Κυριάκος Μητσοτάκης προλογίζει τον καθηγητή Ferguson
Τώρα στο Ίδρυμα Κ Καραμανλή , ομιλεί ο Νίαλ Φέργκιουσον.
Ο Νίαλ Φέργκιουσον είναι Βρετανός ιστορικός και ανατόμος των σύγχρονων κοινωνιών, καθηγητής της ιστορίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.
Το 2004 θεωρήθηκε ως ένας από τους 100 πιο σημαντικούς ανθρώπους στο κόσμο από το περιοδικό “Time”.
Γιατί σταματήσαμε να τρώμε όλοι μαζί στο τραπέζι -Ο αργός θάνατος μιας ωραίας συνήθειας
Τον Νοέμβριο του 2010, σε μια συνάντηση που έγινε στο Ναϊρόμπι της Κένυα, οι ειδικοί της Unesco εξέτασαν ένα πρωτόγνωρο γαλλικό αίτημα: να εγγραφεί η γαλλική γαστρονομία στην λίστα της άϋλης παγκόσμιας κληρονομιάς.
Στη συνάντηση παρευρέθηκε και η πρέσβειρα της γαλλίας στην Unesco, Catherine Colonna, που δήλωσε: «Οι Γάλλοι λατρεύουν να βρίσκονται όλοι μαζί, να πίνουν και να τρώνε καλά και να γιορτάζουν μια επέτειο με αυτό τον τρόπο. Αυτό αποτελεί μέρος της παράδοσής μας και είναι μια ζωντανή παράδοση».Αφού συσκέφθηκαν, οι ειδικοί της Unesco αποφάσισαν ότι «το γαστρονομικό γεύμα α λα γαλλικά» πληροί τις προϋποθέσεις. Δεν πρόκειται τόσο για την ποιότητα της τροφής αλλά για το γεύμα αυτό καθ’αυτό, με τις παραδόσεις του, τους κώδικές του, την παρουσίασή του και την ιστορία του.Επτά χρόνια αργότερα, μια έρευνα που έκανε το ινστιτούτο δημοσκοπήσεων YouGovέρχεται να αλλάξει άρδην αυτή την εικόνα: το γεύμα που έπαιρναν οι άνθρωποι γύρω από ένα τραπέζι βρίσκεται υπό εξαφάνιση. Ενας στους τρεις γάλλους τρώνε σήμερα αλλού και όχι στην τραπεζαρία ή στην κουζίνα.Η τέχνη του φαγητού γύρω από ένα τραπέζι (με φίλους, οικογένεια, συναδέλφους ή ακόμη και τα ζώα του σπιτιού) αποτελεί ένα τρόπο ευ ζειν ολόκληρης της Μεσογείου. Γάλλοι, Ισπανοί, Ιταλοί, Πορτογάλοι ή χώρες της Βόρειας Αφρικής είχαν πολύ διαφορετικό τρόπο να τρώνε από τους γείτονές τους του Βορρά ή ακόμη και τους αγγλοσάξωνες.
Στη Μεγάλη Βρετανία αλλά και στις ΗΠΑ, η συνήθεια του τραπεζιού όπου όλοι συγκεντρώνονται για να φάνε δεν ήταν ποτέ μια συνήθεια, όπως στη Μεσόγειο.«Οταν ένας Γάλλος ή ένας Ιταλός θέλει να φάει, επιθυμεί να καθήσει σε ένα τραπέζι, πάση θυσία. Αντίθετα, οι Αμερικανοί δεν παίρνουν το χρόνο να καθίσουν, συνήθως τρώνε όρθιοι, συνήθως στο τραπέζι της κουζίνας και όχι αναγκαστικά με άλλους», επισημαίνει ο Jean-Pierre Corbeau, καθηγητής κοινωνιολογίας και διατροφολογίας στο πανεπιστήμιο της Τουρ.Η ίδια έρευνα απέδειξε ότι ακόμη και όταν ζουν σε μικρά διαμερίσματα που δεν διαθέτουν απαραίτητα μεγάλες τραπεζαρίες, οι Γάλλοι παίρνουν το χρόνο να καθήσουν για να φάνε. Ακόμη κι όταν τρώνε στο δρόμο, υπάρχουν καρέκλες και τραπέζια.«Το street-food έχει εγκατασταθεί εντελώς στις μεγάλες πόλεις, αλλά οι άνθρωποι τρώνε εκεί, δεν τρώνε περπατώντας. Ακουμπάνε κάπου, ψάχνουν ένα κάθισμα, ένα πεζοδρόμιο, ένα μέρος για να καθήσουν», επισημαίνει ο κοινωνιολόγος.
Στη Μεγάλη Βρετανία αλλά και στις ΗΠΑ, η συνήθεια του τραπεζιού όπου όλοι συγκεντρώνονται για να φάνε δεν ήταν ποτέ μια συνήθεια, όπως στη Μεσόγειο.«Οταν ένας Γάλλος ή ένας Ιταλός θέλει να φάει, επιθυμεί να καθήσει σε ένα τραπέζι, πάση θυσία. Αντίθετα, οι Αμερικανοί δεν παίρνουν το χρόνο να καθίσουν, συνήθως τρώνε όρθιοι, συνήθως στο τραπέζι της κουζίνας και όχι αναγκαστικά με άλλους», επισημαίνει ο Jean-Pierre Corbeau, καθηγητής κοινωνιολογίας και διατροφολογίας στο πανεπιστήμιο της Τουρ.Η ίδια έρευνα απέδειξε ότι ακόμη και όταν ζουν σε μικρά διαμερίσματα που δεν διαθέτουν απαραίτητα μεγάλες τραπεζαρίες, οι Γάλλοι παίρνουν το χρόνο να καθήσουν για να φάνε. Ακόμη κι όταν τρώνε στο δρόμο, υπάρχουν καρέκλες και τραπέζια.«Το street-food έχει εγκατασταθεί εντελώς στις μεγάλες πόλεις, αλλά οι άνθρωποι τρώνε εκεί, δεν τρώνε περπατώντας. Ακουμπάνε κάπου, ψάχνουν ένα κάθισμα, ένα πεζοδρόμιο, ένα μέρος για να καθήσουν», επισημαίνει ο κοινωνιολόγος.
Ωστόσο, αναφέρει ο καθηγητής, αυτή η συνήθεια χάνεται σιγά σιγά. Οι ευρωπαίοι δείχνουν όλο και λιγότερο την ανάγκη «να ακολουθήσουν το πρωτόκολο του παραδοσιακού τραπεζιού, τη συνήθεια του πηρουνιού αριστερά και του μαχαιριού δεξιά. Οι άνθρωποι δεν θέλουν πια να είναι φυλακισμένοι σε αυτό το χώρο. Ενα αίσθημα ελευθερίας αναδύεται από την μελέτη».
Ωστόσο, η συνήθεια του τραπεζιού επιβίωνε ακόμη και πριν από επτά χρόνια. Το 2010, μια έρευνα επεσήμανε ότι το καθημερινό και παραδοσιακό γεύμα, στο τραπέζι, αποτελούσε συνήθεια του 83% των Γάλλων. Σήμερα αυτό το ποσοστό έχει κατέβει στο 68%. Σε λιγότερο από δέκα χρόνια, οι πολιτισμικές συνήθεις έχουν αλλάζει ριζικά: όλο και περισσότεροι Γάλλοι τρώνε στο χαμηλό τραπεζάκι του σαλονιού, μπροστά στο κομπιούτερ τους ή κατευθείαν στο κρεβάτι και στον καναπέ.
Αυτή η μεταμόρφωση προκύπτει από μια ισχυρή θέληση να φύγει κάποιος από την ρουτίνα και να αποδράσει από έναν προκαθορισμένο ρυθμό φαγητού. «Ενα από τα σοβαρά προβλήματα του παραδοσιακού γεύματος α λα γαλλικά ήταν πως κατέληγε να είναι εξαιρετικά καταναγκαστικό. Κανείς δεν είχε το δικαίωμα να σηκωθεί πριν τελειώσει το γεύμα. Ο χρόνος που παρέμειναν καθιστοί ήταν πολύ μεγάλος. Υπήρχε πρωτόκολλο στο ποιός έπρεπε να μιλάει» σημειώνει ο καθηγητής.Σήμερα οι νεότεροι δεν θέλουν να υποκύψουν σε αυτούς τους κανόνες φαγητού. Σηκώνονται από το τραπέζι όποτε θέλουν, δεν είναι φυλακισμένοι στο χώρο και παραμένουν καθιστοί για πολύ λιγότερο χρόνο.
«Αυτή η ανακατάληψη του χώρου, το γεγονός ότι κάποιος μπορεί να κινηθεί ελεύθερα, δίνει μια αίσθηση ελευθερίας και την εντύπωση ότι μπορεί να αποφύγεις μια παραδοσιακή υποχρέωση. Σήμερα οι άνθρωποι θέλουν να νιώθουν καλά στο τραπέζι. Εχουν περισσότερη διάθεση να μοιραστούν πράγματα. Υπάρχει ελευθερία κίνησης, κανείς δεν νιώθει φυλακισμένος στις σχέσεις».
Ηδη από την δεκαετία του 1990, ωστόσο, ο ανθρωπολόγος Claude Fischler έγραφε για την «αποδόμηση του καθημερινού φαγητού».
«Η συχνότητα, η σύνθεση και το τελετουργικό του γεύματος αλλάζουν: πολλά γεύματα παραλείπονται, κάποιο πιάτο στο γεύμα απουσιάζει, απλοποιείται το βραδινό φαγητό, οι ώρες φαγητού άλλαξαν. Οι διατροφικές συνήθειες έχουν αποδομηθεί», έγραφε.Αυτές οι αλλαγές μπορούν να εξηγηθούν από την βιομηχανοποίηση της διατροφικής αλυσίδας, γεγονός που άλλαξε τον τρόπο να καταναλώνουμε και να ετοιμάζουμε τα γεύματα. Ο προϋπολογισμός για φαγητό, εξάλλου, μειώθηκε υπέρ της διασκέδασης ενώ οι άνθρωποι θέλησαν αποφασιστικά να μειώσουν το χρόνο διάρκειας ενός γεύματος.Οσο αλλάζει το φαγητό, τόσο αλλάζει και ο τρόπος διασκέδασης. Μια μελέτη του ινστιτούτου Médiamétrie για τις συνήθειες των ανθρώπων το 2016 εκτιμούσε ότι ο χρόνος που περνούσε ένας Γάλλος μπροστά στην τηλεόραση ή στο κομπιούτερ ή στο smartphone ήταν γύρω στις 4 ώρες την ημέρα. Δηλαδή 20 λεπτά περισσότερο, κατά μέσο όρο από το 2010. Στο βιβλίο του «Κατσαρόλες, αγάπη και κρίσεις», ο κοινωνιολόγος Jean-Claude Kaufmann έγραφε, ήδη από το 2005, ότι αυξάνεται σταθερά ο αριθμός όσων τρώνε μπροστά στην τηλεόραση.
«Τηλεόραση και φαγητό μαζί δεν είναι ένα απλό σύμπτωμα. Το φαγητό είναι ο αρχιτέκτονας της οικογενειακής ζωής, επιβάλλει κυρίως την συζήτηση και την ανταλλαγή απόψεων. Ωστόσο, η τηλεόραση παρεμβαίνει ασυνείδητα, επιβάλλει τη σιωπή. Αυτό εξηγεί γιατί γίνεται τόσο συχνά», αναφέρει.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε ορισμένες οικογένειας, η συζήτηση στο τραπέζι είναι μια δύσκολη υπόθεση, ακόμη και επικίνδυνο, ειδικά αν τεθεί ένα θέμα που διχάζει.
«Το να βλέπεις κάποιον απέναντί σου, επί πολύ ώρα, δημιουργεί συνθήκες μιας υποχρεωτικής προσωπικής συζήτησης. Κάθε γεύμα λειτουργεί λοιπόν σαν ένα τεστ που λέει αν μια οικογένεια έχει πράγματα να συζητήσει, σαν μια απόδειξη ότι μια οικογένεια παραμένει ζωντανή. Γιατί όταν πέφτει σιωπή αυτό δίνει με ωμό τρόπο ένα αρνητικό μήνυμα. Τίποτα δεν είναι χειρότερο για μια οικογένεια από τον θόρυβο του πηρουνιού που αποδεικνύει ότι υπάρχει λεκτικό κενό».
Ετσι, σε ορισμένες περιπτώσεις, η τηλεόραση είναι σωτήρια και λειτουργεί σαν σωσίβιο «το οποίο κρύβει τις ατέλειες και χαλαρώνει την οικογενειακή ατμόσφαιρα».
Ορισμένοι πιστεύουν ότι αν η συνήθεια του τραπεζιού εξαφανίζεται, αυτό συμβαίνει γιατί ο χώρος στα σπίτια έγινε μικρός. Το 2012, το ινστιτούτο ερευνών Ipsos αποκάλυπτε ότι πάνω από 1 νέος Γάλλος (15-25 ετών) στους 2 (61%) τρώει μπροστά στο κομπιούτερ. Οι νέοι άνθρωποι δεν αρνούνται να καθίσουν στο τραπέζι αλλά προτιμούν το κομπιούτερ, σύμφωνα με την έρευνα.
Πρόκειται κυρίως για ενεργούς νέους ανθρώπους ή φοιτητές που το διαμέρισμά τους δεν τους επιτρέπει να βάλουν τραπεζαρία και να κάθονται παραδοσιακά για φαγητό, όπως το έκανε η οικογένειά τους, η οποία είχε περισσότερο χώρο για τραπεζαρία.
Το φαινόμενο σήμερα είναι σχεδόν γενικευμένο: το 9% των νεαρών Γάλλων που ζουν στο Παρίσι τρώνε στο κρεβάτι, σε σχέση με το 1% που ζουν στην επαρχία. «Η οθόνη γίνεται σύντροφος όταν δεν έχουμε κανέναν», αναφέρουν οι ερευνητές που επισημαίνουν ότι αυτή η διαπίστωση ισχύει για τους νέους αλλά και για τους ηλικιωμένους που ζουν απομονωμένοι στις πόλεις.
Το φαγητό γύρω από ένα τραπέζι έγινε σήμερα σπάνιο: οι άνθρωποι κάθονται όλοι μαζί στις καθορισμένες γιορτές: Πρωτοχρονιά, γενέθλια, γάμοι και αρραβώνες. Και στο μέλλον προορίζεται να αλλάξει ακόμη περισσότερο. Δίαιτες, δυσανεξία σε ορισμένα τρόφιμα, αλλεργίες της σύγχρονης εποχής αναμένεται να μεταμορφώσουν τα συλλογικά γεύματα και να αλλάξουν την αίσθηση της χαράς που δίνει το οικογενειακό τραπέζι. Και το ερώτημα που θέτουν οι ερευνητές είναι: Θα τρώμε ακόμη μαζί αύριο;
Επειδή θεωρώ μάταιο να επαναλαμβάνω όσα έγραφα δεκαετίες πριν (όπως και πολλοί άλλοι) για την οικονομία, τον πολιτισμό, την πολιτική, την ανάπτυξη και την κοινωνία. Πιστεύω ότι είναι ίσως ενδιαφέρον να διηγηθώ ένα πρόσφατο όνειρο μου.«Έβλεπα να είμαι σε μια γιορτή στον κήπο ενός ακριβού ξενοδοχείου πάνω στην αμμουδιά στο Σούνιο, δίπλα στον ναό του Ποσειδώνα. Εκεί ήταν μαζεμένοι πολλοί αγαπημένοι μου. Όλα ήταν υπέροχα. Όλοι το γλεντούσαμε, ξέγνοιαστοι και χαρούμενοι.Ξαφνικά, νωρίς το απόγευμα και ενώ ο ήλιος έλαμπε ψηλά, είδα ένα τεράστιο κύμα σαν τσουνάμι να έρχεται κατά πάνω μας. Άρχισαν όλοι να ουρλιάζουν και να τρέχουν πανικόβλητοι. Εγώ δεν μπορούσα να κουνηθώ, μια δύναμη με καθήλωσε στην άμμο. Έμεινα εκεί μαρμαρωμένος και έβλεπα το κύμα με ταχύτητα να έρχεται να με κατασπαράξει.
Εξίσου ξαφνικά, το κύμα χάθηκε, η θάλασσα έγινε λάδι και άρχισαν ν’ αναδύονται και να περπατούν πάνω της εκατοντάδες άνθρωποι, ερχόμενοι προς το μέρος μου.Στην αρχή, οι μορφές τους ήταν απροσδιόριστες. Όσο πλησίαζαν, αναγνώρισα αυτούς που οδηγούσαν το πλήθος. Ήταν ο Πλάτωνας ο Σωκράτης, ο Αριστοτέλης, ο Επίκουρος και ο Ιπποκράτης. Άρχισαν να μου φωνάζουν πολύ θυμωμένα, με καθαρό όμως λόγο. Αυτά που έλεγαν ήταν σαν να με κάρφωναν με μαχαίρια στην καρδιά μου. Έτρεμα από την ντροπή, τη λύπη και τον φόβο του. Πονούσα τόσο πολύ που δεν μπορούσα να τους απαντήσω.Από τα τόσα πολλά που μου είπαν, θυμάμαι και μου έμειναν ως νόημα τα παρακάτω: «Όλοι, με κατηγορούσαν διότι είμαστε ανάξιοι απόγονοί τους. Καταστρέψαμε τις έννοιες, τις αξίες, τις αρχές, ολόκληρο τον πολιτισμό που μας άφησαν κληρονομιά. Έριχναν και σε μένα προσωπικά ευθύνη που καταστρέψαμε την πατρίδα μας. Έλεγαν ότι μας άφησαν την πιο όμορφη χώρα στον κόσμο, Παρθενώνες κι έναν πολιτισμό που πήραν άλλες χώρες και προόδευσαν, ενώ εμείς επιλέξαμε άλλες αξίες, κάναμε εμφύλιο, χούντα, πολεοδομικές και οικονομικές καταστροφές. Ο Αριστοτέλης φώναζε για την ηθική, το κοινό καλό και τις αρετές που μας άφησε κληρονομιά και τις ξεχάσαμε, όπως η φρόνηση, η σωφροσύνη, η ανδρεία και η δικαιοσύνη. Ο Πλάτωνας, με αυστηρή φωνή, έλεγε ότι δεν διδαχθήκαμε τίποτα από όσα έγραψε για την πνευματική αριστοκρατία και τους ηγέτες. Κατηγορούσε τους πολιτικούς διότι συμπεριφέρονται χωρίς κοινωνική ευθύνη και αγνοούν τον πλούτο της αρχαίας φιλοσοφίας για την ηγεσία και την πολιτεία. Λειτουργούν ως ηγεμόνες και δημαγωγοί, και όχι ως ηγέτες – “Κι εσύ μένεις σιωπηλός” μου είπε. Ο Σωκράτης με ρωτούσε, και απαιτούσε να απαντήσω, γιατί ξεχάσαμε το “γνώθι σαυτόν” και το “εν οίδα ουδέν οίδα” και γίναμε αλαζόνες, θεωρώντας πως όλα τα ξέρουμε. Ο Επίκουρος θυμωμένος με ρωτούσε γιατί παρατήσαμε τις γνήσιες απολαύσεις της ζωής, όπως την αγάπη, τον έρωτα και τη γαλήνη, που οδηγούν στην ευδαιμονία, και γίναμε αιχμάλωτοι της απόκτησης και κατανάλωσης υλικών αγαθών.Γιατί ξεχάσαμε τον άνθρωπο, το κάλλος του σώματος, του μυαλού και της ψυχής, και την καλή ζωή. Ο Ιπποκράτης απορούσε γιατί περιφρονούμε και καταστρέφουμε τη φύση, ενώ μας δίδαξε το “ηγεμονικότερον απάντων φύσις”. Στη συνέχεια, όλοι μαζί τραγουδούσαν, όπως ο χορός στις αρχαίες τραγωδίες: “Είστε ανάξιοι κληρονόμοι μας. Ο Ελληνισμός θα ζει στην Ευρώπη, στην Αμερική, στην Αφρική, στην Ασία και παντού, αλλά εσείς οι Έλληνες θα εξαφανιστείτε σύντομα. Η Ύβρις σας θα φέρει τη νέμεση και την τιμωρία των θεών που θα είναι η καταστροφή σας”. Ξαφνικά χάθηκαν και τη θέση τους πήρε το τσουνάμι. Μόλις είδα να με παίρνει, ξύπνησα με λυγμούς.Για να συνέλθω έγραψα το παρακάτω: ΕΛΠΙΔΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣΣου φώναζα/ αλλά εσύ ατάραχη θωρούσες τα στολίδια/ Δεν σ’ άφηνε η πλάνη τους ν’ αντικρίσεις τον καιρό/ Κι όμως είμαστε ένα βήμα πριν τον θάνατο/ Τώρα σε τύλιξε η νύχτα/Τρέμεις/ ο φόβος πνίγει την ανάσα σου/ Δες πώς μοιάζει νεκρή η ζωή/ Κοίτα, ο καμβάς είναι σκισμένος/ τα χρώματα χύθηκαν / οι λέξεις έσβησαν/ Τώρα τι σημασία έχει η θλίψη/ ο θυμός/ η οργή /ο φόβος / Μόνο άσε το δάκρυ να πονέσει τα μάτια σου/ Νιώσε τον πόνο δυνατά/ μήπως και λυτρωθούμε/ Άπλωσε τα χέρια σου ν’ αγγίζουν την αχτίδα της μετάνοιας/ Ίσως το φως της να φέρει την ανάσταση/ Ποιος ξέρει;/ Τότε μπορεί να συναντηθούμε ξανά
Εκπαίδευση συνεργατών της ασφαλιστικής Μινέττα σε θέματα φορολογίας και κονωνικής ασφάλισης ΕΦΚΑ
ομολογώ άλλη γνώμη είχα για τον Κώστα Λαλιώτη ,αν τα πιστεύει, που μάλλον τα πιστεύει, αυτά που γράφει , μπράβο του!!!!
Του Κώστα Λαλιώτη*
ΑΙΧΜΗΡΟΣ
«Ξεκινάς γυμνός και τελειώνεις γυμνός»
0
Του Κώστα Λαλιώτη*
• Ο καλύτερος χρόνος για να σκέφτεσαι, είναι όταν ταξιδεύεις.
Γι’ αυτό και δεν μπορώ το ταξίδι με ανθρώπους που δεν γνωρίζω.
Γι’ αυτό και δεν μπορώ το ταξίδι με ανθρώπους που δεν γνωρίζω.
• Ανάμεσα στην κραυγή που βγάζεις όταν γεννιέσαι και στο ρόγχο όταν
πεθαίνεις, το καλύτερο σημείο είναι η παιδική ηλικία. Δεν είναι τυχαίο ότι
πριν από το τέλος γυρίζεις πάλι εκεί. Στην ξενοιασιά της και την αθωότητά της.
πεθαίνεις, το καλύτερο σημείο είναι η παιδική ηλικία. Δεν είναι τυχαίο ότι
πριν από το τέλος γυρίζεις πάλι εκεί. Στην ξενοιασιά της και την αθωότητά της.
• Η συνάντηση των συγγενών τον Δεκαπενταύγουστο στο τραπέζι της
οικογένειας, αποτελεί μια εικόνα, που χαράσσεται στην παιδική μνήμη και
σε συνδέει με τη «σκυταλοδρομία» της ζωής. Το να βλέπεις να
συναθροίζονται 3 με 4 γενιές ανθρώπων -που σημαίνει ότι η διάρκεια
των παραστάσεών τους εκτείνεται δύο αιώνες πριν και δύο αιώνες μετά-
είναι μια αναφορά που συνδέεται με τα γονίδιά σου και σε ενώνει με το σύνολο.
οικογένειας, αποτελεί μια εικόνα, που χαράσσεται στην παιδική μνήμη και
σε συνδέει με τη «σκυταλοδρομία» της ζωής. Το να βλέπεις να
συναθροίζονται 3 με 4 γενιές ανθρώπων -που σημαίνει ότι η διάρκεια
των παραστάσεών τους εκτείνεται δύο αιώνες πριν και δύο αιώνες μετά-
είναι μια αναφορά που συνδέεται με τα γονίδιά σου και σε ενώνει με το σύνολο.
• ΕΧΩ ΔΕΙ ΤΟΝ «ΠΟΛΙΤΗ ΚΕΪΝ» 15 ΦΟΡΕΣ, ΓΙΑ ΝΑ
ΑΝΑΚΑΛΥΨΩ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ «ROSEBUD» ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΣΟΝ ΟΥΕΛΣ.
ΚΑΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΩ ΜΕ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΟΤΙ Η ΣΚΗΝΗ ΜΕ
ΤΟΥΣ ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ ΠΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΖΟΥΝ ΚΑΙ
ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΤΟ ΕΙΔΩΛΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗ ΕΙΝΑΙ
ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΤΥΧΕΣΤΕΡΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ.
ΑΝΑΚΑΛΥΨΩ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ «ROSEBUD» ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΡΣΟΝ ΟΥΕΛΣ.
ΚΑΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΩ ΜΕ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΟΤΙ Η ΣΚΗΝΗ ΜΕ
ΤΟΥΣ ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ ΠΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΖΟΥΝ ΚΑΙ
ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΤΟ ΕΙΔΩΛΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗ ΕΙΝΑΙ
ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΤΥΧΕΣΤΕΡΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ.
• Όταν εμφανίζονται οι σύμβουλοι, χάνεται η πολιτική. Στη Γερμανία,
για να δώσει ένας πολιτικός συνέντευξη, πρέπει το κείμενο να περάσει από
συμβούλους, παρασυμβούλους, επικοινωνιολόγους, διαφημιστές.
Και τελικά καταλήγει σε κενές λέξεις άνευ νοήματος. Θυμάμαι όταν
ήμουν στο υπουργείο Τύπου, το 1989, κάθε μέρα το press room ήταν ένας
ζωντανός χώρος σαν «αμφιθέατρο» με πληροφορίες, με θέσεις και αντιθέσεις,
με ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις, ακόμα και με φιλοσοφικές
αναζητήσεις. Αυτό είναι πολιτική, όχι στημένες ερωτήσεις για
προκατασκευασμένες απαντήσεις.
για να δώσει ένας πολιτικός συνέντευξη, πρέπει το κείμενο να περάσει από
συμβούλους, παρασυμβούλους, επικοινωνιολόγους, διαφημιστές.
Και τελικά καταλήγει σε κενές λέξεις άνευ νοήματος. Θυμάμαι όταν
ήμουν στο υπουργείο Τύπου, το 1989, κάθε μέρα το press room ήταν ένας
ζωντανός χώρος σαν «αμφιθέατρο» με πληροφορίες, με θέσεις και αντιθέσεις,
με ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις, ακόμα και με φιλοσοφικές
αναζητήσεις. Αυτό είναι πολιτική, όχι στημένες ερωτήσεις για
προκατασκευασμένες απαντήσεις.
• Η ζωή των ανθρώπων ορίζεται από πράγματα και λέξεις που ξεκινούν
από το γράμμα «Χ»: Χρόνος, Χώρος, Χαρά, Χάρος, Χρήμα και Χάος.
Το Χρήμα δεν είναι συνώνυμο με το νόημα της ζωής και με την ευτυχία.
από το γράμμα «Χ»: Χρόνος, Χώρος, Χαρά, Χάρος, Χρήμα και Χάος.
Το Χρήμα δεν είναι συνώνυμο με το νόημα της ζωής και με την ευτυχία.
• Η φιλία διατηρείται όταν το «δούναι» και το «λαβείν» έχουν ισοζύγιο
θετικό. Και όταν το περίσσευμα από τα δύο θετικά ισοζύγια διαχέεται
στους γύρω μας.
θετικό. Και όταν το περίσσευμα από τα δύο θετικά ισοζύγια διαχέεται
στους γύρω μας.
• Στην πολιτική το συναίσθημα είναι κυρίαρχο στοιχείο, όσο κι αν δεν
ακούγεται πιστευτό. Για να είσαι δημιουργικός πρέπει να σκέφτεσαι διαρκώς,
να φιλοσοφείς. Να είσαι σε μια διαρκή αναζήτηση. Αλλιώς η πολιτική
μπορεί πολύ εύκολα να γίνει συνώνυμο της εξουσίας, με όλα τα αρνητικά
που ακολουθούν. Υπάρχουν φορές που η εξουσία ακυρώνει το νόημα,
όχι μόνο της πολιτικής αλλά και της ίδιας της ζωής. Όταν γίνεται αυτοσκοπός.
ακούγεται πιστευτό. Για να είσαι δημιουργικός πρέπει να σκέφτεσαι διαρκώς,
να φιλοσοφείς. Να είσαι σε μια διαρκή αναζήτηση. Αλλιώς η πολιτική
μπορεί πολύ εύκολα να γίνει συνώνυμο της εξουσίας, με όλα τα αρνητικά
που ακολουθούν. Υπάρχουν φορές που η εξουσία ακυρώνει το νόημα,
όχι μόνο της πολιτικής αλλά και της ίδιας της ζωής. Όταν γίνεται αυτοσκοπός.
• Το μεγαλύτερο νόημα το έχει το ταξίδι. Αφενός, για το τι έχεις δει και
αφετέρου, για το τι έχεις κάνει. Και για το τι ίχνη άφησες σε μια τοπική
κοινωνία, σε μια χώρα, σε έναν πολιτισμό, σε μια επιστήμη, στην πολιτική,
σε μια παράταξη.
αφετέρου, για το τι έχεις κάνει. Και για το τι ίχνη άφησες σε μια τοπική
κοινωνία, σε μια χώρα, σε έναν πολιτισμό, σε μια επιστήμη, στην πολιτική,
σε μια παράταξη.
• Οι πολίτες και η κοινή γνώμη μπορεί να έχουν αλάνθαστο κριτήριο, τελικά.
• Η ένταξη του καθενός μας σε μια «κοινότητα», σε μια «φυλή», σε μια
«οικογένεια», σε μια «ιδεολογία» δεν γίνεται επειδή αναζητούμε ισχύ,
αλλά επειδή αναζητούμε ταυτότητα.
«οικογένεια», σε μια «ιδεολογία» δεν γίνεται επειδή αναζητούμε ισχύ,
αλλά επειδή αναζητούμε ταυτότητα.
• Δεν έχω ασχοληθεί με την επικοινωνία. Έχω ασχοληθεί με την πολιτική.
Μέρος της πολιτικής είναι και η δυνατότητα να επικοινωνείς. Δηλαδή να
μπορείς να πείθεις και να πείθεσαι.
Μέρος της πολιτικής είναι και η δυνατότητα να επικοινωνείς. Δηλαδή να
μπορείς να πείθεις και να πείθεσαι.
• Στον κύκλο της ζωής κανείς δεν αδικείται. Σε μια συγκυρία αδικείται.
Οι πολίτες και η κοινή γνώμη μπορεί να έχουν και λάθος κριτήριο σε κάποια
στιγμή. Όλα όμως ξεκινούν από τη σχετικότητα του χρόνου: Άλλη αξία έχει
ο «Εφήμερος χρόνος», που παρουσιάζεται από τα Μέσα Ενημέρωσης,
άλλο πράγμα είναι ο «Πολιτικός χρόνος», όπως μετριέται με τις εκλογές κάθε
τέσσερα χρόνια. Όμως, άλλη μαγεία και διάρκεια έχει ο λεγόμενος
«Ιστορικός χρόνος», ο οποίος είναι αμείλικτος για τους πολιτικούς,
τα κόμματα, τους ηγέτες.
Οι πολίτες και η κοινή γνώμη μπορεί να έχουν και λάθος κριτήριο σε κάποια
στιγμή. Όλα όμως ξεκινούν από τη σχετικότητα του χρόνου: Άλλη αξία έχει
ο «Εφήμερος χρόνος», που παρουσιάζεται από τα Μέσα Ενημέρωσης,
άλλο πράγμα είναι ο «Πολιτικός χρόνος», όπως μετριέται με τις εκλογές κάθε
τέσσερα χρόνια. Όμως, άλλη μαγεία και διάρκεια έχει ο λεγόμενος
«Ιστορικός χρόνος», ο οποίος είναι αμείλικτος για τους πολιτικούς,
τα κόμματα, τους ηγέτες.
• Πολιτική είναι μια αναμέτρηση με την Ιστορία. Είναι και μια συνομιλία
με την Ιστορία. Και μια καταγραφή αποτυπωμάτων και ιχνών στην
Ιστορία. Κανείς έπειτα από χρόνια δεν θα ασχοληθεί με τις δημοσκοπήσεις.
με την Ιστορία. Και μια καταγραφή αποτυπωμάτων και ιχνών στην
Ιστορία. Κανείς έπειτα από χρόνια δεν θα ασχοληθεί με τις δημοσκοπήσεις.
• Δεν μπορείς να μείνεις μόνος σου. Είναι μια έκφραση δυστυχίας το να
προτιμά κάποιος να βλέπει και να θαυμάζει τον εαυτό του ως Νάρκισσος
μέσα από τον καθρέφτη του. Αν και ψευδεπίγραφα αυτό μπορεί να
χαρακτηριστεί ως η απόλυτη δύναμη ή ως η απόλυτη ελευθερία, στην
πραγματικότητα είναι η απόλυτη αδυναμία. Δεν υπάρχει χειρότερη μορφή
σκλαβιάς από το να είσαι υποταγμένος στο «εγώ» σου και να μη νοιάζεσαι
για τους άλλους.
προτιμά κάποιος να βλέπει και να θαυμάζει τον εαυτό του ως Νάρκισσος
μέσα από τον καθρέφτη του. Αν και ψευδεπίγραφα αυτό μπορεί να
χαρακτηριστεί ως η απόλυτη δύναμη ή ως η απόλυτη ελευθερία, στην
πραγματικότητα είναι η απόλυτη αδυναμία. Δεν υπάρχει χειρότερη μορφή
σκλαβιάς από το να είσαι υποταγμένος στο «εγώ» σου και να μη νοιάζεσαι
για τους άλλους.
• Στην πολιτική, την οικονομία και τις επιχειρήσεις υπάρχουν τέσσερις
διακριτές γενιές που αντιστοιχούν με τα τέσσερα «Δ»: Η γενιά που
Δημιουργεί, η γενιά που Διατηρεί, η γενιά που Διανέμει (και Διαμοιράζει)
και η γενιά που Διαλύει. Θεωρώ ότι ανήκω στην πρώτη και τη δεύτερη.
διακριτές γενιές που αντιστοιχούν με τα τέσσερα «Δ»: Η γενιά που
Δημιουργεί, η γενιά που Διατηρεί, η γενιά που Διανέμει (και Διαμοιράζει)
και η γενιά που Διαλύει. Θεωρώ ότι ανήκω στην πρώτη και τη δεύτερη.
• Ξεκινάς γυμνός και τελειώνεις γυμνός.Οι πλούσιοι κι οι νεόπλουτοι
οφείλουν να γνωρίζουν ότι στο τέλος της ζωής αυτό που έχουν και
κατέχουν είναι τρία μέτρα γης με μια επιτύμβια πλάκα.
• ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΖΩΗ, Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΘΕΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΟΗΣΙΑΣ,
ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΞΗΣ.
ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΔΥΝΑΜΟΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟΦΩΤΟΙ
ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΟΥΝ ΠΟΤΕ ΤΟ «ΕΙΝΑΙ» ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΦΑΙΝΕΣΘΑΙ»
ΜΕ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ.
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΘΕΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΟΗΣΙΑΣ,
ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΞΗΣ.
ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΔΥΝΑΜΟΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟΦΩΤΟΙ
ΔΕΝ ΣΥΝΔΕΟΥΝ ΠΟΤΕ ΤΟ «ΕΙΝΑΙ» ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΦΑΙΝΕΣΘΑΙ»
ΜΕ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ.
• Ο μόνος άνθρωπος στην Ιστορία που δεν έχασε την ψυχή του ασχολούμενος
με την πολιτική, ήταν ο Ρωμαίος Κιγκινάτος. Αγρότης και πολιτικός.
Αναλάμβανε αξιώματα στις δύσκολες στιγμές και μόλις έφερνε εις πέρας
την αποστολή του επέστρεφε στην καλλιέργεια της γης. Γι’ αυτό και είναι
σημαντικό να διατηρείς μια σχέση με τις ρίζες σου.
με την πολιτική, ήταν ο Ρωμαίος Κιγκινάτος. Αγρότης και πολιτικός.
Αναλάμβανε αξιώματα στις δύσκολες στιγμές και μόλις έφερνε εις πέρας
την αποστολή του επέστρεφε στην καλλιέργεια της γης. Γι’ αυτό και είναι
σημαντικό να διατηρείς μια σχέση με τις ρίζες σου.
• Η μοίρα μας είναι να προσπαθούμε διαρκώς να λύσουμε τα μυστικά του
κόσμου και τα μυστήρια της ζωής. Στον κόσμο συμπεριλαμβάνεται και ο ίδιος
μας ο εαυτός. Νομίζω ότι αυτήν τη ζωή έζησε ο Ζακ Ιβ Κουστό,
τον οποίο και θαυμάζω.
κόσμου και τα μυστήρια της ζωής. Στον κόσμο συμπεριλαμβάνεται και ο ίδιος
μας ο εαυτός. Νομίζω ότι αυτήν τη ζωή έζησε ο Ζακ Ιβ Κουστό,
τον οποίο και θαυμάζω.
• Στην πολιτική πρέπει να ανοίγεις και να κλείνεις παρενθέσεις.
Να μένεις λίγο εκτός, για να σκεφτείς, να φιλοσοφήσεις και να ζήσεις
διαφορετικά. Αυτό είναι ανανέωση για έναν πολιτικό. Όταν είσαι εκτός,
γεμίζεις τις μπαταρίες σου. Στη φύση αυτό το πράγμα λέγεται «αγρανάπαυση».
Να μένεις λίγο εκτός, για να σκεφτείς, να φιλοσοφήσεις και να ζήσεις
διαφορετικά. Αυτό είναι ανανέωση για έναν πολιτικό. Όταν είσαι εκτός,
γεμίζεις τις μπαταρίες σου. Στη φύση αυτό το πράγμα λέγεται «αγρανάπαυση».
• Για να περάσεις στον κόσμο των ιδεών πρέπει πρώτα να μελετήσεις
πολύ καλά Βιολογία, Χημεία και Φυσική.
πολύ καλά Βιολογία, Χημεία και Φυσική.
• Οι ταξιτζήδες είναι οι φιλόσοφοι της καθημερινότητας.
Οι περισσότεροι έχουν το πιο ευθύβολο σχόλιο.
Και πολλοί από αυτούς θα μπορούσαν να διαπρέψουν ως χρονογράφοι και
παραμυθάδες.
Οι περισσότεροι έχουν το πιο ευθύβολο σχόλιο.
Και πολλοί από αυτούς θα μπορούσαν να διαπρέψουν ως χρονογράφοι και
παραμυθάδες.
• Το χιούμορ είναι κάτι πολύ βαρύ. Άνθρωποι που δεν έχουν
συμπυκνωμένη σκέψη, δεν έχουν «σύνοψη ζωής», δεν μπορούν να κάνουν
χιούμορ.
συμπυκνωμένη σκέψη, δεν έχουν «σύνοψη ζωής», δεν μπορούν να κάνουν
χιούμορ.
• Όλοι κουβαλούν ένα σταυρό ιδεών, μαρτυρίου και δημιουργίας επάνω τους
. Ακόμα κι αυτοί που νομίζουν το αντίθετο. Γιατί για τον καθένα το ειδικό
βάρος του σταυρού του είναι διαφορετικό.
. Ακόμα κι αυτοί που νομίζουν το αντίθετο. Γιατί για τον καθένα το ειδικό
βάρος του σταυρού του είναι διαφορετικό.
• Αργά ή γρήγορα, όλα αποκαλύπτονται. Δεν μπορείς να λες ένα ψέμα και
να εγγράφεται για πάντα ως αλήθεια.
να εγγράφεται για πάντα ως αλήθεια.
• Με το να μιλάς συνειδητά πιο σύνθετα ασκείς το μυαλό και πλουτίζεις
τις ιδέες. Δεν μπορούν όλα να είναι μασημένη τροφή για το μπλέντερ της
τηλεόρασης. Για σκέψου μια μέρα να μιλάμε σαν σε πρωινή εκπομπή.
τις ιδέες. Δεν μπορούν όλα να είναι μασημένη τροφή για το μπλέντερ της
τηλεόρασης. Για σκέψου μια μέρα να μιλάμε σαν σε πρωινή εκπομπή.
• Η φιλοδοξία είναι θεμιτή και προωθητική δύναμη. Πρέπει όμως να υπάρχει
μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη «φιλοδοξία» και τη «ματαιοδοξία».
Και ο διαχωρισμός αυτός έχει να κάνει με τη φιλοσοφική θεώρηση που έχει
ο καθένας και στο πού ακριβώς θέλει να καταγραφεί: κάποιος που είναι
φιλόδοξος έχει την αναφορά του στα ίχνη που θα αφήσει στον
«ιστορικό χρόνο». Ο ματαιόδοξος εκχωρεί τον εαυτό του στον
ορατό χρονικό ορίζοντα. Στον «εφήμερο χρόνο». Αυτή είναι η διαφορά.
μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη «φιλοδοξία» και τη «ματαιοδοξία».
Και ο διαχωρισμός αυτός έχει να κάνει με τη φιλοσοφική θεώρηση που έχει
ο καθένας και στο πού ακριβώς θέλει να καταγραφεί: κάποιος που είναι
φιλόδοξος έχει την αναφορά του στα ίχνη που θα αφήσει στον
«ιστορικό χρόνο». Ο ματαιόδοξος εκχωρεί τον εαυτό του στον
ορατό χρονικό ορίζοντα. Στον «εφήμερο χρόνο». Αυτή είναι η διαφορά.
• Η ενηλικίωση έρχεται όταν ανακαλύπτεις ότι τα παιδιά δεν τα φέρνει
ο πελαργός. Επίσης, όταν γίνεσαι υπεύθυνος όχι μόνο για τον εαυτό σου
αλλά και για τους άλλους. Από τη στιγμή που νιώθεις ότι οι άλλοι σου
εμπιστεύονται κομμάτια του εαυτού τους. Αν σε μια παιδική παρέα ένα
άλλο παιδί στηριχτεί επάνω σου για προστασία, αυτό είναι μια στιγμή
ενηλικίωσης για σένα.
ο πελαργός. Επίσης, όταν γίνεσαι υπεύθυνος όχι μόνο για τον εαυτό σου
αλλά και για τους άλλους. Από τη στιγμή που νιώθεις ότι οι άλλοι σου
εμπιστεύονται κομμάτια του εαυτού τους. Αν σε μια παιδική παρέα ένα
άλλο παιδί στηριχτεί επάνω σου για προστασία, αυτό είναι μια στιγμή
ενηλικίωσης για σένα.
• Υπάρχει μια ταινία που λέγεται «Είδα και Ευτυχισμένους Τσιγγάνους».
Δεν υπάρχει όμως ταινία «Είδα και Ευτυχισμένους Πλούσιους».
Δεν υπάρχει όμως ταινία «Είδα και Ευτυχισμένους Πλούσιους».
• Ο άνθρωπος είναι πολύ προσαρμοστικό πλάσμα, γιατί κρύβει φοβερή
δύναμη μέσα του. Αυτός ορίζει τις συνήθειές του. Μπορεί να ζήσει με τα
αναγκαία και όχι με τα περιττά.
δύναμη μέσα του. Αυτός ορίζει τις συνήθειές του. Μπορεί να ζήσει με τα
αναγκαία και όχι με τα περιττά.
• Το τέλειο του ανθρώπου, είναι μέσα στην ατέλειά του.
• ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΖΗΣΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ
ΤΗ ΖΩΗ ΣΟΥ ΚΑΙ ΝΑ ΤΗ ΔΙΗΓΗΘΕΙΣ. ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΑΦΗΓΗΘΕΙΣ
ΜΟΝΟ ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΒΙΩΜΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ. ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΑ ΔΕΝ
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΔΙΗΓΗΘΕΙΣ, ΝΑ ΑΦΗΓΗΘΕΙΣ ΑΛΛΑ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΝΑ
ΗΓΗΘΕΙΣ.
ΤΗ ΖΩΗ ΣΟΥ ΚΑΙ ΝΑ ΤΗ ΔΙΗΓΗΘΕΙΣ. ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΑΦΗΓΗΘΕΙΣ
ΜΟΝΟ ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΒΙΩΜΑ, ΑΙΣΘΗΜΑ. ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΑ ΔΕΝ
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΔΙΗΓΗΘΕΙΣ, ΝΑ ΑΦΗΓΗΘΕΙΣ ΑΛΛΑ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΝΑ
ΗΓΗΘΕΙΣ.
• Υπάρχει ο στίχος που λέει «Αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο Μέγας».
Τις κλίμακες τις φτιάχνεις εσύ, αναλόγως με τη στιγμή, τις ανάγκες και τις
επιθυμίες σου. Όταν, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της χούντας είσαι
κρατούμενος στα ΕΑΤ-ΕΣΑ, σε ένα κελί 2×2, και σε βασανίζουν, το μοναδικό
που θέλεις εκείνη τη στιγμή είναι να αντέξεις τα βασανιστήρια.
Ή όταν είσαι πάλι στο κελί σου και είσαι αναγκασμένος να στέκεσαι όρθιος
μέρα νύχτα, τότε καταλαβαίνεις τη σημασία του κρεβατιού που είναι
δίπλα σου. Και τότε αγαπάς το κελί σου. Όλος σου ο κόσμος είναι το κελί σου.
Μόλις βγεις από εκεί πρέπει να έχεις την αίσθηση αυτού του γεγονότος
για πάντα. Αυτό το βίωμα, αυτή η μνήμη, προσδιορίζει πλέον τη ζωή και
την ηθική σου. Έχει πολύ μεγάλη σημασία λοιπόν η κλίμακα των αξιών σου.
Είναι πολύ σημαντικό να τη βιώσεις.
Τις κλίμακες τις φτιάχνεις εσύ, αναλόγως με τη στιγμή, τις ανάγκες και τις
επιθυμίες σου. Όταν, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της χούντας είσαι
κρατούμενος στα ΕΑΤ-ΕΣΑ, σε ένα κελί 2×2, και σε βασανίζουν, το μοναδικό
που θέλεις εκείνη τη στιγμή είναι να αντέξεις τα βασανιστήρια.
Ή όταν είσαι πάλι στο κελί σου και είσαι αναγκασμένος να στέκεσαι όρθιος
μέρα νύχτα, τότε καταλαβαίνεις τη σημασία του κρεβατιού που είναι
δίπλα σου. Και τότε αγαπάς το κελί σου. Όλος σου ο κόσμος είναι το κελί σου.
Μόλις βγεις από εκεί πρέπει να έχεις την αίσθηση αυτού του γεγονότος
για πάντα. Αυτό το βίωμα, αυτή η μνήμη, προσδιορίζει πλέον τη ζωή και
την ηθική σου. Έχει πολύ μεγάλη σημασία λοιπόν η κλίμακα των αξιών σου.
Είναι πολύ σημαντικό να τη βιώσεις.
• Στην πορεία μας υπάρχουν πράγματα που μένουν σαν βαθιές χαρακιές.
Που σε περνάνε από την «άλλη πλευρά» και δεν είσαι ποτέ πια ο ίδιος.
Στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, το 1973, ένιωθα μια φοβερή ευθύνη,
που έφτανε στα όρια της ενοχής. Γιατί ήμουν από τους πρωταγωνιστές.
Γιατί η κατάληψη έγινε μετά από ιδεολογικές συγκρούσεις. Και γιατί είχε
χυθεί αίμα.
Ήμουν μόλις 22 ετών αλλά αυτή η ευθύνη με έκανε να πηδήξω από τα
κάγκελα και να διαπραγματευθώ. Δεν ήταν αποκοτιά. Δεν ήταν τρέλα.
Έβγαλα τη φανέλα ενός φίλου, του Κυριάκου Σταμέλου, και την ύψωσα
λευκή σημαία. Παρασκευή βράδυ, πήδηξα από τα κάγκελα για να
διαπραγματευθώ την έξοδό μας και τους όρους της με τους εκπροσώπους
της χούντας. Ήμουν για ώρες ένας ευδιάκριτος κινούμενος στόχος για τους
αστυνομικούς και τους στρατοκράτες.
Αυτό δεν μπορεί να αναπαραχθεί ούτε κάποια άλλη στιγμή, ούτε από
κάποιον άλλο. Για μένα αυτό είναι μια «χαρακιά».
Ύστερα από ένα τέτοιο βίωμα όλα τα άλλα φαίνονται ασήμαντα.
Που σε περνάνε από την «άλλη πλευρά» και δεν είσαι ποτέ πια ο ίδιος.
Στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, το 1973, ένιωθα μια φοβερή ευθύνη,
που έφτανε στα όρια της ενοχής. Γιατί ήμουν από τους πρωταγωνιστές.
Γιατί η κατάληψη έγινε μετά από ιδεολογικές συγκρούσεις. Και γιατί είχε
χυθεί αίμα.
Ήμουν μόλις 22 ετών αλλά αυτή η ευθύνη με έκανε να πηδήξω από τα
κάγκελα και να διαπραγματευθώ. Δεν ήταν αποκοτιά. Δεν ήταν τρέλα.
Έβγαλα τη φανέλα ενός φίλου, του Κυριάκου Σταμέλου, και την ύψωσα
λευκή σημαία. Παρασκευή βράδυ, πήδηξα από τα κάγκελα για να
διαπραγματευθώ την έξοδό μας και τους όρους της με τους εκπροσώπους
της χούντας. Ήμουν για ώρες ένας ευδιάκριτος κινούμενος στόχος για τους
αστυνομικούς και τους στρατοκράτες.
Αυτό δεν μπορεί να αναπαραχθεί ούτε κάποια άλλη στιγμή, ούτε από
κάποιον άλλο. Για μένα αυτό είναι μια «χαρακιά».
Ύστερα από ένα τέτοιο βίωμα όλα τα άλλα φαίνονται ασήμαντα.
• Δεν μπορώ να ξεχάσω την κορτιζόνη που έπαιρνα όταν αρρώστησα με
το «Σύνδρομο Μόσκοβιτς», 33 χρονών. Είχα δει τα πιο εκπληκτικά όνειρα.
Η κορτιζόνη σε μεγάλες δόσεις μπορεί να σου δημιουργήσει ευφορία ή
κατάθλιψη. Ευτυχώς, εμένα μου δημιουργούσε ευφορία.
Είναι εκπληκτικό το τι βλέπεις. Ήταν έγχρωμα όνειρα, καταπληκτικά.
Ήθελα να τα γυρίσω ταινία. Δεν μου πέρασε στιγμή από το μυαλό ότι θα
πεθάνω. Είδα τη ζωή μου και προς τα πίσω και προς τα μπρος.
Έχεις το πανοραμικό πλάνο και για τη δική σου ζωή, αλλά και τη ζωή των
άλλων, γιατί η ζωή σου τελικά συναρτάται με τη ζωή των άλλων.
το «Σύνδρομο Μόσκοβιτς», 33 χρονών. Είχα δει τα πιο εκπληκτικά όνειρα.
Η κορτιζόνη σε μεγάλες δόσεις μπορεί να σου δημιουργήσει ευφορία ή
κατάθλιψη. Ευτυχώς, εμένα μου δημιουργούσε ευφορία.
Είναι εκπληκτικό το τι βλέπεις. Ήταν έγχρωμα όνειρα, καταπληκτικά.
Ήθελα να τα γυρίσω ταινία. Δεν μου πέρασε στιγμή από το μυαλό ότι θα
πεθάνω. Είδα τη ζωή μου και προς τα πίσω και προς τα μπρος.
Έχεις το πανοραμικό πλάνο και για τη δική σου ζωή, αλλά και τη ζωή των
άλλων, γιατί η ζωή σου τελικά συναρτάται με τη ζωή των άλλων.
• Η σιωπή είναι πιο ηχηρή από το φλύαρο λόγο.
*«Μαθήματα Ζωής». Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Esquire και το περιοδικό
«Λιμάνι». (Δεκέμβριος 2003).
«Λιμάνι». (Δεκέμβριος 2003).
Από τον Γιάννη τον Πενταμοδιανό η παρακάτω ανάρτηση Παραίνεση των αγίων πατέρων για προκοπή στην τελειότητα |
|
| Είπε ο αββάς Ησαΐας ο ιερέας: «Κάποιος από τους Πατέρες έλεγε πως ο άνθρωπος οφείλει, πάνω απ’ όλα, να αποκτήσει πίστη στον Θεό και ν’ αναζητεί συνεχώς και με πόθο τον Θεό. Να επιδιώκει επίσης την κακοπάθεια, την ταπεινοφροσύνη, την αγνότητα, τη φιλανθρωπία και την αγάπη σ’ όλους. Την υποταγή και την πραότητα, τη μακροθυμία και την υπομονή, την επιθυμία για τον Θεό, και να παρακαλεί συνεχώς τον Θεό με πόνο καρδιάς και αληθινή αγάπη για να μην κοιτάξει ποτέ προς τα πίσω, αλλά να έχει στραμμένη την προσοχή του σ’ αυτά που ακολουθούν. Να μην έχει πεποίθηση στα καλά του έργα, δηλαδή στη διακονία του, και να ζητάει από τον Θεό αδιάκοπα τη βοήθεια για ό, τι φέρνει η κάθε μέρα».
Γεροντικόν
|
Ποιο είναι το ισχυρότερο πράγμα του κόσμου;
Οι Αυλικοί του Δαρείου ειχόν ποτέ μεταξύ των μεγάλην φιλονεικίαν περί του ποιον το ισχυρότερον πράγμα του κόσμου. Ο Μονάρχης της Περσίας λαβών μέρος εις την φιλονεικίαν ταύτην υπεσχέθη, ότι όστις ήθελε διαλύσει το ζήτημα εντός ωρισμένης προθεσμίας θέλει τον ενδύσει φορέματα πορφυρά, θέλει πίνει εις χρυσουν ποτήριον και κοιμασθαι εις χρυσήν κλίνην, και τέλος θέλει κάθησθαι πάντοτε αμέσως μετά τον Βασιλέα.
Επρόβαλαν λοιπόν την υπόθεσιν εις τους σοφωτέρους της Περσίας.
Ότε έφθασεν η ημέρα της προθεσμίας, τρεις άνθρωποι επαρουσιάσθησαν διά νά εκθέσωσι την κατά την ιδέαν αυτών λύσιν του ζητήματος, και ο μεν πρώτος είπεν ότι ο οίνος είναι το ισχυρότερον πράγμα του κόσμου. Η γνώμη αυτή, αν και όχι τόσον κατάλληλος με το προκείμενον ζήτημα, ήρεσεν όμως οπωσούν εις την υπό του Δαρείου συγκαλεσθείσαν συνέλευσιν τών σοφών διά νά συζητήση τας διαφόρους προτάσεις.
Ο δεύτερος είπεν, οτι το ίσχυρότερον πράγμα του κόσμου είναι ο Βασιλεύς, αλλά πριν ο μέγας Αλέξανδρος κατακτήση την Περσίαν, η λύσις αυτή ηδύνατο να φανή κατάλληλος εις τούς Πέρσας, ειθισμένους να λατρεύωσι τον Βασιλέα αυτών.
Τέλος πάντων, Ηγεμών τις Ιουδαίος Ζοροβάβελ ονομαζόμενος, αιχμάλωτος παρά τω Δαρείω, παρουσιασθείς είπεν, ότι αι γυναίκες είναι ισχυρότεραι και από τον οίνον και από τον Βασιλέα, επειδή είδε μίαν από τας γυναίκας τού Δαρείου ν’ αφαίρεση το διάδημα από την κεφαλήν αυτού και να το θέση επί της κεφαλής της, χωρίς ο Μονάρχης να τολμήση να την είπη τι, μολοντούτο έπρόσθεσεν ο Ζοροβάβελ, υπάρχει τι άλλο ίσχυρότερον άφ’ ολα ταύτα όσα είπαμεν, δηλαδή η αλήθεια.
Η συνέλευσις μετά τινάς στιγμάς σιωπής ανεγνώρισε παμψηφεί την ακρίβειαν και το ορθόν των λόγων του Ιουδαίου, και τον άπέδωκεν την υπό τού Δαρείου υποσχεθείσαν ανταμοιβήν.
*********
( υπό τής Κυρίας Θ. I, Π. )
Από το περιοδικό «Αποθήκη των Ωφελίμων και Τερπνών Γνώσεων» Τόμ. 1, Αρ. 4 (1847)
Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Του Κώστα ΔεληγιάννηΗ ανακάλυψη της αιτίας που η επιφάνεια του Ήλιου, γνωστή ως φωτόσφαιρα, έχει αρκετά μικρότερη θερμοκρασία από την ατμόσφαιρά του, δηλαδή το ηλιακό στέμμα, είναι ένας από τους βασικούς στόχους της αποστολής του μη επανδρωμένου διαστημοπλοίου Solar Probe Plus της NASA το 2018 στον Ήλιο.Το σκάφος αναμένεται να φτάσει σε απόσταση μόλις 6,4 χιλιομέτρων από τον Ήλιο, σε μία περιοχή όπου η θερμοκρασία αγγίζει τους 1.350 βαθμούς Κελσίου. Έτσι, οι επιστήμονες της διαστημικής υπηρεσίας ελπίζουν πως θα συγκεντρώσει δεδομένα που θα φέρουν στο «φως» αρκετές άγνωστες πτυχές της δραστηριότητας του αστέρα.Μία από αυτές είναι η διαφορά της θερμικής ενέργειας της φωτόσφαιρας με το στέμμα, όπου οι θερμοκρασίες αγγίζουν τους 5.500 και τους 2 εκατ. βαθμούς Κελσίου, αντίστοιχα. Ένα φαινόμενο που κανονικά αντιβαίνει την κοινή λογική, σύμφωνα με την οποία οι πιο μακρινές περιοχές του αστέρα θα έπρεπε να είναι και ψυχρότερες.
Οι ερευνητές θέλουν επίσης να μελετήσουν με ποιον τρόπο επιταχύνεται ο ηλιακός άνεμος, δηλαδή αυτή τη ροή φορτισμένων σωματιδίων που εκτοξεύεται από την ανώτερη ατμόσφαιρά του. Επίσης, ελπίζουν πως με την αποστολή θα αποκτήσουν νέα στοιχεία, ώστε να μπορούν να προβλέψουν ηλιακά φαινόμενα τα οποία επηρεάζουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες στη Γη.Είναι χαρακτηριστικό πως, με βάση μία μελέτη που δημοσιεύθηκε πριν από λίγο καιρό στο επιστημονικό περιοδικό Space Weather, αν επαναληφθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία μία ηλιακή καταιγίδα όπως αυτή που συνέβη το 1859, τότε μόνο οι οικονομικές απώλειες μόνο για τις ΗΠΑ θα αγγίξουν ημερησίως τα 41,5 δισ. δολάρια.Επίσης, με δεδομένο ότι θα καταστραφούν οι μετασχηματιστές του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, είναι πολύ πιθανό να προκληθούν εκτεταμένα μπλακάουτ.«Χωρίς τη δυνατότητα πρόβλεψης μίας ισχυρής ηλιακής καταιγίδας, θα μπορούσε να προκληθούν βλάβες που μόνο στις ΗΠΑ θα κοστίσουν 2 τρισ. δολάρια, ενώ οι ανατολικές ακτές ενδεχομένως να μείνουν χωρίς ρεύμα για έναν χρόνο», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ιστοσελίδα της αποστολής.«Για να ξεκλειδώσουμε τα μυστήρια του στέμματος, αλλά και για να προστατεύσουμε από τις απειλές του διαστημικού καιρού τις σύγχρονες κοινωνίες, που εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από την τεχνολογία, θα στείλουμε το Solar Probe Plus να “αγγίξει” τον Ήλιο».Για να αντέξει στις υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στον προορισμό του, το σκάφος θα διαθέτει μία πυρίμαχη «ασπίδα» πάχους 11,5 εκατοστών. Επίσης, θα διαθέτει ανακλαστήρες θερμότητας, οι οποίοι θα εξασφαλίζουν πως η θερμική ενέργεια δεν θα φτάνει στο εσωτερικό του, και τα ευαίσθητα όργανα που θα βρίσκονται εκεί.Αν αυτά τα εξαρτήματα λειτουργήσουν σωστά, τότε τα όργανα θα παραμείνουν σε θερμοκρασία δωματίου. Επίσης, το Solar Probe Plus θα διαθέτει ειδική προστατευτική επένδυση και από την ακτινοβολία, ώστε να μην καταστραφούν τα ηλεκτρονικά του κυκλώματα.
Το βραχιολάκι του Μαρτίου – Η ιστορία και το έθιμο του «Μάρτη»!
Κόκκινη κλωστή δεμένη… στο χέρι βάζουμε την πρώτη ημέρα του Μαρτίου – Τι δείχνει το έθιμο
Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου οι μύστες έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι, όπως παρατηρεί ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης.
Σύμφωνα με το έθιμο, την 1η του Μάρτη, οι μητέρες φορούν στον καρπό του χεριού των παιδιών τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά, για να τα προστατεύει από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, που είναι ιδιαίτερα βλαβερός, σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες. Ο Μάρτης προφυλάσσει επίσης, όπως πιστεύεται, από τα κουνούπια και τους ψύλλους και ακόμα απομακρύνει τις αρρώστιες και άλλα κακά.
Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι. Σε μερικές περιοχές ο Μάρτης φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι για να μην σκοντάφτει ο κάτοχός του.
Το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους ή το καίνε με το αναστάσιμο φως του Πάσχα.
Η Χριστιανική Εκκλησία δια του Ιωάννου του Χρυσοστόμου θεωρεί το έθιμο ειδωλολατρικό ήδη από το 5ο αιώνα.
Ο «Μάρτης» στα Βαλκάνια
Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στα Σκόπια με την ονομασία Μάρτινκα και στην Αλβανία ως Βερόρε. Οι κάτοικοι των δυο γειτονικών μας χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους «πιάσει» ο ήλιος, τα οποία και βγάζουν στα τέλη του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι. Άλλοι πάλι, δένουν τον Μάρτη σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή.
Τηρώντας παραδόσεις και έθιμα αιώνων, οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται Μαρτενίτσα. Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα» (Μπάμπα Μάρτα, στα βουλγαρικά), που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη. Η Μαρτενίτσα λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού ως φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία.
Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία Μαρτιζόρ. Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας. Σύμφωνα με την μυθολογία, ο Θεός – Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε, όμως, ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι.
Μια ημέρα ένας νεαρός, μαζί με τους συντρόφους του σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο, φέροντας την άνοιξη. Ο νεαρός έχασε τη ζωή του και το αίμα του -λέει ο μύθος- έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε, συνηθίζεται την 1η του Μάρτη όλοι οι νεαροί να πλέκουν το «Μαρτισόρ», με κόκκινη κλωστή που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.
Οίνος ευφραίνει καρδίαν …..από το http://mousounitsavillage.blogspot.gr/
Το τρένο στο Ρούφ
Photo by streethacker
Το στέκι του Βοτανικού
