Ένα βιβλίο του Θάνου Παπαδόπουλο  που λέει αλήθειες και δεν διστάζει να αναλύει τα γεγονότα όπως έγιναν και όχι με κομματικές και πολιτικές παρωπίδες , αξίζει να αφιερώσεις χρόνο να το διαβάσεις .
Αιχμηρός 

Συνέντευξη

Θάνος Παπαδόπουλος: «Ο Τσίπρας είναι ένας εξουσιομανής με εγκληματικά λάθη»

Θάνος Παπαδόπουλος: «Ο Τσίπρας είναι ένας εξουσιομανής με εγκληματικά λάθη»

«Αυτό το κομμάτι που εμφανίζεται σήμερα ως αριστερά είναι ένα αντιδραστικό μόρφωμα που οικειοποιείται το όνομα της αριστεράς μόνο και μόνο για επικοινωνιακούς και προπαγανδιστικούς λόγους. Δεν είναι τίποτε άλλο», λέει

Τριάντα πέντε χρόνια δημοσιογράφος και μια ολόκληρη ζωή αριστερός. Αυτή είναι μία σύντομη, σχεδόν “απατηλή” περιγραφή του έργου και της υπόστασης του Θάνου Παπαδόπουλου ο οποίος γεννήθηκε το 1939 στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης. Ήταν μαθητής όταν προσχώρησε στην ΕΔΑ, ήταν το 1965 όταν μπήκε στο παράνομο ΚΚΕ, ήταν μόλις 28 ετών όταν εξορίστηκε σε Γυάρο, Λέρο και Ωρωπό. Έχει περάσει από δύο δίκες προδικτατορικά και μία στη δικτατορία, έχει συλληφθεί, έχει βασανιστεί, έχει ονειρευτεί ένα καλύτερο κόσμο. Απόφοιτος της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής και φοιτητής της Νομικής, διετέλεσε αρχισυντάκτης στην εφημερίδα Αυγή, διευθυντής στον ΕΡΑ4, αρθρογράφος στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, μεταφραστής βιβλίων του Γκράμσι και συγγραφέας πολλών βιβλίων με πιο πρόσφατο το: “Ποιοι και πως μας οδήγησαν στην χρεοκοπία”. Αν του ζητήσεις να αυτοπροσδιοριστεί, θα σου αποκαλύψει: “Μπήκα στην Αριστερά 16 χρονών και θα βγω με το θάνατό μου, αρέσει δεν αρέσει στους εξουσιομανείς που μας κυβερνούν…” Αν του πεις να σου φανερώσει το motto του, η μόνη φράση που θα λάβεις είναι: “Ελλάδα χωρίς Ευρώπη δεν υπάρχει…” Κι αν τον προτρέψεις να “οραματιστεί” το μέλλον της αριστεράς θα σου απαντήσει: “Εάν η αριστερά δεν γίνει φιλελεύθερη, έτσι όπως ξεκίνησε, δεν θα επιβιώσει. Θα γίνει περιθώριο…”         

 Θα ήθελα να ξεκινήσουμε με λίγα λόγια για το βιβλίο σας, από την σύλληψη μέχρι την βαθιά έρευνα που έχετε κάνει…

Απ’ όταν άρχισαν οι συζητήσεις για το δημόσιο χρέος προδικτατορικά, τότε εγώ ήμουν ακόμη φοιτητής, είχα το ερώτημα γιατί δεν το αντιμετώπιζαν οι ελληνικές κυβερνήσεις. Έτσι όταν ήρθε η κρίση κι αρχίσανε να λένε ότι φταίνε τα μνημόνια, το ερώτημα μιας σχεδόν ολόκληρης ζωής, γιγαντώθηκε μέσα μου. Τι φταίει, ποιος φταίει και γιατί καταντήσαμε έτσι… Η έρευνα ήταν πολύ μεγάλη πριν αλλά και κατά την διάρκεια της συγγραφής. Κάπως έτσι, ανακάλυπτα σιγά-σιγά το σύστημα με το οποίο πορεύθηκε η Ελλάδα από την πρώτη μέρα της επανάστασης: εκείνο του δανεισμού. Γνωρίζετε ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα που δανείστηκε και χρεοκόπησε πριν γίνει κράτος; Πήρε δύο δάνεια από τις βρετανικές τράπεζες τον καιρό του ένοπλου αγώνα (επανάσταση του 1821), το 1828 χρεοκόπησε και το 1830 έγινε κράτος. Στην ιστορία μας, μετράμε πέντε χρεοκοπίες. Δύο πράγματα παράγαμε στην Ελλάδα πλούσια και πρωτοποριακά: πτωχεύσεις και εμφυλίους πολέμους. Και στα δύο, ήμασταν καταπληκτικοί… Για να έχω πνευματική ισορροπία ως αριστερός έπρεπε να καταλάβω γιατί συνέβησαν στη χώρα μας όλα αυτά τα πράγματα…

– Καταλήξατε σε μία απάντηση; Γιατί είμαστε πρωτοπόροι στην “παραγωγή” χρεοκοπιών και εμφυλίων;

Γιατί ποτέ δεν πήγαμε σ’ ένα πραγματικά ευρωπαϊκό κράτος δικαίου. Πάντα ήμασταν σ’ ένα πράγμα demi saison, μισό ευρωπαϊκό – μισό ανατολικό κράτος. Παίρναμε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τους εφαρμόζαμε με ανατολίτικο τρόπο σαν να ήταν Imaret (σ.σ. Τα φιλανθρωπικά ιδρύματα σουλτάνων και πασάδων στην οθωμανική αυτοκρατορία). Ποτέ δεν θελήσαμε να εκλογικεύσουμε την πολιτική μας κάτι για το οποίο ευθύνονται οι ηγεσίες που πέρασαν από αυτή την χώρα. Οι περισσότερες ηγεσίες νοιαζόντουσαν πάντα για το πως θα αρπάξουν την εξουσία και όχι πώς θα την διαχειριστούν. Αυτή η εξουσιομανία ήταν η αιτία των περισσοτέρων κοινωνικών και πολιτικών εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στην Ελλάδα. 

– Ποιους πολιτικούς θεωρείτε περισσότερο εξουσιομανείς και κατ’ επέκταση υπαίτιους για τα μεγαλύτερα λάθη, από την μεταπολίτευση και μετά;

 Υπάρχουν εξουσιομανείς που έκαναν ολέθρια σφάλματα και εξουσιομανείς που έκαναν μικρά λάθη . Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν εξουσιομανής αλλά έκανε λίγα λάθη και ήταν θετικός ως προς την στερέωση της δημοκρατίας. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, εξίσου εξουσιομανής, έκανε το λάθος να θεωρεί ότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένα είδος λαϊκής δημοκρατίας με αγορά. Οι λαϊκές δημοκρατίες ήταν κρατικός καπιταλισμός χωρίς αγορά, ο Ανδρέας ήθελε να κάνει έναν κρατικό καπιταλισμό με αγορά. Το βασικότερο λάθος του ωστόσο είναι ότι προσπαθώντας να οικοδομήσει ένα κράτος που θα τον κρατούσε πάντα στην εξουσία, οικοδόμησε ένα κράτος που είχε ως βάσεις τον κρατικό συντεχνιακό συνδικαλισμό. Έτσι, το κράτος δικαίου έγινε το κράτος των συνδικαλιστών του κρατικού τομέα. 

– Ο Τσίπρας είναι εξουσιομανής με λάθη;

Ο Τσίπρας είναι εξουσιομανής με τεράστια, εγκληματικά λάθη. Το πρώτο μεγάλο λάθος του ήταν η η αντίληψη του ότι θα έσκιζε τα μνημόνια. Το δεύτερο, το ότι έκανε συνεταίρους του τους Ανεξάρτητους Έλληνες, ένα κόμμα ακροδεξιό και γελοίο. Το επόμενο, το ότι έκανε υπουργό οικονομικών τον Βαρουφάκη κι άφησε ανεξέλεγκτους τους Σκουρλέτηδες και τις Βαλαβάνιδες να συνεχίζουν στα συντρίμμια ενός χρεοκοπημένου κράτους τις διάφορες ανόητες θεωρίες του περί μη ιδιωτικοποιήσεων και παροχής 13ης σύνταξης. Μετά έκανε το περίφημο δημοψήφισμα, μια τρύπα στο νερό. Αν φεύγαμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα γινόμασταν για πενήντα χρόνια Αφρική και θα παλεύαμε άλλα τόσα για να ξαναγίνουμε Βαλκάνια. Η καταστροφή που θα συντελείτο θα ήταν ανυπολόγιστη, πέρα από κάθε φαντασία. Ένα χρεοκοπημένο κράτος που θα έχει να αντιμετωπίσει μόνο την άτακτη χρεοκοπία του δεν μπορεί να έχει την παραμικρή ελπίδα. Η Αργεντινή, παρότι είναι μια χώρα που έχει παραγωγή, παλεύει 15 χρόνια για να βγει από την χρεοκοπία της. Εμείς θα ήμασταν τελειωμένοι… Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι για να ανασυγκροτηθεί αυτή η χώρα χρειάζεται να προσφύγει στο ξένο κεφάλαιο και στην ξένη τεχνολογία.

– Τι βλέπετε για το μέλλον της Ελλάδας;

 Αν η Ελλάδα κάνει μεταρρυθμίσεις, θα προχωρήσει. Αν όχι, θα βασανίζεται και στο τέλος ο δρόμος θα γράφει “Grexit”. Ή είσαι με την Ευρώπη και κάνεις μεταρρυθμίσεις ή είσαι μόνος σου στο έλεος του δικού σου θεού…

– Φαντάζομαι ότι ως μεταρρυθμίσεις δεν εννοείτε την επιβολή κι άλλων φόρων…
Σε καμία περίπτωση και σε μία μεγάλη μερίδα πολιτών οι φορολογικοί συντελεστές πρέπει να μειωθούν. Το κακό στην Ελλάδα είναι ότι, ακόμη και σήμερα, πληρώνουν φόρους μόνο οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι. Θα σας δώσω ένα στοιχείο το οποίο αναφέρω και στο βιβλίο μου: το 2012 οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι πλήρωσαν 9 δισεκατομμύρια άμεσους φόρους και όλοι οι υπόλοιποι, αγρότες, έμποροι, βιομήχανοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, γιατροί, δικηγόροι, ακτοπλόοι και τα νομικά πρόσωπα (Α.Ε., Ε.Π.Ε, Ο.Ε. και Ε.Ε.) πλήρωσαν συνολικά λίγο πάνω από 4 δισεκατομμύρια,  δηλαδή ούτε καν τα μισά από τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους! Αυτό σημαίνει ότι ο μισός ελληνικός λαός είναι στο απυρόβλητο της φορολογίας! Αυτή είναι η μεγάλη αλήθεια κι αν η φορολογία δεν επεκταθεί σε όλους με ταυτόχρονη μείωση των συντελεστών, τότε δεν πρόκειται να λυθεί ποτέ το πρόβλημα της χώρας. Επίσης, δεν μπορεί να λυθεί το ασφαλιστικό αν δεν εγκαθιδρυθεί απόλυτα το ανταποδοτικό ασφαλιστικό σύστημα. Το αναδιανεμητικό ήταν φαύλο και σπάταλο. Τα δύο παραπάνω παραδείγματα αποτελούν βασικούς πυλώνες της δυστυχίας αυτής της χώρας… Κι ευθύνη του Τσίπρα δεν είναι ότι τα έκανε αυτός αλλά το ότι δεν τα αλλάζει για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους. 

– Τον είχατε πιστέψει ποτέ;
Ποτέ. Εγώ έφυγα από τον Συνασπισμό επί Αλαβάνου όταν μεταξύ άλλων με κάλεσε και έβαλε στο τραπέζι το θέμα παραμονής ή αποχώρησης από την Ευρώπη. Του είπα ότι αυτό το θέμα, και μόνο που το θέτει, είναι λάθος πολιτικό, πως αποπροσανατολίζει την αριστερά και ότι το να συζητάμε το να μείνουμε ή να φύγουμε από την Ευρώπη είναι ίδιο με το επιλέγουμε μεταξύ ζωής και θανάτου και πως στο εξής αποχωρώ από το κόμμα. 

 Επιδίωξή τους ήταν λοιπόν να βρεθεί η Ελλάδα εκτός Ευρώπης…
Και βέβαια. Λέγανε πως θα εκβίαζαν τους Ευρωπαίους με την αποχώρηση της Ελλάδας  από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην περίπτωση που δεν μείωναν το χρέος μας. Το γελοίο και ταυτόχρονα τραγικό του πράγματος είναι ότι ο Βαρουφάκης πήγαινε και απειλούσε τους υπουργούς οικονομικών της Ευρωζώνης με την αποχώρηση της Ελλάδας όταν ο Σόιμπλε είχε πει στον Ευάγγελο Βενιζέλο: “Σας δίνω και 50 δισεκατομμύρια για να φύγετε!”      

– Βλέπετε σύντομα εκλογές;
Για μένα είναι η μόνη λύση. Πιστεύω ότι ο Τσίπρας θα αναγκαστεί να πάει σε εκλογές διότι το να σερνόμαστε έτσι δεν πάει άλλο. Πρέπει να’ ρθει μία καινούρια κυβέρνηση η οποία να κάνει μεγάλες τομές.

 Με Μητσοτάκη;
Δεν ξέρω. Αυτό θα το κρίνει ο ελληνικός λαός. Εγώ δεν ψήφισα ποτέ δεξιά. Το πιο φιλελεύθερο πρόσωπο που ψήφισα ήταν ο Κώστας Σημίτης, το 2000.    

 Τον οποίο, όπως προκύπτει από το βιβλίο σας, εκτιμάτε για το έργο του…
Ο Κώστας Σημίτης έχει κάνει πολύ σπουδαίο έργο, πράγμα που έπρεπε να κάνει η αριστερά. Τους σημερινούς, τους ενδιαφέρει μόνο η εξουσία και οι αυταπάτες τους. Αυτό το κομμάτι που εμφανίζεται σήμερα ως αριστερά είναι ένα αντιδραστικό μόρφωμα που οικειοποιείται το όνομα της αριστεράς μόνο και μόνο για επικοινωνιακούς και προπαγανδιστικούς λόγους. Δεν είναι τίποτε άλλο. Όταν δεν κατανοείς ότι μία μικρή χώρα είναι ανίκανη ν’ αντιπαλέψει τα διεθνή καρτέλ και τις πολυεθνικές τότε η πολιτική σου κουλτούρα είναι κάτω από το μηδέν. 

– Πως κρίνετε το χειρισμό του μεταναστευτικού;
Ως ένα ακόμη μεγάλο έγκλημα της παρούσας Κυβέρνησης. Δεν μπορεί ένας πρωθυπουργός να βγαίνει και να λέει ότι η θάλασσα δεν έχει σύνορα. Δεν φανταζόμουν ότι θα μπορούσε να υπάρξει Έλληνας πρωθυπουργός που θα έλεγε μία τέτοια ηλιθιότητα. Μ’ αυτή τη φράση υπονόμευσε όλες τις θέσεις μας στα θέματα του Αιγαίου. 

– Την Τουρκία πρέπει να την φοβόμαστε;
Απόλυτα. Η Τουρκία είναι πάντα επιθετική χώρα και τώρα τελευταία, όσο χαλαρώνει τους δεσμούς της με τη Δύση, και με αρχηγό τον Ερντογάν, γίνεται ακόμη πιο επιθετική.       

– Ο Γιώργος Παπανδρέου διέπραξε εγκληματικό λάθος βάζοντάς μας στο μνημόνιο;
Όχι. Αυτό ήταν το μόνο σπουδαίο πράγμα που έκανε. Χωρίς το μνημόνιο η Ελλάδα δεν γλίτωνε, ήμασταν κατεστραμμένοι. Ο προϋπολογισμός του 2009 είχε έλλειμμα 36 δισεκατομμύρια ευρώ. Ποιος θα τα πλήρωνε; Από που θα βρίσκαμε τα λεφτά; Ο μόνος τρόπος για να σωθούμε ήταν να υπογράψουμε μνημόνιο με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το λάθος του Γιωργάκη ήταν ότι δεν μπόρεσε να το εφαρμόσει.

– Είστε βαθιά ευρωπαϊστής…
Είμαι σκληρός Ευρωπαϊστής κάτι που συνάδει απόλυτα με την αριστερή μου υπόσταση. Η Αριστερά πρέπει να υποστηρίζει την Ευρώπη γιατί μόνο όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη μπορεί να αντιμετωπίσει της πολυεθνικές εταιρίες και τα διεθνή παιχνίδια της Κίνας και των ΗΠΑ. Οι μικρές χώρες μόνο με την ένωσή τους μπορούν να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες δυνάμεις. Όπως αναφέρω και στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου μου παραφράζοντας τα λόγια του σπουδαίου φιλοσόφου Χοσέ Ορτέγκα: “Η Ελλάδα είναι το πρόβλημα. Η Ευρώπη είναι η λύση”. 

Info: Το βιβλίο “Ποιοι και πώς μας οδήγησαν στη Χρεοκοπία – Ιστορία της Μεταπολίτευσης” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις GUTENBERG

Το χρηματιστηριακό «κραχ» του Ολυμπιακού και η αξία όλων των ομάδων της Super League!

Ποιά είναι η ελληνική ομάδα με την μεγαλύτερη χρηματιστηριακή σε ότι αφορά την αξία των παικτών που έχει στο ρόστερ της; Ποιά ομάδα παρουσιάζει την μεγαλύτερη πτωτική και συνάμα αυξητική τάση σε σχέση με πέρυσι; Ποιες ομάδες πετυχαίνουν περισσότερα πράγματα στην φετινή Super League σε σχέση με την αξία του ρόστερ τους;

Η ιστοσελίδα Transfermarkt.de που ασχολείται με την αποτίμηση της χρηματιστηριακής αξίας παικτών κι ομάδων παραθέτει την τρέχουσα αξία των ομάδων της Super League σε ένα πίνακα με τρομακτικό ενδιαφέρον.   

  Από τον πίνακα προκύπτουν διάφορα σημαντικά συμπεράσματα. Αυτό που βγάζει μάτι είναι η έντονα πτωτική τάση της αξίας του ρόστερ του Ολυμπιακού που μέσα σε ένα χρόνο φτάνει το 35,2%, με την τρέχουσα αξία των ερυθρολεύων που παραμένουν η πιο ακριβή ελληνική ομάδα να αποτιμάται στα 61,95 εκατομμύρια ευρώ.  Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί από την απουσία των «ερυθρόλευκων» από το Champions League, αλλά και από την αποχώρηση παικτών σε σχέση με πέρυσι, τα οποία δεν αναπληρώθηκαν από παίκτες ανάλογης αξίας.  Η μοναδική ομάδα από το Top-4 που παρουσιάζει αύξηση (έστω και οριακή) της αξίας του ρόστερ του είναι ο ΠΑΟΚ, που έπεται του Ολυμπιακού, με αποτόμηση του ρόστερ του στα 40,9 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στα ίδια πάνω-κάτω επίπεδα (με μικρή πτωτική πορεία) είναι ο Παναθηναϊκός και η ΑΕΚ, που ωστόσο έχει την υποδιπλάσια αξία από το ρόστερ του ΠΑΟΚ.  Ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί πλέον η παρουσία της Ξάνθης στην δεύτερη θέση της Super League, με δεδομένο ότι σύμφωνα με το  Transfermarkt, έχει μόλις το 11ο πιο ακριβό ρόστερ, ενώ μέσα έχει πέσει η συγκεκριμένη ιστοσελίδα σε ότι αφορά την μάχη της ουράς, όπου Ηρακλής και Βέροια έχουν τα ρόστερ με την λιγότερη αξία.
Κέρδος online   12/1/2017 0:04

VR: Tι ακριβώς είναι η εικονική πραγματικότητα;

Η VR τεχνολογία μπαίνει σε φάση ωριμότητας και οι συμβατές εφαρμογές πολλαπλασιάζονται παράλληλα με τα gadgets που την υποστηρίζουν. Από «εμβυθιστικά» games και εικονικές επισκέψεις σε μακρινές χώρες μέχρι προσομοιωτές πτήσεων και εικονικά χειρουργεία, το VR έχει έρθει για να εξελιχθεί σε βαθμό που δεν θα είμαστε σε θέση διαχωρίσουμε το εικονικό περιβάλλον από το πραγματικό.
Χρόνος ανάγνωσης: 
11

[Dlodlo VR]

Ζουγανέλης: Ψήφισα Τσίπρα και έφερε την πατρίδα σε τόσο τραγική θέση

«Ήρθαν κάποιοι που βαφτίστηκαν προοδευτικοί-αριστεροί…»
Ζουγανέλης: Ψήφισα Τσίπρα και έφερε την πατρίδα σε τόσο τραγική θέση
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ:
ΑΠΕ
  • Shares
    759
Σε συνέντευξη του στο «aixmi» ο γνωστός καλλιτέχνης τόνισε ότι ο Τσίπρας που ήταν «προοδευτικός-αριστερός» έφερε την χώρα σε τέτοια τραγική κατάσταση, ενώ συμπλήρωσε ότι δεν έχει βγει να πει μία αλήθεια στους πολίτες.

Απόσμασμα από τη συνέντευξη όπως δημοσιέυτηκε στο aixmi.gr:Τα τελευταία χρόνια με την κυβέρνηση Τσίπρα, είστε ικανοποιημένος;«Όχι βέβαια, πώς να είμαι ικανοποιημένος; Αρνητικός είμαι απέναντί τους. Εγώ τους ψήφισα κιόλας. Επειδή μιλάγαμε για καρεκλοκένταυρους και γέρους .Ήρθαν κάποιοι που βαφτίστηκαν προοδευτικοί-αριστεροί, και φέρανε την πατρίδα σε αυτά τα αδιέξοδα. Αυτό που ζούμε είναι τραγικό. Μακάρι να μπορούσα να σας πω αλήθειες που έχω βιώσει. Δε θέλω  να τις πω γιατί μερικές φορές ειμαι γουρούνι σεσημασμένο, για να μπορώ να ισορροπήσω με την έκφρασή μου, αγνοώντας -πιστέψτε με- όσο και αυτό αν  σας το λέει ένας άνθρωπος με συμπλέγματα, το  μέτρο της ζωής μου δεν ήταν ποτέ τα οικονομικά. Με μεροκάματο στην ΕΡΤ του στυλ  500 ευρώ σε κάθε εκπομπή και αυτό θα βγει στη Διαφάνεια. Επειδή δεν υπάρχουν οι αμοιβές του παρελθόντος εμείς θα κάτσουμε με σταυρωμένα χέρια; Δεν θα παράξουμε έργο»;Μετά από δύο χρόνια, θεωρείτε ότι ο Αλέξης Τσίπρας ήξερε από την αρχή το κομμάτι της πολιτικής με τις ψεύτικες υποσχέσεις ή ήθελε να κάνει πραγματικότητα όσα έλεγε και βρήκε  τείχος από τους ξένους;«Ένας καλός πολιτικός είναι προνοητικός. Δεν μπορεί να  λέει πράγματα τα οποία δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Κι εμένα μου είχαν κάνει πρόταση να ενταχθώ σε κόμματα, να χρησιμοποιήσουν την αγάπη που έχω και μου έχει ο κόσμος και δεν το έχω κάνει ποτέ στη ζωή μου -θα ήταν προδοσία. Ο Τσίπρας, όπως και κάθε πολιτικός, όφειλε να ξέρει τι μπορεί να υποσχεθεί. Το γεγονός ότι αλλιώς τα περίμενε κι αλλιώς του ήρθανε, δεν με αφορά καθόλου. Δεν έχει βγει να πει μία αλήθεια. Μιλάει την ίδια γλώσσα των προηγούμενων πολιτικών. Να βγει να μιλήσει καθαρά στις μανάδες, στους πατεράδες στα παιδιά. Να πει παιδιά αυτό μου συνέβη, εκβιάστηκα. Βλέπεις πώς εκπίπτουν πολιτικοί που καταρρέουν. Προφανώς μιλούσε με παιδική αισιοδοξία».


Όταν ο μάστορας δεν ξέρει να φτιάξει το μηχανάκι και το πάει από Δευτέρα, σε Δευτέρα…

Του Αντώνη ΠανούτσουΟδηγώντας 50 χρόνια μηχανή έχω διαιρέσει τους μηχανικούς σε δύο κατηγορίες. Η μία είναι των μηχανικών που λένε πόσο έκανε το σέρβις και η επισκευή, δίνεις τα λεφτά και φεύγεις. Η δεύτερη κατηγορία είναι που πας να πάρεις την μηχανή και ο μάστορας αρχίζει: «Το πρόβλημα είναι ότι δεν καθαρίζει επειδή οδηγάς στην πόλη. Το έχουνε όλα τα μοντέλα σαν το δικό σου. Κάτι έχει να κάνει με τις βαλβίδες. Άσε το όμως μέχρι την Δευτέρα να το ξανακοιτάξω, μπας και κάνουμε κάτι».  Και από πείρα μπορώ να διαβεβαιώσω ότι η επόμενη Δευτέρα θα είναι η πρώτη σε μια σειρά από πολλές Δευτέρες. Γιατί αν ένας μηχανικός δεν ξέρει να φτιάξει την μηχανή την Παρασκευή, δεν πρόκειται να το μάθει το σαββατοκύριακο για να την δώσει την Δευτέρα.   Εδώ και δύο χρόνια η Ελλάδα κυβερνιέται από τους μάστορες της δεύτερης κατηγορίας. Αφού  πρότειναν  κάθε πατέντα που τους ήρθε στο κεφάλι, από το να σκίσουνε τα μνημόνια και η Ελλάδα  να μην πιάνεται και να γίνει από 2χρονη, 4χρονη πέρασαν στο να ζητάνε βοήθεια από το κοινό αν εγκρίνει το  «Preliminary Debt sustainability analysis» όπως κάνανε στο δημοψήφισμα. Τώρα με το «μηχανάκι» να σέρνεται χειρότερα από όταν μπήκε στο συνεργείο τα μαστόρια αποφεύγουνε να βγαίνουν στο τηλέφωνο.   Σε αυτό το σημείο έρχεται η ώρα του πελάτη. Το ξέρει ότι ο μάστορας τον δουλεύει, ξέρει ότι και την επόμενη Δευτέρα δικαιολογίες θα ακούσεις ότι η αντιπροσωπεία δεν έφερε το ανταλλακτικό ή ότι στην βόλτα που το έκανε ο μάστορας μετά την επισκευή βρήκε και κάτι άλλο. Και κάνει αυτό που όλοι οι μηχανόβιοι κάνουν. Στέλνει ένα φορτηγάκι στο συνεργείο να σηκώσει την μηχανή. Ετσι όπως είναι λυμένη. Με τα ανταλλακτικά στην κούτα. Μπας και βρεθεί κάποιος χριστιανός και την επισκευάσει.Στο ερώτημα αν ο χριστιανός που θα επισκευάσει το μηχανάκι που λέγεται «Ελλάς» θα είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης η απάντηση δεν μπορεί να είναι «θα δούμε». Μπορεί να είναι μόνο «ναι». Όχι επειδή θα μπορέσει να ενώσει όλη την Ελλάδα. Αυτό υπάρχει μόνο στα παραμύθια, αφού ούτε οι καρανίκες και οι νοτοπούλου, ούτε οι ανιψιές του Κουρουμπλή τους συμφέρει να αναλάβει ο Μητσοτάκης την αρχηγία. Ο λόγος είναι ότι κάποια στιγμή η δεξιά στην Ελλάδα πρέπει να σταθεί δίπλα στους ηγέτες της.Εδώ και 40 χρόνια, μετά την μεταπολίτευση, κάθε κόμμα έμαθε να λέει στην αριστερά, ότι δεν τις μοιάζει. Αλλά μια μέρα θα το παλέψει και θα τις μοιάσει. Η δεξιά ότι θα γίνει κεντροδεξιά, η κεντροδεξιά ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ το λέει και το όνομα του. Ούτε καν κόμμα. Σοσιαλιστικό κίνημα. Ακόμα και το Εσωτερικό και αργότερα ο ΣΥΡΙΖΑ μάθανε να στέκονται προσοχή μπροστά στο ΚΚΕ, που εκεί είναι to end of the line.   Αποστολή του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι να ξαναπάρει το μηχανάκι που λέγεται Ελλάς από την κούτα και να το κάνει να τσουλήσει. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες στου στον Alpha. Στις οποίες στην επέτειο της ανάληψης της αρχηγίας της ΝΔ είπε ότι στόχος της κυβέρνησης του είναι η προσέλκυση επενδυτών, η μείωση των φορολογικών συντελεστών και ο εξορθολογισμός του κράτους. Αφού όλα είναι αλληλένδετα και ένα κράτος με  «Γραφείο πρωθυπουργού στην Αθήνα γραφείο και στην Θεσσαλονίκη» κατά το «Σαράφης στα Τρίκαλα, Σαράφης και στο Παρίσι» και με περισσότερα  ανήψια του Κουρουμπλή από τους Carpenters δεν μπορεί παρά να ξεπατώνει  την ιδιωτική οικονομία.Χωρίς την στήριξη μια ψήφος στον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν θα έχει νόημα. Χωρίς τα «ναι μεν αλλά» και χωρίς «όλοι τα ίδια είναι». Στο ποδόσφαιρο λένε ότι ο οπαδός μπορεί να αποδοκιμάσει παίκτη της ομάδας του μετά το σφύριγμα της λήξης. Και το ματς δεν έχει καν αρχίσει. 

Μητσοτάκης για αγωγή Καμμένου κατά Πετρουλάκη: Βάστα γερά Αντρέα, δεν είστε μόνοι…

Την Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου, εκδικάζεται η υπόθεση της αγωγής του υπουργού Εθνικής Άμυνας Πάνου Καμμένου εναντίον του γελοιογράφου Ανδρέα Πετρουλάκη και του protagon, για άρθρο του που είχε δημοσιευτεί προ διετίας, με τίτλο «Πάνος Καμμένος. ΄Εχουν αρχίσει να του μοιάζουν».  Το άρθρο ασκούσε δριμεία κριτική στον υπουργό, μέσα στα πλαίσια κριτικής στην οποία υπόκεινται τα δημόσια πρόσωπα, αλλά ο κ. Καμμένος απάντησε με εξοντωτική αγωγή ζητώντας 2 εκατομμυρία ευρώ. Το κείμενο του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Facebook: «Ένα εκατομμύριο για ένα άρθρο. Στην πολιτική μου πορεία έχω δεχθεί πολλές προσωπικές επιθέσεις, συχνά στα όρια της χυδαιότητας και σίγουρα πέρα από τα πλαίσιο της θεμιτής πολιτικής κριτικής. Μέχρι σήμερα δεν έχω στραφεί ποτέ δικαστικά εναντίον οποιουδήποτε. Και δεν το έκανα γιατί πιστεύω βαθιά ότι όσοι έχουμε θέσεις ευθύνης και θέσεις εξουσίας πρέπει να μάθουμε να ζούμε με την κριτική. Έστω και αν μερικές φορές είναι κακοπροαίρετη. Ασφαλώς κάθε πολιτικός, όπως κάθε πολίτης, έχει δικαίωμα να προσφύγει στη Δικαιοσύνη, αν θεωρήσει ότι μια επίθεση που δέχεται δεν συνιστά πολιτική κριτική, αλλά συκοφαντία. Όμως αυτή η διάκριση πρέπει να γίνεται από τον πολιτικό με πολύ αυστηρά κριτήρια. Ακριβώς για να μην κατηγορηθεί ότι εκμεταλλεύεται την ισχύ του για να περιορίσει την κριτική την οποία αναπόφευκτα κάθε πολιτικός δέχεται. Ξαναδιάβασα με προσοχή το επίμαχο κείμενο του Ανδρέα Πετρουλάκη για τον Πάνο Καμμένο. Είναι σκληρό αλλά, κατά την άποψή μου, δεν ξεφεύγει από το πλαίσιο του πολιτικού ελέγχου από έναν αρθρογράφο ο οποίος είχε το θάρρος ενυπόγραφα να εκφράσει την άποψή του. Το ότι επελέγη αγωγή και όχι η μήνυση, αλλά και το γεγονός ότι ζητείται ως αποζημίωση το εξωφρενικό ποσό του 1 εκατομμυρίου δείχνει ότι ο στόχος δεν είναι η ηθική αποκατάσταση του κ. Καμμένου – η οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί με ένα εξώδικο ή με απλή μήνυση – αλλά η εξόντωση του συγκεκριμένου δημοσιογράφου και η τρομοκράτηση των υπολοίπων. Είναι ενδεικτικό μιας επικίνδυνης, αυταρχικής και ηθικά και πολιτικά απαράδεκτης αντίληψης που όλο και περισσότερο φαίνεται να ενστερνίζεται όχι μόνο ο κ. Καμμένος προσωπικά, αλλά και συνολικά κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Θα σταθούμε απέναντι σε αυτή την αντίληψη. Μαζί με κάθε δημοκρατικό πολίτη, από όποιο χώρο και αν αυτός προέρχεται. Στην Ελλάδα του 2017, η ελευθερία γνώμης και η άσκηση κριτικής στην εξουσία είναι αδιαπραγμάτευτα. Όσο και αν κάποιοι επιδιώκουν το αντίθετο. Ο έλεγχος της εξουσίας είναι προϋπόθεση της Δημοκρατίας. Βάστα γερά λοιπόν Ανδρέα. Δεν σε γνωρίζω καλά προσωπικά και σίγουρα δεν ανήκεις στο χώρο που έχω την τιμή να εκπροσωπώ. Μην αφήσεις κανένα να περιορίσει τη δημιουργικότητα σου και να φιμώσει τη γνώμη σου. Και βαστάτε γερά και όλοι όσοι έχετε το θάρρος να λέτε τη γνώμη σας ενυπόγραφα και να μπαίνετε στην κονίστρα του δημόσιου διαλόγου. Δεν είστε μόνοι σας».  

Ο οικισμός Ιλισού: Κρυμμένα ποτάμια και “γαλατικά χωριά” αυθαιρέτων στη μεταπολεμική Αθήνα

Ο Ιλισός, ο Ηριδανός και ο Κηφισός, τα τρία ποτάμια της Αθήνας, δεν φαίνονται πια. Τρέχουν κάτω από την επιφάνεια της πόλης, έχοντας υπογειοποιηθεί εδώ και δεκαετίες για να στρωθούν από πάνω τους δρόμοι και λεωφόροι. Μαζί τους θάφτηκε και η ιστορία των μικρών παραγκουπόλεων που χτίστηκαν στις όχθες τους από πρόσφυγες πριν και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Χρόνος ανάγνωσης: 
8

Δύο-τρία παλιά σπίτια επιβιώνουν υπενθυμίζοντας πώς θα μπορούσε να ήταν ο οικισμός του Ιλισού. [Νίκος Μαγουλιώτης]
Περπατώντας κατά μήκος πολλών μεγάλων δρόμων της πόλης, βλέπουμε την πρόθεση των πολεοδόμων να φτιάξουν μεγάλες ευθείες στις οποίες τα αυτοκίνητα θα μπορούν να τρέχουν γρήγορα. Όμως ενίοτε διακρίνουμε και τα εμπόδια και τις εξαιρέσεις που υπήρξαν σε αυτή τη διαδικασία.
Ποτάμια, δρόμοι και περισσεύματα γης
Η Αθήνα υπήρξε μια πόλη με μεγάλη αδράνεια στις αλλαγές, ακόμα και στις περιόδους της έντονης ανοικοδόμησής της. Πάρτε για παράδειγμα τη λεωφόρο Αλεξάνδρας. Περπατώντας κατά μήκος της διαπιστώνει κανείς ότι τα μέτωπα των πολυκατοικιών βρίσκονται πότε κοντά στο δρόμο δημιουργώντας μικρά πεζοδρόμια, και πότε σε υποχώρηση διαμορφώνοντας μικρές νησίδες πρασίνου, μακρόστενα παρκάκια που εμφανίζονται σε τυχαίες θέσεις. Αυτά τα παρκάκια εκατέρωθεν της μεγάλης λεωφόρου οφείλονται στο ότι στο ίχνος της κάποτε έτρεχε ένα ποτάμι.

1.jpg

Ο οικισμός Ιλισού, με φόντο τις νεόδμητες πολυκατοικίες που τον περικύκλωναν στη δεκαετία του ’60, λίγο πριν την κατεδάφισή του. [Εικόνα από το άρθρο «Ο Αυτόνομος Συνοικισμός του Ιλισσού στην Αθήνα» του Δημήτρη Φιλιππίδη, δημοσιευμένο στο βιβλίο «Settlements in Greece» των Paul Oliver και Ορέστη Δουμάνη, 1979]

Όταν στα μεταπολεμικά χρόνια τα ΙΧ αυξάνονταν ραγδαία στην Αθήνα, πολλά από τα ρέματα και τα ποτάμια της πόλης έπρεπε να υπογειοποιηθούν για να φτιαχτούν πάνω τους δρόμοι. Το να κρυφτεί μια τέτοια φυσική ομορφιά για χάρη της αυτοκίνησης σήμερα ακούγεται χυδαίο. Τότε όμως αποτελούσε μια λογική λύση σε ένα φλέγον πρόβλημα. Έτσι τα ποτάμια υπογειοποιήθηκαν και από πάνω τους στρώθηκαν πολλοί από τους μεγάλους δρόμους της πόλης. Δε μιλάμε όμως για μια ομαλή διαδικασία. Πέραν της τεχνικής δυσκολίας που είχε η κατασκευή των υποδομών που θα επέτρεπαν στο νερό να κυλάει υπόγεια, υπήρχε το πρόβλημα τι γίνεται από πάνω, στο επίπεδο της πόλης. Τα ποτάμια διέτρεχαν συνήθως καμπύλες πορείες, που διαμορφώνονταν από την πορεία του νερού πάνω στο φυσικό ανάγλυφο της γης. Όμως οι δρόμοι έπρεπε να είναι ευθείες, ώστε τα αυτοκίνητα να τρέχουν εύκολα, χωρίς πολλές στροφές. Τα ίχνη των ποταμιών σταδιακά εξορθολογικοποιούνταν και χαράζονταν όσο το δυνατόν πιο ευθείς δρόμοι.

2.jpg

Ο Ιλισός, εν μέρει καλυμένος, όπως έτρεχε ανάμεσα στα δύο ρεύματα της Καλλιρόης, τη δεκαετία του ’60. [Φωτογραφία του Δημοσθένη Μπούκη,1963]

Τα κομμάτια της καμπύλης που ξέφευγαν από τις ευθείες ήταν πάντοτε “αμήχανα” κομμάτια της πόλης. Το λασπώδες υπέδαφός τους τα έκανε ακατάλληλα τόσο για την κατασκευή δρόμων, όσο και για τη θεμελίωση κτιρίων. Έτσι, πολλά από αυτά τα ανεπιθύμητα και κατακερματισμένα κομμάτια γης έμεναν για καιρό σε ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς, μέχρι που συνήθως μετατρέπονταν σε μικρά πάρκα. Κάπως έτσι απέκτησε και η Αλεξάνδρας τη μακρόστενη πλατεία Αργεντινής Δημοκρατίας και τις άλλες μικρές λωρίδες πρασίνου κατά μήκος της.

Μέχρι να γίνουν πάρκα, αυτά τα μικρά κομμάτια γης, όντας σε ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς σε εποχές που η αγορά ενός οικοπέδου ή ενός διαμερίσματος ήταν κάτι που μόνο λίγοι άντεχαν οικονομικά, συχνά αποτελούσαν κατάλληλο σημείο για την κατασκευή προσωρινών κατοικιών και παραπηγμάτων. Μια τέτοια είναι και η ιστορία του Οικισμού του Ιλισού στις όχθες του ομώνυμου ποταμού, πάνω στη σημερινή οδό Μιχαλακοπούλου. Είναι ένα σημείο που προσπερνούμε συχνά χωρίς να του δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή. Η ιστορία του είναι θαμμένη κάτω από πολλά κυβικά μέτρα άσφαλτο, τσιμέντο και χώμα.
Η ιστορία του οικισμού του Ιλισού
Στις αρχές του 20ού αιώνα, στο ύψος του ποταμού Ιλισού όπου βρίσκεται σήμερα η οδός Μιχαλακοπούλου υπήρχε μια μεγάλη έκταση με αμπέλια. Για χρόνια το μόνο κτίσμα εκεί ήταν το σπίτι του επιστάτη. Η βασίλισσα Αμαλία δώρισε το 1915 την έκταση στην Ρωσική πρεσβεία με σκοπό την κατασκευή μιας βιβλιοθήκης. Όμως η Οκτωβριανή Επανάσταση ματαίωσε τα σχέδια του Ρώσου πρέσβη και προκάλεσε ασάφεια γύρω από το μέλλον του οικοπέδου. Λίγα χρόνια αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του ’20, η Αθήνα δεχόταν πολυάριθμους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Οι άνθρωποι αυτοί έφταναν με λίγα υπάρχοντα και συχνά εγκαθίσταντο σε πρόχειρα καταλύματα, σχηματίζοντας προσφυγικούς συνοικισμούς στην περιφέρεια αλλά και σε κεντρικές περιοχές της πόλης. Οι όχθες των ποταμιών αποτελούσαν προνομιακό σημείο, καθώς προσέφεραν τρεχούμενο νερό για τις βασικές ανάγκες τους.
Ο επιστάτης των κτημάτων προσκάλεσε τον γιο του, που μόλις είχε έρθει πρόσφυγας από τη Σμύρνη να εγκατασταθεί κοντά στο σπίτι του, στις όχθες του Ιλισού. Σταδιακά ακολούθησαν κι άλλοι πρόσφυγες και στο σημείο άρχισε να σχηματίζεται ένας οικισμός με λίγα σπίτια. Μιλάμε για μια εποχή που ο κρατικός μηχανισμός προσπαθούσε να στεγάσει τους πρόσφυγες σε σύγχρονα κτίρια κατοικιών, αλλά αυτή η παροχή δεν ήταν ποτέ ικανή να καλύψει τη ζήτηση. Οι πρόσφυγες του ’22 στέριωναν σε διάφορα μέρη ανά τη χώρα, είτε συντονισμένα σε καταυλισμούς όπου τους παρεχόταν στοιχειώδης βοήθεια από τους φορείς, είτε διάσπαρτα, όπου έβρισκαν. Αυτό συνήθως σήμαινε πρόχειρες κατασκευές που δημιουργούνταν τη νύχτα, κρυφά από την αστυνομία και γενικότερα σε ένα καθεστώς καχυποψίας και φόβου.

3-4.jpg

Τα σπίτια του οικισμού του Ιλισού στη δεκαετία του ’60. [Εικόνες από το άρθρο «Ο Αυτόνομος Συνοικισμός του Ιλισσού στην Αθήνα» του Δημήτρη Φιλιππίδη, δημοσιευμένο στο βιβλίο «Settlements in Greece» των Paul Oliver και Ορέστη Δουμάνη, 1979]

Παρά τις δυσκολίες, ο μικρός οικισμός του Ιλισού επιβίωσε μέχρι τη δεκαετία του ’50 και άρχισε να εμπλουτίζεται με νέα σπίτια που έχτισαν εσωτερικοί μετανάστες που κατάτρεχαν στην ανωνυμία της Αθήνας μετά τον εμφύλιο. Όμως οι κάτοικοι του οικισμού είχαν πλέον να αντιμετωπίσουν νέες δυσκολίες. Η περιοχή γύρω τους είχε πάψει να είναι η ειδυλλιακή εξοχή που ήταν παλιότερα. Το ποτάμι είχε αρχίσει να μολύνεται από βοθρολύματα και σημεία του είχαν ήδη αρχίσει να καλύπτονται. Παράλληλα, οι πολυκατοικίες έκαναν την παρουσία τους αισθητή και περικύκλωναν τον οικισμό. Μέσα σε όλη αυτή την κατάσταση, οι πολεοδομικές αρχές άρχισαν να διώκουν τους παραπηγματούχους και ενίοτε να γκρεμίζουν τα σπίτια τους.

Οι κάτοικοι του οικισμού αντιστάθηκαν και υπερασπίστηκαν τα μικρά τους σπίτια από κάθε απειλή και δυσκολία. Από τις πρώτες απόπειρες εκκένωσης του οικισμού από στρατιώτες του Μεταξά τη δεκαετία του ’30, μέχρι τις πιο ήπιες προσπάθειες εκδίωξης τους στα μεταπολεμικά χρόνια, όταν οι τοπογράφοι που κατέφθαναν προκειμένου να καταγράψουν τον οικισμό έφευγαν κυνηγημένοι από τους κατοίκους, το μικρό “γαλατικό χωριό” επέδειξε μεγάλο σθένος. Μέσα από μια επιτροπή που ίδρυσαν το 1946, οι κάτοικοι κατάφεραν να εξασφαλίσουν ρεύμα στον οικισμό και στη συνέχεια και αποχετευτικό δίκτυο, σκάβοντας και τοποθετώντας οι ίδιοι σωληνώσεις κομμάτι-κομμάτι κάτω από τα σπίτια τους. Η επιτροπή απέκτησε δύναμη, προσλαμβάνοντας δικηγόρους και συμβούλους και λέγεται πως ο επικεφαλής της έφτασε στο σημείο να διαπραγματευτεί τη μεταστέγαση των κατοίκων σε καλύτερα καταλύματα μιλώντας τηλεφωνικά με τον ίδιο τον πρωθυπουργό.

7-8.jpg

Λεπτομέρειες από το εσωτερικό του οικισμού: Στενά δρομάκια και αυλές σπιτιών. [Εικόνες από το άρθρο «Ο Αυτόνομος Συνοικισμός του Ιλισσού στην Αθήνα» του Δημήτρη Φιλιππίδη, δημοσιευμένο στο βιβλίο «Settlements in Greece» των Paul Oliver και Ορέστη Δουμάνη, 1979]
Ο ασφυκτικός κλοιός γύρω από το μικρό “χωριό”
Στη δεκαετία του ’60 η πόλη γύρω από το μικρό οικισμό του Ιλισού χτίζεται μετά μανίας. Οι δρόμοι έχουν καλύψει τα ποτάμια και οι αγροτικές εκτάσεις που περιέβαλαν την κάποτε μικρή Αθήνα έχουν γίνει οικόπεδα στα οποία ξεφυτρώνουν πολυκατοικίες. Μέσα στην οικοδομική καταιγίδα, η μικρή συστάδα σπιτιών ήταν ένα παράδοξο. Ένα μικρό χωριό που αρνούνταν να συμβαδίσει με την υπόλοιπη πόλη. Φωτογραφίες της εποχής δείχνουν πως οι κάτοικοι είχαν διαμορφώσει ένα περιβάλλον που θύμιζε παραδοσιακό οικισμό και –παρά τις δυσκολίες– προσέφερε μια ζωή πολύ διαφορετική από αυτή της πόλης.
Όμως οι εργολάβοι που έχτιζαν πολυκατοικίες τριγύρω ανησυχούσαν ότι οι γειτονικές «τρώγλες», όπως αναφέρονταν σε καταγγελτικά δημοσιεύματα του Τύπου, θα έριχναν τις τιμές των νέων διαμερισμάτων. Έτσι συνέχιζαν να χτίζουν πολυκατοικίες ασφυκτικά κοντά στα μικρά σπίτια, ενώ παράλληλα φρόντιζαν να καταγγέλλουν κάθε νέα κατασκευή στην αστυνομία, η οποία ερχόταν όλο και πιο συχνά πλέον στον οικισμό. Και σαν να μην έφτανε αυτό το τείχος των πολυκατοικιών από τη μία πλευρά, οι πολεοδόμοι της Αθήνας φρόντισαν να κλείσουν τον οικισμό και από την πλευρά του ποταμιού: Η πρώτη υπογειοποίηση του ποταμιού στις αρχές του ’60 είχε ως αποτέλεσμα έναν δρόμο μεγάλης κυκλοφορίας, τη Λεωφόρο Ιλισού (σημερινή Μιχαλακοπούλου) δίπλα ακριβώς στον οικισμό. Λίγα μόνο χρόνια αργότερα, ο δρόμος αυτός υπερυψώθηκε αρκετά μέτρα, για να φτάσει την στάθμη της γύρω πόλης που ολοένα μπαζωνόταν και χτιζόταν. Έτσι, ο οικισμός βρέθηκε τα τελευταία χρόνια της ζωής του σε ένα στενό, σκοτεινό αυλάκι: από τη μια πλευρά έστεκε ο μπετονένιος τοίχος μιας υπερυψωμένης λεωφόρου που έφτανε 2-3 μέτρα πάνω από τις στέγες των σπιτιών του και από την άλλη δέσποζε μια σειρά νέες πολυκατοικίες. Αυτή η νέα κατάσταση είχε ως αποτέλεσμα ο οικισμός να πλημμυρίζει συχνά και οι συνθήκες διαβίωσης να επιδεινωθούν.

9.jpg

Ο οικισμός, αποκλεισμένος ανάμεσα στον αυτοκινητόδρομο και τις πολυκατοικίες, ένα χρόνο πριν την κατεδάφισή του. [Εικόνα από το άρθρο «Ο Αυτόνομος Συνοικισμός του Ιλισσού στην Αθήνα» του Δημήτρη Φιλιππίδη, δημοσιευμένο στο βιβλίο «Settlements in Greece» των Paul Oliver και Ορέστη Δουμάνη, 1979]
Το τέλος δεν άργησε να έρθει για τον οικισμό Ιλισού. Το 1967, οκτώ μήνες μετά την εγκατάσταση των Συνταγματαρχών στην εξουσία, μπουλντόζες κατέφθασαν στην τοποθεσία και γκρέμισαν τα μικρά σπίτια. Κάποιοι από τους κατοίκους μεταστεγάστηκαν σε συγκροτήματα εργατικών κατοικιών, ενώ άλλοι που δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν τέτοιες παροχές, αναζήτησαν πιθανά την τύχη τους σε άλλους αυθαίρετους οικισμούς ή φτηνές εργολαβικές πολυκατοικίες στα λαϊκά προάστια της πόλης. Η Χούντα, που λίγο καιρό αργότερα θα αναγκαζόταν να επιδείξει την ίδια ελαστικότητα με προηγούμενες κυβερνήσεις στο πολύπλοκο θέμα των αυθαίρετων οικισμών, είχε προς το παρόν δείξει το αυστηρό της πρόσωπο: Οι «τρώγλες» γκρεμίστηκαν, οι περαστικοί απαλλάχθηκαν από το “αποτρόπαιο” θέαμα και τα γειτονικά μπαλκόνια απολάμβαναν πλέον μια πιο ουδέτερη θέα.
Μετά τον οικισμό
Όμως, όπως συνέβαινε συνήθως με αυτά τα παραποτάμια περισσεύματα γης, το μέγεθός, το σχήμα και το λασπώδες υπέδαφος τους δεν επέτρεπε την εμπορική τους εκμετάλλευση με τη συνήθη ανοικοδόμηση πολυκατοικιών. Έτσι, διαμορφώθηκε εκεί ένα μακρόστενο πάρκο, το οποίο σήμερα δεν θυμίζει σε τίποτα την ιστορία του μικρού οικισμού. 

15.jpg

[Νίκος Μαγουλιώτης]

10.jpg

[Νίκος Μαγουλιώτης]
Το οφιοειδές σχήμα της σημερινής οδού Μιχαλακοπούλου σίγουρα θυμίζει το ότι κάποτε ο δρόμος αυτός ήταν ποτάμι. Τα λιγοστά νερά του κυλούν πλέον σε μπετονένιους αγωγούς, αρκετά μέτρα κάτω από την άσφαλτο. Μόνο αρκετά παρακάτω, στη συμβολή των οδών Αρδηττού, Καλλιρόης και Βουλιαγμένης (λίγο μετά το Καλλιμάρμαρο), μπορεί κανείς να δει την παλιά, άνυδρη πλέον κοίτη. Όμως στην περιοχή των Ιλισίων, λίγο κάτω από το Νοσοκομείο Αλεξάνδρα, η μικρή νησίδα πρασίνου θυμίζει την ιστορία του οικισμού που θάφτηκε μαζί με το ποτάμι. Το μικρό μακρόστενο πάρκο έχει μερικές στοιχειώδεις διαμορφώσεις: λίγα δέντρα, γρασίδι και μερικά παγκάκια, τοποθετημένα χωρίς κάποια ιδιαίτερη φροντίδα.

13.jpg

[Νίκος Μαγουλιώτης]
Ανάμεσα σε όλα αυτά συναντά κανείς δύο ανδριάντες Λατινοαμερικάνων αγωνιστών του 18ου και 19ου αιώνα, έναν για τον Φρανσίσκο ντε Μιράντα από τη Βενεζουέλα, και έναν για τον Χοσέ Μαρτί από την Κούβα. Μαζί με την απέναντι τριγωνική πλατεία Βραζιλίας, η τοποθεσία παραπέμπει σε ιστορίες ακόμα πιο μακρινές από αυτές του μικρού οικισμού και θολώνει ακόμα περισσότερο την ανάμνηση του.

untitled-4.jpg

[Νίκος Μαγουλιώτης]
Λίγους δρόμους παραπάνω, σε μια τρίγωνη νησίδα γης κατακερματισμένη από τους κάθετους δρόμους, δυο-τρία παλιά σπίτια επιβιώνουν υπενθυμίζοντας πώς θα ήταν ο οικισμός του Ιλισού. Όμως στο παρκάκι λίγα ίχνη του μικρού “χωριού” έχουν μείνει: μερικά ζιγκ-ζαγκ και περίεργα περιγράμματα του κράσπεδου στην πάνω πλευρά υπονοούν ότι κάτι υπήρξε εδώ. Περπατώντας μέσα από το πάρκο, τα λίγα διάσπαρτα γλυπτά που ανακαλύπτει κανείς στον ήσυχο χώρο που διαμορφώνουν τα λιγοστά δέντρα δημιουργούν μια κατάσταση που ξεφεύγει από την γύρω πόλη. Μας επιτρέπουν ίσως να φανταστούμε τον οικισμό, τις μικρές αυλές και τα σοκάκια του, ένα παρελθόν που η πόλη έθαψε κάτω από τη σκόνη, καθώς έτρεχε βιαστικά προς την ανοικοδόμηση.
Οι περισσότερες από τις πληροφορίες για την ιστορία του οικισμού, όπως και οι φωτογραφίες της δεκαετίας του ’60, προέρχονται από έρευνα που έκανε το 1966 η ομάδα των Δημήτρη Φιλιππίδη, Bjorn Roe, James Maltby και Cecily Martin για λογαριασμό του γραφείου Δοξιάδη και δημοσιεύτηκε το 1979 στο βιβλίο Settlements in Greece των Paul Oliver και Ορέστη Δουμάνη.
Σπούδασε Αρχιτεκτονική στην Αθήνα και στο Όσλο και στη συνέχεια ασχολήθηκε με την Ιστορία και Θεωρία της Αρχιτεκτονικής, μέσα από μεταπτυχιακές σπουδές στο ΕΜΠ και προσωπική έρευνα. Συνεργάζεται με την Big Olive και έχει δημοσιεύσει κείμενα σε αρχιτεκτονικά έντυπα του εξωτερικού. 

Λεφτά γιοκ, σανός πολύς

Γιώργος ΚαρελιάςΓιώργος Καρελιάς 9 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017, 07:00
Ο,τι αρχίζει ωραία τελειώνει με πόνο, που λέει και το λαϊκό άσμα. Πόσοι θυμούνται, άραγε, σήμερα τους πανηγυρικούς κομπασμούς του τύπου «τα πήραμε από τους πλούσιους για να τα δώσουμε στους φτωχούς», μόλις τελείωσε ο διαγωνισμός-παρωδία για τις άδειες των τηλεοπτικών σταθμών;Πανηγύριζαν σύμπαντες οι κυβερνητικοί με πρώτον τον Αλέξη Τσίπρα (εδώ). Πανηγύριζαν κι άλλοι, όπως ένας εκ των λεφτάδων, αλλά επειδή θα πλήρωναν άλλοι λεφτάδες (εδώ). Πολλή ευαισθησία είχε πέσει, ρε παιδιά.

Ο καιρός πέρασε, ο διαγωνισμός ακυρώθηκε και τώρα ήρθε η ώρα της αλήθειας. Η ώρα, δηλαδή, που τα λεφτά της προκαταβολής θα επιστραφούν στους λεφτάδες, όπως ανήγγειλε ο εμπνευστής του διαγωνισμού-παρωδία (εδώ). Σεμνά και ταπεινά σήμερα, ενώ τότε περίσσευαν οι βεβαιότητες – η αλαζονεία της εξουσίας γαρ (εδώ).Τώρα, λοιπόν, που όλα αυτά πήγαν περίπατο έχω μια απορία. Πώς θα αντέξει η ευαίσθητη αριστερή μας κυβέρνηση να επιστρέψει στους «ολιγάρχες και νταβατζήδες της ενημέρωσης» τα λεφτά της προκαταβολής; Δεν πονάει η καρδιά τους; Δεν θα κλάψει ο Σπίρτζης; Πού βρίσκεται, άραγε, η Ολγα Γεροβασίλη, που οδυρόταν ότι, με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, 15.000 θα έμεναν εκτός παιδικών σταθμών και δεν θα προσλαμβάνονταν 4000 νοσηλευτές (εδώ); Αλήθεια, τι έγινε τελικά; Είχαν καμιά σχέση με την αλήθεια αυτά ή μήπως επρόκειτο για άλλο ένα αναίσχυντο ψέμα (εδώ);Ας δούμε τώρα τι θα γινόταν αν μια κανονική κυβέρνηση φερόταν έξυπνα σε ένα αβανταδόρικο θέμα. Αν προκήρυσσε έναν κανονικό διαγωνισμό μέσω του ΕΣΡ, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα και της είχαν επισημάνει ακόμα και φιλικοί της συνταγματολόγοι. Και αν όριζε ένα λογικό τίμημα όχι για τέσσερις, αλλά για διπλάσιες ή και περισσότερες άδειες. Τότε ο διαγωνισμός δεν θα έβγαινε άκυρος, οι καναλάρχες θα πλήρωναν και το κρατικό ταμείο θα γέμιζε με πραγματικά εκατομμύρια και όχι με αέρα που γέμισε με τον διαγωνισμό- παρωδία.Αλλά για να γίνουν έτσι όλα αυτά έπρεπε να έχουμε μια κανονική κυβέρνηση, που δεν θα πουλούσε τζάμπα μαγκιές και δεν θα τάιζε με σανό το πόπολο.