ΣΚΕ

React

000000

Το χάνι των Θηβών

ΤΟ ΧΑΝΙ ΤΩΝ ΘΗΒΩΝ

Γράφει ο Παναγιώτης Δημάκης,

υπεύθυνος ιστορικού αρχείου Αμφικλείας-Ελατείας

Η Θήβα, Η επτάπυλος πόλις, με την μακρά και ένδοξη ιστορία, από τα χρόνια του Μύθου, υπήρξεν εμπορικό, πολιτιστικό, στρατιωτικό και διοικητικό κέντρο, ευρισκομένη σε καίριο σημείο, τών οδικών αξόνων Β. Ν. αλλά και Α.Δ. Η επίκαιρη θέση, για την εξυπηρέτηση τού εμπορίου, ή πολυπαραγωγική και υδρόχαρη πεδιάδα, οι φίλεργοι κάτοικοι, συνέτειναν στην ανάδειξη της, ώς μίας, από τις πόλεις κράτη, πού διεκδίκησαν την ηγεμονία τών Ελλήνων. Οι επιδρομές, οι διηώσεις, οι καταστροφές πού υπέστη, τής στέρησαν, πολλά και σημαντικά μνημεία, ακόμα και τα ίχνη τής αρχαίας πόλεως, πού ενώ υμνήθηκε με ” αναξιφόρμιγγας ύμνους”, ετάφη, όπως τόσες άλλες, κάτω από τα συνεχώς ανανεούμενα οικοδομήματα. Ώς οδικός κόμβος όμως, ακόμη και στην παρακμή τής ισχύος της, εξακολουθούσε να έχει σφυγμό, λόγω τής προνομιακής της θέσεως, μεταξύ τών λιμένων τού Ευβοϊκού και τού Κορινθιακού κόλπου, Ανθηδώνας και Λιβαδόστρας κυρίως, εξαγωγής τών προϊόντων τής Βοιωτικής γής, εισαγωγών εμπορευμάτων, καθώς και σταθμού και διελεύσεως, αγγελιοφόρων, εμπόρων και στρατιωτικών σωμάτων, ταξιδιωτών, τήν συνακόλουθη, διακίνηση και ανταλλαγή τεχνικών και ιδεών, πού εξελίσσουν τον πολιτισμό, όλα αυτά μέσα από ένα πυκνό πλέγμα, σκυρόστρωτων καρόδρομων και μονοπατιών. Αυτό μάς υπενθυμίζει, η φωτογραφία αυτή, τού ΧΑΝΙΟΥ τών ΘΗΒΩΝ, με την εμβληματική, μνημειακή, τοξωτή είσοδο, μεσαιωνικού τύπου σιδηροδεμένη εξώπορτα, ενισχυμένη με χειροποίητα καρφιά. Μία κρεμάμενη αλυσίδα, φαίνεται να χρησιμεύει ώς σήμαντρο, για τούς καθυστερημένους μεταμεσονύκτιους ταξιδιώτες.

Στα Χάνια αυτά , μέχρι την πρώτη δεκαετία, τού 1900, κατέλυαν οι ταξιδιώτες, οι αμαξάδες, τα υποζύγια κ.λ.π, μέχρι πού ο Σιδηρόδρομος, οι νέοι βελτιωμένοι δρόμοι και τελικά, τα αυτοκινούμενα οχήματα, τα οδήγησαν, ήδη ρυπαρά και απαξιωμένα , στην εγκατάλειψη και στήν φθορά. Η ελλιπής φωτογραφική αποτύπωση, τού Χανιού, δείχνει μία εμβληματική κατασκευή, πού ενδεχομένως θα αποτελούσε, ένα όπως και ήταν, ένα ακόμη σημείο αναφοράς, για τήν νεώτερη Θήβα, σάν ένα δείγμα καθημερινότητας, τού κοινωνικού βίου τής εποχής, διαχρονικό και σήμερα, πού ασφαλώς δέν στερείται χάριτος και αισθητικής αξίας. Θα προστεθεί εδώ, ένα απόσπασμα οδοιπορικού για τήν πόλη τής Θήβας, τής εποχής αυτής, γραμμένο από τον Γεώργιο Στρατήγη, πού επιφυλάσσει επαίνους, αλλά και σκληρή κριτική, για την πόλη τών Θηβών και τούς κατοίκους, “….από τα Παλαιοκούντουρα στο Κριεκούκι από τόν καρόδρομον εκείνο…..με τήν προκατακλυσμιαίαν άμαξα, όπου συχνά το τσαρουχοφόρον πόδι, τού αντικρυνού συνταξιδιώτη, εσφηνούτο αμειλίκτως, όλη την νύκτα, είς τα πλευρά μου….”. ( Περιοδικό Παναθήναια 1905-1906 Τομ.ΙΑ’). Περιπέτειες εποχής 1900-1910, πού δεν τελείωναν εκεί, αφού είχαν συνέχεια και στό Χάνι, όπου, εκτός από τούς διανυκτερεύοντες ταξιδιώτες, ήτο πλήρες ζωής και από άλλους ενοίκους, ζωύφια, έντομα, ποντικούς, ώστε η νύχτα να είναι μαρτυρική, για τούς διανυκτερεύοντες, όπως συνέβαινε τότε και στα καλύτερα σπίτια.

Η διασωθείσα διπλή πόρτα εισόδου, απο ακατέργαστες ξυλινες σανίδες, του Χανιού της Μαρδίτσας στην Ελάτεια. Η Ελάτεια βρισκόταν επίσης στον κύριο άξονα Β.Ν. και επικοινωνούσε οδικώς και ταχυδρομικώς με την Θήβα.

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

React

000000

Τι διαφορά έχει το ούζο, η τσικουδιά, το τσίπουρο και η ράκη;

Πώς παράγονται τα δημοφιλή ελληνικά ποτά – Ξενάγηση σε μια ποτοποιία-αποσταγματοποιία.

Ούζο, τσικουδιά, τσίπουρο, ράκη. Τα ελληνικά ποτά διατηρούν το δικό τους φανατικό κοινό που τα προτιμά έναντι των ξενόφερτων αλκοολούχων. Η ιστορία τους, άλλωστε, στον ελλαδικό χώρο χρονολογείται αιώνες πίσω.Πόσοι όμως γνωρίζουν τι διαφορές έχουν ως προς τη σύσταση, αλλά και την παραγωγή τους;Σαντορίνη, αποστολή: Ματθαίος Παπαοικονόμου-Σιδέρης
Φωτογραφίες-βίντεο: Γιάννης ΚέμμοςΟ Λουκάς Λυγνός, ιδιοκτήτης της ποτοποιίας – αποσταγματοποιίας «Κάναβα Σαντορινή», αναλαμβάνει να μας μυήσει στα μυστικά των ελληνικών ποτών. Η βιοτεχνία του παράγει ούζο, τσικουδιά, καθώς κι άλλα λικέρ. Για την ακρίβεια, η «Κάναβα Σαντορίνη» βγάζει το μοναδικό ούζο του νησιού. Κίνηση αρκετά τολμηρή, δεδομένου ότι μερικά ναυτικά μίλια μακρύτερα βρίσκεται το νησί που το όνομά του έχει ταυτιστεί όσο κανενός άλλου με το ούζο. Μιλάμε φυσικά για τη Λέσβο και το Πλωμάρι.Ο Λουκάς, ωστόσο, πιστεύει πως το προϊόν που παράγει, έχει τις δικές του αρετές. «Κάθε τόπος έχει και τα δικά του χαρακτηριστικά. Εμείς καταφέραμε να βάλουμε πινελιές από τη θηραϊκή γη, όπως τη χρήση σταφίδας, κι αυτό του δίνει μια ιδιαίτερη γεύση», εξηγεί, δίχως καμία διάθεση αυταρέσκειας. Ο ίδιος χρησιμοποιεί για το ούζο μια συνταγή από τη Σμύρνη, που φυσικά δεν αποκαλύπτει.«Ο πατέρας μου ξεκίνησε από το ’66-’69 να πειραματίζεται και έφτιαχνε ούζο. Ήταν ναυτικός και κάποια στιγμή έφτασε στα χέρια του μια παλιά σμυρνέικη συνταγή από έναν παππού. Οι ρίζες της συνταγής είναι πάρα πολύ παλιές και την ίδια χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα, παρόλα τα σύγχρονα μέσα και μηχανήματα».

«Ούζο, το κατεξοχήν ελληνικό προϊόν»

Ρωτώντας για την προέλευση του ούζου, μαθαίνουμε ότι «είναι το κατεξοχήν ελληνικό προϊόν».«Οι ρίζες του είναι πανάρχαιες», προσθέτει ο Λουκάς.Στο ερώτημα τι προτιμούν οι ξένοι τουρίστες, μεταξύ ούζου και τσικουδιάς, ο ίδιος εμφανίζεται κατηγορηματικός: «Ο κόσμος αγοράζει κυρίως ούζο. Είμαστε σε ένα τουριστικό νησί. Το ούζο είναι εξ ολοκλήρου ελληνικό προϊόν. Οπότε ο επισκέπτης που έρχεται στην Ελλάδα, θέλει να δοκιμάσει ένα καθαρά ελληνικό προϊόν».Πώς γίνεται όμως η παραγωγή του; «Παίρνουμε καθαρή αλκοόλη γεωργικής προέλευσης την οποία την τροφοδοτεί το κράτος. Εμείς παίρνουμε την αλκοόλη και την αρωματίζουμε. Τη βάζουμε στο καζάνι και προσθέτουμε το γλυκάνισο και διάφορα αρωματικά βότανα. Γίνεται ο βρασμός κι έτσι παίρνεις τα αρωματικά που έχεις προσθέσει. Ο ατμός υγροποιείται και παίρνουμε το αποτέλεσμα που θέλουμε», εξηγεί ο Λουκάς, δείχνοντας παράλληλα το σχετικό εξοπλισμό…Αξίζει να σημειωθεί ότι το ούζο του Λουκά έχει διακριθεί και στο εξωτερικό, αποσπώντας μάλιστα χρυσό μεταλλείο σε διαγωνισμό στη Γερμανία. «Κάποιος φίλος που πιστεύει στα προϊόντα μας, έστειλε το δικό μου και πήρε το χρυσό μετάλλιο ανάμεσα σε πολλά ούζα. Αυτό άνοιξε πολλές πόρτες. Σιγά-σιγά άρχισαν να παίρνουν τηλέφωνο από τη Γερμανία και να ρωτούν “πού μπορούμε να το βρούμε;” Δεν χρειάστηκε καμία προώθηση. Η καλύτερη προώθηση είναι η ποιότητα του προϊόντος και ο καταναλωτής που το δοκιμάζει», λέει ο ιδιοκτήτης της βιοτεχνίας, αν και όπως διευκρινίζει το 90% της παραγωγής καταλήγει στη Σαντορίνη και μόνο το 10% σε Αθήνα και εξωτερικό.

Τι διαφορά έχει το ούζο με την τσικουδιά;

Ωστόσο, ο Λουκάς Λυγνός δεν περιορίζεται στο ούζο. Αυτό φανερώνει άλλωστε και ο χαρακτηρισμός της βιοτεχνίας «Κάναβα Σαντορινή» ως ποτοποιία – αποσταγματοποιία: Ποτοποιία λόγω της παραγωγής ούζου και λικέρ και αποσταγματοποιία λόγω της τσικουδιάς, κάτι που μας φέρνει στη διαφορά των δύο παραδοσιακών ποτών.Ο Λουκάς αναλαμβάνει να εξηγήσει: «Η διαφορά με το ούζο, είναι ότι το ούζο είναι 70% απόσταγμα, ενώ η τσικουδιά είναι 100% απόσταγμα, την παράγουμε εμείς. Το υπόλοιπο 30% στο ούζο είναι με προσθήκη νερού».Σε αντίθεση λοιπόν με το ούζο, που ο ίδιος παίρνει έτοιμη την αλκοόλη, για την τσικουδιά αναλαμβάνει να την παρασκευάσει ο ίδιος με πρώτη ύλη όσα μένουν μετά τη διαδικασία της οινοποίησης, δηλαδή τα στέμφυλα και υπολείμματα του κρασιού. «Η απόσταξη συνδέεται με την οινοποίηση. Χωρίς οινοποίηση δεν υπάρχει απόσταξη καθώς όλα τα προϊόντα μας παράγονται από τα στέμφυλα. Παρόλο που εγώ δεν παράγω κρασί, παίρνω τα υπολείμματα του σταφυλιού ή τα υπολείμματα του κρασιού, την οινολάσπη, ή και το κρασί ακόμη -τις “πιέσεις”- και τα αποστάζω».Δείχνοντάς μας το αποστακτήριο, συνεχίζει: «Βάζουμε τα στέμφυλα που έχουν γύρω στους 11-12% βαθμούς αλκοόλη και θα βγάλουμε το αποτέλεσμα που θέλουμε με το βρασμό, καθώς το οινόπνευμα που είναι ελαφρύ, είναι εκείνο που φεύγει πρώτο. Γίνεται ατμός. Ελέγχουμε τη θερμοκρασία του ατμού πάνω από τα φινιστρίνια, ώστε να μην περάσουν κατάλοιπα από το οινόπνευμα. Ο ατμός πηγαίνει μέσα στον ‘λουλά,’ στον ψύκτη. Εκεί ψύχεται και περνά στις δεξαμενές αυτόματα».Το αποστακτήριο ήταν σφραγισμένο καθώς η διαδικασία εποπτεύεται από τις αρμόδιες αρχές. «Το τελωνείο θα έρθει να το ξεσφραγίσει ώστε να πάρουμε το προϊόν. Όταν κάνεις παραγωγή σου έχουν ανοιχτή την πόρτα του καζανιού. Είναι το φορολογικό καθεστώς…»

Τσικουδιά, τσίπουρο και ράκη (ή ρακί)

Ακούγοντας τον Λουκά να αναφέρεται στην τσικουδιά, η συζήτηση έρχεται στο… προαιώνιο ερώτημα: τι διαφορά έχει η τσικουδιά, το τσίπουρο και η ράκη; «Είναι η προσωπική μου άποψη», σπεύδει να επισημάνει ο Λουκάς πριν δώσει μιαν απάντηση.«Υπάρχει ένας διχασμός. Ο χώρος που βγαίνει η τσικουδιά λέγεται ρακιδιό. Έτσι στην Κρήτη το ονόμασαν ρακή. Η τσικουδιά, το τσίπουρο και η ράκη είναι για μένα το ίδιο ακριβώς πράγμα. Η διαφορά στο τσίπουρο είναι ότι παλιά πρόσθεταν μέσα δεύτερο προϊόν εκτός από σταφύλι για να κάνουν βρασμό, πχ. γλυκάνισο, πορτοκάλι, μαστίχα. Όταν λοιπόν δεν είναι από καθαρό σταφύλι, τότε λέγεται τσίπουρο. Απλώς στη Βόρεια Ελλάδα το έχουν κάνει τώρα τσίπουρο με γλυκάνισο, τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο. Το τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο, η τσικουδιά και η ρακή είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα».Στο ερώτημα γιατί ονομάζει το δικό του προϊόν «τσικουδιά», εξηγεί ότι «εδώ στη Σαντορίνη, τα υπολείμματα του σταφυλιού, τα στέμφυλα, τα λέγαν τσίκουδα. Η νομοθεσία μάς έδωσε την επιλογή “τσίπουρο ή τσικουδιά” έτσι κι εγώ κράτησα αυτή την ονομασία».

Οι δεξαμενές αποθήκευσης, η εμφιάλωση και τα γαλλικά βαρέλια παλαίωσης

Συνεχίζοντας την ξενάγηση στη βιοτεχνία «Κάναβα Σαντορίνη», αφήνουμε τα αποστακτήρια -τα οποία σημειωτέον μπορούν να δουν οι επισκέπτες του μουσείουπου ο Λουκάς έχει φτιάξει- και πηγαίνουμε στο χώρο των δεξαμενών και της εμφιάλωσης.Το προϊόν της απόσταξης θα μεταφερθεί στις δεξαμενές όπου στην περίπτωση του ούζου θα «κάτσει» για έναν με ενάμιση μήνα προκειμένου να «ηρεμήσει» και να δέσουν τα υλικά του.Από εκεί, θα οδηγηθεί στα ειδικά φίλτρα και κατόπιν είτε στα εμφιαλωτικά μηχανήματα για να γεμιστούν χειροκίνητα ορισμένα μπουκάλια με ιδιαίτερο σχήμα, είτε στην αυτόματη γραμμή εμφιάλωσης όπου τα μπουκάλια πλένονται, γεμίζονται, σφραγίζονται και τοποθετείται η ετικέτα.Εδώ τα μπουκάλια γεμίζονται με το χέριΗ αυτόματη γραμμή εμφιάλωσηςΈνα μέρος της τσικουδιάς, ωστόσο, δεν θα καταλήξει στα μπουκάλια, αλλά σε βαρέλια γαλλικής κατασκευής, στον χώρο παλαίωσης. Εκεί θα παραμείνει για μερικά χρόνια προκειμένου να βγει ένα ιδιαίτερο προϊόν. «Έχουμε μια ποικιλία γαλλικών βαρελιών διαφόρων εταιριών, με το καθένα να αφήνει τα δικά του στοιχεία, τα δικά του χαρακτηριστικά. Παίρνουμε από όλα τα βαρέλια το ποσοστό που θέλουμε ώστε να έχει το γευστικό αποτέλεσμα που θέλουμε και κάνουμε ένα χαρμάνι από 5-7 βαρέλια».

Με ή χωρίς πάγο;

Πριν τελείωσε η ξενάγηση, μένουν δύο ερωτήματα να απαντήσει ο Λουκάς. «Ούζο ή τσικουδιά;» είναι το πρώτο.«Αναλόγως την εποχή κι αναλόγως τον μεζέ που έχεις. Το καλοκαιράκι περισσότερο το ούζο, το χειμώνα τσικουδιά».«Με ή χωρίς πάγο;» το επόμενο ερώτημα.«Το ούζο πάντα θέλει πάγο. Πρέπει να μπει πρώτα το νεράκι και μετά ο πάγος ώστε να μην ψυχθεί απότομα και διαχωριστεί ο γλυκάνισος και να το πιεις πριν λιώσει ώστε να μην αλλοιωθεί η γεύση», εξηγεί ο ειδικός, έναν χαρακτηρισμό που ο ίδιος μάλλον δε θα αποδεχόταν. «Δεν υπάρχουν απόλυτοι γνώστες. Καθημερινά διδασκόμαστε και μαθαίνουμε κι εμείς. Κανένας δεν γεννήθηκε και τα ξέρει όλα».Ο Λουκάς ΛυγνόςΠερισσότερα για τη διαδικασία της απόσταξης, όπως γίνεται σήμερα, αλλά και στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, μπορεί κανείς να μάθει εάν επισκεφτεί το μουσείο του Λουκά Λυγνού στην «Κάναβα Σαντορίνη».

React

000000

Οι kaplanon galleries εγκαινιάζουν στις 31 Ιανουαρίου 2017, στην αίθουσα τέχνης ena contemporary , την ατομική έκθεση ζωγραφικής τουΑντώνη Κοσμαδάκη, με τίτλο «Έλλαμψις».Ο Αντώνης Κοσμαδάκης είναι ένας ιδιαίτερα ιδιοσυγκρασιακός ζωγράφος, που έλκει επάξια την καταγωγή του από την μακραίωνη παράδοση των δημιουργών της Κρητικής Σχολής, οι οποίοι κατόρθωσαν να μεταπλάσουν το εικαστικό ιδίωμα της βυζαντινής αγιογραφίας, μπολιάζοντάς το με στοιχεία κοσμοπολιτισμού, δημιουργώντας μια ιδιότυπη καλλιτεχνική πρόταση, που κατόρθωσε να σπάσει τα στενά σύνορα του νησιού αλλά και της προεπαναστατικής Ελλάδας και να σταθεί επάξια στην πρώτη γραμμή της αναγεννησιακής ζωγραφικής της Ευρώπης, μαζί με χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Βαδίζοντας, λοιπόν, στα χνάρια σημαντικών προγόνων, ο Αντώνης Κοσμαδάκης κατορθώνει να αρθρώσει έναν εικαστικό λόγο, που χαρακτηρίζεται ταυτοχρόνως από έντονη θρησκευτικότητα, ως προς τη φόρμα και το ύφος, αλλά και καυστική κριτική ματιά και μοναδική διάθεση αποδόμησης κατεστημένων αντιλήψεων και αξιών, ως προς το περιεχόμενο. Εντέλει, όμως, η ζωγραφική αποτελεί για εκείνον πέρα και πάνω από όλα βαθύτατη θρησκευτική εμπειρία, ανάλογη της προσευχής, η οποία του δίνει την ευκαιρία να θέσει τον εαυτό του στην κατάκτηση της μέθεξης, της ουσιαστικής ταύτισης με το θείο. Ο τίτλος, εξάλλου, της έκθεσης είναι δηλωτικός των προθέσεων του καλλιτέχνη. Η έλλαμψη αποτελεί, στην ουσία, το πρώτο βήμα της θέωσης, της σύμφυρσης του θνητού με το θείο, και ο Κοσμαδάκης αποκαλύπτει, με την επιλογή του αυτή, την σαφέστατη πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει την ζωγραφική ως το απόλυτο μέσο της απόλυτης πνευματικής ανέλιξης. Ωστόσο, αυτό δεν τον εμποδίζει να παραμένει ταυτοχρόνως ένας απόλυτα κοσμικός και γήινος δημιουργός. Δρώντας με μια φαντασία οργιαστικά ελεύθερη και βακχικά αισθησιακή, τα έργα του διαθέτουν έναν δυϊσμό που ξαφνιάζει και γοητεύει ευχάριστα. Έτσι, πέρα από την πρώτη εντύπωση της έντονης θρησκευτικότητας που ξεγελά τον επιπόλαιο θεατή, βρίσκεται κανείς αντιμέτωπος με έναν κόσμο υπερβολής, ασυδωσίας που μπορεί να φτάσει και στο χυδαίο, το φρενήρες ή ακόμη και το ζωϊκό. Έτσι, χωρίς να καταφεύγει σε κούφια ηθικοπλαστικά κηρύγματα αλλά μέσα από την οξεία κριτική του ματιά που μεταφράζεται σε δυναμικό ζωγραφικό αποτύπωμα, παρουσιάζει κόσμους σε πλήρη αποδόμηση και ηθική κατάπτωση αποκαλύπτοντας την ηθική και αξιακή γύμνια της σύγχρονης ζωής κατακτώντας επάξια τον χαρακτηρισμό της «μεγάλης» ζωγραφικής.
Η διάρκεια της έκθεσης θα είναι από 31/01 έως 25/02/2017 και οι ώρες λειτουργίας της είναι: Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή: 11:00-21:00, Σάββατο: 11:00-15:00, Κυριακή & Δευτέρα: κλειστά ή κατόπιν τηλεφωνικής συνεννόησης.

React

000000

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Έντυπη

React

000000