ζαμπίτης
  50. ζαμπούνης
  51. ζαναχάτι
  52. ζαπτιές
  53. ζαράρι
  54. ζαρίφης
  55. ζαρταλούδι
  56. ζάρφι
  57. ζεμπερέκι
  58. ζέφκι
  59. ζιαφέτι
  60. ίρτζι,
  61. καβάκι
  62. καβανόζι
  63. καβάσης
  64. καβάφης
  65. καβούτσι
  66. κακούμι
  67. καλεμκερί
  68. καλιοντζής
  69. καλκάνι,
  70. καλτάκα
  71. καμπάδικος
  72. καμπαρντίζω
  73. κανάτι (είδος παραθυρόφυλλου)
  74. κανταρτζής,
  75. καραγάτσι,
  76. καράγιαλης
  77. καραντί
  78. καράρι
  79. καρατζόβας
  80. κάρναξη
  81. κάρτικος
  82. κασαβέτι
  83. κάτι (η πτυχή, η δίπλα)
  84. κατιμέρι
  85. κατσάκης
  86. κατσαμάκι
  87. καφαλτί
  88. κελεψές
  89. κενέφι
  90. κεντί
  91. κεπέγκι
  92. κερχανάς
  93. κιουστέκια
  94. κιρατζής
  95. κουβούσι
  96. κουγιουμτζής
  97. κουμέρκι
  98. κουντουρντίζω,
  99. κουρασάνι,
  100. κουρμπάτσι
  101. κουρνάζος
  102. λαλές
  103. λεγένι,
  104. λεμές
  105. λεμόντουζου
  106. λεμπλεμπί
  107. μακάμι
  108. μακαράς
  109. μακάτι
  110. μαμές
  111. μαναφούκι
  112. μαντάς
  113. μαξούλι,
  114. μαξούμι
  115. μασάλι,
  116. μασάτι
  117. μασγάλι
  118. μασλάτι
  119. μεζάτι
  120. μερτζάνι
  121. μέστι
  122. μεταλίκι (αντιδ.)
  123. μισκίνης
  124. μούλκι
  125. μουλτεζίμι
  126. μουρτάτης
  127. μουσλούκι
  128. μουχαλεμπί
  129. μουχτάρης
  130. μούχτι
  131. μπαγδατί
  132. μπαϊρακτάρης,
  133. μπαΐρι
  134. μπακάμι
  135. μπαντανάς
  136. μπαρδάκι
  137. μπάρεμ
  138. μπατάκι
  139. μπεζερίζω, μπεζεράω
  140. μπεζίρι
  141. μπενεβρέκι
  142. μπεντένι
  143. μπεξής
  144. μπιρμπίλι
  145. μπιτσάκος
  146. μποζάς
  147. μπουχαρί
  148. μπουχασί
  149. ναλμπάντης
  150. ναμάζι
  151. νάμι
  152. ναμικιόρης
  153. ναμούσι
  154. νταγερές
  155. νιζάμης
  156. ντάμι
  157. νταμουζλούκι
  158. νταρί
  159. ντερσέκι
  160. ντούζικος,
  161. ντουλαμάς,
  162. ντουσουρμές
  163. ντούτι
  164. ορδί,
  165. ορμάνι
  166. παϊτέρης
  167. πάλα
  168. παντζέχρι
  169. παρμάκι
  170. παρτσάς,
  171. πάφιλας,
  172. περουζές
  173. πεσίνι
  174. πεστίλι
  175. πεστιμάλι
  176. πίτσικος
  177. ποτούρι
  178. ραβαΐσι,
  179. ραβέντι
  180. ράι
  181. ρεντές
  182. ρεσπέρης,
  183. σαγιάκι
  184. σαγούλι
  185. σαλκίμι
  186. σαλτανάτι
  187. σαμντάνι,
  188. σαράτσης
  189. σαρί
  190. σασκίνης
  191. σατίρι
  192. σεμπάπι
  193. σερβανί
  194. σερντάρης
  195. σεφερτάσι
  196. σιλετζέκι
  197. σιλτές
  198. σιτζίμι
  199. σκιάς
  200. σοπάκι
  201. σουλαντίζω
  202. σουλιμάς
  203. σούμπασης
  204. σουργούνι
  205. σουρμές
  206. ταβλαμπάς, ταυραμπάς,
  207. ταβούκ-κιοξού
  208. ταζέδικος
  209. τακάτι
  210. ταμπής
  211. ταράφι
  212. ταφλάνι
  213. τέγκι
  214. τελάκης
  215. τερμπιές
  216. τεπές
  217. τερλίκι
  218. τζανταρμάς
  219. τζελάτης
  220. τζεμπέλι
  221. τζιλβές
  222. τζουμπές,
  223. τιτίζης
  224. τιφτίκι
  225. τοκάς,
  226. τοκμάκι,
  227. τοπούζι,
  228. τορίκι,
  229. τουζλούκι,
  230. τουράς
  231. τουράκι
  232. τούρνα
  233. τουφάνι
  234. τρα, οτρά
  235. τσάμι
  236. τσαμπάζης
  237. τσαπαρί,
  238. τσαρσί,
  239. τσατάλι,
  240. τσελεπής
  241. τσελίκι,
  242. τσερτσεβές
  243. τσεσίτι
  244. τσιβί
  245. τσικμά-σοκάκ
  246. τσιμισίρι
  247. τσιπλάκης,
  248. τσιρίσι
  249. τσιφτές
  250. τσορβάς,
  251. τσορμπατζής
  252. τσοχαντάρης
  253. φούλι,
  254. φουρφούρι
  255. χαβλί
  256. χαζινές
  257. χαζίρι
  258. χαΐνης
  259. χαλές
  260. χαλίσικος
  261. χαμούρι
  262. χαντούμης
  263. χαραμής
  264. χαρανί
  265. χαρδάλι
  266. χαρμπί
  267. χάψη
  268. χεδίβης
  269. χοσάφι
  270. χοτζέτι
  271. χουσμεκιάρης
Advertisements

This entry was posted on 7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 09:40 and is filed under τούρκικα, Αντιδάνεια, Γλωσσικά δάνεια, Ετυμολογικά, Λεξικογραφικά. Με ετικέτα: , , , . You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, ή trackback from your own site.

10 Σχόλια to “730 (ή χίλιες και μία) ελληνικές λέξεις τουρκικής προέλευσης”

  1. Raf said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 09:45

    Καλημέρα! 😀

  2. Spatholouro said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 09:57

    υποριστικό=υποκοριστικό
    Χαμουδόπουλος (1872)=(1871)

  3. Babis said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 09:58

    Σημασία και ετυμολογία δεν έβαλες. Τεμπελιάζεις 😛

  4. Tamistas said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:04

    Άφεριμ!

  5. Μαρία said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:07

    Το αραβικής προέλευσης μαγαζί, όχι με τη σημασία του εμπρορικού καταστήματος αλλά με τη σημασία της αποθήκης όπου αποθηκεύουμε τα σαντάλια https://pol-pentapolis.gr/wp-content/uploads/2014/06/06.%CE%A3%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AC%CE%BB%CE%B9%CE%B1-300×206.jpg
    πρέπει να το πήραμε απ’ τα τούρκικα. 
    Κοίταξα μόνο το Μ.

  6. ΓιώργοςΜ said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:12

    Καλημέρα, πολύ γκιουζέλ!
    Αναμένω βέβαια κάποιος να εκμεταλλευθεί τις συγκεντρωμένες λέξεις και να φτιάξει ένα κειμενάκι (πάλι).

  7. Μαρία said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:17

    Μια εξαίρεση για το ιδιωματικό μπιζέρισα (bezmek) https://www.youtube.com/watch?v=Js4Ou7fsc9M

  8. Δύτης Των Νιπτήρων said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:22

    defter, όχι tefter!

  9. Πέπε said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:24

    Καλημέρα!
    > > Για παράδειγμα, από τη λέξη ‘γλέντι’ έχουμε και το ρήμα γλεντάω, έχουμε τον γλεντζέ και τη γλεντζού, που μας δίνουν το επίθετο ‘γλεντζέδικος’ και το επίρρημα ‘γλεντζέδικα’. Έχουμε το υποριστικό «γλεντάκι», ενώ υπάρχει και ο ημιλόγιος τύπος ‘γλεντιστής’.
    Ο γλεντιστής δεν είναι καθόλου ημιλόγιος, είναι εντελώς λαϊκός. Λέγεται σε όσα μέρη, αντί «γλεντώ», προτιμούν το «γλεντίζω». Για παράδειγμα στην Κάρπαθο, όπου η ίδια η έννοια του γλεντιού είναι πολύ κεντρικής σημασίας στην τοπική ταυτότητα, ο γλεντιστής είναι κοινότατη λέξη. (Στην Κάρπαθο, αλλά και αλλού, γλέντι δεν είναι το ξεφάντωμα, αλλά μια διαδικασία όπου μέσα από το τραγούδι, τον χορό και μία περιπλοκότατη σειρά κανόνων που ρυθμίζουν τον ομαδικό αυτοσχεδιασμό, επιτυγχάνεται η ψυχική ανάταση, η επικοινωνία, η επιβεβαίωση και ανανέωση των δεσμών κλπ., μεγάααλη ιστορία.)

  10. B. said

    7 Φεβρουαρίου, 2017 στις 10:25

    Είχα διαβάσει ότι το ζεύκι/ζέφκι βγαίνει από ένα τούρκικο «zevk» (φαγοπότι), αλλά πρόσφατα άκουσα στην εκπομπή «Το Αλάτι της Γης» που ειδικεύεται στους παραδοσιακούς χορούς, με αφορμή ένα ζεύκι στην Ικαρία, ότι προέρχεται από το «ζεύγνυμι» και σημαίναι το «αντάμωμα». Δεν ξέρω αν σας πείθει (πού είναι ο Δύτης, οέο; )
Δημοσιεύτηκε στισ
Γνωρίζετε ότι… 
  • Αύξηση ποσοστών ενίσχυσης
    επενδυτικών σχεδίων:     Αυξήθηκαν τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδυτικών σχεδίων
    επιχειρήσεων που θα ενταχθούν στις περιφερειακές ενισχύσεις μετά την 1η
    Ιανουαρίου 2017. Ειδικότερα, το ποσοστό ενίσχυσης της επένδυσης αυξάνεται
    κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες και, σύμφωνα με τον νέο χάρτη περιφερειακών
    ενισχύσεων για την περίοδο μετά από 1.1.2017 έως 31.12.2020, διαμορφώνεται
    στα εξής ποσοστά: 40%
    για τις Μικρές επιχειρήσεις (από 30%), 30% για τις
    Μεσαίες επιχειρήσεις (από 20%), 20% για τις Μεγάλες επιχειρήσεις
    (από 10%)

    Τα ποσοστά αυτά αφορούν τα επενδυτικά σχέδια που θα υλοποιηθούν στη Δυτική
    Αττική, τον Πειραιά και τα νησιά της Περιφέρειας Αττικής και θα
    εφαρμόζονται από την αρχή του χρόνου στη χώρα μας. Σύμφωνα με τον Χάρτη,
    δηλαδή, διαφοροποιούνται για πρώτη φορά από την εφαρμογή του αναπτυξιακού
    νόμου τα ποσοστά ενίσχυσης σε ένα σημαντικό, και μάλιστα υποβαθμισμένο,
    τμήμα της μεγαλύτερης περιφέρειας της χώρας.

  • Έκτακτη διαδικασία ειδικής
    διαχείρισης:     Τα
    πιστωτικά ιδρύματα, μαζί με τους λοιπούς πιστωτές μιας επιχείρησης (με
    συνολικό ποσοστό τουλάχιστον 40% επί των συνολικών απαιτήσεων) μπορούν να
    αναλάβουν την πρωτοβουλία για τον διορισμό από δικαστήριο ενός ειδικού
    διαχειριστή, εφόσον η επιχείρηση είτε α) βρίσκεται σε γενική αδυναμία
    να πληρώσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της είτε β) το σύνολο
    των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας είναι κατώτερο από 1/10 του μετοχικού
    κεφαλαίου για πάνω από δύο χρήσεις. Ο ειδικός διαχειριστής εγκαθίσταται
    στη διοίκηση της επιχείρησης, προχωρεί σε απογραφή των στοιχείων της
    επιχείρησης και αναλαμβάνει να διεξαγάγει έναν δημόσιο πλειοδοτικό
    διαγωνισμό με σκοπό την εκποίηση είτε του συνόλου του ενεργητικού είτε
    επιμέρους κλάδων της επιχείρησης. Εφόσον εντός ενός έτους μεταβιβαστεί
    τουλάχιστον το 90% του ενεργητικού και ικανοποιηθούν πλήρως οι πιστωτές
    από το αποτέλεσμα, ο ιδιοκτήτης θα ανακτήσει τη διοίκηση της επιχείρησης.
    Αντιθέτως, αν αποτύχει η διαδικασία υποβάλλεται αίτηση πτώχευσης.
     

Ανταλλαγή πληροφοριών Ελλάδας
– ΗΠΑ λόγω FATCA: Υπεγράφη
τελικά στις 19 Ιανουαρίου 2017 η διακρατική συμφωνία (IGA) με τις ΗΠΑ
για την ανταλλαγή πληροφοριών χρηματοοικονομικών λογαριασμών σε συνέχεια της
νομοθεσίας FATCA των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το υπογεγραμμένο κείμενο της συμφωνίας,
τόσο η Ελλάδα όσο και οι Η.Π.Α. θα αποστέλουν πληροφορίες αναφορικά με τα
προσωπικά στοιχεία των κατόχων τραπεζικών λογαριασμών, το συνολικό
ακαθάριστο ποσό των τόκων και των μερισμάτων, τα συνολικά ακαθάριστα έσοδα
από την πώληση ή εξαγορά χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κλπ.

Επιπλέον αυτών, η συμφωνία αναφέρει ρητά ότι η Ελλάδα θα αποστέλλει στις Η.Π.Α.
το υπόλοιπο του λογαριασμού που διατηρούν Αμερικανοί πολίτες στην Ελλάδα.
Ωστόσο, αδιευκρίνιστο παραμένει αν οι Η.Π.Α. θα αποστέλλουν στις Ελληνικές
αρχές το υπόλοιπο των τραπεζικών λογαριασμών που διατηρούν κάτοικοι της Ελλάδος
σε λογαριασμούς των Η.Π.Α., παρόλο που η συμφωνία διέπεται από την αρχή της
αμοιβαιότητας.

Δημοσιεύτηκε στισ
Ο Καρανίκας διάβαζε και Πασκάλ και Μπρυκνέρ !!!
Δυστυχώς έμεινε στην ίδια τάξη ,ανεπίδεκτος μαθήσεως….αλλά προήχθη σε σύμβουλο του Πρωθυπουργού!!!
Αιχμηρός.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
 Ο Πασκάλ Μπρυκνέρ μιλάει στη LiFO 
O Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος μιλάει για την Ευρώπη, τη στάση της Ελλάδας, τον ρατσισμό, την οικολογία, το σεξ και τον Φρανσουά Ολάντ. 21.11.2012 | 14:45 Πηγή: www.lifo.gr

Εικονογράφηση με τον τρόπο του Tζουλιάν Όπι Ζούμε το λυκόφως του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Κάτι πεθαίνει σιγά-σιγά στις χώρες μας, και αν δεν ξυπνήσουμε, θα αφανιστούμε.

Η αλήθεια είναι ότι η ιδέα μιας κουβέντας με τον Γάλλο φιλόσοφο και μυθιστοριογράφο Πασκάλ Μπρυκνέρ για τον γάμο, την απιστία και την περιπέτεια των ανθρώπινων σχέσεων, θέματα που τον έχουν απασχολήσει κατά καιρούς σοβαρά, δεν με ενθουσίαζε αρκετά.
 Δεν ξέρω τι σκεφτόταν πριν αφήσει το τραπέζι του μεσημεριανού φαγητού στο παρισινό του διαμέρισμα για να μιλήσουμε τηλεφωνικά, αλλά από τα πρώτα λεπτά της κουβέντας μας έδειχνε ευδιάθετος κι έτοιμος να μιλήσει για τα πάντα.   Ο δημιουργός του διάσημου μυθιστορήματος «Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα», κλασικός εκπρόσωπος των Γάλλων διανοουμένων με αιρετικές, για πολλούς, απόψεις, μίλησε για την ελληνική κρίση και τη μαζοχιστική Ευρώπη, για τη διακυβέρνηση Ολάντ και τους γάμους των γκέι, εκφράζοντας ακόμα την αντίθεσή του στις δυτικές ιδέες για την πολυπολιτισμικότητα και την οικολογία. 
  Κάποια στιγμή χαμήλωσε τη φωνή του για να διαπιστώσει:
 «Η γαλλική κουλτούρα δεν έχει πια την πρωτοκαθεδρία. Είμαστε κάποιοι ανάμεσα στους πολλούς. Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στη Γαλλία είναι να μετατραπεί σε ένα τεράστιο μουσείο, με μνημεία, εκκλησίες και κήπους, και όχι σε ένα έθνος που ζει στο παρόν κι έχει να πει κάτι νέο στον κόσμο».

  —  Έρχεστε στην Ελλάδα σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της. Ποιοι λόγοι οδήγησαν, κατά τη γνώμη σας, τη χώρα σε αυτήν τη δύσκολη κατάσταση; 

Υπάρχουν πάρα πολλές αιτίες. Πρώτη αιτία θεωρώ την αλλαγή του νομίσματος και τη συμπόρευσή σας με το ευρώ. Η Ελλάδα δεν βρισκόταν στο ίδιο οικονομικό επίπεδο με τις άλλες χώρες για να αλλάξει νόμισμα. Υπήρξε μια κοινή τύφλωση, τόσο από τις ελληνικές όσο και από τις ευρωπαϊκές αρχές, για την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος από την Ελλάδα. Θα έπρεπε να είχατε παραμείνει στη δραχμή. Τώρα θα ήσασταν σε θέση να χειριστείτε με μεγαλύτερη ευκολία τα οικονομικά προβλήματα με την υποτίμηση του νομίσματος και την επανεκκίνηση της οικονομίας. 
Νομίζω ότι έγιναν λάθη και από τις δύο πλευρές, και από την Ευρωπαϊκή  Ένωση, που δεν προειδοποίησε την Ελλάδα για το έλλειμμα, και από την Ελλάδα, που δεν έκανε τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον δημοσιονομικό τομέα και αλλού. 
Θα έπρεπε να είχατε φορολογήσει τους πλούσιους και την Εκκλησία. Σαφώς το ελληνικό πρόβλημα συνδέεται και με την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008. 
Η Ελλάδα ήταν το πρώτο θύμα αυτής της κρίσης, ως η πιο αδύναμη οικονομικά χώρα της Ευρώπης.   Αυτήν τη στιγμή, βέβαια, η επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή δεν είναι καθόλου καλή ιδέα. Η αποχώρηση μιας χώρας από τη ζώνη του ευρώ θα πυροδοτούσε ένα φαινόμενο ντόμινο, το οποίο θα «πετούσε» εκτός ευρωζώνης την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και ίσως, κάποια μέρα, και τη Γαλλία. Τώρα έχουμε όλοι μαζί το ίδιο πρόβλημα. Είμαστε, λίγο έως πολύ, στο ίδιο χάλι και πρέπει να σώσουμε μαζί τους εαυτούς μας. Το πρόβλημα μιας χώρας είναι πρόβλημα ολόκληρης της Ευρώπης. 

  — Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η ελληνική κρίση αποκάλυψε την ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής  Ένωσης, την έλλειψη κοινού σχεδίου και στρατηγικής σε όλους τους τομείς.

 Ναι, πιστεύω ότι η ελληνική κρίση αποκαλύπτει την έλλειψη ευρωπαϊκού σχεδίου σε όλα τα επίπεδα. Η Ευρώπη δεν έχει καμία οντότητα, ούτε ενότητα. Ήταν απλώς μια κοινή αγορά, χωρίς τη συνοχή μιας κοινής πατρίδας και κοινών νόμων. Αυτή η οικονομική κρίση αποκαλύπτει ότι η Ευρώπη δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Υπάρχουν απλώς ισχυρές χώρες, μικρές χώρες, αλλά κανενός είδους κοινή ευρωπαϊκή ισχύ που θα μπορούσε να βοηθήσει τους αδύναμους και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις. Η Ευρώπη δεν έχει στρατό, δεν έχει στην ουσία πρόεδρο, κυβέρνηση, κοινοβούλιο. Δεν έχει καμία φωνή και δεν κάνει καμία παρέμβαση στην εξωτερική πολιτική, στη διένεξη των Ισραηλινών με τους Παλαιστίνιους, στο πρόβλημα της Συρίας. 
Δεν υπάρχουμε στην πραγματικότητα. Σαν να έσκισε ξαφνικά κάποιος την κουρτίνα και να αποκαλύφθηκε το κενό. 
Οι Βρυξέλλες δεν είναι τίποτα. Είναι, απλώς, ένα μέρος από το οποίο εκπορεύονται εντολές, σχέδια και κανόνες, χωρίς καμία πολιτική ισχύ σε οποιοδήποτε πεδίο. Γι’ αυτό προσπαθούμε τώρα να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκές τράπεζες, ευρωπαϊκούς δεσμούς, μια κοινή οικονομική πολιτική. Μοιάζει να ζούμε σε ένα όνειρο, σε μια συλλογική παραίσθηση. Η ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης ήταν πολύ ισχυρή στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, την εποχή που ο εχθρός, η Σοβιετική Ένωση, ήταν ορατός.
 Όταν ο εχθρός εξαφανίστηκε, η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισε να γιγαντώνεται και να ενσωματώνει, με πολύ γρήγορους ρυθμούς, διαφορετικές χώρες. Όλες οι πρώην ανατολικές χώρες μπήκαν πάρα πολύ γρήγορα σε αυτήν τη διαδικασία. Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες ζούνε μέσα στο όνειρο του τέλους της Ιστορίας. Είμαστε μετα-ιστορικοί, μετα-εθνικοί, μετα-μοντέρνοι, είμαστε μετα-οτιδήποτε, αλλά στην πραγματικότητα δεν υπάρχουμε.
 Είμαστε φαντάσματα ανάμεσα στα μεγάλα ισχυρά έθνη που αναδύονται σε κάθε γωνιά του κόσμου. Είμαστε μια εικονική Ένωση με πολλές παραισθήσεις και πλάνες. Ο έξω κόσμος είναι διαφορετικός, καινούργιες δυνάμεις αναδύονται: η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Αφρική, η Βραζιλία, η Ρωσία. Αυτές οι νέες δυνάμεις δεν είναι τόσο φιλικές απέναντί μας. 
Ειδικά η Ρωσία δεν έχει πάντοτε τις αγαθότερες προθέσεις απέναντι στον κόσμο της Δύσης. Προσπαθήσαμε να επινοήσουμε κάτι καινούργιο, την εξαφάνιση των συνόρων, των εθνών, την έξοδο από την Ιστορία και τις συγκρούσεις.
 Και ξαφνικά ήρθε αυτή η κρίση, σαν κάλεσμα αφύπνισης της Ιστορίας, για να μας υπενθυμίσει ότι η Ιστορία βρίσκεται ακόμα εδώ και μπορεί να είναι ακόμα τραγική. Χάνουμε τις ψευδαισθήσεις μας κι ετοιμαζόμαστε να μπούμε σε μια μεγάλη πορεία μεταμόρφωσης, την οποία πρέπει να κατανοήσουμε για να μην αφανιστούμε τελείως. 

  — Παλιότερα είχατε μιλήσει για το μαρτύριο της μετάνοιας που ταλαιπωρεί την Ευρώπη, την προ- σπάθειά της να μετανοήσει για τα εγκλήματα του ναζισμού, του σταλινισμού, για όλα τα κρίματά της. Την παρουσιάζατε ως μια ήπειρο που εγκατέλειψε το κριτικό πνεύμα για να βυθιστεί στον μαζοχισμό. Παραμένει μαζοχιστική ήπειρος;

  Μα, αυτό είναι το μεγάλο της πρόβλημα. Η Δυτική Ευρώπη αλλά και η πρώην Ανατολική Ευρώπη γέννησαν μια τρομερή Ιστορία μέσα στον 20ό αιώνα: είχαμε ιμπεριαλισμό, αποικιοκρατία, δουλεμπόριο, φασισμό, κομμουνισμό και τόσα άλλα, τα οποία προστέθηκαν κι εξηγούν τη σκοτεινή συνείδηση της Ευρώπης. 
Θυμάστε τη φράση του Τζέιμς Τζόις, που έλεγε: «Η Ιστορία είναι ένας εφιάλτης από τον οποίο θέλω να ξυπνήσω». Μια από τις επιθυμίες της Ευρώπης ήταν να απαλλαγεί από την Ιστορία, να αφεθεί στις απολαύσεις του καταναλωτισμού, του πολιτισμού, του πλουτισμού. Αλλά, όπως είπα πριν, η Ιστορία επιστρέφει κι εμείς δεν είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό. Έχουμε ένα μεγάλο φορτίο στις πλάτες μας: όλα τα εγκλήματα που διαπράξαμε ο ένας εναντίον του άλλου και εναντίον του υπόλοιπου κόσμου είναι μια πολύ βαριά κληρονομιά για εμάς και γι’ αυτό θεωρώ ότι έχουμε αυτήν τη μαζοχιστική νοοτροπία.   

   Eγκαταλείψαμε και τις αξίες του Διαφωτισμού;  Έχουμε εγκαταλείψει τη δυναμική και την ενέργεια του Διαφωτισμού. Υπάρχει η αντανάκλαση μιας γκρι, κιαροσκούρο εκδοχής του Διαφωτισμού. Ζούμε το λυκόφως του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Κάτι πεθαίνει σιγά-σιγά στις χώρες μας, και αν δεν ξυπνήσουμε, θα αφανιστούμε  

 — Έχετε εκφράσει, επίσης, την αντίθεσή σας στην ιδέα της πολυπολιτισμικότητας, όπως κυριαρχεί στη Δύση. Ποια είναι η διαφωνία σας; 

Για μένα υπάρχουν δύο πλευρές στο θέμα της πολυπολιτισμικότητας. Αυτήν τη στιγμή στη Δύση και στη Γαλλία ζούμε σε πολυφυλετικές κοινωνίες. Έχουμε πολίτες μουσουλμάνους, βουδιστές, ταοϊστές κ.ά. Συχνά, οι άνθρωποι που έρχονται στη Δύση δημιουργούν προβλήματα στις δυτικές κοινωνίες. Στην Αγγλία ή στον Καναδά κάθε κοινότητα έχει τη δική της πολιτική, τους δικούς της νόμους. Οι μουσουλμάνοι, για παράδειγμα, διοικούνται από τη σαρία, οι ινδουιστές από τους δικούς τους νόμους κ.ο.κ. Υπάρχει ένα πλήθος από νόμους σε κάθε κοινότητα. 
  Το γαλλικό μοντέλο, αυτό που προσπαθούμε να εφαρμόσουμε, είναι να σεβόμαστε τη θρησκεία, να υπάρχουν ναοί για να προσεύχονται οι πιστοί και σεβασμός σε κάθε διαφορετική θρησκεία, αλλά, την ίδια στιγμή, να ισχύει ένας και μοναδικός νόμος που να αφορά τα δικαιώματα κάθε πολίτη της χώρας και να διαλύει τις ανισότητες που ενισχύουν οι θρησκευτικές φατρίες. Θα πρέπει να σεβόμαστε όλοι τους ίδιους νόμους, για να μην υπάρχουν διακρίσεις και ανισότητες ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες, ανάμεσα στα αγόρια και στα κορίτσια σε επίσημους χώρους και σχολεία. Η ιδέα της πολυπολιτισμικότητας, όπως έχει διαδοθεί στη Δύση, μπορεί να απειλήσει ορισμένες δημοκρατικές κατακτήσεις.
 Θεωρώ ότι πρώτα πρέπει να είσαι Γάλλος και μετά εβραίος, μουσουλμάνος και ό,τι άλλο θέλεις. Η ιθαγένεια πρέπει να προηγείται του θρησκεύματος. 

  — Στην Ελλάδα, προς το παρόν, αρκετοί μετανάστες έχουν ξυλοκοπηθεί άγρια από θερμόαιμους «πατριώτες» που τσαλαπατούν τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 Γνωρίζω πολύ καλά τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Πρέπει να αποφύγουμε δύο κινδύνους, τον βίαιο ρατσισμό εναντίον των μεταναστών και το να επιτρέψουμε σε ανθρώπους άλλης εθνικότητας να δημιουργήσουν ένα δικό τους, ξεχωριστό κράτος μέσα στη Γαλλία ή την Ελλάδα. Το να χτυπάς ή να βασανίζεις μετανάστες είναι ξεκάθαρο έγκλημα και οι άνθρωποι που διαπράττουν αυτά τα εγκλήματα θα πρέπει να τιμωρούνται αυστηρά από τον ποινικό κώδικα. Είναι, επίσης, σημάδι βαρβαρότητας μιας κοινωνίας που επιστρέφει στις σκοτεινές εποχές του ναζισμού.

 — Έχετε, επίσης, εκφραστεί αρνητικά για το οικολογικό κίνημα, αποκαλώντας το μέχρι και φονταμενταλιστικό. Τι σας ενοχλεί; 

 Το ότι προσπαθεί να κινητοποιήσει τους ανθρώπους μέσω του φόβου, προβλέποντας, διαρκώς, καταστροφές. Αυτή την τακτική τη θεωρώ πολύ επικίνδυνη, επειδή αποθαρρύνει τους ανθρώπους και τους κάνει να πιστεύουν ότι πλησιάζει το τέλος του κόσμου ή ότι βρισκόμαστε στο… χείλος της Αποκάλυψης. Νομίζω ότι πρέπει να βρεθεί ένας άλλος τρόπος να ευαισθητοποιήσεις τον κόσμο για τα περιβαλλοντικά προβλήματα, χωρίς να καταστροφολογείς και να σπέρνεις τον πανικό. 

  — Ένα μεγάλο μέρος της φιλοσοφικής σας σκέψης συνδέεται με τη σεξουαλικότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις. Πώς βλέπετε την κοινωνία, τώρα που η σεξουαλική απελευθέρωση και ο ηδονισμός απώλεσαν την επαναστατική τους δυναμική; 

O ερωτισμός και ο ηδονισμός έχουν ακόμα μεγάλη ισχύ μέσα στην κοινωνία. Δεν είναι, βέβαια, τόσο επαναστατικά όπλα όπως στο παρελθόν, γιατί εξαφανίστηκαν τα δόγματα και τα ταμπού. Είναι γεγονός, όμως, ότι οι άνθρωποι απολαμβάνουν στο μάξιμουμ την ελευθερία του ερωτισμού και του ηδονισμού που ξεκίνησε τις δεκαετίες του ’60 και του ’70.  

 — Ποια είναι η άποψή σας για τα νέα οικογενειακά μοντέλα που δημιουργούνται, τις μονογονεϊκές οικογένειες, τους γκέι γάμους; 

Θεωρώ τη μονογονεϊκή οικογένεια προβληματική, επειδή τα παιδιά μεγαλώνουν με έναν γονιό, τις περισσότερες φορές με τη μητέρα, και στερούνται την πατρική παρουσία. Όσον αφορά τους γκέι γάμους -αυτόν το μήνα θα ψηφιστεί ο σχετικός νόμος στη Γαλλία-, θεωρώ πιθανότερο ότι θα καθιερωθεί. Αρκετοί άνθρωποι επαναστατούν εναντίον του γάμου των ομοφυλοφίλων, αλλά θα πρέπει να καταλάβουν ότι η διάδοσή του είναι η νίκη, η αποθέωση του οικογενειακού μοντέλου. Ακόμα και οι γκέι θέλουν να δημιουργήσουν οικογένειες, να έχουν παιδιά, να ζουν όπως όλοι οι άλλοι, και αυτό δείχνει ότι το οικογενειακό μοντέλο δεν εξαφανίζεται, αλλά αντιθέτως θριαμβεύει. Θα συμβεί παντού. Δεν νομίζω ότι είναι κακό, είναι μέρος της κοινωνικής εξέλιξης. Θεωρώ ότι ο γκέι γάμος συνδέει δυο διαφορετικές αξίες: την ατομική ελευθερία, δηλαδή ότι είσαι ελεύθερος να ζήσεις με τον σεξουαλικό σου προσανατολισμό, και το συμφέρον της κοινωνίας να βγάλει από το περιθώριο και την παρανομία μια μερίδα ανθρώπων και να τους επιτρέψει να ζουν μια φυσιολογική ζωή, όπως οι υπόλοιποι, και να μεγαλώσουν παιδιά, αν θέλουν. Είναι περισσότερο μια εξέλιξη παρά μια επανάσταση. 

  — Μια πρώτη αίσθησή σας για τη διακυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ;

 Θυμάστε την ταινία της δεκαετίας του ’80, Υπάρχει πιλότος στο αεροσκάφος; Σ’ εμάς ταιριάζει το ερώτημα: υπάρχει Πρόεδρος στη Γαλλία; Πρέπει να παραδεχτούμε ότι δεν είναι ακριβώς ο καπετάνιος που χρειαζόμαστε. Είναι αναποφάσιστος, δεν πήρε τα κατάλληλα μέτρα για την κρίση, δεν έχει καταλάβει σε τι κόσμο ζούμε και η πρώτη του αντίδραση είναι πολύ ήπια. Είναι πολύ αργός κι εμείς χρειαζόμαστε έναν άνθρωπο που να παίρνει γρήγορες αποφάσεις και να έχει άμεσες απαντήσεις στα προβλήματα της κρίσης. Δίνει την εντύπωση ότι δεν ξέρει πού πηγαίνει, και αυτό είναι, πράγματι, πολύ λυπηρό.

   — Προσπάθησε να φορολογήσει τους πλούσιους. Συμφωνείτε με αυτή την απόφαση;

 Νομίζω ότι πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να κρατήσουμε τους πλούσιους στη Γαλλία και να τους επιτρέψουμε να πληρώνουν φυσιολογικούς φόρους. Ο θυμός της «Libération», με το πρωτοσέλιδο που στέλνει στον διάολο τους πλούσιους, τους οδηγεί στην ουσία στο Βέλγιο, στην Αγγλία, στην Αμερική ή στην Κίνα, και αυτή η εξέλιξη θα επηρεάσει, κάποια στιγμή, αρνητικά και τις ασθενέστερες κοινωνικές τάξεις. Θα πρέπει να επιτρέψουμε στους πλούσιους να πληρώνουν τους φόρους τους στη Γαλλία, να πιέσουμε, ακόμα, το Βέλγιο, την Ελβετία, το Λουξεμβούργο και όλους τους οικονομικούς παράδεισους να επιστρέψουν τα χρήματα που έχουν στις τράπεζές τους στις χώρες στις οποίες ανήκουν.
 Έχετε το ίδιο πρόβλημα στην Ελλάδα. Όλο το ελληνικό χρέος βρίσκεται στις ελβετικές τράπεζες και θα πρέπει να ασκηθούν πιέσεις στην Ελβετία να επιστραφούν τα χρήματα στη χώρα. 
H φορολογία των πλουσίων στη Γαλλία θα έπρεπε να συνοδεύεται, επίσης, από τη μείωση των δημόσιων εξόδων, αλλά δεν γίνεται, γιατί ακόμα δημιουργούνται θέσεις για δημοσίους υπαλλήλους, και αυτό, κατά την άποψή μου, είναι παράλογο. Πρέπει να βρεις τρόπους να φορολογείς, χωρίς, όμως, να αποθαρρύνεις τους νέους επιχειρηματίες όσον αφορά τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων στη χώρα.

 Ο Πασκάλ Μπρυκνέρ, προσκεκλημένος της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών. Στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, στις 7 το απόγευμα, θα συζητήσει για το έργο του με τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Γιώργο Αρχιμανδρίτη.Τρίτη 27 Νοεμβρίου Είσοδος ελεύθερη με σειρά προτεραιότητας. Η διανομή των δελτίων εισόδου ξεκινά μία ώρα πριν από την εκδήλωση. Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, λεωφόρος Συγγρού 107-109. www.sgt.gr Πηγή: www.lifo.gr